Nghiên cứu sử dụng mô hình IPO về hiệu quả nhóm, kỹ thuật phân tích PLS- SEM trên phần mềm smart pls, đồng thời chọn lọc được 6 yếu tố đầu vào: Kiến thức và kỹ năng, Thái độ làm việc, L
Trang 1Nguyễn Xuân Hưng - Đặng Ngọc Thảo -
- Nguyễn Thị Thu Trang - Nguyễn Thị Thắm - Lê Hải Yến
Viện Thương mại & Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân
Ngày nhận: 06/05/2021 - Ngày nhận bản sửa: 14/05/2021 - Ngày duyệt đăng: 19/05/2021
Tóm tắt : Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá tác động của các nhân tố đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên Dữ liệu được thu thập từ khảo sát 302 sinh viên đang học tập tại các trường đại học/cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội Nghiên cứu sử dụng mô hình IPO về hiệu quả nhóm, kỹ thuật phân tích PLS- SEM trên phần mềm smart pls, đồng thời chọn lọc được 6 yếu tố đầu vào: Kiến thức
và kỹ năng, Thái độ làm việc, Lãnh đạo, Mối quan hệ, Khoa học công nghệ, Sự hỗ trợ Thời gian khảo sát từ tháng 06/02/2021 đến tháng 06/3/2021, kết quả chỉ ra rằng ngoại trừ Mối quan hệ là không có tác động, 05 yếu tố còn lại đều tác động tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm Mặc dù, theo các nghiên cứu trước đây, mối quan hệ có vai trò đáng kể trong quá trình làm việc nhóm.
Từ khóa : làm việc nhóm, hiệu quả, sinh viên, nhân tố, ảnh hưởng
Factors affecting teamwork effectiveness of students in Hanoi city, Vietnam
Abstract: This study is conducted to evaluate the impact of these factors on students’ group work
efficiency Data are collected from a survey of 302 students studying at universities/Colleges in Hanoi Research on using IPO model of group effectiveness, PLS - SEM analysis technique on smartpls software, at the same time, select 6 input factors: Knowledge and skills, Work attitude, Leadership, Relationship, Science and Technology, Support The study period is more than 6 months, from 10/2020
to 04/2021, the results show that the above factors have a positive impact on team work efficiency, except Relationship Although, according to previous studies, relationships play a significant role in the teamwork process.
Keywords: teamwork, efficiency, factors, influence, students.
JEL classification: D61, O15
* Corresponding author.
E-mail address: hungnx@neu.edu.vn (Nguyen, X H.) ngocthaovnnvn85@gmail.com (Dang, N
T.) thutrang0501neu@gmail.com (Nguyen, T.T T.) thamnguyenktqd@gmail.com (Nguyen, T T.)
yenhaisl267@gmail.com (Le, H Y.)
Organization of all: The National Economics University, School of Trade and International Economics
Trang 21 Giới thiệu
Trong cuộc sống hiện đại, làm việc theo
nhóm được xem là một yêu cầu quan trọng
đối với tất cả mọi người Khi cả thế giới
đang hướng tới nền kinh tế công nghiệp
hóa- hiện đại hóa, lượng tri thức ngày càng
phát triển thì yêu cầu về chất lượng làm
việc của con người ngày càng nâng cao và
nhu cầu làm việc nhóm càng trở nên cần
thiết hơn bao giờ hết Điều này dẫn đến một
yêu cầu cấp thiết là làm cách nào để nâng
cao hiệu quả làm việc nhóm, đặc biệt là ở
đối tượng học sinh, sinh viên- thế hệ tương
lai rất được kỳ vọng
Tại Việt Nam, làm việc nhóm được biết đến
như một phương pháp chứ chưa trở thành
một hình thức học tập được áp dụng rộng
rãi Bên cạnh đó, kỹ năng làm việc nhóm
của sinh viên còn nhiều hạn chế Kết quả
khảo sát trong nghiên cứu “Thực trạng kỹ
năng làm việc nhóm của sinh viên trên địa
bàn thành phố Hà Nội” được thực hiện vào
năm 2018 của nhóm nghiên cứu thuộc Đại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội,
