Công tác xã hội cá nhân với người mại dâm

Tệ nạn mại dâm đang ngày càng có xu hướng gia tăng ở nước ta nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phức tạp hiện nay. Mại dâm không chỉ được coi là tệ nạn mà nó còn không phù hợp với đời sống văn hoá và thuần phong mỹ tục của người Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Vì vậy những người đi vào con đường mại dâm dù với bất kể lý do gì thì đều bị xã hội lên án và nhìn với con mắt miệt thị, đây như là một định kiến của xã hội và rất khó để thay đổi cách nhìn đó của mọi người. Chính cách nhìn nhận của xã hội như vậy nên con đường tái hoà nhập cộng đồng của những người từng là đối tượng mại dâm rất khó khăn

LỜI MỞ ĐẦU

Tệ nạn mại dâm đang ngày càng có xu hướng gia tăng ở nước ta nhất

là trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phức tạp hiện nay Mại dâm khôngchỉ được coi là tệ nạn mà nó còn không phù hợp với đời sống văn hoá vàthuần phong mỹ tục của người Á Đông nói chung và người Việt Nam nóiriêng Vì vậy những người đi vào con đường mại dâm dù với bất kể lý do gìthì đều bị xã hội lên án và nhìn với con mắt miệt thị, đây như là một địnhkiến của xã hội và rất khó để thay đổi cách nhìn đó của mọi người Chínhcách nhìn nhận của xã hội như vậy nên con đường tái hoà nhập cộng đồngcủa những người từng là đối tượng mại dâm rất khó khăn

Dù là ai, dù với số phận như thế nào thì khi lựa chọn cho mình conđường như những người phụ nữ mại dâm họ cũng có những day dứt riêng,những nỗi niềm riêng mà họ rất khó khăn để có thể chia sẻ với một ai khác.Khi vào Trung tâm giáo dục Lao động xã hội số II qua thời gian lao động vàrèn luyện hầu hết trong số họ đã nhận ra được sự lầm lỡ của bản thân mình

và ai cũng khát khao được trở lại cộng đồng, làm lại cuộc đời đã một lầndang dở của mình Đó là một khao khát chính đáng của thân phận một conngười với tư cách là một thành viên của xã hội

Qua thời gian thực tế ở Trung tâm tôi có được sự chia sẻ của BàNguyễn Thị Phương - Giám đốc Trung tâm Giáo dục LĐXH số II nơi tôi đithực tế Bà cho biết rằng trong những năm gần đây tỷ lệ đối tượng mại dâm

và mại dâm nghiện ma tuý có chiều hướng gia tăng và càng trẻ hoá vớinhiều thành phần Năm 2007, số đối tượng mại dâm và mại dâm nghiện matuý vào Trung tâm là 251 (độ tuổi dưới 18 chiếm 0,6%, từ 18 đến 20 chiếm22%)

Trong 8 tháng đầu năm 2008 là 179 đối tượng (độ tuổi dưới 18 chiếm10%, từ 18 đến 22 chiếm 32% đây là bộ phận đối tượng có tuổi đời rất trẻ)

Số đối tượng tái phạm bị bắt trở lại trung tâm tỷ lệ ngày càng gia tăng, mức

độ tệ nạn tăng dần từ mại dâm, nghiện ma tuý và "dính" cả HIV

Điều trăn trở lớn nhất của Bà và cũng chính những người làm việctrong lĩnh vực này là xã hội hãy dang rộng vòng tay đón những con người đãtừng lầm lỗi, hãy mở rộng tấm lòng để họ được quay về với cuộc sống bìnhthường như những người đã biết nhận lỗi

Và vai trò của ngành Công tác xã hội trong lĩnh vực này là vô cùngquan trọng, không chỉ hỗ trợ cho các nạn nhân về mặt tâm lý khi tái hoànhập cộng đồng mà Nhân viên xã hội còn là người kết nối họ dến nhữngdịch vụ xã hội trong thời gian đầu họ trở về cộng đồng và đang gặp nhữngkhó khăn nhất định

Với những lý do trên tôi quyết định chọn “Công tác xã hội với người mại dâm” làm đề tài cho phần thực hành Công tác xã hội cá nhân của mình.

I GIỚI THIỆU VỀ GIÁO DỤC LAO ĐỘNG XÃ HỘI SỐ II.

1 Quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm.

Trung tâm giáo dục lao động xã hội số 2, tiền thân là đoàn 21 thuộcquân khu thủ đô Tháng 8/1992, theo Quyết định số 1782/QĐ-UB chuyểnđổi thành trung tâm Bảo trợ Xã hội 2 với nhiệm vụ được giao là chữa bệnh

và phục hồi nhân phẩm cho gái mại dâm

Trung tâm Giáo dục và Lao động Xã hội số 2 là trung tâm trực thuộc

Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội, được đặt ở thôn Phú Yên, xãYên Bài, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, cách Hà Nội 50 km Địa điểm củatrung tâm này cách trung tâm văn hoá của địa phương 20 km, là một khu vựcmiền núi xa xôi của huyện Ba Vì, nơi dân cư chủ yếu là người dân tộcMường và những người đến định cư trong các khu kinh tế mới, giao thôngrất khó khăn, thông tin liên lạc không có, do đó đời sống của đối tượng vàcán bộ rất khó khăn, thiếu thốn Trung tâm tiếp nhận địa điểm này vốn trướcđây là doanh trại quân đội của sư đoàn 21 – quân khu thủ đô cho đến tậntháng 8/1992 Ban đầu trung tâm chỉ có thể tiếp nhận được 200 học viên, từnăm 2002 trung tâm đã có thể tiếp nhận được 500 học viên

