Tuần 20 - S19: TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: Hiểu được nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức diễn đạt so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen, nghĩa bóng của những câu tục n
Trang 1Tuần 20 - S19:
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS: Hiểu được nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức diễn đạt (so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen, nghĩa bóng) của những câu tục ngữ trong bài học
-Thuộc lòng những câu tục ngx trong VB
Các bước tiến hành:
1 Ổn định
2 Chép đề Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ nói về kinh nghiệm sản xuất
3 Bài mới:
Hoạt động 1
I Đọc, chú thích
1 Đọc
?Tục ngữ là gì?
H - đọc
?Em hiểu "mặt của là gì? 2 Chú thích
Trang 2"không tày"?
Hoạt động 2
II Đọc văn VB
1 Tục ngữ về phẩm chất con người
Câu 1
?Câu nào nói về vẻ đẹp con
người
?Câu nào nói về phẩm giá con
người
?Câu nào nói về giá trị con
người
- 3 nhóm
- H - đọc câu 1,2,3
?Câu Tn có cách diễn đạt ntn?
- Hoán dụ, so sánh đối lập 1>< 10
? Từ đó em hiểu câu tục ngữ
có ý nghĩa gì?
- "Người làm ra của chứ của không làm ra người."
- "Người sống hơn đống vàng"
- Đề cao giá trị con người: con người quý giá hơn của cải
Trang 3- "Lấy của che thân, không ai lấy thân che của"
? Câu tục ngữ có thể sử dụng
trong những tình huống giao
tiếp nào?
- Phên phá những trường hợp coi người hơn của
- An ủi động viên những người không gặp may
- Nói về tư tưởng, đạo triết lý sống của nhân dân
?"Góc con người, được hiểu
theo nghĩa nào
- 1 phần cơ thể con người
- Dáng vẻ, đường nét con
người?
"Răng và tóc" trong câu tục
ngữ được xét trên phương
diện nào?
?Câu tục ngữ có ý nghĩa gì?
- Mỹ thuật ( vẻ đẹp)
Câu 2:
Mọi biểu hiện của con người đều phản ánh vẻ đẹp, tư cách của
Trang 4người đó
?Câu tục ngữ khuyên điều gì
- Nhắc nhở con người phải biết giữ gìn răng và tóc cho sạch đẹp
- Thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá, bình phẩm con người của nhân dân
?Tìm hiểu về cách diễn đạt
của tục ngữ
- Tiểu đối, ngắn gọn, dễ hiểu,
ẩn dụ
Câu 3
?" Đói - rách" thể hiện điều
gì?
? Tìm hiểu nghĩa đen, nghĩa
bóng của câu tục ngữ
- Đói rách: sự khó khăn, thiếu thốn về vật chất
- Sạch thơm: Những điều con người cần phải đạt, phải giữ gìn, vượt lên hoàn cảnh
- Đen: dù đói, vẫn phải ăn uống sạch dù rách vẫn phải
ăn mặc thơm tho
đ Dù nghèo khổ thiếu thốn vẫn
Trang 5?ý nghĩa giáo dục của câu tục
ngữ
- Giáo dục con người phải có lòng tự trọng
phải sống trong sạch, không vì nghèo khổ và làmđiều xấu xa tội lỗi
Hoạt động 3
2 Tục ngữ vè học tập tu dưỡng
?Câu tục ngữ này có mấy vế?
Mỗi vế có quan hệ với nhau
ntn?
?Từ học lặp lại nhiều lần có
tác dụng?
- Học đọc 4,5,6
- 4 vế có quan hệ đẳng lập bổ sung ý nghĩa cho nhau
- Nhấn mạnh vịêc học phải toàn diện, tỉ mỉ
?Nghĩa của câu tục ngữ?
?Câu tục ngữ khuyên điều gì? - Con người cần phải học từ
những việc đơn giản nhất để chứng tỏ mình là người lịch
- Con người cần phải học để thành mọi thành thạo mọi việc, khéo
Trang 6sự tế nhị, thành thạo giao tiếp, thành người có văn hoá
léo trong giao tiếp
? Câu tục ngữ giải thích các
từ: Thầy, mày , làm nên
- Thầy: Người truyền bán kiến thức về mọi mắt trong cuộc sống
- Mày: Người tiếp nhận kiến thức
- Làm nên: Thành cong trong mọi việc
?Câu tục ngữ có nội dung gì?
- Nội dung có ý nghĩa thách
đố
Khẳng định vai trò, công ơn của người thầy
Câu 6:
- Đề cao ý nghĩa vai trò của việc học bạn
?Theo em, những điều khuyên
căn trong 2 câu tục ngữ trên
H - Thảo luận:
-2 câu tục ngữ bổ sung ý
Trang 7mâu thuẫn hay bổ sung cho
nhau? Vì sao
nghĩa cho nhau
Học thầy và học bạn cùng phải kết hợp song song thì thành công hơn
?Câu tũc ngũ khuyên chúng ta
điều gì?
đTục ngữ không chỉ là kinh nghiệm về tri thức về ứng xử
mà còn là bài học về tình cảm
- Câu 7
- Khuyên con người thương yêu người khác như chính bản thân mình
Hoạt động 4
H -7,8,9
3 Tục ngữ về quan hệ ứng xử Câu 7 Câu 8
? Nghĩa đên của câu tục ngữ
? Câu tục ngữ sử dụng lối
- Khi hưởng thành quả thì phải
Trang 8nào?
?Nghĩa bóng?
người đã có công gây dựng nên phải biết ơn người đã giúp mình
? Về cáhc diễn đạt, câu tục
ngữ có gì giống với câu 8?
- Cùng dùng ẩn dụ Câu 9 Khẳng
định sức mạnh của tình đoàn kết
? Câu tục ngữ cho ta lời
khuyên bổ ích nào?
- Cần có tinh thần tập thể trong lối sống và làm việc
? Từ những câu tục ngữ trên,
em hiểu những quan điểm và
thái độ sâu sắc nào của nội
dung?
Qua 2 bài em thấy về hình
thức tục ngữ thường chọn
những cách diễn đạt nào?
- Đề cao tôn vinh giá trị của con người
- Mong muốn con người hoàn thiện
- Đòi hỏi cao về cách sống, làm người
- So sánh, ẩn dụ, ngắn gọn
Trang 9?Với thời gian, theo em bài
học những câu tục ngữ đưa ra
có đúng không lý giải?
- Văn là những bài học bổ ích để con người tự hoàn thiện mình về đạo đức và trí tuệ
* Ghi nhớ
Hoạt động 5
H - đọc ghi nhớ SGK
H - Tìm những câu tục ngữ đồng nghĩa và trái nghĩa
III Luyện tập
BT1
Kẻ bảng
1
2
- Người sống hơn đống vàng
- Người là vàng, của là ngãi
- Người ta là hoa đất
- Của trọng hơn người
3 - Chết vinh còn hơn sống nhục
- Chết đứng còn hơn sống quỳ
- Chết trong còn hơn sống ngoài
Trang 104 - Ăn trông nồi, ngồi trông hướng
- Nói hay còn hơn hay nói
7 - Bầu ơi thương…
- Chị ngã em nâng
- Lá lành đùm lá rách
- cháy nhà hàng xóm bình chân như vại
8 - Uống nước nhớ nguồn
- Uông nước nhớ kể trồng cây
- Ăn cháo đá bát
- Được chim bẻ lá, được quên cơm
BT2: HS đọc những câu tục ngữ phần đọc thêm
* Về nhà:
- Học thuộc những câu tục ngữ ý nghĩa
- Tìm thêm những câu tục ngữ
- Chuẩn bị bài sau