CÔNG tác xã hội cá NHÂN

Ngày nay trong xây dựng đất nước với mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh, con người Việt Nam trước những thử thách mới cũng cần huy động nguồn nhân lực có trí tuệ, có phẩm chất và có đầy đủ sức khoẻ, thích ứng và thực hiện thành công các mục tiêu kinh tế xã hội hiện đại. Song song với việc sử dụng nguồn lực phải tăng cường bồi dưỡng và chăm sóc để không ngừng nâng cao chất lượng nguồn lự con người Việt Nam là một điều có ý nghĩa quyết định. Không thể chia cắt sức khoẻ thể chất với sức khoẻ tâm thần xã hội. Xã hội càng văn minh, càng phát triển thì “sức khoẻ tâm thần” càng trở nên quan trọng. Vì vậy ta cần lấy sức khoẻ tâm thần một trong những chỉ số thiết yếu trong nỗ lực chung phấn đấu để nâng cao chất lượng cuộc sống của mọi người.

LỜI NÓI ĐẦU

Tiếng cười trẻ thơ thật hồn nhiên và ánh mắt thật trong sáng, đáng yêu.Thế nhưng có biết bao ánh mắt buồn bởi với chúng trước mắt chỉ là nhữngmảng mờ hoặc tối sầm Đó là sự mất mát của trẻ em khiếm thị Cuôc sống củacác em gặp phải nhiều thiệt thòi, nhiều em không chỉ bị khiếm khuyết về mắt

mà còn mang những dị tật khác trên thân thể nhiều em sống trong mặc cảm

tự ti, co mình lại không dám hoà nhập với xã hội

Trẻ thơ- vâng những khiếm khuyết về thân thể cũng không làm mất đitiếng cười, những khao khát của các em Các em muốn được đến trường,muốn được vui chơi, muốn được giao lưu, muốn được thực hiện những ước

mơ của mình và quan trọng muốn mình là người " tàn nhưng không phế" Đó

là điều hoàn toàn chính đáng

Trường Nguyễn Đình Chiểu - Hà Nội được xây dựng lên từ chínhnhững mong muốn và ý nghĩa cao đẹp đó Trường Nguyễn Đình Chiểu, ngôitrường chuyên biệt đầu tiên dành cho người khiếm thị ở trường các em đượchọc văn hoá, hoặc các môn năng khiếu, được sống trong sự quan tâm, yêuthương của thầy cô, bạn bè Không chỉ có vậy, trường đã từng bước giáo dụchội nhập giữa trẻ khiếm thị với trẻ bình thường để tiến tới sự hoà nhập trẻkhiếm thị với cộng đồng

Em rất vinh dự được đến với Trường, được sinh hoạt cùng với các em,được nghe, được chứng kiến nghị lực phi thường nơi các em và tấm lòng bao

la của thầy cô Và để em hiểu rằng: nghị lực + tấm lòng = ánh sáng

Qua khoá thực tập lần này, em xin chân thành cảm ơn Trường NguyễnĐình Chiểu, khu nội trú của Trường, khoa công tác xã hội Đặc biệt là giảngviên Trịnh Thị Chinh đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thực tế Em đãhọc được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu với nhiều giá trị cao quý chobản thân

Sinh viên

Vũ Thị Lan

CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂNPhần I: Khái quát về trường NĐC và khu nội trú

I/ Quá trình hình thành và phát triển của trường

Ngay từ ngày đầu thành lập Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủtrương chính sách quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của ngườikhuyết tật nói chung, đặc biệt là người khiếm thị tạo điều kiện bình đẳng cho

họ trong xã hội Năm 1982, Trường PTCS- NĐC ra đời là một trong nhữngtrường chuyên biệt đầu tiên dành cho người khiếm thị

Trong 6 năm đầu thành lập( 1982-1988) Trường học nhờ tại 4 địa điểm:Thành hội người mù Hà Nội cho nhà trường mượn phòng tại trụ sở củaThành hội 159 phố Lê Duẩn, có một giáo viên với 7 học sinh và đồng chí hiệutrưởng là chuyên viên giáo dục và đào tạo kiêm nhiệm làm việc Sau đó,trường chuyển về 12 Đào Duy Từ và chuyển tiếp về số 7 Hàng Phèn, QuậnHoàn Kiếm, Hà Nội Năm 1988 UBND Thành Phố Hà Nội với sự hợp tác củaCBM( chistofeel Blinden Mission- thuộc hội chữ thập đỏ Cộng Hoà LiênBang Đức) đã xây dựng ngôi trường nội trú dành cho trẻ em mù tại 21 LạcTrung, Quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội cũng tại thời điểm đó, trường chuyểnsang thực hiện chương trình giáo dục hoàn nhập, đưa hộc sinh bình thườngvào học chung với trẻ khiếm thị theo chương trình phổ thông của Bộ giáo dục

sinh đỗ tốt nghiệp tiểu học và trung học cơ sở của trường luôn đạt loại khá,giỏi ở mức cao trong quận Hai Bà Trưng.