Trước năm 2001, trung tâm chủ yếu đảm nhiệm việc giáo dục và điềutrị cho các đối tượng mại dâm (đây là 1 trong 3 trung tâm 05 chuyên tráchtrong cả nước, 2 trung tâm khác là trung tâm giáo dục dạy nghề cho phụ nữThủ Đức ở thành phố Hồ Chí Minh và trung tâm giáo dục và dạy nghề chophụ nữ Thanh Xuân ở Hải Phòng Học viên do đó chủ yếu là các đối tượng

05 bắt buộc (bao gốm các đối tượng 05 nghiện ma tuý) Năm 2002, để tạothuận lợi thực hiện các quyết định 150, 151/TTg, trung tâm này đã đượcgiao nhiệm vụ chăm sóc, chữa bệnh cho các đối tượng 05 (gồm cả các đốitượng nghiện ma tuý); cai nghiện và chăm sóc cho các đối tượng 06 bắt buộc(phụ nữ), cai nghiện và chăm sóc cho các đối tượng 06 tự nguyện

Hiện nay, Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hội số 2 có nhiệm vụ tiếpnhận, quản lý, cai nghiện, chữa bệnh, giáo dục, dạy nghề, tổ chức lao độngsản xuất, chuẩn bị tái hoà nhập cộng đồng cho các đối tượng là người nghiện

ma tuý (cả nam và nữ), gái mại dâm, mại dâm ma tuý nhiễm HIV Nuôidưỡng chữa bệnh cho trẻ mồ côi, bỏ rơi bị nhiễm HIV Với đối tượngthường xuyên quản lý tại trung tâm từ 1100 đến 1300 người

Từ những năm đầu thành lập Trung tâm Bảo trợ Xã hội số 2 có sốlượng đối tượng thường xuyên từ 50 đến 100 người với 25 cán bộ, côngnhân viên, chủ yếu là cán bộ chuyển công tác từ đoàn 21 sang, đa số đã cótuổi, trình độ chuyên môn chưa phù hợp Với cơ sở vật chất ban đầu 100%nhà cấp 4 và các trang thiết bị thô sơ, đất đai hoang hoá, một ít cây lâmnghiệp do đoàn 21 bàn giao lại

Đến nay, trung tâm đã có những bước phát triển toàn diện với 125 cán

bộ, công nhân viên có dủ trình độ, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên mônđáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ Cơ sở vật chất khang trang, đầy đủ, trên 20 hađất đai được phủ xanh bằng cây ăn quả và rau xanh, nhà ở, khu vui chơi giảitrí, nhà xưởng, chuồng trại chăn nuôi, cảnh quan môi trường xanh sạchđẹp…Duy trì một môi trường rèn luyện như quân đội, quản lý giáo dục nhưnhà trường, chữa bệnh như bệnh viện, tổ chức lao động sản xuất như nôngtrường, xí nghiệp Xứng đáng là một Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hộiđiển hình phía Bắc

Với những thành tích đã đạt được trung tâm vinh dự đón nhận huânchương lao động hạng 3 và cờ thi đua của Chính phủ, bằng khen của Bộ Laođộng Thương binh và Xã hội và nhiều danh hiệu thi đua khác

2 Các hoạt động an sinh xã hội và công tác xã hội tại cơ sở

2.1 Các hoạt động an sinh xã hội.

2.1.1 Công tác nuôi dưỡng trẻ mồ côi có HIV.

Cháu bé sơ sinh bỏ rơi bị nhiễm căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS được pháthiện đầu tiên ở bệnh viện nhi Trung ương vào năm 2000 Trong lúc khó cóthể đưa bé vào một cơ sở bảo trợ xã hội nào vì người ta sợ lây nhiễm Đầunăm 2001, bé được trung tâm đón nhận về chăm sóc và điều trị Tháng8/2001, trung tâm được giao bổ sung nhiệm vụ tiếp nhận nuôi dưỡng và điềutrị chăm sóc trẻ nhiễm HIV bị bỏ rơi, mồ côi trên địa bàn thành phố Hà Nội

Đa số các cháu khi vào trung tâm đều trong tình trạng suy dinh dưỡngnặng, mắc nhiều bệnh nhiễm trùng cơ hội, tiêu hoá, hô hấp, sẩn ngứa, lởloét…Sau tiếp nhận các bé vào trung tâm bằng cả tình thương, trách nhiệmcủa cán bộ, thầy thuốc và những người mẹ nuôi đồng cảnh tình nguyện, thìcác cháu được chăm sóc, điều trị và phục hồi (Từ 71 trẻ đến nay, có 14 trẻ

tử vong, 15 trẻ sau 18 tháng xét nghiệm HIV âm tính, chuyển trung tâm nuôidưỡng và được nhận nuôi dưỡng tại các gia đình trong nước và quốc tế, hiệnnay còn 40 cháu) Được sự giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân trong nước vàquốc tế, các cháu đã được chăm sóc chu đáo về sức khoẻ và dinh dưỡng, tâm

lý, các cháu đã được đi học, được điều trị thuốc kháng vi rút HIV Sức khoẻ

và tinh thần của các cháu đã tốt lên rất nhiều

Thực hiện tốt việc này một lúc giải quyết được 2 vấn đề xã hội sâusắc, những người phụ nữ nhiễm HIV có việc làm phù hợp, trẻ em nhiễmHIV được chăm sóc chu đáo Trung tâm đã tạo dựng một gia đình chonhững người phụ nữ và những em bé bất hạnh

2.1.2 Công tác điều trị phục hồi.

Cán bộ trung tâm xác định đúng nhiệm vụ phục vụ bệnh nhân đặc biệtkhó khăn, phức tạp, nguy hiểm