có tới 78% sinh viên thừa nhận rằng mình hoạt động nhóm chưa hiệu quả (Nguyễn Hiếu và cộng sự, 2018)
Do đó, với bối cảnh khoa học công nghệ ngày càng phát triển như hiện nay, nhóm nghiên cứu đã dựa trên mô hình IPO (từ nghiên cứu về hiệu quả đội nhóm của tác giả Hackman, 1983) và chọn ra 6 nhân tố phù hợp để đánh giá tác động của chúng tới hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên, bao gồm: Kiến thức và Kỹ năng, Thái độ làm việc, Lãnh đạo, Mối quan hệ, Khoa học công nghệ và Sự hỗ trợ Nghiên cứu mong muốn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về bản chất cũng như nắm bắt được các nhân tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, từ đó lựa chọn những giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả làm việc nhóm
2 Tổng quan nghiên cứu
Có nhiều định nghĩa khác nhau về hoạt động
“teamwork”, hay còn gọi là làm việc nhóm Scarnati (2001) cho rằng: “Teamwork is a co-operative process that allows ordinary
Nguồn: Hackman (1983)
Hình 1 Khung nghiên cứu hiệu quả đội nhóm dạng IPO
Trang 3people to achieve extraordinary results”
(tạm dịch: Làm việc nhóm là một quá trình
hợp tác giúp những người bình thường
đạt được những kết quả phi thường) Còn
Harris (1996) giải thích rằng làm việc nhóm
là khi “các thành viên hợp tác với nhau theo
đuổi mục tiêu chung, qua đó phát huy được
thế mạnh cá nhân và phát triển mối quan hệ
theo hướng có lợi cho tất cả”
Có nhiều cách tiếp cận nghiên cứu về hiệu
quả đội nhóm, phổ biến nhất là xem khái
niệm này như đầu ra (output) của một quá
trình làm việc theo mô hình dạng IPO
(Hình 1) Mcgrath (1964) là người đưa ra
mô hình IPO (Input- Process- Output) đầu
tiên về hiệu quả nhóm Mô hình dạng này
được đánh giá là nhấn mạnh được tính quy
luật của quá trình làm việc nhóm so với các
mô hình dạng chỉ có các biến độc lập tác
động lên một biến phụ thuộc duy nhất là
hiệu quả nhóm
Quá trình này gồm 3 giai đoạn rõ ràng: (i)
Thu nhận các yếu tố đầu vào, (ii) Vận hành
nhóm, (iii) Sinh ra kết quả Cách đo lường
hiệu quả nhóm phổ biến hơn cả là coi nó như
một khái niệm đa hướng vì nó có thể được
đo lường bằng nhiều tiêu chí Theo Mcgrath
(1984), hiệu quả nhóm được đánh giá bằng
thành tích và khả năng tồn tại trong các điều
kiện hoàn cảnh khác nhau của nhóm Theo
Mohrman (1995), hiệu quả nhóm được đo
bằng sản lượng (khối lượng công việc hoàn
thành), mức độ gắn bó với nhau và sự hài
lòng của thành viên về nhóm; còn theo
Cooney (2004), hiệu quả nhóm được xét
trên thành tích và chất lượng sống của thành
viên (thường là trong doanh nghiệp)…
Trong mô hình nghiên cứu đánh giá hiệu
quả nhóm, Hackman (1983) sử dụng 3
nhóm yếu tố đầu vào gồm: yếu tố cá nhân,
yếu tố tập thể và yếu tố môi trường tác
động tới quá trình tương tác trong nhóm
Đây được xem là mô hình mẫu mực nhất
để đánh giá quá trình làm việc nhóm một
cách toàn diện
Kết quả nghiên cứu của Hackman đã chỉ ra
cả 3 nhóm yếu tố đầu vào đều có tác động tích cực tới hiệu quả nhóm Dựa trên khung nghiên cứu cơ sở của Hackman, nhiều nghiên cứu về sau cũng tiến hành kiểm định lại các giả thuyết, tuy nhiên lựa chọn các biến đầu vào có sự khác nhau
Tại Việt Nam, khối lượng bài nghiên cứu
về hiệu quả đội nhóm theo khung nghiên cứu dạng IPO không nhiều Trong các nghiên cứu trước đây được nhóm tác giả tìm hiểu, chỉ có 3 nghiên cứu sử dụng khung nghiên cứu này, trong đó có tác giả Huỳnh Thị Minh Châu (2015) với chủ đề
