Báo cáo môn học các hệ thống trên máy bay iiđề tài hệ thống thủy lực trên máy bay a330

Hệ thống được phát triển để giải quyết vấn đề này bằng cách sử dụng nhiều máy bơm, bộ tích điện để lưu trữ năng lượng và các phương pháp cách ly rò rỉ Qua đây em xin gửi cảm ơn tới thầy

ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

TRƯỜNG CƠ KHÍ

-o0o -BÁO CÁO MÔN HỌC

 CÁC HỆ THỐNG TRÊN MÁY BAY II

Đề tài: Hệ thống thủy lực trên máy bay A330

Giảng viên hướng dẫn: TS Phạm Gia Điềm

Sinh viện thực hiện: Đỗ Thành Đạt

MSSV: 20207109

Lớp: Kỹ Thuật hàng không 01 - K65

 NỘI DUNG

LỜI MỞ ĐẦU 2 CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG THUỶ LỰC TRÊN MÁY BÁY A330……3

1 Giới thiệu về hệ thống thủy lực trên máy bay Airbus A330……….3

2 Vai trò của hệ thống thủy lực trong hoạt động của máy  bay……….3

CHƯƠNG II: HỆ THỐNG THUỶ LỰC GREEN TRÊN MÁY BAY A330………6

1 Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Green trên A330……….… 6

2 Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Green và các hệ thống khác trên máy  bay… 11

CHƯƠNG III: HỆ THỐNG THUỶ BLUE LỰC TRÊN MÁY BAY A330……… 13

1 Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Blue trên A330……… 13

2 Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Blue và các hệ thống khác trên máy bay…… 14

CHƯƠNG IV: HỆ THỐNG THUỶ LỰC YELLOW TRÊN MÁY BAY A330………… 15

1 Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Yellow trên A330……… 16

2 Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Yellow và các hệ thống khác trên máy  bay 17

KHẢO……… 18

LỜI MỞ ĐẦU

  Hệ thống thủy lực xuất hiện trên máy bay vào đầu những năm 1930 khi càng có thể thu vào được giới thiệu Kể từ thời điểm đó, ngày càng có nhiều nhiệm vụ được thực hiện bằng cách ứng dụng năng lượng thủy lực và do đó nhu cầu năng lượng cũng tăng lên rất nhiều Năng lượng thủy lực được coi là một phương tiện hiệu quả để truyền năng lượng từ những chuyển động nhỏ năng lượng thấp trong buồng lái sang nhu cầu năng lượng cao trong máy bay Hệ thống thủy lực hiện nay có vai trò quan trọng trong tất cả các máy bay hiện đại, cả quân sự và dân sự

Sự ra đời của bộ điều khiển bay được hỗ trợ là một ứng dụng rõ ràng cho năng lượng thủy lực mà nhờ đó phi công có thể di chuyển các bề mặt điều khiển với tốc độ ngày càng tăng và nhu cầu về khả năng cơ động Ứng dụng này đã đưa thủy lực vào lĩnh vực các hệ thống an toàn quan trọng, trong đó những hư hỏng đơn lẻ không thể gây nguy hiểm cho máy bay Hệ thống được phát triển để giải quyết vấn đề này bằng cách sử dụng nhiều máy bơm, bộ tích điện để lưu trữ năng lượng và các phương pháp cách ly rò rỉ Qua đây em xin gửi cảm ơn tới thầy Phạm Gia Điềm đã tạo điều kiện cung cấp các cuốn sách liên quan về hệ thống máy bay và các slides về hệ thống trên máy bay để em thực hiện làm báo cáo Hệ thống thủy lực trên máy bay A330

CHƯƠNG I: HỆ THỐNG THUỶ LỰC CHÍNH TRÊN MÁY BAY AIRBUS A330

1.Giới thiệu về hệ thống thuỷ lực trên máy bay Airbus A330

 Dòng máy bay A330 do hãng Airbus chế tạo hiện đang là một trong những loại máy bay được sử dụng nhiều nhất trên thế giới Máy bay được cập nhật và ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến về điều khiển giúp đảm bảo độ tin cậy và an toàn nhất cho các chuyến bay