Khám và điều trị cho: 221.113 lượt; cai cắt cơn cho: 2336 đối tượng.Điều trị bệnh lậu, giang mai: 586 đối tượng Điều trị các bệnh xã hội khác:

215737 lượt bệnh nhân 100% bệnh nhân được điều trị khỏi và ổn định cácbệnh xã hôi, nhiễm trùng cơ hội, phục hồi sức khoẻ, không có sự cố xẩy ratrong điều trị, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong công tác cai cắt cơn và điềutrị phục hồi Trung tâm làm tốt công tác tư vấn sức khoẻ và tư vấnHIV/AIDS, đối tượng được chia sẻ yên tâm chữa trị Nhiều bệnh nhân bịbệnh nặng không có người thân giúp đỡ, thăm nuôi trung tâm đã chăm sóctận tình, quan tâm, giúp đỡ khi ốm đau, khâm liệm, chon cất khi tử vong…

2.1.3 Công tác dạy nghề.

Trong những năm qua trung tâm đã tích cực, chủ động trong công tácdạy nghề, hướng nghiệp và tạo việc làm phù hợp( may, thêu, cơ khí, nấu ăn,Tiếng Anh – vi tính văn phòng…)

Năm 2003, dự án tạo việc làm cho phụ nữ nhiễm HIV không nơinương tựa do quỹ CANADA tại Việt Nam tài trợ trị giá 266 triệu đồng, dự

án này giải quyết cho 50 lao động là người có HIV

Từ năm 2005 đến nay,100% số học viên học nghề đạt yêu cầu đượccấp chứng chỉ nghề Nhiều học viên sau học nghề trở về cộng đồng đã cóđược việc làm ổn định

Tháng 9/2005 đến nay, trung tâm nhận được sự giúp đỡ của Chươngtrình phát triển Liên Hợp Quốc UNDP với sự hỗ trợ kinh phí của sứ quánPhần Lan tại Việt Nam dự án đào tạo Tiếng Anh – tin học văn phòng vàhướng nghiệp cho các học viên nữ đến nay đã kết thúc hai khoá học với 48học viên đã tốt nghiệp và dự án đang tiếp tục triển khai giai đoạn 2 Đã có

một số học viên được bố trí việc làm ngay sau khi từ trung tâm trở về Đây

là dự án thí điểm mang tính sáng tạo của UNDP giúp đỡ những phụ nữ lầm

lỡ làm lại cuộc đời

2.1.4 Công tác văn hoá văn nghệ - thể dục thể thao.

Hoạt động VHVN – TDTT luôn được Trung tâm chú trọng coi đây làmón ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống tinh thần Trong những nămqua phong trào VHVN – TDTT luôn có sự thay đổi, phát triển cả về bề nổilẫn chiều sâu tạo ra phong trào thi đua sôi nổi, tạo sân chơi văn hoá lànhmạnh cho hàng nghìn cán bộ và học viên tham gia, nâng cao đời sống tinhthần, góp phần rền luyện, cải thiện sức khoẻ Trong 5 năm trở lại đây, từnăm 2002 – 2006 phong trào VHVN – TDTT của Trung tâm đã gặt hái đượcnhiều thành công

Tháng 6/2006 lần thứ 2 Trung tâm tham dự cuộc thi Ngày sáng tạoViệt Nam do Ngân hàng thế giới và Bộ Giáo dục đồng tổ chức với dự án

“Giảm kỳ thị để trẻ em HIV được học tập, xoá kỳ thị để trẻ em HIV đượcđến trường” đã được Ban tổ chức bình chọn và trao giải thưởng xuất sắc,giải thưởng cho ý tưởng sang tạo này trị giá 10.000USD

2.2 Các hoạt động công tác xã hội.

Hoạt động Công tác xã hội được lồng ghép vào các hoạt động củaTrung tâm:

- 100% đối tượng vào Trung tâm được tham gia các chương trình giáo

dục đạo đức, nhân cách, giá trị sống, pháp luật, y tế, sức khỏe, phòng chốngcác bệnh truyền nhiễm, tác hại của tệ nạn mại dâm, ma tuý, tổ chức sinh hoạtcác câu lạc bộ các hoạt động, vui chơi, giải trí, thể dục thể thao văn hoá vănnghệ, tổ chức nhiều hình thức, hoạt động tuyên truyền đễ nhớ, dễ hiểu, phùhợp với nhận thức của học viên

- Trung tâm đã thành lập các nhóm đồng đẳng để tổ chức các hoạtđộng tuyên truyền về tác hại của ma tuý, phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS…nhằm nâng cao nhận thức cho các học viên trong trung tâm.

- Trung tâm có các hoạt động về tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho các họcviên có những khủng hoảng, căng thẳng khi mới bắt đầu vào trung tâm tiếpxúc với một môi trường hoàn toàn mới nhằm ổn định tâm lý cho các họcviên

Ngoài ra trung tâm còn có các hoạt động hướng dẫn tư vấn cho giađình đối tượng về cai nghiện, chuẩn bị chữa trị, quản lý giáo dục… tạo điềukiện hỗ trợ cho học viên

- Trung tâm có những buổi học giáo dục chuyên đề cho các học viên

về pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống, các giá trị sống… nhằm trang bị kiếnthức, kỹ năng cho các học viên trước khi họ tái hoà nhập cộng đồng

- Từ năm 2006 từ dự án “ Giảm kỳ thị để trẻ em HIV được học tập, xoá kỳ thị để trẻ em HIV được đến trường” Trung tâm đã thành lập nhóm

“Hiểu rồi thương” bao gồm các cán bộ trong Trung tâm kết hợp với Ban

lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể của địa phương nhằm chăm sóc, tiến hànhcác hoạt động tuyên truyền vận động người dân nhằm đưa trẻ em nhiễm HIVtái hoà nhập cộng đồng bằng việc làm cụ thể là cho trẻ nhiễm HIV được họctập và vui chơi cùng với những trẻ em khác trong thôn dưới cùng một máitrường

II TIẾN TRÌNH GIÚP ĐỠ.

