Tài liệu Chương 2. SẢN XUẤT BỀN VỮNG doc

Các kỹ thuật SXSHTham khảo: VNCPC Các kỹ thuật SXSH Giảm tại nguồn sản phẩm 2 Thu hồi và tái sử dụng tại chỗ 1 Thay đổi quy trình sản xuất 3 Quản lý tốt nội vi 4 Kiểm soát tốt hơn qúa t

Chương 2 SẢN XUẤT BỀN VỮNG

TS Lê Văn Khoa

Email: lvkhoa2020@gmail.com

Mobile: 0913662023

2.3 EMS & ISO 14001

Ecology)

Nội dung:

2.2 Sản xuất sạch

hơn-(Cleaner Production)

Thuật ngữ Cleaner Production được sử dụng rộng rãi thông

Một số các thuật ngữ liên quan:

- Low or no-waste technologies; waste minimization (India);

- Waste and emissions prevention (Netherlands);

- Source reduction (United States);

- Eco-efficiency (World Business Council on SD), và

- Environmentally sound technology (UN Council on SD)

Tất cả thuật ngữ trên đều đề cập đến một ý tưởng đó là gắnkết giảm ô nhiễm vào trong quá trình sản xuất và thậm chí

Sản xuất sạch hơn

SXSH là gì?

• SXSH là việc áp dụng liên tục chiến lược ngăn ngừa môi trường tổng hợp vào các quá trình, sản phẩm và dịch vụ để tăng hiệu quả về mặt tổng thể, và giảm thiểu rủi ro cho cho con người

và môi trường (UNEP).

• SXSH có thể áp dụng vào các quá trình sử dụng đối với bất cứ ngành công nghiệp nào, đối với chính bản thân các sản phẩm và đối với các loại dịch vụ được cung cấp cho xã hội.

• SXSH là một quá trình win-win

SXSH là gì?

Thay thế SXSH là một chiến

lược ngăn ngừa tổng hợp và liên tục cho việc bổ sung vào:

Giảm tại nguồn

Bảo tồn tài nguyên

Thiết kế cho môi trường

Sản phẩm Quá trình Dịch vụ

Để nâng cao hiệu suất cải thiện việc tuân thủ môi trường và giảm

chi phí Giảm rủi ro Ưu thế cạnh

tranh

Các kỹ thuật SXSH

Tham khảo: VNCPC

Các kỹ thuật SXSH

Giảm tại nguồn

sản phẩm (2)

Thu hồi và tái sử dụng tại chỗ (1)

Thay đổi quy trình sản xuất (3)

Quản lý tốt nội vi (4)

Kiểm soát tốt hơn qúa trình

SX (3.2)

Cải tiến thiết bị (3.3)

Thay nguyên liệu đầu vào (3.1)

Thay đổi công nghệ (3.4)

1 Thu hồi và tái sử dụng tại chỗ

Tái chế, tái sử dụng các nguồn vật liệu, phế phẩm bị thải ra ngay trong quy trình sản xuất

đó, hoặc sử dụng cho các mục đích khác ngay trong phạm vi một công ty.

Các kỹ thuật SXSH

2 Cải tiến hoặc thay đổi sản phẩm

 Thay đổi các tính chất đặc trưng của sản phẩm, nhằm giảm thiểu tác động độc hại của sản phẩm đó đối với môi trường, cả trước và sau khi sản phẩm được đưa vào sử dụng, hoặc làm giảm thiểu ảnh hưởng của việc sản xuất loại sản phẩm đó đối với môi trường.

Thay thế các vật liệu đầu vào bằng những vật liệu khác ít độc hại hơn, mang tính tái tạo, hoặc thêm vào các vật liệu phụ gia (như dầu bôi trơn, chất làm nguội máy móc, chất tẩy rửa ) để tăng tuổi thọ cho sản

phẩm.

Cải tiến quá trình làm việc, hướng dẫn sử dụng máy móc và thực hiện việc ghi chép theo dõi đầy đủ quy trình công nghệ nhằm đạt được mức hiệu quả sản xuất cao hơn, tiết kiệm nguyên nhiên liệu, với mức phát thải thấp hơn và xả ra chất độc hại ít hơn.

