Một số biện pháp rèn luyện năng lực giao tiếp toán học cho học sinh qua dạy học toán hình 10 trong chương trình giáo dục phổ thông 2018

Trong chương trình giáo dục phổ thông 2018, chương trình môn Toán cũng đã chỉ ra các năng lực toán học cần hình thành và phát triển cho HS THPT gồm: NL tư duy và lập luận toán học; NL mô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Giảng viên hướng dẫn : ThS Ngô Thị Bích Thuỷ

Sinh viên : Lê Thị Kiều Tiên

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

LỜI CẢM ƠN

Thời gian được học tập và rèn luyện tại trường Đại học Sư phạm – Đại học

Đà Nẵng là thời gian em đã tích lũy được cho bản thân những kiến thức và kinh

nghiệm quí báu, nó không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận

mà còn là hành trang để em bước vào đời một cách vững chãi và tự tin Em xin

gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, các phòng, khoa trực thuộc nhà trường, các

thầy cô khoa Toán đã giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá

trình học tập Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn cô ThS Ngô Thị Bích Thuỷ,

người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, dành thời gian, tâm huyết và công sức

giúp em nghiên cứu và hoàn thành được đề tài

Cuối cùng, em kính chúc quý thầy cô dồi dào sức khỏe và thành công trong

sự nghiệp cao quí

Đà Nẵng, tháng 5 năm 2023

Sinh viên

Lê Thị Kiều Tiên

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 2

MỤC LỤC 3

KÍ HIỆU VIẾT TẮT 5

MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục đích nghiên cứu 7

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 7

4 Phương pháp nghiên cứu 7

5 Bố cục khóa luận 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 10

1.1 Mục tiêu đào tạo môn Toán cấp THPT 10

1.2 Biểu hiện cụ thể của năng lực giao tiếp toán học và yêu cầu cần đạt cho cấp THPT 11

1.3 Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt về toán Hình 10 12

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN NĂNG LỰC GIAO TIẾP TOÁN HỌC CHO HỌC SINH QUA DẠY 17

HỌC TOÁN HÌNH 10 CHƯƠNG TRÌNH 17

GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 17

2.1 Biện pháp 1: R n luyện cho HS dụng ngôn ng í hiệu, công th c hình v chu n ác t ong học tập từ đó n luyện cho HS chuyển đổi ngôn ng nói ang í hiệu toán học hình v 17

2.1.1 Cơ sở khoa học của biện pháp 17

2.1.2 Cách tiến hành thực hiện 17

2.1.3 Các ví dụ 17

2.2 Biện pháp 2: R n luyện cho HS khả năng phát hiện và a ch a sai lầm trong giải toán 20

2.2.1 Cơ sở khoa học của biện pháp 20

2.2.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp 20

2.2.3 Các ví dụ 20

2.3 Biện pháp 3: Kết hợp các phương pháp dạy học tích cực hác như

dạy học nhóm dự án ơ đồ tư duy … 26

2.3.1 Dạy học nhóm 26

2.3.1.3 Ví dụ 6: Bài 7: Vecto 27

2.3.2 Dạy học dự án 28

2.2.3 Sơ đồ tư duy 32

2.4 Biện pháp 4: Xây dựng, lựa chọn và tổ ch c cho học sinh thực hiện với các mô hình hóa Toán học 35

2.4.1 Cơ sở khoa học của biện pháp 35

2.4.2 Cách tiến hành 36

2.4.3 Ví dụ 11: Bài 6: Hệ thức lượng trong tam giác 37

2.5 Dạy học ACODESA 38

2.5.1 Định nghĩa 38

2.5.2 Cách tiến hành 38

2.5.3 Ví dụ 12: Bài 7: Vecto 39

KẾT LUẬN 47

TÀI LIỆU THAM KHẢO 48

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Toán học ngày càng có nhiều ứng dụng trong cuộc sống, những kiến thức

và kĩ năng toán học cơ bản đã giúp con người giải quyết các vấn đề trong thực tế

cuộc sống một cách có hệ thống và chính xác, góp phần thúc đẩy xã hội phát

triển Ở trường Trung học phổ thông, Môn Toán là môn học quan trọng góp

phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng

lực toán học cho học sinh; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội

để học sinh trải nghiệm, vận dụng toán học vào thực tiễn, tạo lập sự kết nối giữa

các ý tưởng toán học, giữa Toán học với thực tiễn Trong chương trình giáo dục

phổ thông 2018, chương trình môn Toán cũng đã chỉ ra các năng lực toán học

cần hình thành và phát triển cho HS THPT gồm: NL tư duy và lập luận toán

học; NL mô hình hóa toán học; NL giải quyết vấn đề toán học; NL giao tiếp

toán học; NL sử dụng công cụ, phương tiện dạy học toán

‎Mặc dù việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm

chất và năng lực đã được triển khai, thực hiện ở các nhà trường nhưng theo thực

tế, việc đưa ra các biện pháp tổ chức cho HS tham gia các hoạt động học tập nói

chung, các hoạt động rèn luyện năng lực giao tiếp toán học nói riêng còn hạn

chế Bên cạnh đó, nhiều em còn thiếu chủ động, không tự tin, thiếu môi trường

và động lực tham gia hoạt động học tập Việc xây dựng và tổ chức được các

hoạt động để HS rèn luyện năng lực GTTH không chỉ là tiền đề kích thích các

hoạt động nói trên mà còn góp phần làm rõ thêm việc đổi mới DH theo hướng

phát triển năng lực người học, nâng cao tính trách nhiệm và tự giác của người

học trong việc tạo dựng nền vốn kiến thức vững chắc, hình thành và phát triển

khả năng kết nối toán học với thực tiễn Chính vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng

các biện pháp bồi dưỡng năng lực Giao tiếp toán học cho HS trong dạy học

Toán ngày càng trở nên cần thiết, nhằm hình thành và phát triển năng lực cho

người học

Là sinh viên sư phạm, với mong muốn việc cụ thể hóa các hoạt động rèn

luyện cho học sinh năng lực giao tiếp toán học làm hành trang khi ra trường, tôi

chọn đề tài nghiên cứu: “R n luyện năng lực giao tiếp toán học cho học sinh

qua dạy học toán hình 10” theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

2 Mục đích nghiên c u

Đưa ra một số biện pháp trong cách thức tổ chức hoạt động dạy học có thể

rèn luyện và phát triển được năng lực giao tiếp Toán học cho học sinh qua dạy

học toán hình 10

3 Nhiệm vụ nghiên c u

– Nghiên cứu cơ sở lí luận

– Nghiên cứu các biện pháp rèn luyện năng lực giao tiếp Toán học cho học

sinh, cụ thể là toán Hình 10 theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

4 Phương pháp nghiên c u

– Nghiên cứu lí luận: Phân tích, tổng hợp, thu nhập thông tin, nghiên cứu

tài liệu, … để xây dựng cơ sở lí thuyết cho đề tài

– Nghiên cứu thực tế: Trao đổi với một số giáo viên THPT dạy lớp 10

(SGK Kết nối tri thức với cuộc sống) để tham khảo các kinh nghiệm khi tổ chức

hoạt động dạy học có thể hình thành và phát triển được NL giao tiếp toán học

Đồng thời nghiên cứu vở ghi, bài kiểm tra, phiếu học tập của HS để tìm hiểu khả

năng Giao tiếp toán học trong học tập môn toán THPT

5 Bố cục hóa luận

Khóa luận gồm có 2 chương sau:

Chương 1 Cơ ở lý luận

1.1 Mục tiêu đào tạo môn Toán cấp THPT

1.2 Biểu hiện cụ thể của NL giao tiếp Toán học và yêu cầu cần đạt cho cấp

THPT

1.3 Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt về toán hình 10

Chương 2 Một số biện pháp r n luyện năng lực giao tiếp toán học cho

học sinh qua dạy học toán hình 10 chương t ình giáo dục phổ thông 2018

2.1 Biện pháp 1: Rèn luyện cho HS sử dụng ngôn ngữ, kí hiệu, công thức,

hình v chuẩn xác trong học tập từ đó rèn luyện cho HS chuyển đổi ngôn ngữ

nói sang kí hiệu toán học, hình v

2.1.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.1.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