 Hệ thống thuỷ lực trên máy bay Airbus A330 là một phần quan trọng của hệ thống điều khiển và vận hành của máy bay Hệ thống này chịu trách nhiệm đảm bảo hoạt động hiệu quả của nhiều bộ phận cơ bản trên máy bay, bao gồm cả các bộ phận của hệ thống điều khiển chuyến bay và các bộ phận khác như cửa cánh, tháp điều hướng, và cơ cấu giữ  bánh sau

Trên máy bay A330 có ba hệ thống thuỷ lực chính để cung cấp nguồn đảm bảo hoạt động cho tất cả các điều khiển lái trên máy bay bao gồm: Hệ thống Green, hệ thống Blue,

hệ thống Yellow

2.Vai trò của hệ thống thuỷ lực trong hoạt động của máy bay

a) Kiểm Soát Động Cơ (Flight Control):

 Ailerons: Hệ thống thủy lực điều khiển bánh lái để tạo ra chuyển động cuộn (roll), giúp máy bay di chuyển từ một bên sang một bên

 Elevator: Điều khiển nũa để tạo ra chuyển động đàm (pitch), giúp máy bay nghiêng lên hoặc xuống

 Rudder: Kiểm soát gạt gió để tạo ra chuyển động lac (yaw), giúp máy bay xoay quanh trục dọc

b) Hệ Thống Hỗ Trợ Hạ Cánh và Cất Cánh (Landing Gear):

 Hệ Thống Hạ Cánh và Cất Cánh (Landing Gear): Hệ thống thủy lực được sử dụng để điều khiển việc mở, đóng, hạ cánh và cất cánh của bộ phận này Điều này quan trọng để đảm bảo an toàn trong quá trình hạ cánh và cất cánh

c) Hệ Thống Flap và Spoiler:

 Flap: Hệ thống thủy lực giúp di chuyển flap, tạo ra sức nâng tăng, giảm tốc độ hạ cánh và tăng cường khả năng kiểm soát của máy bay ở tốc độ thấp

 Spoiler: Các bộ phận này cũng được kiểm soát bằng hệ thống thủy lực để giảm cường độ sức nâng và giảm tốc độ trong quá trình hạ cánh

d) Hệ Thống Thrust Reversers:

 Thrust Reversers: Hệ thống thủy lực giúp kích hoạt cơ chế thrust reversers, giúp máy bay giảm tốc độ khi đang lăn trên đường băng sau khi hạ cánh

e) Hệ Thống Tự Động và Hệ Thống Kiểm Soát Fly-by-Wire:

 Hệ Thống Tự Động (Autopilot): Hệ thống thủy lực cũng có liên quan đến hệ thống autopilot, giúp duy trì độ ổn định và thực hiện các chức năng tự động trong quá trình bay

 Hệ Thống Kiểm Soát Fly-by-Wire: Trên máy bay Airbus A330, hệ thống kiểm soát fly-by-wire sử dụng công nghệ thủy lực để chuyển đổi tín hiệu từ bộ điều khiển của phi công thành các lệnh điều khiển cho máy bay

CHƯƠNG II: HỆ THỐNG THUỶ LỰC GREEN TRÊN MÁY BAY A330

1.Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Green trên A330

Hệ thống thủy lực trên máy bay Airbus A330 là một phần quan trọng của hệ thống điều khiển và hoạt động của máy bay Hệ thống bao gồm các bộ phận:

a) Bơm Thủy Lực Chính (Main Hydraulic Pump):

Mỗi hệ thống thủy lực chính trên máy bay A330 có ít nhất một bơm thủy lực chính Bơm này tạo ra áp suất cao để đẩy dầu thủy lực điều khiển các bộ phận chủ chốt và hệ thống khác trên máy bay

b) Thùng Chứa Dầu Thủy Lực (Hydraulic Reservoir):

