Tiết 13 ÔN TẬP CHƯƠNG I I Mục tiêu : - Học sinh xđịnh được toạ độ của véctơ, toạ độ của điểm đv trục tọa độ và hệ trục tọa độ.. - Hs hiểu và nhớ được bthức toạ độ của các phép toán véc
Trang 1Tiết 13 ÔN TẬP CHƯƠNG I
I) Mục tiêu :
- Học sinh xđịnh được toạ độ của véctơ, toạ độ của điểm đv trục tọa độ và hệ trục tọa độ
- Hs hiểu và nhớ được bthức toạ độ của các phép toán véctơ, điều kiện để
2 véctơ cùng phương Học sinh
cũng cần hiểu và nhớ được đk để 3 điểm thẳng hàng, toạ độ của trung điểm đoạn thẳng và toạ độ của
trọng tâm tam giác
- Về kỹ năng, hs biết cách lựa chọn công thức thích hợp trong giải toán và tính toán chính xác
II) Đồ dùng dạy học:
Giáo án, sgk
III) Các hoạt động trên lớp:
1) Kiểm tra bài củ:
Câu hỏi :Đn tích của 1 số với véc tơ
PHÁP BÀI 1:
O
C B
A
ABCD là hình bình hành
Vậy ta có: uuuur uuurAB'=HC
uuur uuuurAH =B C'
BÀI 2:
*Gọi một học sinh lên bảng vẽ hình
*Có nhận xét gì về điểm B’?
*Quan hệ giữa ';
AB HC
uuuur uuur
?
*Vậy quan hệ giữa
; '
AH B C
uuur uuuur
*Hai vectơ bằng nhau khi nào?
*Ai có cách giải bài toán này?
Trang 2
n q
A
B
D
C
I
J
G
P Q
M
N
a.Ta có:
2
IJ
=
uuur uuur uur uur uuur uur uur uuur
uur
Vế còn lại tương tự,hs tự làm vào vở
b.G là trung điểm IJ nên ta có:
2
2
uuur uuur uur uuur uuur uuur MàGI GJuur uuur r+ =0
Vậy ta có đpcm
c.Ta có G là trung điểm IJ.Cần cm G là trung điểm
MN, PQ
* Ta có:
1
0 2
GA GC GB GD
uuur uuur uuur uuur uuur uuur
uuur uuur uuur uuur r
Vậy G là trung điểm của PQ
*Tương tự cm G là trung điểm MN
Ta có đpcm
BÀI 3:
a) Ta có:
MD MC AB
MD MD DC AB
uuuur uuuur uuur
uuuur uuuur uuur uuur
uuur uuur
Vậy D là đỉnh thứ tư của hbh ABDC, không phụ
thuộc vào vị trí điểm M
*Tương tự E là đỉnh thứ tư của hbh ABCE
*Tương tự F là đỉnh thứ tư của hbh ACBF
b)Ta có:
*Học sinh trình bày phương pháp làm của mình,giáo viên nhận xét và lời giải của bài toán
B2*Giáo viên gọi một học sinh lên bảng vẽ hình
*Bạn nào có thể nêu lên phương pháp giải câu a của mình?
*Gv nhắc phươmg pháp thường áp dụng:dùng qui tắc ba điểm phân tích 1 vectơ thành 3 vectơ ,và áp dụng tính chất trung điểm
*Hs tự làm vào vở
* G là trung điểm IJ thì ta có được những điều gì?
* GA GBuuur uuur+ =?
* GC GDuuur uuur+ =?
*Muốn cm IJ,PQ,MN có chung trung điểm ta cần chứng minh điều gì? -Cần cm G là trung điểm PQ, MN
Trang 3MD ME MF MC AB MA BC MB CA
MA MB MC
uuuur uuur uuur uuuur uuur uuur uuur uuur uuur
uuur uuur uuuur
BÀI 4:
A
B
G A' B'
a)Vì G là trọng tâm ABCD nên:
GA GB GC GDuuur uuur uuur uuur r+ + + =0 (1)
Mặt khác ,do A’ là trọng tâm tam giác BCD nên ta
có:
1( )
'
3
GAuuur= GB GC GDuuur uuur uuur+ + (2)
Thay (1) vào (2) ta được :GAuuur= −3GAuuur'
Vậy G,A,A’ thẳng hàng
*Tương tự ta cm được G,B,B’ thẳng hàng
*Tương tự G,C,C’ thẳng hàng
*Tương tự G,D,D’ thẳng hàng
Vậy G là điểm chung của AA’,BB’,CC’,DD’
b)Ta có:
3 '; 3 '; 3 ';
3 '
= −
uuur uuur uuur uuuur uuur uuuur
uuur uuuur
Vậy G chia các đoạn thẳng AA’,BB’,CC’ theo tỷ
số k=-3
c) Ta có:
3 0
GA +GB +GC +GD = GA GB GC GD+ + +
=
uuur uuuur uuuur uuuur uuur uuur uuur uuur
r
Vậy G là trọng tâm tứ giác A’B’C’D’
BÀI TẬP LÀM THÊM:
1/Cho 4 Điểm A,B,C,D và I,J là trung điểm BC,CD
*Aùp dụng những qui tắc nào để cm được điều đó?