2.1.3 Các ví dụ

a Ví dụ 1

b Ví dụ 2

2.2 Biện pháp 2: Rèn luyện cho HS khả năng phát hiện và sửa chữa sai lầm

trong giải toán

2.2.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.2.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

2.2.3 Các ví dụ

a Ví dụ 3

b Ví dụ 4

c Ví dụ 5

2.3 Biện pháp 3: Kết hợp các PP dạy học tích cực khác như dạy học nhóm,

dự án, sơ đồ tư duy,…

2.3.1 Dạy học nhóm

2.3.1.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.3.1.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

2.3.1.3 Các ví dụ 6

2.3.2 Dạy học dự án

2.3.2.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.3.2.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

2.3.2.3 Các ví dụ 7

2.3.3 Sơ đồ tư duy

2.3.3.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.3.3.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

2.3.3.3 Các ví dụ

a Ví dụ 8

b Ví dụ 9

c Ví dụ 10

2.4 Biện pháp 4: Xây dựng, lựa chọn và tổ chức cho học sinh thực hiện với

các mô hình hóa Toán học

2.4.1 Cơ sở khoa học của biện pháp

2.4.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Mục tiêu đào tạo môn Toán cấp THPT

Môn Toán cấp trung học phổ thông nhằm giúp học sinh đạt các mục tiêu

chủ yếu sau:

a Góp phần hình thành và phát triển năng lực toán học với yêu cầu cần đạt:

nêu và trả lời được câu hỏi khi lập luận, giải quyết vấn đề; sử dụng được các

phương pháp lập luận, quy nạp và suy diễn để hiểu được những cách thức khác

nhau trong việc giải quyết vấn đề; thiết lập được mô hình toán học để mô tả tình

huống, từ đó đưa ra cách giải quyết vấn đề toán học đặt ra trong mô hình được

thiết lập; thực hiện và trình bày được giải pháp giải quyết vấn đề và đánh giá

được giải pháp đã thực hiện, phản ánh được giá trị của giải pháp, khái quát hoá

được cho vấn đề tương tự; sử dụng được công cụ, phương tiện học toán trong

học tập, khám phá và giải quyết vấn đề toán học

b Có những kiến thức và kĩ năng toán học cơ bản, thiết yếu về:

– Đại số và Một số yếu tố giải tích: Tính toán và sử dụng công cụ tính toán;

sử dụng ngôn ngữ và kí hiệu đại số; biến đổi biểu thức đại số và siêu việt lượng

giác, mũ, lôgarit , phương trình, hệ phương trình, bất phương trình; nhận biết

các hàm số sơ cấp cơ bản lu thừa, lượng giác, mũ, lôgarit ; khảo sát hàm số và

v đồ thị hàm số bằng công cụ đạo hàm; sử dụng ngôn ngữ hàm số, đồ thị hàm

số để mô tả và phân tích một số quá trình và hiện tượng trong thế giới thực; sử

dụng tích phân để tính toán diện tích hình ph ng và thể tích vật thể trong không

gian

– Hình học và Đo lường: Cung cấp những kiến thức và kĩ năng ở mức độ

suy luận logic về các quan hệ hình học và một số hình ph ng, hình khối quen

thuộc; phương pháp đại số vectơ, toạ độ trong hình học; phát triển trí tưởng

tượng không gian; giải quyết một số vấn đề thực tiễn đơn giản gắn với Hình học

và Đo lường

– Thống kê và Xác suất: Hoàn thiện khả năng thu thập, phân loại, biểu

diễn, phân tích và xử lí dữ liệu thống kê; sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu

thống kê thông qua các số đặc trưng đo xu thế trung tâm và đo mức độ phân tán

cho mẫu số liệu không gh p nhóm và gh p nhóm; sử dụng các quy luật thống kê

trong thực tiễn; nhận biết các mô hình ngẫu nhiên, các khái niệm cơ bản của xác

suất và ý nghĩa của xác suất trong thực tiễn

c Góp phần giúp học sinh có những hiểu biết tương đối tổng quát về các

ngành nghề gắn với môn Toán và giá trị của nó; làm cơ sở cho định hướng nghề

nghiệp sau trung học phổ thông; có đủ năng lực tối thiểu để tự tìm hiểu những

vấn đề liên quan đến toán học trong suốt cuộc đời

1.2 Biểu hiện cụ thể của năng lực giao tiếp toán học và yêu cầu cần đạt cho

Năng lực giao tiếp toán học thể

hiện qua việc:

– Nghe hiểu, đọc hiểu và ghi

ch p được các thông tin toán học

cần thiết được trình bài dưới dạng

văn bản toán học hay do người khác

nói hoặc viết ra

– Nghe hiểu, đọc hiểu và ghi

ch p tóm tắt được các thông tin toán học cơ bản, trọng tâm trong văn bản (ở dạng văn bản nói hoặc viết) Từ đó phân tích, lựa chọn, trích xuất được các thông tin toán học cần thiết từ văn bản

– Trình bày, diễn đạt nói hoặc

viết được các nội dung, ý tưởng,

giải pháp toán học trong sự tương

tác với người khác với yêu cầu

– Lí giải được một cách hợp lí việc trình bày, diễn đạt, thảo luận, tranh luận các nội dung, ý tưởng, giải pháp toán học trong sự tương

thích hợp về sự đầy đủ, chính xác tác với người khác

– Sử dụng được hiệu quả ngôn

ngữ toán học (chữ số, chữ cái, kí

hiệu, biểu đồ, đồ thị, các liên kết

logic, … kết hợp với ngôn ngữ

thông thường hoặc động tác hình

thể khi trình bày, giải thích và đánh

giá các ý tưởng toán học trong sự

tương tác thảo luận, tranh luận) với

người khác

Sử dụng được một cách hợp lí ngôn ngữ toán học kết hợp với ngôn ngữ thông thường để biểu đạt cách suy nghĩ, lập luận, chứng minh các

kh ng định toán học

– Thể hiện được sự tự tin khi

trình bày, diễn đạt, nêu câu hỏi,

tranh luận các nội dung, ý tưởng

liên quan đến toán học

– Thể hiện được sự tự tin khi trình bày, diễn đạt, thảo luận, tranh luận, giải thích các nội dung toán học trong nhiều tình huống không quá phức tạp

1.3 Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt về toán Hình 10

Định lí côsin

Định lí sin Công thức tính diện tích tam giác Giải tam giác

– Nhận biết được giá trị lượng giác của một góc từ đến 18

– Tính được giá trị lượng giác đúng hoặc gần đúng của một góc từ đến

18bằng máy tính cầm tay

– Giải thích được hệ thức liên hệ giữa giá trị lượng giác của các góc phụ nhau, bù nhau

xác định khoảng cách giữa hai địa điểm khi gặp vật cản, xác định chiều cao của vật khi không thể đo trực tiếp,

Vectơ, các

ph p toán tổng và hiệu hai vectơ, tích của một số với vectơ, tích vô hướng của hai vectơ và một số ứng dụng trong Vật lí

Nhận biết được khái niệm vectơ, vectơ bằng nhau, vectơ-không

– Biểu thị được một số đại lượng trong thực tiễn bằng vectơ

– Thực hiện được các ph p toán trên vectơ tổng và hiệu hai vectơ, tích của một số với vectơ, tích vô hướng của hai vectơ và mô tả được những tính chất hình học ba điểm th ng hàng, trung điểm của đoạn th ng, trọng tâm của tam giác, bằng vectơ