Các kỹ thuật SXSH

3.3 Thay đổi trang thiết bị

Thay đổi các trang thiết bị hoặc vật dụng hiện có

( bổ sung thêm vào dây chuyền các bộ phận đo lường hoặc kiểm soát)

3.4 Thay đổi công nghệ

Thay thế công nghệ, thay đổi trình tự trong dây chuyền sản xuất, hoặc cách thức tổng hợp, nhằm giảm thiểu chất thải và chất ô nhiễm trong khi sản xuất.

 Những quy định hợp lý về quản lý và tác nghiệp

nhằm ngăn ngừa việc các chất ô nhiễm bị rò rỉ hoặc tràn ra ngoài (quy định thời gian biểu cho việc bảo dưỡng thường xuyên, hoặc thực hiện các hoạt động duy tu thiết bị định kỳ).

 Bắt buộc thực thi các hướng dẫn về an toàn lao động

hiện có (thông qua việc giám sát kỹ lưỡng, hoặc bằng cách tập huấn, ).

 Áp dụng ISO 9001

Các kỹ thuật SXSH

Sử dụng năng lượng có hiệu quả (Recovery)

Trong khi SXSH trọng tâm là dòng vật liệu (giảm ô

nhiễm và giảm tiêu thụ nguyên vật liệu, tập trung vào quy trình và sản phẩm), thì SDNLHQ trọng tâm là giảm chi phí (xu hướng chú trọng vào thiết bị chuyển hóa năng lượng, tránh các giải pháp phá vỡ quy trình)

Các ví dụ

Nguồn: UNEP-DTIE

Hoạt động gì không phải là SXSH ?

 Tái chế ngoài phạm vi xí nghiệp;

 Chuyển các chất độc hại sang một môi

trường trung gian khác;

 Xử lý chất thải trước khi đổ bỏ;

 Làm loãng thành phần chất thải để giảm

bớt độ độc hại và nguy hiểm.

Trên thế giới, có nhiều phương pháp khác nhau để đánh giá

SXSH Nhìn chung, có 4 phương pháp cơ bản như sau:

• Phương pháp đánh giá SXSH của US-EPA,

• Phương pháp đánh giá SXSH của UNEP & UNIDO,

• Phương pháp DESIRE của the Indian National Cleaner

Production Council (INCPC), và

• Phương pháp đánh giá SXSH của World Environment Center (WEC)

Tuy nhiên, cốt lõi của bất kỳ phương pháp đánh giá SXSH nàochính là cần thiết phải xác định các giải pháp hứa hẹn, mà

hầu hết dựa vào việc mô tả một cách hệ thống dòng vật liệu

và năng lượng (input-output) trong công ty và đánh giá hiệusuất sử dụng nguyên liệu, nước và năng lượng (Fresner,

2004)

Phương pháp đánh giá

Phương pháp luận SXSH

( Nguồn: UNEP-DTIE)

Quy trình đánh giá theo pp DESIRE

6 Tính chi phí đối với dòng chất thải /NL

7 Xem lại các nguyên nhân tạo chất thải

Phase 3: Tạo ra các cơ hội SXSH

8 Nhận diện các cơ hội SXSH

9 Chọn các cơ hội SXSH khả thi

Phase 4: Chọn lưa giải pháp SXSH

10 Đánh giá khả thi kỹ thuật

11 Đánh giá khả thi tài chính

12 Đánh gía khía cạnh môi trường

13 Chọn lưa các giải pháp thực hiện

Phase 5: Thực hiện các giải pháp SXSH

14 Chuẩn bị cho việc thực hiện SXSH

Quy trình đánh giá tại VN

liệu, quan trắc và đo đạc để hoàn thiện cân bằng vật

liệu/ nắm được tổng quan về thất thoát năng lượng;

pháp;

( Nguồn: TTSXSVN)

Chiến lược SXSH cấp quốc gia

Policy Reforms

Creation of Financial Mechanisms

Information Sharing Networks

Building Partnerships

Capacity Building

Awareness Creation

Involvement of Financial Institutions

National/ International Collaboration

Creation of databases /roundtables/CP networks National /International Collaboration

Establishment of NCPC/CPC

Introduction the concept of CP

Bottom-up influence

Top-down influence

Hình: Tiến trình kiểu mẫu cho xu thế SXSH (Source: UNEP, 2002)

Chi ến lược SXSH của VN

• Chi ến lược SXSH trong công nghiệp đến năm 2010

được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

I Quan điểm:

dụng sản xuất sạch hơn trên cơ sở tự nguyện và phát huy nội lực của các cơ sở sản xuất công

nghiệp nhằm thực hiện các mục tiêu môi trường

và lợi ích kinh tế.

hiện trên cơ sở tăng cường quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và nhận thức của các cơ sở sản xuất công nghiệp về lợi ích được mang lại từ việc

áp dụng sản xuất sạch hơn.