*Có những cách nào để tìm các điểm D,E,F?
*Aùp dụng qui tắc ba điểm của phép cộng hoặc phép trừ ta tìm được vị trí các điểm
*Lưu ý học sinh thứ tự các điểm phải đọc theo vòng cho chính xác
*Vậy các điểm D,E,F có phụ thuộc vào vị trí điểm M không?
*Gọi hs lên trình bày lời giải trên bảng
Gọi 1 học sinh lên bảng vẽ hình
*Đề bài cho giả thiết liên quan đến trọng tâm tam giác, vậy bài này sẽ phải áp
Trang 4CMR: 2(uuur uur uur uuurAB AI JA DA+ + + )=3DBuuur
Hd:Phân tích uuurFA
thành hai vectơ bằng cách chèn điểm I,và áp dụng t/c đường trung bình của tam giác
2/Cho hbh ABCD với O là giao điểm hai đường
chéo
a.Với điểm M bất kỳ,CMR:
4
MA MB MC MD+ + + = MO
uuur uuur uuuur uuuur uuuur
b.N là điểm thoả hệ thức :uuur uuur uuurAB AC AD+ + =3uuurAN
CM:N thuộc đoạn AC
3/Cho đoạn thẳng AB.Tìm tập hợp các điểm M sao
cho:
MA MBuuur uuur+ = MA MBuuur uuur−
dụng qui tắc trọng tâm tam giác,trọng tâm tam giác để chứng minh
*Để chứng minh G là điểm chung của AA’,BB’,CC’,DD’ thì ta cần chứng minh điều gì?
*Aùp dụng câu a Ta có G chia đoạn AA’ theo tỷ số nào?
*Tương tự cho các câu sau
*Để chứng minh G cũng là trọng tâm A’B’C’D’ ta cần cm điều gì?
BÀI 5:
a)D nằm trên Ox nên D(xD;0)
D cách đều A,B nên ta có:DA=DB
⇒DA2=DB2
⇔ (x A−x D)2+(y A−y D)2 =(x B−x D)2+(y B−y D)2
Thay toạ độ các điểm vào ta có xD=5/3
Vậy D(5/3;0)
b)OA= 2 2
1 +3 = 10
OB= 2 2
4 +2 = 20
AB= 2 2
3 + =1 10
P=OA+OB+AB=2 10+ 20
Ta có:OA2+AB2=OB2
Vậy tam giác OAB là tam giác vuông tại A
Ta có: S=1 1 10 10 5
*Nhắc lại toạ độ của vectơ?
*Toạ độ của điểm?
*VD1: OAuuur= −3ri 5rj
+Toạ độ của vectơ OAuuur
là bao nhiêu?Toạ độ của điểm A là bao nhiêu?
*VD2:Cho B(2;3) +Vectơ OBuuur được biểu diễn ntn? + Toạ độuuurAB
là bao nhiêu? Vectơ
AB
uuur được biểu diễn ntn? Độ lớn AB bằng
Trang 5c)Ta có công thức tính toạ độ trọng tâm tam giác
OAB là:
5 5
;
3 3
G
⇒
d)Điểm M nằm trên Ox nên ta có toạ độ của
M(xM;0)
Điểm M chia đoạn thẳng AB theo tỷ số k ,ta có:
(1 ) 1 4 3
M
MA k MB
k k
=
uuur uuur
Vậy M chia AB theo tỷ số k=3/2
Tương tự ta tìm đượctỷ số N chia AB theo tỷ số
k=1/4
e)Theo tính chất đường phân giác trong tam giác ta
có:
2
2
EB =OB =
Vì E nằm giữa A,B nên ta có: 2
2
uuur uuur
Vậy toạ độ E là:
2
1 4 2 4 2 2
1 2
3 2 6 2 2
2 2 2 1
2
E
E
x
y
+
+
+
Vậy ta có toạ độ E
Bài tập làm thêm:Trên mp Oxy cho
A(3;1),B(-2;2),C(2;-4)
a.ctỏ tam giác ABC vuông,cân.Tính chu vi,diện tích
tam giác ABC
b.Tìm toạ độ điểm D trong mp Oxy sao cho ABCD
bao nhiêu?