– Sử dụng được vectơ và các ph p toán trên vectơ để giải thích một số hiện tượng có liên quan đến Vật lí và Hoá học ví dụ: những vấn đề liên quan đến lực, đến chuyển động,

– Vận dụng được kiến thức về vectơ

để giải một số bài toán hình học và một số bài toán liên quan đến thực tiễn

ví dụ: xác định lực tác dụng lên vật,

– Nhận biết được toạ độ của vectơ đối với một hệ trục toạ độ

– Tìm được toạ độ của một vectơ, độ dài của một vectơ khi biết toạ độ hai đầu mút của nó

– Sử dụng được biểu thức toạ độ của các ph p toán vectơ trong tính toán

– Vận dụng được phương pháp toạ độ vào bài toán giải tam giác

– Vận dụng được kiến thức về toạ độ của vectơ để giải một số bài toán liên quan đến thực tiễn ví dụ: vị trí của vật trên mặt ph ng toạ độ,

Đường th ng trong mặt ph ng toạ độ Phương trình tổng quát và phương trình tham

số của đường

th ng Khoảng cách từ một điểm đến một đường

– Mô tả được phương trình tổng quát

và phương trình tham số của đường

th ng trong mặt ph ng toạ độ

– Thiết lập được phương trình của đường th ng trong mặt ph ng khi biết:

một điểm và một vectơ pháp tuyến;

biết một điểm và một vectơ chỉ phương; biết hai điểm

– Nhận biết được hai đường th ng cắt

th ng nhau, song song, trùng nhau, vuông

góc với nhau bằng phương pháp toạ

– Giải thích được mối liên hệ giữa đồ thị hàm số bậc nhất và đường th ng trong mặt ph ng toạ độ

– Vận dụng được kiến thức về phương trình đường th ng để giải một số bài toán có liên quan đến thực tiễn

Đường tròn trong mặt ph ng toạ độ

– Thiết lập được phương trình tiếp tuyến của đường tròn khi biết toạ độ của tiếp điểm

– Vận dụng được kiến thức về phương trình đường tròn để giải một số bài toán liên quan đến thực tiễn ví dụ: bài toán về chuyển động tròn trong Vật

lí,

Ba đường conic trong mặt ph ng toạ độ và ứng dụng

– Nhận biết được ba đường conic bằng hình học

– Nhận biết được phương trình chính tắc của ba đường conic trong mặt

Thực hành trong phòng máy với phần mềm toán học (nếu nhà trường có

điều kiện thực hiện)

– Sử dụng phần mềm để h trợ việc học các kiến thức hình học

– Thực hành sử dụng phần mềm để biểu thị điểm, vectơ, các ph p toán vectơ

trong hệ trục toạ độ Oxy

– Thực hành sử dụng phần mềm để v đường th ng, đường tròn, các đường

conic trên mặt ph ng toạ độ; xem x t sự thay đổi hình dạng của các hình khi

thay đổi các yếu tố trong phương trình xác định chúng

– Thực hành sử dụng phần mềm để thiết kế đồ hoạ liên quan đến đường tròn

và các đường conic

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN NĂNG LỰC

GIAO TIẾP TOÁN HỌC CHO HỌC SINH QUA DẠY

HỌC TOÁN HÌNH 10 CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

Để rèn luyện năng lực giao tiếp toán học cho học sinh qua dạy học toán

hình 10, tôi đề xuất các biện pháp như sau:

2.1 Biện pháp 1: R n luyện cho HS dụng ngôn ng í hiệu công th c

hình v chu n ác t ong học tập từ đó n luyện cho HS chuyển đổi ngôn

ng nói ang í hiệu toán học hình v

2.1.1 Cơ ở khoa học của biện pháp

Biện pháp này tập trung hình thành, củng cố cho HS thành tố của năng lực

GTTH: Nghe hiểu, đọc hiểu và ghi ch p tóm tắt được các thông tin toán học

cơ bản, trọng tâm trong văn bản (ở dạng văn bản nói hoặc viết) Từ đó phân tích,

lựa chọn, trích xuất được các thông tin toán học cần thiết từ văn bản

2.1.2 Cách tiến hành thực hiện

– Tổ chức các hoạt động thực hành nghe hiểu, ghi ch p

– Tổ chức các hoạt động thực hành đọc hiểu, ghi ch p

– Tổ chức các hoạt động học tập hình thành cho HS kĩ năng trình bày nói

và viết) bằng ngôn ngữ toán học một cách chính xác, hiệu quả

2.1.3 Các ví dụ

a Ví dụ 1: Bài 7: Vecto

 Kí hiệu bao gồm các chữ cái , dấu các quan hệ như  ,  ,  ,  ,  , , dấu

ph p toán như  ,  ,  , , và dấu ngoặc như ,, được dùng trong toán học

 Thuật ng toán học gồm từ, và cụm từ dùng để chỉ tên gọi của các khái

niệm, các đối tượng thuộc lĩnh vực toán học ví dụ: mệnh đề, tập hợp, v ctơ,

đường th ng, đường tròn, ; Những từ, cụm từ của ngôn ngữ tự nhiên nhưng

trong toán học có ý nghĩa đặc thù ví dụ: cạnh, trung điểm, trọng tâm,

 Biểu tƣợng toán học bao gồm hình v , sơ đồ, đồ thị, hoặc mô hình để

biểu thị các quan hệ toán học, các đối tượng toán học cụ thể

 Để biểu thị một quan hệ hay một đối tượng toán học thì ta có thể dùng

ngôn ngữ toán học ở dạng thuật ngữ toán học, kí hiệu toán học hoặc biểu tượng

toán học

Trong ví dụ này, GV rèn luyện cho HS hoạt động đọc hiểu, ghi ch p được

các thông tin cơ bản trọng tâm về: điểm, vecto, trung điểm, trọng tâm

Các hoạt động dạy học:

Nhiệm vụ 1: GV dẫn dắt cho HS tiếp xúc với Vecto

Nhiệm vụ 2: GV cho HS đọc hiểu phần Nghe hiểu – Đọc hiểu trong SGK

trang 46 - 49

Nhiệm vụ 3: Tổ chức các hoạt động học tập hình thành cho HS kĩ năng

trình bày nói và viết) bằng ngôn ngữ toán học một cách chính xác, hiệu quả

bằng kĩ năng tóm tắt các BDTH như bảng sau (có thể đục l cho HS điền vào

của ABC hoặc

Điểm đồng quy của

ba đường trung

tuyến của ABC

0 1

b Ví dụ 2: Bài 19: Phương t ình đường thẳng

Dạy học phương trình tổng quát c ư ng th ng, chúng ta cho học sinh

lập bảng so sánh cách sử dụng hai ngôn ngữ sau:

Điểm M thuộc (nằm trên đường

th ng 

Toạ độ  x y,  của M nghiệm đúng phương trình đường th ng 

M là giao điểm của hai đường

th ng 1 và 2

Toạ độ  x ,y  của M là nghiệm của hệ hai phương trình hai đường th ng 1 và 2

Với các bài sau về phương trình đường tròn cũng như tiếp tuyến thì HS

cũng hiểu rõ được và tự nghiên cứu bài ở nhà một cách dễ dàng Từ đó, qua biểu

diễn được ngôn ngữ toán học mà học hiểu rõ được bản chất vấn đề, liên kết

logic, suy luận được các vấn đề rõ ràng

2.2 Biện pháp 2: R n luyện cho HS khả năng phát hiện và a ch a sai lầm

trong giải toán

2.2.1 Cơ ở khoa học của biện pháp

Biện pháp này hình thành cho HS thành tố của năng lực giao tiếp toán học:

Sử dụng được ngôn ngữ toán học để biểu đạt các nội dung toán học cũng như

thể từ các bài toán sai mà học sinh có thể rút kinh nghiệm rồi nâng cao khả năng

GTTH

2.2.2 Cách tiến hành thực hiện biện pháp

– Hình thành vốn từ, vốn kiến thức và khả năng làm chủ vốn từ vựng toán

học cho HS khi chỉ ra sai lầm, chỉ ra những yếu tố còn thiếu, chưa hoàn chỉnh

trong bài toán để HS rèn luyện kĩ năng nghe hiểu và rèn luyện khi cần thiết

– Rèn luyện khả năng sử dụng các công thức, kí hiệu qua việc quan sát,

phân tích các đối tượng, quan hệ, các ph p biến đối trong dạy học định lí, quy

tắc hay phương pháp

 Phân tích cho học sinh nguyên nhân dẫn đến sai lầm trong lời giải của

bài toán từ đó s hình thành cho học sinh k năng tập trung nghe, vận dụng kiến

thức đã học để lập luận và giải quyết vấn đề

2.2.3 Các ví dụ

a Ví dụ 3: Bài 20: Đường t òn t ong mặt phẳng tọa độ

Các hoạt động dạy học

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

– GV gợi nhớ lại kiến thức về công thức về phương trình đường tròn

– HS suy nghĩ cá nhân, xung phong trả lời câu hỏi

– GV giao bài tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

– HS gấp sách lại, làm việc cá nhân hoàn thành bài tập

– GV quan sát, h trợ HS khi cần thiết

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

– GV mời đại diện một số HS trình bày từng câu một

– HS khác lắng nghe, nhận x t, đánh giá

Bước 4: Kết luận và nhận định

– GV chuẩn hóa các kiến thức, nhận x t câu trả lời của HS

– GV yêu cầu HS sửa bài tập vào vở

 Báo cáo, thảo luận

Bài làm của hai học sinh như sau:

Câu hỏi: Phương trình dưới có phải là phương trình biểu diễn đường tròn

hay không nếu có hãy tìm tâm và bán kính

Nhận ét:

 Bài làm của học sinh Bình, em đã nêu ra đúng dạng phương trình đường

tròn nhưng bạn bị mắc sai lầm khi tưởng là đề bài không đúng dạng của phương

trình đường tròn

 Bạn Mai đã biết tìm tâm, điều kiện để có phương trình đường tròn và

công thức tính bán kính nhưng bạn bị mắc sai lầm vè dạng của phương trình

Vậy phương trình là phương trình đường tròn tâm 3;1

Lưu ý: GV cần cho HS nhận ra sai lầm bằng cách gọi 1 số HS nêu cách

giải Nhận x t hướng giải của HS Phân tích cho học sinh nguyên nhân dẫn đến

sai lầm trong lời giải của bài toán từ đó s hình thành cho học sinh k năng tập

trung nghe, vận dụng kiến thức đã học để lập luận và giải quyết vấn đề GV đưa

ra một số lời giải đúng trong các bài làm của HS

b Ví dụ 4: Bài 22: Ba đường conic

Các hoạt động dạy học

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

– GV gợi nhớ lại kiến thức về

 CH1: Muốn viết được phương trình elip cần có bao nhiêu yếu tố? Học

sinh s phân tích và tìm các yếu tố còn thiếu trong dữ kiện đề bài Thiếu a và b

 CH2: Tiêu cự của elip có công thức như thế nào?

 CH3: Biểu thức nào có liên hệ giữa a,b,c?

– HS suy nghĩ cá nhân, xung phong trả lời câu hỏi

– GV chuẩn hóa lại kiến thức

– GV phát phiếu học tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

– HS gấp sách lại, làm việc cá nhân hoàn thành bài tập

– GV quan sát, h trợ HS khi cần thiết

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

– GV mời đại diện một số HS trình bày từng câu một

– HS khác lắng nghe, nhận x t, đánh giá

Bước 4: Kết luận và nhận định

– GV chuẩn hóa các kiến thức, nhận x t câu trả lời của HS

Báo cáo thảo luận

Bài làm của HS như sau:

Câu hỏi: Cho elip có độ dài trục lớn gấp hai lần độ dài trục nhỏ

và tiêu cự bằng Viết phương trình của ?