Trang 1 CÔNG NGHỆ SINH HỌCTHỰC PHẨMChương 4- Ứng dụng Công nghệgen trongsản xuất thực phẩm Trang 7 Applications of green biotechnology.. b Improving the efciency of agricultural lands:
Trang 1CÔNG NGHỆ SINH HỌC
THỰC PHẨM
Chương 4- Ứng dụng Công nghệ
Cao Thị Thanh Loan, PhD
09-2022
Trang 7Applications of green biotechnology
a Genetically modifed food: genetic
engineering techniques (genome
editing) can be used
to enhance the quality of crops and their resistance to insects, pests,
viruses, and high temperatures
b Improving the efciency of agricultural
lands: green biotechnology methods can be applied to increase
crop productivity
Trang 8Hạt giống được chuyển đổi gen (GE)
• đã được giới thiệu thương mại ở Hoa Kỳ cho các loại cây trồng chính vào năm 1996
• Hiện nay, hơn 90% ngô, bông nương và đậu tương của Hoa Kỳ được sản xuất bằng các giống GE
• Các loại cây trồng Genetically Engineered GE là các giống kháng thuốc diệt cỏ (herbicide-tolerant (HT), kháng côn trùng (insect-resistant (Bt) hoặc các giống kết hợp của cả hai đặc điểm HT và Bt
• Trong khi hạt giống HT cũng được sử dụng rộng rãi trong sản xuất cỏ linh lăng, cải dầu và củ cải đường, hầu hết vùng đất trồng cây GE được trồng cho ba loại cây trồng chính: ngô, bông và đậu nành.
Trang 10Các kiểu chuyển gen
Foxit Reader
The selected area has been copied to the clipboard -
-Do not show this message again -
OK -
Trang 11Cây chuyển gen được tạo ra như thế nào?
Trang 22Các kiểu chuyển gen
Foxit Reader
The selected area has been copied to the clipboard -
-Do not show this message again -
OK -
Trang 23Súng bắn gene
Trang 48Là một bác sĩ gia đình, bạn thường điều trị cho trẻ em mắc các bệnh truyền nhiễm có thể dễ dàng phòng ngừa thông qua tiêm
chủng Nhưng cha mẹ của nhiều bệnh nhân của bạn không thể chi trả chi phí tiêm chủng Bạn nghe nói về một cách tiếp cận mới
có thể giảm chi phí xuống một phần nhỏ so với giá hiện tại: trái cây và rau biến đổi gen có chứa nhiều loại vắc-xin khác nhau
Chỉ cần ăn một quả chuối, một đứa trẻ có thể được bảo vệ khỏi bệnh tật mà không cần tiêm phòng!
Trang 49Vaccine Thực phẩm- một lựa chọn mới
Trang 53Hình 1: Quy trình nghiên cứu vaccine thực vật được
mô tả bởi Mason và Arntzen [2]
Trang 60Ưu điểm của vaccine thực vật
• Vaccine thực vật được tạo ra bằng phương pháp chuyển gen
• vaccine thực vật có hiệu quả chi phí hơn về sản xuất, lưu trữ và vận chuyển.
• Mặc khác, cây chuyển gen cung cấp năng suất protein kháng nguyên cao hơn so với nuối cấy tế bào động vật (tùy vào từng loại cây mà lượng kháng nguyên biểu hiện cao hơn)
• Vaccine thực vật ổn định hơn ở nhiệt độ phòng, và do đó không cần hệ thống trữ lạnh
• Vaccine từ thực vật hay vaccine đường uống thường không cần đến y tá
để tiêm vaccine.
• Vaccine từ thực vật có thể giảm tải được ô nhiễm môi trường từ việc thải rác thải y tế của vaccine như ống kim tiêm, ống đựng vaccine.
Trang 61Nhược điểm của vaccine thực vật
• Vaccine thực vật có thể không sử dụng được cho các trẻ sơ sinh
• Liều lượng của vaccine thực vật trong cây (hay năng suất biểu hiện kháng nguyên) có thể thay đổi theo độ tuổi của cây, kích thước sản phẩm (trái và củ).
• Lượng kháng nguyên biểu hiện và tích lũy ít do hiện tượng gen lặn.
• Có thể xảy ra vấn đề môi trường về việc phát tán nguồn gen và gây
ô nhiễm gen nguồn lương thực.
• Vaccine thực vật có thể bị ô nhiễm bởi thuốc trừ bệnh hại trên cây.
Trang 62Lợi ích của Công nghệ gen
• Nuôi sống Thế giới
•
Công nghệ sinh học có một vai trò trong việc bảo đảm thực phẩm an toàn và phong phú có thể được sản xuất trên đất nông nghiệp hiện có để đáp ứng nhu cầu gia tăng của dân số thế giới đang ngày càng tăng lên
Trang 63Lợi ích cho người tiêu dùng
• Các nhà nghiên cứu đã phát triển táo và khoai tây giữ màu
sắc ban đầu lâu hơn sau khi cắt hoặc xử lý thô (chúng không
dễ bị thâm tím),
• Các gen chịu trách nhiệm về màu nâu chỉ đơn giản bị “tắt”, hoặc “im lặng” trong các loại thực phẩm này, khiến chúng trở nên hấp dẫn hơn đối với cả nhà cung cấp và người tiêu dùng.
Trang 64Lợi ích cho người tiêu dùng
• Công nghệ sinh học đã chứng tỏ giúp tăng năng suất nhờ giảm mất mùa
do sâu bệnh thông qua sử dụng cây trồng có khả năng chống sâu bệnh và chịu được thuốc diệt cỏ.