1 Hoàn cảnh tiếp cận thân chủ.

Sau khi hoàn thành chương trình học về lý thuyết môn Công tác xãhội, chúng tôi được nhà trường tạo điều kiện đi học tập thực tế để hoàn thiệnphần kỹ năng của mình và áp dụng nó vào môi trường thực tế Tôi đã chọnđịa điểm thực tế cho mình ở Trung tâm giáo dục Lao động xã hội số II, nơi

có hàng ngàn học viên đang cai nghiện ma tuý, nơi có những cô gái lầm lỡ

đi vào con đường mại dâm nay đến đây mong làm lại cuộc đời Trung tâmgiáo dục lao động xã hội số II từng được ví là “Nơi cuộc sống hồi sinh”

Sau một thời gian làm việc ở Trung tâm, chúng tôi được tìm hiểu vềcuộc sống cũng như tâm lý chung của những học viên ở đây, nắm được tìnhhình chung thì chúng tôi bắt đầu được các cán bộ trong Trung tâm giới thiệu

để tiếp cận với từng học viên cụ thể đi sâu vào tìm hiểu đời sống tình cảmcũng như sự rèn luyện của các học viên nơi đây để mong làm lại cuộc đời Qua những lần tiếp xúc như vậy tôi cảm nhận được sự trải nghiệm, sự daydứt của từng số phận nơi đây khi họ lỡ sa chân vào những đam mê khó thoátkhỏi như ma túy, sự tủi nhục, dày vò của các chị khi vướng vào cái nghềđược coi là sự “nhơ nhuốc” của xã hội, sự tuyệt vọng, đau khổ của nhữngngười chẳng may bị nhiễm HIV Nhưng trên hết tôi cảm nhận thấy rõ nhất lànghị lực của những con người này khi họ đối diện với chính những sai lầmcủa mình đã từng gây ra, là sự kiên trì của ý chí khi họ vượt qua được cám

dỗ của bản thân, là sự đấu tranh không mệt mỏi giữa phần “Thiện” và phần

“Ác” trong chính bản thân mỗi người Vượt lên trên những điều đó là khátvọng mong làm lại cuộc đời, mong được xã hội chấp nhận như một ngườibiết cúi đầu nhận lỗi Thân chủ của tôi là một con người có số phận như thếtrong hàng ngàn đối tượng nơi đây

Với khuôn mặt khá ưa nhìn, một vóc dáng trông khá khỏe mạnhnhưng điểm làm tôi chú ý trên khuôn mặt ấy chính là đôi mắt của em Emcười đùa vui vẻ với mọi người đấy, em tham gia vào tất cả các câu chuyện

mà mọi người khởi xướng đấy nhưng sao trong đôi mắt kia vẫn tôi vẫn nhìnthấy một nét buồn khó tả, giọng nói kia nghe sao nghèn nghẹn nơi cổ họng.Tôi cảm nhận dường như nó váng vất một nét ưu tư ma đáng lẽ với tuổi 20tràn đầy sức sống và niềm yêu đời như em chưa nên có Phải chăng em cótâm sự gì rất khó để chia sẻ với mọi người?

Với những ấn tượng như vậy và câu hỏi trên cứ thôi thúc trong đầumình qua nhiều lần tiếp xúc tôi quyết định chọn em làm thân chủ cho mình,mong được chia sẻ với em dù chỉ là rất nhỏ những điều trong cuộc sống đểđôi mắt em thêm tươi, giọng nói em bớt buồn

2 Giới thiệu sơ lược về thân chủ.

2.1 Hoàn cảnh của thân chủ.

Thay đổi môi trường sống đôi khi nó có ảnh hưởng mang tính quyếtđịnh đến số phận của một con người mà chính bản thân người trong cuộckhông kịp nhận ra sự ảnh hưởng ghê gớm của nó tới cuộc sống của mìnhnhư vậy Sự ảnh hưởng đó có thể là tiêu cực nhưng cũng có thể là vực thẳmnếu ta không biết mục đích của sự thay đổi này là gì Điều này đúng vớitrường hợp của thân chủ mà tôi chọn

Nguyễn Thị An sinh ra và lớn lên ở một vùng quê thuộc huyên BìnhXuyên – tỉnh Vĩnh Phúc An là cô con gái hiếu thảo của bố mẹ, là một người

em biết nghe lời của người anh trai, là một học sinh chăm chỉ với thành tíchhọc tập khá và là một thành viên nổi trội trong các phong trào bề nổi ởtrường vì có giọng hát hay Chừng đó yếu tố làm cho gia đình hài lòng vềđứa con ngoan, thầy cô tin tưởng vì cô học trò có năng khiếu Nhưng những

chuyện tốt đẹp đó chỉ kéo dài đến ngày An học xong lớp 9 và thi đậu vàotrường THPT ở quê nhà.