*Nhắc lại toạ độ trung điểm?Toạ độ trọng tâm tam giác ?
*Gọi hs lên bảng vẽ hệ trục toạ độ Oxy và biểu diễn các điểm của đề bài
*D nằm trên Ox thì toạ độ của D có dạng ntn?
*D cách đều A và B thì ta có được đẳng thức nào?
*Công thức tính chu vi,diện tích tam giác?
*OA=?
*OB=?
*AB=?
*Tam giác OAB là tam giác gì?
*Vậy diện tích tam giác OAB được tính ntn?
*Ở bài trước chúng
ta đã cm được công thức tính toạ độ trọng tâm tam giác.Các em nhắc lại công thức tính toạ độ trọng tâm tam giác OAB?
*Điểm M nằm trên
Ox vậy M có toạ độ ntn?
*M chia đoạn thẳng
AB theo tỷ số k thì ta
Trang 6là hcn.
c.Tìm điểm E để 3BE+5EC=0
có được đẳng thức nào?
*Từ đẳng thức đó ta chuyển sang toạ độ ntn?
*Tương tự học sinh tính tỷ số điểm M chia đoạn thẳng AB?
*Nêu tính chất đường phân giác trong của tam giác?
*E nằm giữa A,B thì
ta có đẳng thức nào?
*Vậy toạ độ E được tính ntn?
4.Củng cố:Nhắc lại các phần trọng tâm.
5.Dặn dò:Bổ sung các phần btập chưa hoàn chỉnh
Tiết 14 Kiểm tra 1 tiết
*********
BÀI 1(4Đ):Cho hbh ABCD với O là giao điểm của hai đường chéo
a)Với M là điểm bất kỳ,CM:MA MB MC MDuuur uuur uuuur uuuur+ + + =4MOuuuur
b)N là điểm thoả hệ thức:3ANuuur uuur uuur uuur=AB AC AD+ +
Cm N thuộc đoạn thẳng AC
BÀI 2(5Đ):Trong hệ trục toạ độ Oxy,cho các điểm A(2;3),B(0;2),C(4;-1)
a)CM tam giác ABC vuông
b)Tính chu vi và diện tích tam giác ABC
c)Tìm điểm M trên trục Ox sao cho tam giác AMC cân tại M
BÀI 3(1Đ):Cho đoạn thẳng AB.Tìm tập hợp các điểm M sao cho:
MA MB+ = MA MB−
uuur uuur uuur uuur
ĐÁP ÁN
BÀI 1:(4Đ)
a)O là trung điểm AC⇒MA MCuuur uuuur+ =2MOuuuur(1) (0.5)
O là trung điểm BD⇒MB MDuuur uuuur+ =2MOuuuur(2) (0.5)
Trang 7Cộng (1) và (2) suy ra đpcm (1.0)
b)ABCD là hbh
(0.5)
2 (0.5)
uuur uuur uuur uuur uuur uuur uuur
Theo đề 3ANuuur uuur uuur uuur=AB AC AD+ + 3 2 2 (0.5)
3
⇒ uuur= uuur⇔uuur = uuur Lý luận để dẫn đến N thuộc AC (0.5)
BÀI 2:(5Đ)
a)Tính được AC 2=20 (0.5);AB 2=5 (0.5);BC2=25 (0.5)
Suy ra tam giác BCA vuông tại A (0.5)
b)Chu vi tam giác ABC=5+3 5 (0.5)
Diện tích tam giác ABC=5 (0.5)
c)M(x;0).∆AMC cân tại M ⇔ AM=MC⇔AM2=MC2 (0.5)
Viết được MA 2=(2-x)2+32 (0.25)
MC2=(4-x)2+12 (0.25)
Lập đúng pt,giải tìm được x=1 (0.75)
Suy ra M(1;0) (0.25)
BÀI 3:(1Đ)
Gọi I là trung điểm AB ⇒2MIuuur uuur uuur=MA MB+ (1) (0.25)
MA MB BAuuur uuur uuur− = (2) (0.25) ;
Theo đề MA MBuuur uuur+ = MA MBuuur uuur− (3)
(1,2,3) ta có 2 1
2
MI = BA ⇒MI = AB
uuur uuur
(0.25) Lý luận I cố định,AB/2 không đổi suy ra tập hợp điểm M là đường tròn (I;AB/2) (0.25)