Hệ thống thủy lực sử dụng thùng chứa dầu thủy lực để lưu trữ dầu và đảm bảo sẵn sàng năng lượng khi cần Hồ chứa này thường nằm ở bụng máy bay

Hình 1 Bơm thuỷ lực trên A330

c) Hệ Thống Dẫn Dầu (Hydraulic Lines):

Các ống dẫn dầu thủy lực chạy qua toàn bộ máy bay, kết nối bơm và hồ chứa với các bộ  phận cần điều khiển Cấu trúc này đảm bảo dầu thủy lực có thể được truyền từ điểm này đến điểm khác trên máy bay

Hình 2 Thùng chứa dầu thuỷ lực

Hình 3 Hệ thống dẫn dầu thuỷ lực trên A330

d) Hộp Kiểm Soát (Control Valve Box):

Hộp kiểm soát chứa các van điều khiển lưu lượng và áp suất của dầu thủy lực Nó điều khiển hướng và áp lực của dầu để đảm bảo rằng năng lượng được chuyển đến các bộ  phận chủ chốt và các hệ thống khác một cách chính xác

e) Bộ Kích(Actuators):

Các bộ kích thủy lực được sử dụng để di chuyển các bộ phận cơ khí, bao gồm bánh lái, flap, spoiler, và các bộ phận khác Dầu thủy lực được sử dụng để thúc đẩy chuyển động của các bộ kích này

f) Cảm Biến Áp Suất (Pressure Sensors):

Cảm biến áp suất được tích hợp trong hệ thống để giám sát và duy trì áp suất thích hợp trong hệ thống thủy lực Điều này giúp đảm bảo hoạt động ổn định và an toàn của hệ thống

Hình 4 Bộ kích

g) Nguồn Năng Lượng Khẩn Cấp (Emergency Power Supply):

Hệ thống thủy lực thường tích hợp một nguồn năng lượng khẩn cấp để duy trì hoạt động trong trường hợp mất nguồn chính Điều này có thể bao gồm một động cơ khẩn cấp hoặc một bơm khẩn cấp

h) Hệ Thống Bảo Dưỡng và Kiểm Tra:

Các thiết bị giám sát và bảo dưỡng được tích hợp để theo dõi tình trạng của các thành  phần trong hệ thống thủy lực, đảm bảo rằng chúng đang hoạt động đúng cách

i) Hệ Thống Cảnh Báo và Kiểm Tra (Warning and Monitoring System):

Hệ thống này cung cấp cảnh báo và thông tin giám sát về tình trạng của hệ thống thủy lực, giúp phi công đưa ra các quyết định và hành động phù hợp khi cần

Hình 6 Hệ thống Green cung cấp nguồn cho càng đáp

Bơm thủy lực chính trong hệ thống Green tạo ra áp suất cao bằng cách bơm dầu thủy lực từ hồ chứa Dầu thủy lực được đẩy từ bơm đến hồ chứa dầu thủy lực để lưu trữ năng lượng và duy trì áp suất Dầu thủy lực được dẫn qua hệ thống ống và van đến các bộ phận cụ thể trên Hộp kiểm soát (Control Valve Box) chứa các van điều khiển để kiểm soát lưu lượng và áp suất của dầu thủy lực Nó đảm bảo rằng năng lượng được chuyển đến các bộ phận cụ thể theo yêu cầu Dầu thủy lực được đưa đến các bộ kích (actuators), đóng vai trò là bộ chuyển động, để di chuyển các

 bộ phận cơ khí như bánh lái, flap, và spoiler

Hệ thống thủy lực Green cũng có thể cung cấp năng lượng cho các hệ thống khác như hệ thống chống đông đá, giúp duy trì an toàn và hiệu suất của máy bay trong điều kiện khác nhau Hệ thống thủy lực Green được giám sát liên tục bằng các cảm biến và hệ thống giám sát Nếu phát hiện sự cố hoặc hỏng hóc, hệ thống có thể cảnh báo phi công và thực hiện các biện pháp tự bảo vệ Ngoài ra, các quy trình bảo dưỡng định kỳ cũng được thực hiện để đảm bảo tính tin cậy của hệ thống