Sau hai kỳ thi vất vả, tốt nghiệp bậc trung học cơ sở và thi đậu vàotrung học phổ thông, An xin bố mẹ xuống thành phố Hà Nội vừa chơi vừaphụ chị con nhà bác họ bán quần áo ở cửa hàng vừa mới khai trương Bố mẹđồng ý cùng với sự háo hức của bản thân muốn khám phá một vùng đất mới,thoát khỏi lũy tre làng bao năm nay vẫn vậy Một ngày đầu tháng 7- 2005 cô

bé An khăn gói xuống Hà Nội Hành trang xuống Hà Nội của An là vài bộquần áo ở nhà cùng tâm hồn náo nức của sụ khám phá cái mới mẻ của

“Phố”, của những hàng quần áo đẹp, của những cốc cà phê uống vào vừađắng nhưng cũng mang vị ngọt đậm đà đầu lưỡi rất khó quên

Và dường như một tháng hè bán quần áo cho bà chị họ với An trôiqua quá nhanh khi mà An chưa kịp thưởng thức hết mùi vị của nơi đông đúc,sầm uất này Một tháng, dường như thời gian quá ngắn cho cho những buổibát phố trước đây là cùng với chị họ và bạn bè của chị ấy, còn thời gian saunày là với những người bạn mà cô vừa mới quen

Những bộ quần áo đẹp, những buổi đi chơi không có sự giám sát của

bố mẹ, những buổi đi hát Karaoke say sưa cùng bạn bè níu giữ bước châncủa cô bé An ở lại Hà Thành một cách mãnh liệt An bỏ dở con đường họchành của mình, bỏ lại sau lưng làng quê với lũy tre yên bình với niềm trăntrở của cha, những giọt nước mắt vừa thương con vừa xót xa của người mẹ

An bỏ lại trang sách học trò của năm học mới, bỏ lại thầy cô, bè bạn, bỏ lạiquãng thời gian sống thanh bình nơi quê nhà để đến một nơi mới mà chính

cô cũng không biết rằng nơi đó lại là nơi đem đến cho cô nhiều tủi nhụctrong đời

Chia sẻ với tôi những tháng ngày đã qua cô gái trẻ 20 tuổi dường như

“già” hơn trong lời nói mang đầy tính trải nghiệm mà không phải ở độ tuổi

đó cô gái nào cũng dễ dàng có được Tôi không khỏi ngạc nhiên khi em kể

về cuộc sống của em những tháng ngày ở Hà Nội với những quán Bar, vũtrường, với những đêm “bay” thâu đêm suốt sáng cùng tiếng nhạc inh tai Từnhững đêm đi chơi như vậy xích em gần lại với ma túy mà đầu tiên chỉ lànhững viên thuốc lắc để em nghe nhạc được hay hơn, những điệu nhảy đầyđam mê hơn Cứ lún dần vào những cuộc chơi bất tận về đêm làm cho tuổi

16 của em đầy những trò tiêu khiển của giới trẻ thượng lưu ở Hà Thành, embắt đầu quen với những “đại gia” trẻ tuổi, là những cậu ấm cô chiêu thíchcuộc sống hưởng thụ Đam mê này kéo theo đam mê khác làm em ngày càng

xa dần với cuộc sống trước đây của mình mà chính em cũng chưa kịp nhận

ra mình đã đi quá xa như vậy

Lương của một nhân viên phục vụ quán cà phê sau khi ra ở phòng trọcủa em không đủ cung cấp cho nhũng cuộc chơi đầy cám dỗ của mình vậy là

em tìm đến con đường mại dâm như là một lẽ đương nhiên nó phải thế.Mười sáu tuổi đầu đi vào con đường mại dâm để phục vụ cho những ý thíchcủa mình mà lúc đó em chưa hề ý thức được việc làm đó của mình lại dẫn

em đến những tháng ngày đầy dằn vặt và đau khổ như ngày hôm nay

Càng làm ra nhiều tiền thì hình như em càng có nhu cầu để tiêu tiền ởchốn phồn hoa này Em chia sẻ với tôi rằng “giờ làm việc” của em là từ 13hcho đến 23h, những buổi đi “làm” của em đầy những tiếng nhạc, là sự đòihỏi nhiều khi quá đáng của khách nhưng em vẫn phải cắn răng “chiều”người ta Đằng sau sự chịu đựng đó là một cuộc sống hưởng thụ trên chính

số tiền em kiếm được bằng thân xác của mình Mất đi thời thiếu nữ nhưng

em có được điện thoại đẹp, có xe đẹp, và có niềm vui từ những buổi sát phạtnhau không ngừng nghỉ bên canh bạc đỏ đen Nhưng rồi những thứ em có

được cũng lần lượt ra đi theo những đam mê không ngừng nghỉ của em Emcười chua chát và nói với tôi rằng giờ em mới tự thấy rằng mình là mộtngười hư hỏng, xã hội gọi em là loại “gái đú”, đến bây giờ em thực sự cảmnhận được sự tủi nhục cho danh từ mà mọi người gọi mình như thế Sự ânhận muộn màng cho những gì mình đã trải qua.

Có lẽ rằng em sẽ trượt dài trong cuộc sống mà em có như thế nếukhông có một ngày trong một cuộc “bay” đầy đam mê tại vũ trường bị công

an truy quét và đưa về Trung tâm Giáo dục lao động xã hội số II này Em bịđưa về Trung tâm khi chưa hết cơn “phê thuốc” Tĩnh trí lại em mới cảmthấy thực sự hoang mang khi ngoảnh lại không còn gì ngoài hai bàn taytrắng và sụ rũ rượi của thân xác khi vào đến cổng Trung tâm này Chính từđây trong tâm hồn của cô gái trẻ mới bắt đầu có những dằn vặt, có nhữngđau khổ và có sự tự vấn chính lương tâm mình

Sau khi vào Trung tâm em đã có khoảng thời gian để nhìn lại khoảngthời gian 4 năm chìm nổi của mình, vào đến đây cô mới thực sự nhìn thấysai lầm của bản thân Và trong sâu thẳm của tâm hồn mình cô vẫn thiết thayêu cuộc sống, vẫn muốn được làm lại từ đầu với sự chân thành và trongsạch của bản thân

May mắn cho An khi em có được tình yêu thương từ gia đình, là sựmong đợi đứa con quay trở về của bố mẹ, là mong em gái mình sẽ làm lạiđược cuộc đời của người anh trai Tình thương yêu đó được biểu hiện bằng

số lần lên thăm của bố mẹ khi cô ở Trung tâm này, điều đó tiếp cho em thêmsức mạnh và niềm tin vào con đường phía trước của mình và vượt qua được

sự khủng hoảng của bản thân trong những tháng đầu vào Trung tâm

Phải trải qua một thời gian tiếp xúc và trò chuyện cùng nhau thì Anmới chia sẻ với tôi những điều riêng tư của bản thân mình.