Trường thực hiện hoà nhập ngay tại trường và thực hiện đưa trẻ khiếmthị hoà nhập tại các trường trong Quận như Trường THCS Hoàng Mai, trườngTHCS Minh Khai… Ngoài ra, còn hợp tác giúp đỡ một số địa phương lâncận: Việt Trì- Phú Thọ, Bắc Gíng Tứ Kỳ- Hải Dương… Trường đang ngàycàng hoang thiện phương phấp giáo dục hoà nhập vừa là trường thực nghiệmkhoa học, vừa thực hiện nghiên cứu, chăm sóc giáo dục trẻ khiếm thị

2/ Cơ cấu bộ máy của trường.

3/ Cơ sở vật chất của trường:

Diện tích của trường là 1.200 m2 gồm 1 dãy nhà 2 tầng với 29 phònghọc, khu nội trú gồm 2 tầng với 5 phòng lớn cho trẻ

II/ Đặc điểm tình hình chung của khu nội trú Trường NĐC

1/ Đặc điểm chung

Đối tượng được vào khu nội trú là học sinh khiếm thị của nhà trường,các em bị mù hoặc còn nhìn thấy mờ không mắc các tật khác

Khu nội trú dẫy nhà 2 tầng với 5 phòng lớn cho học sinh gồm 2 phòng

nữ và 3 phòng nam; mỗi phòng có 8 giường tầng mỗi tầng có một khu nhà vệsinh cho trẻ

Phụ trách khu nội trú gồm 3 thầy cô( Thầy Thắng, Cô Hương, CôThuỷ)\

Năm học 2008-2009 trường có 131 học sinh khiếm thị,trong đó có 24 em ở khu nội trú Hiện tại khu nội trú có 76 em

2/ Cơ cấu trẻ trong khu nội trú

- Cơ cấu theo địa phương:

sự quan tâm để dành sự chăm sóc tốt nhất cho trẻ.

3/ Thuận lợi, khó khăn của khu nội trú.

3.1/ Thuận lợi

Khu nội trú nằm ngay trong trường nên thuận tiện cho các em đi học

và học phụ đạo vào các buổi chiều và tối

Cơ sở vật chất trong khu được trang bị phù hợp với đặc điểm của trẻkhiếm thị

Luôn đón nhận được sự quan tâm, hỗ trợ, đầu tư về vật chất lẫn tinhthần từ trường, từ các cơ quan tổ chức trong và ngoài nước…

Thầy cô quản lý khu nội trú luôn dành sự quan tâm thương yêu cho cácem

3.2/ Khó khăn

Trẻ khiếm thị trong khu nội trú đến từ nhiều địa phương khác nhau, ởnhững lứa tuổi khác nhau, với mức độ khiếm thị không giống nhau… Chínhđiều này làm cho công tác chăm sóc và giáo dục trẻ gặp không ít khó khăn

Tóm lại, Trường NĐC-Hà Nội, đặc biệt là khu nội trú luôn khôngngừng nỗ lực mang đến tình yêu thương và kiến thức cho trẻ khiếm thị, giúpcác em tự tin hoà nhập với cộng đồng Ở nơi đó, tình yêu thương và nghị lựcluôn toả sáng mỗi ngày

A/ CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

Chương I Thông tin về Thân chủ(TC )

Tên TC : Trương Ánh Nguyệt

Tuổi : 22

Giới tính: nữ

Lớp: 3

Trường: THCS NĐC- Hà Nội

Quê quán: Kim mã- Ba Đình- Hà Nội

Sở thích: Em thích học văn, học đạo đức, rất thích nói chuyện về giađình, bạn bè, thầy cô…

*/ Nguyệt!

nguyệt là một cô bé mập mạp và khoẻ khoắn mắt em vẫn có thể nhìnthấy mờ mờ, tay phải của em bị dị tật bẩm sinh Thần kinh của em có vấn đềnên em học rất chậm, Tính nóng nảy, dễ tự ái mặc cảm, nhìn bề ngoài trôngNguyệt rất khó gần nhưng khi em đã quen và tin tưởng thì em nói rất nhiều và

nói rất khôn Nguyệt hay giúp các bạn mới đến, Nguyệt cười đẻ lộ lúm đồngtiền rất đáng yêu.