 Trong trường hợp mất nguồn chính, hệ thống thủy lực Green thường có một nguồn năng lượng khẩn cấp, như một động cơ khẩn cấp hoặc bơm khẩn cấp, để duy trì khả năng kiểm soát và hoạt động của máy bay

Hình 7 Vị trí các bộ phận chính của hệ thống Green

2.Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Green và các hệ thống khác trên máy bay

Hệ Thống Điều Khiển Bay (Flight Control System):

 Hệ thống thủy lực Green cung cấp năng lượng để điều khiển bộ phận bay như bánh lái, flap, và spoiler Sự tương tác chặt chẽ giữa hệ thống thủy lực và hệ thống điều khiển bay giúp duy trì sự ổn định và kiểm soát của máy bay

Hệ Thống Chống Đóng Băng (Anti-Ice System):

 Hệ thống thủy lực Green thường cung cấp năng lượng cho các hệ thống chống nước đá, giúp giữ cho các bộ phận như cánh và ống Pitot không bị đóng băng trong điều kiện đóng tuyết hoặc lạnh giá

Hệ Thống Càng Đáp (Landing Gear):

 Hệ thống thủy lực Green cũng có thể được sử dụng để điều khiển chân hạ cánh và các bộ  phận liên quan Điều này bao gồm việc mở và đóng cửa cánh, giúp quá trình hạ cánh và cất cánh diễn ra một cách mượt mà

Hệ Thống Làm Mát Động Cơ (Engine Cooling System):

 Một số phiên bản máy bay có thể sử dụng hệ thống thủy lực để hỗ trợ trong việc điều khiển các thiết bị làm mát động cơ, đảm bảo rằng động cơ hoạt động ổn định và hiệu quả

Hệ Thống Trợ Lực (Power Assist Systems):

 Trong một số trường hợp, hệ thống thủy lực Green có thể hỗ trợ các hệ thống trợ lực khác trên máy bay, như trợ lực bánh lái, để giảm áp lực và công suất cần thiết từ phi công

Hệ Thống Cảm Biến và Giám Sát:

 Hệ thống thủy lực thường được tích hợp với các hệ thống cảm biến và giám sát khác để đảm bảo rằng nó đang hoạt động đúng cách Cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt độ, và hệ thống giám sát chung giúp theo dõi tình trạng của hệ thống

Hệ Thống Năng Lượng Khẩn Cấp (Emergency Power System):

 Hệ thống thủy lực Green thường còn liên quan đến hệ thống năng lượng khẩn cấp để duy trì khả năng kiểm soát trong trường hợp mất nguồn chính

Hình 8 Vai trò của hệ thống thuỷ lực trên A330

CHƯƠNG III: HỆ THỐNG THUỶ LỰC BLUE TRÊN MÁY BAY A330

1.Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Blue trên A330

 Hệ thống Blue được cấp nguồn bằng động cơ EDP 2 Nó được hỗ trợ bởi một bơm điện điều khiển thủ công sử dụng logic tương tự như GRN/YLO và được gắn nhãn STBY mặc

dù nó không có chức năng tự động trên A330 cơ bản Trên máy bay A330E, sau khi lỗi ENG 1 cũng như lỗi PRIM 1/3, BLU ELEC PUMP tự động chạy trong chuyến bay để đảm bảo có đủ lực tác động lên bánh lái điện, nhờ đó chống lại hiện tượng trượt ngang do lực đẩy không đối xứng gây ra (nó vẫn được dán nhãn STBY ) Nếu hoạt động của bơm điện BLU bị gián đoạn điện, nó sẽ không khởi động lại

 Máy bơm điện Blue (BLUE ELEC PUMP) cũng có thể tạo áp lực cho hệ thống thủy lực màu xanh lam Máy bơm điện màu xanh lam có thể được chọn thủ công trên bảng điều khiển phía trên