Khi thực hiện bước này thì kỹ năng tạo lập mối quan hệ với thân chủ

là điều hết sức quan trọng, xây dựng được niềm tin nơi thân chủ để họ có thểthoải mái chia sẻ những điều riêng tư nhất đòi hỏi người nhân viên xã hộiphải thể hiện được sự chân thành và thái độ không lên án của bản thân vớinhững gì thân chủ đã trải qua trong quá khứ Làm được điều này đồi hỏinhân viên xã hội phải kiên trì thuyết phục và từng bước xây dựng sự tin cậynơi thân chủ qua từng buổi tiếp xúc bằng sự đảm bảo về tính bảo mật thôngtin với thân chủ, bằng sự khích lệ nhẹ nhàng trên cơ sở nắm bắt được tâm lýcủa thân chủ qua nhiều lần tiếp xúc khác nhau

Ngoài kỹ năng tạo lập mối quan hệ thì kỹ năng tạo bầu không khíthoải mái trong khi làm việc với thân chủ cũng đóng một vai trò khá quantrọng Diieeuf này giúp cho thân chủ cảm thấy thực sự thoải mái và được tôntrọng khi trò chuyện với nhân viên xã hội Một cuộc nói chuyện vui vẻ để họkhông có cảm giác bị dồn ép và những điều họ chia sẻ hoàn toàn là vì chínhbản thân họ chứ không nhằm vào một mục đích nào khác Khi ý thức và cóđược cảm giác như vậy thì An đã hoàn toàn chia sẻ với tôi những điều riêng

tư mà không ngại ngần, không lo sợ những điều mình nói ra sẽ bất lợi haylàm cô căng thẳng thêm Bằng thái độ thân thiện và cởi mở chia sẻ nhũng

trải nghiệm của bản thân về tất cả những lĩnh vực trong cuộc sống đã giúptôi và An có những buổi nói chuyện thực sự rất thoải mái và có hiệu qủa

Kỹ năng tạo bầu không khí vui vẻ này phải được thực hiện trong suốttiến trình làm việc với thân chủ

Kỹ năng lắng nghe tích cực tôi cũng vận dụng thường xuyên trongbước tiếp cận và tìm hiểu về hoàn cảnh của thân chủ Lắng nghe có chọn lọcnhững thông tin mà thân chủ chia sẻ để giúp cho quá trình tập hợp thông tinmột cách logic và có trình tự

Không ngắt lời thân chủ nhưng trong cuộc trò chuyện phải có địnhhướng để thân chủ tập trung vào nội dung chính của buổi gặp gỡ tránh đi xavấn đề trọng tâm Đây vừa là yêu cầu đồng thời cũng cần có sự khéo léo củangười nhân viên xã hội vì sự e ngại của thân chủ chỉ diễn ra vào những buổiban đầu còn những buổi tiếp xúc sau thân chủ có xu hướng nói rất nhiều vềmình Ví dụ như An những buổi gặp sau này An thường kể về cuộc sống ănchơi trước đây của mình một cách thái quá như một sự hồi tưởng về quãngthời gian đó Điều này một mặt giúp thân chủ nhìn nhận lại những sai lầmcủa mình nhưng đồng thời cũng khơi dậy sự đam mê của cô về những cuộcchơi trong quá khứ, như vậy sẽ rất nguy hiểm cho tâm lý của thân chủ lúcnày

Kỹ năng thấu cảm và đồng cảm là hai kỹ năng được vận dụng thườngxuyên trong những cuộc trò chuyện với thân chủ Thấu cảm với tâm lýhoang mang khi bị cưỡng chế vào trung tâm để cai nghiện, lao động và rènluyện, sự thấu hiểu khi thân chủ chia sẻ những khi phải thích nghi với mộtmôi trường sinh hoạt hoàn toàn mới, tất cả đều phải thực hiện theo đúng nộiquy và giờ giấc mà trung tâm quy định Không còn sự tự do như cuộc sống ởngoài đối với cô là một thử thách lớn trong những ngày đầu

Nhân viên xã hội có thể hiểu được sự thất vọng của chính bản thânthân chủ khi được giáo dục và nhận ra những mình làm trước đây nó gây rahậu quả lớn cho bản thân như vậy An chia sẻ với tôi rằng vào đây em mớithực sự nhân ra sai lầm của bản thân nếu cứ tiếp rục cuộc sống như cũ thì em

sẽ không bao giờ nhận ra những hậu quả nghiêm trọng như thế vì trước đây

em cho rằng những việc mình làm là đương nhiên và cô sống như thế thìkhông ảnh hưởng đến ai, sống được ngày nào thì phải biết hưởng thụ ngày

đó cho “đáng sống”