*/ Hoàn cảnh gia đình Nuyệt

Bố mẹn em ly hôn khi em mới được 6 tháng tuổi, em sống với mẹ và bàngoại Sau này, khi mẹ lập gia đình em sống với bà ngoại rồi vào trường học,

ở trong khu nội trú của trường Mẹ Nguyệt lập gia đình có 2 con trai, mẹ embán hoa quả và nước mía ở chợ Hoàng mai bố em cũng đã lập gia đình và có

2 con trai, hiện giờ bố em đang lao động ở nước ngoài.Nguyệt thổ lộ em rấtquý bố nhưng em và bố đã mất liên lạc với bố từ lâu rồi Mẹ bôn rộnn nên ítđến thăm em hơn nữa dượng cũng không thích em Em ở khu nội trú chỉ cótết mới về nhà một người bác chứ không về nhà mẹ Em cho biết emvà mẹ rấtkhó nói chuyện với nhau Thường em và mẹ chỉ gặp nhau khi trường tổ chứchọp phụ huynh Em cảm nhận được sự mất mát nơi Nguyệt nên Nguyệtthường thích nói về gia đình để cảm nhận sự ấm áp hạnh phúc

II/ Các loại sơ đồ biểu thị mối quan hệ của TC

1/ Sơ đồ phả hệ và sinh thái

*/ Sơ đồ phả hệ

ESƠ ĐỒ PHẢ HỆ

Ly hôn

MẹBố

TC

SƠ ĐỒ SINH THÁI

CHÚ THÍCH:

Quan hệ 2 chiều

Quan hệ thân thiết

III/ Điểm mạnh, điểm yếu của TC và hệ thống TC

TC

Vui chơiKMT

Bạn bè

Y tế

Trường học

NVXH

Hệ thống Điểm mạnh Điểm yếu

thể nhìn thấy mờ mờ,

em mập mạp, khoẻkhoắn

- Khi đã quen vàđược em tin, Nguyệt dễgần và nói nhiều, nóikhôn

- Em vào sốngtrong khu nội trú được 4năm

- Thần kinh cóvấn đề nên Nguyệt họcrất chậm

- Tính khí nóngnảy, hay tự ái, mặc cảm

tự ti, khó kết bạn

Bà ngoại Bà rất thương em Do tuổi già, sức

yếu nên bà ít có điềukiện vào thăm Nguyệt

trẻ, có sức khoẻ và chịukhó làm ăn Khi Trường

có việc mời mẹ đến, mẹ

em đến rất đúng giờ vàđúng hẹn

Do bận bịu nên

mẹ ít đến thăm em

Thầy cô trong khu

nội trú

ở gần em, và luôndành tình thương yêucho em

Do tính chất côngviệc bận bịu, không cónhiều thời gian

Chương II NHÂN VIÊN XÃ HỘI(NVXH ) VÀ TC

Trong buổi làm quen với trẻ trong khu nội trú, khi đến phòng số phòng của các em nữ Với tư cách là nhóm trưởng, em nói lời giới thiệu vàcùng các thành viên làm quen với các trẻ Khi em đang lấy bút để ghi lạithông tin thì một cô bé tiến sát gần em, em vội đưa tay đón lấy cô bé và nói: “Chị đưa em vào ngồi với các bạn nhé” cô bé nắm chặt lấy tay em và nói: “Chị

5-có thể nói chuyên với em không?” em trả lời “được mà hai chị em mình cùngngồi xuống và nói chuyện với các bạn luôn nhé”, “ không em chỉ muốn haichị em mình thôi” cô bé lắc đầu Thật lòng lúc đó em rất bối rối bởi còn đanggiao lưu với các trẻ khác bỏ ra ngoài không ổn trong khi cô bé cứ bám riết lấytay em Em nói nhỏ với các thành viên trong nhóm ở lại chơi với các trẻ, cònmình cùng cô bé đi ra ngoài hành lang Em lên tiếng “ em tên gì nhỉ?” cô bétrả lời “ em tên Trương ÁnhNguyệt”, tên em đẹp thật đấy Em xoa tay cô bé