Hình 9 Động cơ EDP

 Máy bơm Blue cũng sẽ hoạt động tự động trong trường hợp một động cơ bị hỏng, cùng với việc mất PRIM 1 hoặc PRIM 3 (Máy tính chính điều khiển chuyến bay) - điều này nhằm đảm bảo có đủ quyền điều khiển trên bánh lái điện (nếu được lắp đặt) để chống lại hiện tượng lệch do động cơ bị hỏng

2.Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Blue và các hệ thống khác trên máy bay Các hệ thống trên A330 được hỗ trợ bởi hệ thống thuỷ lực Blue:

 Alternate Braking

 Parking Brake

 Slats

 Slats Wing Tip Brakes (WTB)

 Pitch Trim 2

 Backup Yaw Damper Unit (BYDU)

 Spoilers 2 & 3

 Inboard Aileron

Hình 10 Hệ thống khí nén sử dụng thuỷ lực trên A330

 Lefthand Elevator 

 Rudder 

Hình 11 Các hệ thống được hỗ trợ bởi Blue

CHƯƠNG IV: HỆ THỐNG THUỶ LỰC YELLOW TRÊN MÁY BAY A330

1.Mô tả về cấu trúc của hệ thống thủy lực Yellow trên A330

 Hệ thống Yellow được cung cấp năng lượng bởi động cơ EDP #3 / #2 Nó được hỗ trợ  bởi một máy bơm điện có thể được điều khiển bằng tay hoặc tự động –300: máy bơm tự động chạy trong khi bay cho đến khi tắt động cơ lần cuối nếu nắp/thanh không được rút lại, tốc độ > 100kt và động cơ số #3 / #2 bị hỏng hoặc trên mặt đất trong quá trình vận hành nhưng không chạy nếu bơm điện tử GRN đang chạy để hỗ trợ rút bánh răng Logic chuyển đổi pb theo GRN Sau khi bị gián đoạn nguồn điện, bơm điện YLO sẽ không khởi động lại (đèn BẬT vẫn tắt) Trên mặt đất, bơm điện YLO tự động tắt sau khi quá nóng

Có thể sử dụng bơm tay để vận hành cửa hàng khi không có nguồn điện

 RAT có thể được kéo dài bất cứ lúc nào bằng cách nhấn RAT MAN ON pb hoặc tự động  bởi HSMU trong trường hợp động cơ 4/2 bị hỏng, khi mất điện khi động cơ số 1 và số 4 dừng lại do RAT được yêu cầu cho Hoạt động của EMER GEN hoặc –300 ở mức thấp trong các hồ chứa GRN và BLU RAT được triển khai tự động đối với cả hai động cơ bị lỗi hoặc ở mức thấp trong GRN và BLU hoặc trong GRN và YLO

Hình 12 Hệ thống thuỷ lực trên A330

2.Mối quan hệ giữa hệ thống thủy lực Yellow và các hệ thống khác trên máy bay Các hệ thống trên A330 được hỗ trợ bởi hệ thống thuỷ lực Blue:

 Flaps

 Flaps Wing Tip Brakes (WTB)

 Pitch Trim 1

 Yaw Damper 2

 Backup Yaw Damper Unit (BYDU)

 Spoilers 4 & 6

 Outboard Aileron

 Righthand Elevator 

 Rudder 

Tài liệu tham khảo

https://www.aviationmatters.co/airbus-a330-hydraulic-system-an-authoritative-guide/

https://www.smartcockpit.com/docs/A330-Hydraulic.pdf 

https://www.scribd.com/document/30297117/A340-A330-Hydraulics

https://www.chegg.com/flashcards/a330-hydraulics-6c043f6d-0b60-427c-bd1b-d4449d10925f/deck 

Aicraft characteristics airpot and maintenance planning

A330 airplane flight manual

A330 system manual

Aircraft systems book