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

II Mục tiêu:

1 Mục tiêu tổng quát:

Sản xuất sạch hơn được áp dụng rộng rãi tại các cơ sở sản xuất công nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên

thiên nhiên, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu; giảm thiểu phát thải và hạn chế mức

độ gia tăng ô nhiễm; bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường, sức khoẻ con người và bảo đảm phát triển bền vững.

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

2 Mục tiêu cụ thể:

a) Giai đoạn từ nay đến năm 2015:

của việc áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp;

hơn; các cơ sở sản xuất công nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn tiết kiệm được từ 5 đến 8% mức tiêu thụ năng lượng, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu trên đơn vị sản phẩm;

năng lực hướng dẫn áp dụng sản xuất sạch hơn cho

các cơ sở sản xuất công nghiệp

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

2 Mục tiêu cụ thể:

b) Giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020:

của việc áp dụng SXSH trong công nghiệp;

sở sản xuất công nghiệp áp dụng SXSH tiết kiệm được

từ 8 đến 13% mức tiêu thụ năng lượng, nguyên liệu,

nhiên liệu, vật liệu trên đơn vị sản phẩm; 90% doanh

nghiệp vừa và lớn có bộ phận chuyên trách về SXSH;

năng lực hướng dẫn áp dụng SXSH cho các cơ sở sản xuất công nghiệp

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

III Nhi ệm vụ:

1 Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về

SXSH trong công nghiệp.

2 Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, pháp luật

thúc đẩy SXSH trong công nghiệp

3 Nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý, tổ

chức tư vấn và cơ sở sản xuất công nghiệp trong việc áp dụng SXSH.

4 Phát triển mạng lưới các tổ chức hỗ trợ SXSH

trong công nghiệp.

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

IV Giải pháp thực hiện:

thức

chính sách

nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

V Tô ̉ chức thực hiện:

1 Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ TN&MT, các Bộ,

ngành, địa phương liên quan tổ chức thực hiện có hiệu quả, đúng tiến độ các nội dung của Chiến lược.

2 Bộ trưởng Bộ Công Thương thành lập Ban điều hành Văn

phòng giúp việc để thực hiện Chiến lược.

3 Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính cân đối, bố trí và

hướng dẫn sử dụng kinh phí từ nguồn vốn NSNN để thực hiện các đề án thành phần của Chiến lược.

4 Bộ TN&MT, các Bộ, ngành khác và UBND các tỉnh, thành

phố trực thuộc Trung ương theo chức năng, nhiệm vụ và

phạm vi quản lý nhà nước của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công Thương để tổ chức thực hiện có hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ liên quan trong Chiến lược; định kỳ hàng năm gửi báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Công Thương để tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ

Gi ới thiệu Chiến lược SXSH

Các đề án thành phần:

1 Nâng cao nhận thức và năng lực áp dụng SXSH trong CN.

- Chủ trì: Bộ Công Thương; Thời gian TH: 2010 - 2020.

2 Xây dựng và vận hành CSDL và trang thông tin điện tử về

SXSH trong công nghiệp.

- Chủ trì: Bộ Công Thương; Thời gian TH: 2009 - 2020.

3 Hỗ trợ kỹ thuật về áp dụng SXSH tại các cơ sở SXCN

- Chủ trì: Bộ Công Thương; Thời gian TH: 2009 - 2020.

4 Hoàn thiện mạng lưới các tổ chức hỗ trợ SXSH trong CN.

- Chủ trì: Bộ Công Thương; Thời gian TH: 2009 - 2015.

5 Hoàn thiện các cơ chế, chính sách về tài chính thúc đẩy áp

dụng SXSH trong công nghiệp.

- Chủ trì: Bộ Tài chính; Thời gian thực hiện: 2010 - 2012.