Bằng kỹ năng khích lệ nhân viên xã hội đã khuyến khích thân chủ nói

ra mong muốn của bản thân về cuộc sống tương lai khi hết thời gian rènluyện ở Trung tâm tái hòa nhập cộng đồng Khi nói đến vấn đề này ban đầuthân chủ rất rụt rè vì em không biết bắt đầu từ đâu nhưng được sự động viênrất chân thành của nhân viên xã hội thân chủ đã mạnh dạn nói ra suy nghĩcủa mình Đây là bước can thiệp quan trọng vì nó định hướng cho thân chủtrong rèn luyện cũng như phấn đấu để chuẩn bị cho cuộc sống sau này củachính bản thân thân chủ

Trên đây là những kỹ năng mà nhân viên xã hội đã áp dụng trong tiếntrình can thiệp đẻ khai thác thông tin cũng như tìm hiểu về hoàn cảnh củathân chủ Có một điều đáng lưu ý là những kỹ năng này phải được vận dụngmột cách linh hoạt và đan xen nhau chứ không tách rời nhau một cách rõràng được

3 Vấn đề thân chủ đang gặp phải.

3.1 Sơ đồ phả hệ của thân chủ.

Chú thích :

: Nam giới

: Nữ giới

: Quan hệ thân thiết

Nhìn vào sơ đồ phả hệ ta thấy rõ được mối quan hệ và sự quan tâmcủa gia đình tới An Mối quan hệ đó được thể hiện như sau: bố mẹ An rấtquan tâm đến con gái của mình Hàng tháng hai người đều thu xếp công việclên thăm An, động viên khích lệ tinh tần An cố gắng rèn luyện và có nhữngsuy nghĩ tích cực để sớm được trở về đoàn tụ cùng gia đình Gia đình luôn

mở rộng vòng tay đón An trở về trong tình thương yêu và sự quan tâm lolắng

A n

Trong một lần thăm nuôi như vậy tôi được sự cho phép của An tôi

có dịp được tiếp xúc với bố mẹ của An Cả bố và mẹ An chia sẻ với tôi rằngvượt qua được thời gian khủng hoảng ban đầu khi biết con gái của mình savào con đường lầm lỡ như vậy bây giờ hai bác đã lấy lại được tinh thần chỉmong sao bằng tình thương yêu của gia đình, sự rèn luyện của bản thân mà

An sớm nhận ra những lỗi lầm trong quá khứ để làm lại cuộc đời bằng sứclao động và năng lực của bản thân

Sự mong mỏi đó của bố mẹ An được thể hiện bằng hành động kiêntrì vượt hàng trăm cây số mỗi tháng một lần đến thăm con để được biết rằngcon mình vẫn khỏe mạnh, và để An biết rằng mọi người không bỏ rơi An màvẫn xem An như một người vấp ngã giừ biết đúng đậy để đi tiếp chặngđường còn dài ở phía trước

Anh trai của An cũng lo lắng và mong em gái mình sớm được trở lạivới cộng đồng Sau khi An trở về anh đã hứa với em gái mình là sẽ tạo điềukiện cho cô làm trong studio ảnh viện áo cưới và trang điểm cô dâu củamình Đây vừa là thuận lợi vừa là một nguồn lực rất lớn tạo điều kiện cho

An trong tái hòa nhập cộng đồng

Có được sự quan tâm của gia đình như vậy là một thuận lợi hết sức

to lớn của An và đây cũng là nguồn động viên tinh thần lớn nhất của em để

em vượt qua quãng thời gian khó khăn này

3.2 Sơ đồ sinh thái.

đồ sinh thái trên để thân chủ nhận được những sự hỗ trợ cần thiết và cảmthấy tự tin hơn khi trở lại với cuộc sống bình thường

Như đã phân tích trong bảng điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ ở trên

TCGia đình

Trung tâm giới thiệu việc làm

Câu lạc

bộ nhiếp ảnh

Trung tâm tham vấn

Hàng xóm

Các nhóm đồng đẳng

Bạn bè

Đoàn thanh niên Gia đình

mở rộng

và sự ủng hộ từ gia đình, của bố mẹ và anh trai Nhưng không phải trong đạigia đình bao gồm cô, dì, chú bác và họ hàng đều sẵn sàng đón nhận An màkhông có định kiến Đây cũng là một điều dễ hiểu bởi tâm lý chung của xãhội là khó mà chấp nhận những người đã từng làm nghề mại dâm như An.

Đi kèm với sự không đồng tình đó của họ hàng thì sự nhìn nhận xalánh của hàng xóm cũng là một trở ngại đáng kể cho sự hòa nhập xã hội của

An Nếu nhân viên xã hội không có các biện pháp can thiệp như tiếp xúc vớingười dân ở đây tuyên truyền nâng cao nhận thức cho họ về sự tái hòa nhậpcủa những người như An là một quyền chính đáng và vận động họ thay đổicách nhìn và dang rộng vòng tay đón họ trở về như một nghĩa cử cao đẹp để

họ không cảm thấy lẻ loi và bị xa lánh khi trở về

Khi trở lại hòa nhập với xã hội sau hai năm rèn luyện ở Trung tâmcùng với sự thay đổi của bản thân và môi trường xung quanh chắc chắn thânchủ sẽ có những cú sốc về tâm lý nhất định Chính vậy việc kết nối họ vớicác trung tâm tham vấn là một điều hết sức cần thiết để hỗ trợ tâm lý chothân chủ khi cần nhất là gia đoạn đầu thân chủ mới hòa nhập với xã hội

Thân chủ đã có những định hướng ngay từ đầu là về sẽ theo học nghềtrang điểm cô dâu và chụp ảnh cưới nên nhân viên xã hội cùng gia đình nênkhuyến khích thân chủ gia nhập Câu lạc bộ nhiếp ảnh có ở địa phương đểtăng cường những hoạt động xã hội giúp thân chủ luôn bận rộn và tìm thấyniềm vui trong những việc làm đó

