Bai giang ktct c2

Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa động trong xã hội thành các ngành, các lĩnh vực khác nhau chủ thể sản xuất.. Hàng hóa Khái niệm hàng hóa  Hàng hoá là những sản phẩm của lao độn

Chương 2 HÀNG HÓA, THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA

CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG

PGS.TS.Nguyễn Minh Tuấn

1 Sản xuất hàng hóa

Khái niệm sản xuất hàng hóa

 Sản xuất hàng hoá là kiểu tổ chức kinh tế mà ở đó sản phẩm

được sản xuất ra nhằm mục đích để trao đổi, mua bán

Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa

động trong xã hội thành các ngành, các lĩnh vực khác nhau

chủ thể sản xuất

I LÝ LUẬN CỦA C.MÁC VỀ SẢN XUẤT HÀNG HÓA

VÀ HÀNG HÓA

2 Hàng hóa

Khái niệm hàng hóa

 Hàng hoá là những sản phẩm của lao động, có thể thoả mãn

một hoặc một số nhu cầu nào đó của con người thông qua

trao đổi, mua bán.

 Một số loại hàng hoá đặc biệt

Thuộc tính cơ bản của hàng hóa

 Giá trị sử dụng: là công dụng của hàng hoá, cho phép thoả

mãn một hoặc một số nhu cầu nào đó của con người

 Giá trị: là lao động xã hội của người sản xuất hàng hoá, kết

Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá

 Lao động cụ thể: là lao động có ích dưới một hình thức cụ thể,

của những nghề nghiệp chuyên môn cụ thể nhất định

Lao động cụ thể tạo nên giá trị sử dụng của hàng hoá

 Lao động trừu tượng: là sự hao phí lao động xã hội của người

sản xuất hàng hoá, không kể đến nghề nghiệp chuyên môn cụ

thể nhất định

Lao động trừu tượng tạo nên giá trị của hàng hoá

Lượng giá trị và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị của

hàng hóa

 Lượng giá trị hàng hoá được đo lường bằng thời gian lao

động xã hội cần thiết - là thời gian yêu cầu để sản xuất ra một

đơn vị hàng hoá trong điều kiện trung bình của một xã hội

 Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị của hàng hóa

Một là, năng suất lao động

Hai là, mức độ phức tạp của lao động

3 Tiền tệ

Nguồn gốc và bản chất của tiền

 Là một loại hàng hoá đặc biệt (vàng) được dùng làm vật ngang

giá chung cho các hàng hoá khác

Chức năng của tiền

 Thước đo giá trị

 Phương tiện lưu thông

 Phương tiện cất trữ

 Phương tiện thanh toán

 Tiền tệ thế giới

1 Thị trường và vai trò của thị trường

Khái niệm: thị trường là tổng hòa các mối quan hệ liên quan

đến trao đổi, mua bán hàng hóa, được hình thành do những

điều kiện lịch sử, kinh tế, xã hội nhất định

Phân loại thị trường

Vai trò của thị trường

 Kích thích sự sáng tạo và phân bổ các nguồn lực hiệu quả

 Gắn kết hoạt động kinh tế trong và ngoài nước.

II THỊ TRƯỜNG VÀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Cơ chế thị trường

 Sự vận động của thị trường gắn liền với cơ chế thị trường

 Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ mang tính tự điều

chỉnh tuân theo yêu cầu của các quy luật kinh tế

 Cơ chế thị trường phát triển qua hai giai đoạn:

Cơ chế thị trường tự do

Cơ chế thị trường có điều tiết của nhà nước

2.2 Nền kinh tế thị trường và một số quy luật chủ yếu của nền kinh tế thị trường

2.1 Nền kinh tế thị trường

Khái niệm: nền kinh tế thi trường là nền kinh tế được vận hành theo các quy luât của thị trường, mọi hoạt động sản xuất và trao đổi đều được thực hiện thông qua thị trường

Đặc trưng của KTTT

 Có sự tham gia của nhiều chủ thể kinh tế

 Thị trường đóng vai trò quyết định trong phân bổ các nguồn lực

 Giá cả được hình thành theo nguyên tắc thị trường

 Là hệ thống kinh tế mở

Ưu thế của nền KTTT

 Tạo động lực mạnh mẽ cho các chủ thể tham gia thị trường

 Phát huy tốt nhất các tiềm năng của nền kinh tế

 Thoả mãn ngày càng cao nhu cầu, nâng cao văn minh xã hội

Khuyết tật của KTTT

 Tiềm ẩn khủng hoảng kinh tế, xã hội

 Tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên, xã hội

 Phân hoá kinh tế, xã hội

3.1 Quy luật giá trị

Nội dung, yêu cầu

 Nội dung: đòi hỏi việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa

trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết (giá trị xã hội) của

hàng hoá

 Yêu cầu

Đối với nhà sản xuất phải sản xuất ra hàng hoá với giá trị

ngang bằng hoặc thấp hơn giá trị xã hội

Trong lưu thông, trao đổi hàng hoá phải tuân thủ nguyên tắc

3 Một số các quy luật kinh tế chủ yếu của nền kinh tế thị

trường

Tác động của quy luật giá trị

 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá

 Kích thích cải tiến kỹ thuật, công nghệ

 Phân hoá người sản xuất hàng hoá

3.2 Quy luật cung - cầu

 Quy luật lượng cầu

0

p

Q

p1

p2

p3

Q 2

Q1Q3

a b

c

Sản lượng (cầu)

Giá cả

A

D

Quy luật lượng cung

0

p

p1

p2

p3

Q 3

Q2 Q

Q1

c

Sản lượng (cung)

Giá cả

A

S

 Cân bằng cung – cầu

0

p 1

p 2

p 3

Q 3 Q Q

1

a a’

b

e

Q 2 Q’ 3 Q’ 2

P

Sản lượng

Giá cả

A

S

A

D

3.3 Quy luật lưu thông tiền tệ

M: Lượng tiền cần thiết trong lưu thông; P: mức giá; Q: sản lượng GNP: Tổng thu nhập quốc dân

V: vòng quay của tiền tệ

 Nếu lượng tiền trong lưu thông vượt quá nhu cầu thực tế sẽ dẫn tới lạm phát

P.Q GNP

M = - =

V V

3.4 Quy luật canh tranh

Khái niệm cạnh tranh: là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế

với nhau, để có được những ưu thế về sản xuất và tiêu thụ

nhằm thu được lợi ích tối đa

Các loại cạnh tranh

 Cạnh tranh trong nội bộ ngành

 Cạnh tranh giữa các ngành

 Cạnh tranh về chất lượng, kiểu dáng, giá bán, dịch vụ hậu

mãi…

Tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

 Tác động tích cực

Phát triển lực lượng sản xuất

Thúc đẩy kinh tế thị trường phát triển

Phân bổ, điều chỉnh linh hoạt các nguồn lực của nền kinh tế

Đáp ứng và thoả mãn nhu cầu của xã hội

 Tác động tiêu cực

Cạnh tranh không lành mạnh tổn hại môi trường kinh tế, xã

hội

Có thể làm lãng phí các nguồn lực của xã hội

Ảnh hưởng đến hệ thống phúc lợi xã hội