• Công nghệ sinh học có tiềm năng tăng sức chống chịu của các loại cây trồng với các điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt, hạn hán, đất đai nghèo dinh dưỡng, Các tiến bộ này rất quan trọng đối với các nước đang phát triển, nơi mất mùa đồng nghĩa với sự tàn phá về kinh tế và sức khỏe.
•
o Nghiên cứu đang được thực hiện để tạo ra các giống ngô, lúa mì và gạo
có thể chống chu được với các thay đổi về điều kiện trồng trọt do biến đổi khí hậu nhằm mục đích bảo vệ nguồn cung cấp lương thực, chống lại sự suy giảm về sản lượng và nguồn cung.
Trang 65Khung pháp lý quản lý thực phẩm biến đổi
gen ở EU
• Năm chính sách cơ bản được xây dựng và áp dụng:
• * Chỉ thị về việc thận trọng đưa sinh vật biến đổi gen ra môi
• *
Trang 66Khung pháp lý quản lý thực phẩm biến đổi
gen ở EU
• Năm chính sách cơ bản được xây dựng và áp dụng:
* Quy chế về xây dựng hệ thống mã hóa nhận biết đặc biệt đối với sinh vật biến đổi gen (65/2004 ngày 14/1/2004)
* Hướng dẫn thực hiện Quy chế số 1829/2003 đối với việc phê chuẩn loại thực phẩm, thức ăn chăn nuôi mới và việc công bố
các sản phẩm đang lưu thông trên thị trường (641/2004 ngày 06/4/2004)
Trang 67Khung pháp lý quản lý thực phẩm biến đổi
gen ở EU
Quy chế có hiệu lực từ ngày 19/4/2004, quy định về thực phẩm
và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc hoặc chứa cây trồng biến đổi gen
Yêu cầu của Quy chế:
- Về an toàn: không có tác hại đối với sức khỏe con người hoặc động vật hoặc tác động xấu đối với môi trường;
- Về cấp phép: đánh giá an toàn dựa trên cơ sở khoa học: thực phẩm biến đổi gen phải được an toàn như thực phẩm truyền
thống; dán nhãn; phương pháp phát hiện; và giám sát sau khi
đưa ra thị trường
Trang 69Quản lý thực phẩm biến đổi gen tại Mỹ
• Tháng 1/2001, FDA ra Quy định “2001 Proposed Regulations” liên quan tới 2 hai chủ đề:
1 Quy trình cảnh báo mang tính bắt buộc trước khi đưa ra thị trường thực phẩm biến đổi gen; và
2 Hướng dẫn không bắt buộc đối với dán nhãn sản phẩm thực phẩm biến đổi gen.
Trang 70Quản lý thực phẩm biến đổi gen tại Mỹ
• Tháng 1/2001, FDA ra Quy định “2001 Proposed Regulations” liên
quan tới 2 hai chủ đề:
1 Quy trình cảnh báo mang tính bắt buộc trước khi đưa ra thị trường thực phẩm biến đổi gen; và
2 Hướng dẫn không bắt buộc đối với dán nhãn sản phẩm thực phẩm biến đổi gen.
Quy định này của FDA yêu cầu người cung cấp thực phẩm biến đổi gen
phải trình cho FDA thông tin sản phẩm trước khi đưa ra thị trường ,
như “Chỉ dẫn CNSH Tiền thị tường” (Premarket Biotechnology Notice gọi tắt là PBN) chứa những thông tin sau về thực phẩm được tạo ra từ một nguồn biến đổi gen
Trang 71Quản lý thực phẩm biến đổi gen tại Mỹ
• Mô tả về mục đích của biến đổi gen;
- Mô tả đặc điểm của cây chủ (host plant), DNA của phần tử cho và thông tin về cách tác động vào cây trồng được biến đổi gen như thế nào;
• - Thông tin về bản chất và mức độ của các chất (kể cả các chất độc và các chất dinh dưỡng ) được đưa vào thực phẩm;
- Thông tin về chế độ ăn kiêng đối với thực phẩm;
- Dữ liệu hoặc thông tin khác so sánh về thành phần và đặc điểm của thực phẩm biến đổi gen với
các thành phần và đặc điểm của thực phẩm tương tự khác lấy so sánh sách;
- Dữ liệu về khả năng dị ứng và độc có thể xảy ra của thực phẩm biến đổi gen;
- Mô tả bất kỳ ứng dụng hoặc sử dụng nào không phù hợp với thực phẩm biến đổi gen;
- Mô tả về hiện trạng quy định về thực phẩm ở Mỹ và trên thế giới;
- Giấy chứng nhận của người phụ trách chính thức trong công ty rằng thực phẩm biến đổi gen an toàn so với loại thực phẩm cùng loại được so sánh.
Trang 72Vấn đề quy định TP Biến đổi gen tại Việt nam
• Quyết định 212/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày
26/08/2005 về Quy chế quản lý an toàn sinh học đối với sinh vật biến đổi gen;
• Sản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc từ sinh vật biến đổi gen đã quy định rõ về
“Ghi nhãn hàng hóa” như sau: “Tổ chức, cá nhân có sản phẩm, hàng hóa là
sinh vật biến đổi gen hoặc sản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc từ sinh vật biến đổi gen lưu thông, buôn bán trên thị trường, ngoài việc thực hiện các quy định của pháp luật hiện hành về ghi nhãn hàng hóa còn phải ghi thêm dòng chữ trên bao bì: " sản phẩm có sử dụng công nghệ chuyển gen " để người tiêu dùng xem xét, lựa chọn”
Trang 73Question?