Nhiều bộ phận của cây sen đều được dùng chế biến món ăn và làm thuốc trong y học cổ truyền như hạt sen liên nhục để nấu chè, tâm sen liên tâm làm thuốc an thần, tua nhị sen liên tu để ướ
Trang 1Lá sen và ngó sen chữa
bệnh
Trang 2– Cây sen là loại cây rất quen thuộc với người Việt Nam Nhiều bộ phận của cây sen đều được dùng chế biến món ăn và làm thuốc trong y học cổ truyền như hạt sen (liên nhục) để nấu chè, tâm sen (liên tâm) làm thuốc an thần, tua nhị sen (liên tu) để ướp trà; nhưng ít người biết đến công dụng chữa bệnh của lá sen và ngó sen
Lá sen: gọi là hà diệp Trong lá sen có nhiều alkaloid; ngoài ra còn có acid hữu cơ, tanin, vitamin C Lá sen có vị đắng, tính bình, vào can tỳ vị; có tác dụng hạ huyết
áp, an thần, thanh thử, lợi thấp, tán ứ, chỉ huyết
Mầm ngó sen: gọi là ngẫu tiết Ngó sen vị ngọt chát, tính bình, vào kinh can tâm
vị Có tác dụng thu liễm cầm máu, tráng dương, an thần
Các bài thuốc có lá sen, ngó sen
Chữa say nắng kèm theo bụng phiền, miệng khát, họng khô, tiểu ít mà đỏ: lá sen tươi 40g, rễ sậy tươi 40g, hoa bạch biển đậu 10g Sắc nước uống
Trị thổ tả do trúng thử: lá sen tươi 20g giã nhỏ, ép lấy nước, thêm 1 chén nước nguội vào bã rồi ép lấy nước; trộn với nước ép trên cho uống
Trang 3Trị thổ huyết do táo nhiệt: lá sen tươi 80g, trắc bách diệp tươi 20g, lá ngải tươi 24g, sinh địa 40g Hãm trong nước hoặc sắc lấy nước uống
Chữa bệnh béo phì: lá sen tươi hoặc khô: 1 lá, thái ngắn, hãm hoặc đun với 400 – 500ml nước trong 10 – 20 phút; mỗi sáng uống một ấm
Trị tiểu dắt ra máu: ngó sen tươi 40g, huyết dư thán 10g; sắc uống
Trị chứng lao phổi ho ra máu hoặc khi nôn ra máu: ngó sen 20g, cỏ nhọ nồi 20g, bạch cập 16g, trắc bách diệp tươi 16g; phơi khô hoặc sấy ở nhiệt độ thấp, nghiền thành bột mịn, thêm nước làm hoàn, mỗi hoàn 10g; ngày uống 3 viên với nước sôi
để nguội
Một số món ăn – bài thuốc có ngó sen
Ngó sen hầm: ngó sen 150 – 200g Hầm nhừ ăn Tác dụng bổ ngũ tạng, thực nhiệt
hạ tiêu
Nước ép ngó sen hoà mật: ngó sen tươi 100g, mật mía tươi (hoặc nước mía) 50g (50ml) Ngó sen ép lấy nước, trộn với nước mía, chia 2 lần uống trong ngày Dùng khi bị cảm cúm, trúng nóng, trúng nắng hoặc khô hanh gây kích ứng, vật vã, sốt, khát nước
Nước ép ngó sen gừng tươi (khương ngẫu ẩm): ngó sen tươi 30 – 50g, gừng tươi 5 – 8g, ép vắt lấy nước trộn đều, chia 3 lần uống trong ngày Dùng cho các trường hợp nôn thổ dai dẳng khát nước
Nước ép ngó sen, sinh địa, củ cải: ngó sen 30g, sinh địa 30g, củ cải 30g Xay, ép, lọc lấy nước Mỗi lần 1 chén (khoảng 100ml) uống với mật hoặc nước đường nóng Dùng cho các trường hợp tiểu dắt, tiểu buốt
Trang 4Ngó sen hầm đại táo: ngó sen 150g, đại táo 250g Ngó sen rửa sạch, cắt đoạn, đại táo thái thành 2 – 4 lát Cho vào nấu nhừ, gạn lấy nước uống Dùng cho các trường hợp ban xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng do giảm tiểu cầu, còn có tác dụng khai vị trợ tiêu hoá