Bên cạnh đó việc tham gia các nhóm đồng đẳng cũng là việc làm tíchcực cho thân chủ Khi tham gia các nhóm này thân chủ sẽ tìm thấy sự đồngcảm với các thành viên có cùng hoàn cảnh như mình Qua đó thân chủ có cơhội tìm thấy mình trong các thân phận khác trong nhóm đồng thời thân chủcũng sẽ tập nhiễm những hành vi ứng xử tích cực của các thành viên trongnhóm trước những tình huống mà họ gặp trong cuộc sống

3.3 Vấn đề thân chủ đang gặp phải.

Sau nhiều lần tiếp xúc và trò chuyện với thân chủ nhân viên xã hội đãxác định được vấn đề mà thân chủ đang gặp phải là: thân chủ trước đây binghiện ma túy tổng hợp đồng thời là đối tượng của tệ nạn mại dâm, thân chủ

tự tìm đến tệ nạn này một cách tự nguyện để có tiền phục vụ cho nhu cầu matúy của mình và những thú vui khác của bản thân như: đến quán Bar, vũtrường, và những canh bạc đỏ đen thâu đêm suốt sáng

Trong một lần truy quét của lực lượng công an thân chủ bị cưỡng chếvào Trung tâm Giáo dục lao dộng xã hội số II để được cai nghiện, học tập vàlao động Vốn quen với cuộc sống của thế giới bên ngoài nên thời gian đầuvào Trung tâm thân chủ chưa kịp thích nghi với môi trường mới nên có sựhẫng hụt về tâm lý Khi nhận thức được những việc mình đã làm trước đâythân chủ cảm thấy căm ghét và ghê sợ chính bản thân mình Thân chủ lo sợ

về sự nhìn nhận của xã hội về thân phận của mình và cảm thấy bế tắc chotương lai của mình sau này Thân chủ cũng chia sẻ rằng ngay như anh traicủa thân chủ là máu mủ ruột rà mà còn tỏ thái độ không chấp nhận thân chủvậy thì người ngoài họ sẽ nhìn thân chủ với ánh mắt như thế nào? Từ nhữngsuy nghĩ như vậy dẫn đến những biểu hiện tâm lý tiêu cực ở thân chủ như:thời gian gần đây An thường xuyên mất ngủ khiến tinh thần rất mệt mỏi,hoang mang, lo sợ, tự ti, mặc cảm và sống khép mình khi thời gian rèn luyện

ở Trung tâm gần kết thúc (chỉ còn bốn tháng nữa là An kết thúc thời gian cainghiện và chữa bệnh bắt buộc tại Trung tâm) để tái hòa nhập cộng đồng trở

về với cuộc sống bình thường

Vấn đề của thân chủ được biểu diễn bằng cây vấn đề như sau:

Thân chủ hoang mang, lo sợ trước khi tái hòa nhập cộng đồng

Về mặt

cơ thể

Về mặt tâm lý

Về gia đình

Hoang mang,

lo sợ

Ghét bản thân

Sợ bố

mẹ lo lắng

Bi quan, chán

nản

Sợ ảnh gưởng đén gia đình

Sợ anh trai định kiến

3.4 Điểm mạnh, điểm yếu của hệ thống thân chủ.

Qua tiếp xúc với hệ thống thân chủ nhân viên xã hội đã xác định đượcđiểm mạnh, điểm yếu của hệ thống thân chủ như sau:

- Có kinh nghiệm trongcông việc trang điểm cô dâu

- Có trách nhiệm với giađình, biết thương bố mẹ

- Có quyết tâm muốn thayđổi bản thân để làm lại cuộcđời

- Là người có trình độ nhậnthức

- Thương con

- Là người có tâm lýkhông ổn định đẽ bị bạn

bè lôi kéo, rủ rê

- Có tính đua đòi: luôn cósuy nghĩ những gì bạn bè

có được thì mình cũngphải có được bằng mọigiá Đây chính là nguyênnhân chính dẫn đến thấtbại của thân

- Tâm lý không ổn định:hoang mang, lo sợ, mặccảm, tự ti

3 Bố thân chủ.

4 Anh trai của

thân chủ

sẵn sàng hỗ trợ về mặt vậtchất và tinh thần cho An

- Có nghề trang điểm cô dâu

và chụp ảnh cưới

- Là cán bộ nhà nước, cótrình độ nhận thức

- Là người quyết đoán

- Có trách nhiệm và thươngcon

- Là người có trình độ nhậnthức

- Có nghề chụp ảnh đámcưới

- Có studio ảnh viện áo cướiriêng

- Có trách nhiệm với giađình, thương em gái

4 Kế hoạch giúp đỡ đối tượng.

Sau khi xác định được vấn đề của thân chủ nhân viên xã hội xác địnhmục tiêu tổng quát khi tiến hành trợ giúp thân chủ là: giúp thân chủ ổn địnhđược tâm lý không còn cảm giác hoang mang, lo sợ, yên tâm với việc họctập và rèn luyện tại Trung tâm trong thời gian còn lại để chuẩn bị cho mìnhnhững điều kiện tốt nhất để tái hòa nhập cộng đồng, đồng thời giúp thân chủlập kế hoạch cho bản thân khi hòa nhập lại với xã hội

Mục tiêu Hoạt động Người thực

- Nhóm đốitượng

- Cán bộ củaTrung tâm

- Nhân viên

xã hội

- 8h – 9h3021/8/2009

- Tiếp xúc, tạođược mối quan

hệ thân thiệnvới nhóm đốitượng

- Quan sát tất

cả các đốitượng có mặttrò chuyệnthân mật đểlựa chọn thânchủ cho mình

- Lựa chonđược thân chủ

để tiến hànhthực hành kỹ