và hỏi: “ Chị Lan có thể giúp gì được cho Nguyệt không?” Cô bé gật đầu “

em muốn được nói chuyện với ai đó, em chẳng biết nói chuyện với ai cả” Vậy

từ nay chị Lan làm bạn với Nguyệt nhé, chị sẽ nghe Nguyệt nói này, sẵn sàngchia sẻ với em… đồng ý không nào?” Nguyệt gật đầu đồng ý Bây giờ chịLan và Nguyệt vào trong phòng liên hoan với các bạn và anh chị sính viêntrong nhóm nhé” Thứ 3 chị Lan sẽ xuống nói chuyện với Nguyệt, lúc đó chị

em mình tha hồ nói chuyện được không? Giờ chị em mình vào nhé Cô bé híhửng đứng dậy và nói “Chị nhớ thứ 3 xuống với em nhé”, “Chị nhớ mà” Em

và Nguyệt cùng nhau bước vào phòng trò chuyện với các bạn 19h30p nhómchúng em ra về cho các em học bài

Nguyệt để lại trong em nhiều cảm xúc và cả sự thắc mắc Tối thứ 3 emnhất định sẽ xuống gặp cô bé và mong rằng em sẽ giúp được em

PHÚC TRÌNH LẦN 1

lần 1; Ghi chép tại hiện trường

Họ và tên TC: Trương Ánh Nguyệt

Tuổi: 22

Giới tính: nữ

Địa điểm: tại khu nội trú / ngày 03/09/2008/

Thời gian: 17h30p-19h

Mục tiêu: Tìm hiểu và chia sẻ với TC

Mô tả hoạt động Thái độ,cảm xúc,

hành vi của TC

Tự đánh kĩ năngcủa NVXH

Em đến gặp

Nguyệt như đã hẹn Em

nhắc lại lời hẹn lần

trước và giới thiệu sơ

qua cho Nguyệt

Em ngồi cạnh

Nguyệt hai chị em trò

chuyện với nhau Em

hỏi về gia đình Nguyệt,

hỏi về cuộc sống nội trú

và những thói quen sở

thích của Nguyệt

Chia se vớiNVXH, khi hỏi về giađình giọng nới em trùngxuống, nét mặt buồn

Tập trung lắngnghe và quan sát cácbiểu hiện không lời của

chị nghe Nguyệt nói

muốn được chia sẻ với

ở lớp mỗi khi ăn trưa

Thương thường hay hất

nước canh vào em Em

không hắt lại nhưng em

Vỗ nhẹ tay TC

TC: Em không

muốn như vậy đâu, em

muốn Thương đừng hắt

nước canh vào em và

bọn em chơi được với

nhau

Gật đầu, thấu cảmvới TC

bạn với Thương phải

vậy không nào?

trạng của TC

TC: Vâng chị có

giúp Nguyệt mà, tiếc

thật đến giờ emm phải

đi học rồi Buổi sau gặp

nhau, chị sẽ hướng dẫn

emm một vài cách để

kiểm soát sự nóng nảy

của mình Đổi lại nguyệt

cho chị Lan biết về mối

quan hệ giữa em và

Thương nhé

Cười tươi dặn TC , giọng

nhẹ nhàng

Lượng giá: Tiếp xúc với Nguyệt em nhận thấy cô bé nói rất khôn, lễphép Em hiểu được những khó khăn với những mặc cảm về sự khiếm khuyếtcủa mình Nguyệt chia sẻ vấn đề củamình và mong được em giúp đỡ Em sẽcùng cô bé tháo gỡ sự khó khăn của em

Vấn đề của TC:- Do tính khí nóng nảy, Nguyệt và Thương có mối quan

hệ không tốt.(1)

- Thần kinh của em có vấn đề, nên Nguyệt học rất chậm.(2)

Sau quá trình làm việc và cũng theo mong muốn của TC, TC lựa chọngiải quyết vấn đề (1) Vấn đề thứ (2) TC đã nhận được sự giúp đỡ của thầy cô

và anh chị tình nguyện của hai trường Kinh tế Quốc Dân và Bách Khoa phụđạo mỗi tối

CÂY VẤN ĐỀ

Mối quan hệ bất hoà với Thương

Do tính khí

nóng nảy

Thương hất nước canh vào TC

Mách lỗi Thương nhưng không mách lỗi mình

Khí

chất

Không biết cách kiểm soát

TC không cho Thương mượn sách

Thương hay thích trêu người khác

……

bạn

Ghét Thương nên mách với cô

Cho rằng mình không sai

Trước vấn đề của TC em đã có kế hoạch hành động như sau:

BẢNG KẾ HOẠCH

MỤC

TIÊU

HOẠTĐỘNG

NGUỒNLỰC

THỜIGIAN

KẾTQUẢMONG ĐỢI1/

Kiểm soát sự

nóng

- Tròchuyện, hướngdẫn em một sốcách thư giãn

để em kiểmsoát sự nóngnảy

- TC

nhóm ĐT

- Các kỹnăng làm việcvới trẻ, kỹnăng kiểm soát

sự giận dữ

cởi mở, chiasẻ

- TChứng thú vànhớ áp dụngcác cách thưgiãn màNVXH

hướng dẫn

- Sinhhoạt nhóm

sẽ giúp TCthực hànhkiểm soát sựnóng giận,hiểu đượccác giá trị vềtình bạn, sựyêu thương,chia sẻ…Cải

hệ của hai em

- Thuthập thông tin

từ các nguồnkhác

- Tìmhiểu các biệnpháp TC đãthực hiện để

-Sửdụng kỹ năngthu thập thôngtin

- Kỹnăng làm việcvới trẻ, kỹnăng xử lý tìnhhuống

4 buổi - Hiểu

được mốiquan hệ giữa

Thương

- Tìmhiểu, phântích các biệnpháp TCthực hiện

- Cùng

cải thiệnMQH đó.

-Đưa ragiải pháp,phân ticchs để

TC lựa chọngiải pháp tối

ưu cho mình

TC đưa racác giảipháp, hỗ trợ

TC lực chọngiải pháp

- Cùng

TC đánh giácác hoạt động

đã đạt được

- Chiatay TC

- Kỹnăng khích lệ

- Kỹnăng phân tích

- quàtặng

tin tưởngvào bảnthân, vàotình bạn

- TCtiếp tục cốgắng

- Chiatay TC

PHÚC TRÌNH LẦN 2Lần 2: Ghi chép tại hiện trường

Họ và tên TC: Trương Ánh Nguyệt

- Tìm hiểu về MQH giữa TC và Thương

Mô tả hoạt động Thái độ,cảm xúc,

hành vi của TC

Tự đánh kĩ năngcủa NVXH

Hai chị em vui vẻ

chào nhau Em hỏi

Nguyệt hai ngày cuối

tuần vui không? nguyệt

kể em nghe đủ thứ

chuyện…

NVXH: Vui thật

đấy, chị thấy em cười

toe toét đấy

cười tươi, gật đầu Sử dụng kỹ năng

ngắt quãng

TC: Vui lắm chị ạ

tốt lắm Nguyệt này, khi

em không vừa ý hoậc ai

Thương vào khu nội trú

được một thời gian

Thương ở cùng phòng

với em, em và Thương

có chơi với nhau Nhưng

do thương có tính xấu

nên không được ở trong

khu nội trú nữa

Giọng kể ỉu xìu Tập trung lắng

nghe

NVXH:Em có thể

cho chị biết tính xấu đó

của Thương là gì vậy?

không biết, nhưng em

cho rằng bạn ấy không

phải là một cô bé hư

nghĩa là với em Thương

không phải là người

xấu? Em nghĩ sao khi

Thương hay ném nước

mỳ vào em?

TC: Em cũng

không dám chắc nữa Có

lần Thương hỏi mượn

Kể giọng buồn Tập trung, lắng

nghe

nhau Đi học, gặp nhau,

Thương lại trêu em, bọn

em lại cãi nhau Em

muốn cải thiện mối quan

hệ vớí Thương

NVXH: Em rất

khó chịu khi bị Thương

trêu và cũng không thoải

mái chút nào khi hai

người cứ găng lên với

nhau đúng không nào?

Chị hiểu em rất mong

muốn hai người làm hoà

và chơi với nhau Chị

em mình cùng cố gắng

nhé …

Gật đầu, đồngtình

Giọng nhẹ nhàng

Qua buổi tiếp xúc, em đã có thông tin và tìm hiểu về mối quan hệ giữa

TC và Thương, đã hướng dẫn em thư giãn, kiểm soát sự nóng nảy

Kế hoạch cho buổi sau: Tìm hiểu các biện pháp mà TC đã thực hiện đểcải thiện mối quan hệ với Thương.

PHÚC TRÌNH LẦN 3

Lần 3: Ghi chép tại hiện trường

Họ và tên TC: Trương Ánh Nguyệt

Tự đánh kĩ năngcủa NVXH

Giọng nói nhẹnhàng, thấu cảm

với Thương: Tớ không

trêu cậu, cậu đừng động

vào tớ, nếu không thì

hai dứa làm hòa Nguyệt

có biết tại sao khi em

nói với Thương mà

Thương vẫn cứ tiếp diễn

không?

Lắc đầu

ứng của TC