“Mô hình lý thuyết về hiệu quả đội nhóm trong doanh nghiệp Việt Nam” Các nghiên cứu còn lại chủ yếu là theo mô hình truyền thống gồm các biến độc lập tác động lên 1 biến phụ thuộc là hiệu quả nhóm Bên cạnh
đó, các biến được lựa chọn trong mô hình khá nhiều, cụ thể, trong bài nghiên cứu về hiệu quả đội nhóm trong doanh nghiệp nói trên, tác giả Huỳnh Thị Minh Châu đã sử dụng tổng cộng 25 biến cho yếu tố đầu vào Tuy đã có sự kế thừa từ những nghiên cứu nước ngoài đồng thời có lựa chọn, bổ sung, việc sử dụng nhiều biến độc lập như vậy có thể gây khó khăn cho quá trình thực hiện nghiên cứu, dẫn đến thiếu tính chọn lọc Quan trọng hơn cả, yếu tố khoa học công nghệ bị coi là yếu tố ngoại sinh và không có tác động tới quá trình làm việc, điều này đi ngược lại với nhận định “sự phát triển của cuộc cách mạng 4.0 ngày càng mạnh mẽ
và gây ảnh hưởng lên mọi lĩnh vực của đời sống” (D Caspersz, 2003)
3 Các giả thuyết nghiên cứu
Từ khoảng trống nghiên cứu trên, nhóm nghiên cứu lựa chọn khung mô hình dạng IPO và 6 yếu tố đầu vào với các giả thuyết nghiên cứu như sau:
Trang 43.1 Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức (Knowledge) là mức độ hiểu
biết của cá nhân, thường bao gồm kiến
thức chuyên môn (kiến thức có liên quan
trực tiếp đến công việc) và kiến thức xã
hội (tính sáng tạo, khả năng tư duy logic)
Katzenbach & Smith (1993) khẳng định
rằng, nhờ có kiến thức mà “các thành viên
trong nhóm có thể trình bày ý kiến của
mình một cách rõ ràng, tích cực lắng nghe
và đưa ra những gợi ý hữu ích cho người
khác”
Kỹ năng (Skill) bao gồm khả năng vận
dụng kiến thức cũng như kinh nghiệm sử
dụng kiến thức đó vào công việc Kỹ năng
cũng được chia thành kỹ năng chuyên môn
(kỹ năng liên quan trực tiếp đến công việc)
và kỹ năng xã hội, hay còn gọi là kỹ năng
mềm Parrish (2001) đã lập luận rằng, một
nhóm cần phải có các kỹ năng bổ trợ như kỹ
năng chuyên môn cũng như kỹ năng giao
tiếp giữa các cá nhân, giải quyết vấn đề và
ra quyết định để có thể làm việc tốt cùng
nhau Dựa trên nhiều nghiên cứu trước đó,
người ta đã xác định rằng: kỹ năng mềm
có phần quan trọng hơn cả kỹ năng chuyên
môn và là yêu cầu cần thiết để làm việc
nhóm thành công
H1: Kiến thức và kỹ năng có ảnh hưởng
tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
3.2 Thái độ làm việc
Thái độ làm việc của cá nhân bao gồm tác
phong làm việc và cách đối xử với các thành
viên còn lại trong nhóm Romig (1996) tin
rằng thái độ làm việc tốt của thành viên là
một yếu tố quan trọng có ảnh hưởng tích
cực đến kết quả của nhóm Các giá trị liên
quan đến cách cư xử và điều chỉnh hành vi
nên được thiết lập sớm ngay từ giai đoạn
hình thành nhóm Beatty & Barker-Scott
(2004) cho rằng, nhóm nên xây dựng cho
mình các chuẩn mực về tác phong làm việc
và cách ứng xử giữa các thành viên Chuẩn mực này giúp nhóm phát triển các phương pháp làm việc hiệu quả đồng thời để đối phó với các hành vi khó chấp nhận (hành vi
có thể dẫn đến sự khó chịu cho mọi người hoặc khiến hoạt động nhóm tiến triển xấu) của thành viên Việc thiết lập rõ ràng các chuẩn mực liên quan đến các giá trị được chia sẻ trong nhóm có thể khuyến khích các kết quả tích cực như: thành viên thể hiện trách nhiệm chung, quyền sở hữu, ra quyết định cẩn thận và tập trung làm việc hướng đến mục tiêu chung
H2: Thái độ làm việc tốt ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
3.3 Lãnh đạo
Harris (2003) khẳng định rằng, trong giai đoạn hình thành, yếu tố vô cùng quan trọng
