Chẩn đoán hình ảnh xquang

• Ông đã phát hiện ra rằng khi đặt trong bóng tối hoàn toàn, tia X sẽ đi xuyên qua các vật thể có mật độ vật chất khác nhau, từ đó dựng lại khá rõ các cơ bắp và thớ thịt trên bàn tay của

Chẩn Đoán Hình

Ảnh xquang

Lịch sử ra đời

• Năm 1895, nhà vật lí Wilhelm Conrad Rontgen trở thành người đầu tiên quan sát tia X.

• Bức ảnh chụp bằng tia X đầu tiên – hình ảnh về xương bàn tay và chiếc nhẫn cưới của vợ ông.

• Ông đã phát hiện ra rằng khi đặt trong bóng tối hoàn toàn, tia X sẽ đi xuyên qua các vật thể có mật độ vật chất khác nhau, từ đó dựng lại khá rõ các cơ bắp và thớ thịt trên bàn tay của vợ ông.

Chụp X quang là gì

• Chụp X-quang là kĩ thuật sử dụng tia X chiếu vào vùng cơ quan, bộ phận trên cơ thể, từ đó tạo ra hình ảnh trên phim chụp Dựa vào hình ảnh đó, các bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bệnh

ở mức độ nào Dựa vào nguyên lý đâm xuyên của tia X lên các vật chất, các hình ảnh khí,

mô mềm, xương sẽ hiển thị trên phim với các mức độ khác nhau.

CÓ THỂ CHỤP X-QUANG NHỮNG BỘ

PHẬN NÀO?

• Xương khớp chi dưới

• Xương khớp chi trên.

• Lồng ngực.

• Hệ tiêu hóa.

• Hệ tiết niệu.

• Hệ sinh dục: Buồng tử cung – vòi trứng, tuyến vú.

• Cột sống.

• Xương sọ mặt.

ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA CHỤP X-QUANG

* Ưu điểm

- Không xâm lấn, không đau.

- Kỹ thuật đơn giản, dễ sử dụng.

- Sử dụng liều bức xạ thấp hơn chụp cắt lớp vi tính (CT Scan).

- Quá trình chụp nhanh chóng Các kỹ thuật X-quang vi tính hóa đã giúp xử lý và cho ra kết quả nhanh chóng, lưu trữ dễ dàng.

- Chi phí thấp hơn so với các phương pháp khác như CT hay MRI.

* Han chế

- Hình ảnh X-quang không chi tiết, rõ nét bằng CT và MRI.

- Không cung cấp hình ảnh 3D.

- Chụp X-quang thông thường không hiển thị tốt hình ảnh các mô và cơ quan, cần sử dụng chất cản quang

KHI NÀO CẦN CHỤP X-QUANG?

• Xác định nguyên nhân gây đau hoặc sưng.

• Kiểm tra chấn thương hoặc sự phục hồi của xương.

• Phát hiện nhiễm trùng hay các tình trạng ảnh hưởng đến phổi.

• Phát hiện tắc nghẽn đường ruột, sỏi đường mật, sỏi đường tiết niệu hoặc các vật thể lạ bên trong cơ thể.

QUY TRÌNH CHỤP X-QUANG

Dưới đây là quy trình chụp X-quang ngực thông thường:

• Thay đồ phòng khám cung cấp

• Cởi trang sức, vật dụng trên cơ thể, bao gồm áo ngực

• Đứng trước máy chụp theo tư thế yêu cầu (tùy vị trí chụp, bệnh nhân cần đứng, ngồi hay nằm)

• Trong quá trình chụp cần giữ nguyên tư thế và làm theo hướng dẫn của kỹ thuật viên (hít vào, nín thở hay thở ra)

• Sau khi đã thu được hình ảnh, quá trình X-quang kết thúc

CHỤP X-QUANG CÓ ẢNH HƯỞNG GÌ KHÔNG?

• Tế bào càng sinh sản nhanh, mạnh thì càng dễ bị phá hủy bởi tia X

• Chụp X-quang tiếp xúc với tia X liều thấp trong một thời gian ngắn không gây ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng rủi ro do phơi nhiễm bức xạ gia tăng cùng

số lần tiếp xúc trong suốt cuộc đời

• Nguy cơ phát triển ung thư do tiếp xúc bức xạ X-quang nói chung là rất nhỏ

• Mặc dù X-quang không có nhiều nguy cơ đối với sự phát triển của thai nhi, nhưng phụ nữ đang có thai không nên tiếp xúc với tia X trong suốt thời kỳ mang thai, đặc biệt là vùng bụng – chậu

• Một số ít người có thể gặp phản ứng với chất cản quang khi chụp X-quang

• Nhìn chung, các lợi ích của chụp X-quang trong chẩn đoán và điều trị bệnh vượt xa nguy cơ của nó Việc lo sợ rủi ro từ bức xạ tia X có thể dẫn đến

không phát hiện được bệnh, chẩn đoán bệnh trễ, từ đó giảm khả năng điều trị và tăng thời gian, chi phí điều trị

Tài liệu tham khảo

• Y học thường thức 30/7/2022

• Bài giảng CĐHA 2021

• Điều cần biết khi chụp xquang “Nguyễn Thị Tuyết Lan 6/2/2023”