có thể quyết định thành công của nhóm là lựa chọn người lãnh đạo (Leader) và cần đảm bảo sự tôn trọng của các thành viên Lãnh đạo cần hiểu rõ vai trò cũng như điểm mạnh, điểm yếu của các thành viên trong nhóm để từ đó truyền đạt kế hoạch một cách tốt nhất Lãnh đạo cũng là người có trách nhiệm giám sát và theo dõi tiến trình công việc, chú ý tới các vấn đề phát sinh để kịp thời giải quyết những sai sót có thể làm hỏng hiệu suất của nhóm
H3: Lãnh đạo tốt ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
3.4 Mối quan hệ
Mối quan hệ (Relationship) thực chất là mức độ gắn kết về mặt tinh thần giữa các thành viên trong nhóm Beatty & Barker-Scott (2004) đề xuất rằng các nhóm có mối quan hệ và khả năng giao tiếp tốt có thể
sử dụng các phương pháp động não để làm
rõ mục tiêu, quy trình, vai trò và nhiệm vụ
Trang 5của họ, từ đó hiểu rõ hơn những gì họ đang
cố gắng hoàn thành Trong các nhóm hiệu
quả, các thành viên giao tiếp và làm việc tốt
cùng nhau, đồng thời thách thức lẫn nhau
một cách tích cực để nâng cao cơ hội học
tập (Hays, 2004)
Mối quan hệ có thể được xây dựng trước
khi bước vào giai đoạn hình thành nhóm
hoặc trong quá trình làm việc nhóm Để
xây dựng một mối quan hệ mới cần có thời
gian, do vậy nhiều người cho rằng việc các
thành viên đã sẵn có mối quan hệ tốt sẽ làm
việc nhóm thuận lợi hơn (Hackman,1983;
Ilgen, 2005) Trong mô hình nghiên cứu đề
xuất, mối quan hệ đóng vai trò là yếu tố
đầu vào, giả thiết được cho là “các thành
viên đã xây dựng mối quan hệ trước đó”
Còn mối quan hệ được xây dựng và phát
triển trong quá trình làm việc được nằm
trong yếu tố Quá trình làm việc chứ không
nằm trong yếu tố đầu vào Vì vậy, đặt ra giả
thuyết rằng, nếu các thành viên đã có mối
quan hệ tốt trước đó thì quá trình làm việc
nhóm diễn ra tốt hơn
H4: Mối quan hệ tốt có ảnh hưởng tích cực
đến hiệu quả làm việc nhóm
3.5 Khoa học công nghệ
Trong thời đại hiện nay, các thiết bị khoa
học công nghệ như điện thoại thông minh,
máy tính bảng, laptop, đang ngày càng
được sử dụng rộng rãi trong chương trình
giảng dạy cũng như trong các hoạt động
của sinh viên tại trường học, giúp cho mọi
hoạt động trở nên nhanh chóng và dễ dàng
hơn trước Bên cạnh đó, sự tiện lợi và thông
minh của các thiết bị hỗ trợ bởi khoa học
công nghệ trong quá trình tìm kiếm thông
tin và giải quyết vấn đề là không thể phủ
nhận
Nghiên cứu của Hays (2004) đã tiến hành
khảo sát 2 nhóm sinh viên, một nhóm được
sử dụng các thiết bị và công cụ khoa học
công nghệ hỗ trợ trong quá trình làm việc, một nhóm chỉ thực hiện những phương pháp truyền thống Kết quả cho thấy nhóm sinh viên áp dụng khoa học công nghệ vào làm việc nhóm đạt được hiệu quả cao hơn
H5: Khoa học công nghệ ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
3.6 Sự hỗ trợ
Beatty & Barker-Scott (2004) cho rằng: các nhóm cần xây dựng mối quan hệ tương tác với người phụ trách quản lý (cấp doanh nghiệp) hoặc giảng viên hướng dẫn (môi trường giáo dục) để góp phần đạt được mục tiêu của mình Hơn nữa, các nhóm khi chưa có ý tưởng rõ ràng về phạm vi kiến thức và giới hạn công việc sẽ khó đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hơn, do đó họ cần sự hỗ trợ từ người có chuyên môn và trách nhiệm hướng dẫn để có hành động phù hợp cho các quyết định quan trọng
Có những nhiệm vụ đòi hỏi cao về kiến thức cũng như khả năng hợp tác Do đó, điều quan trọng là phải xác định xem nhóm có gặp vấn đề khó để tự giải quyết hay không
và liệu các thành viên trong nhóm có cảm thấy họ được hỗ trợ bởi các cá nhân khác có khả năng hay không Những đóng góp về thông tin và phản hồi nhận được thông qua mối quan hệ tương tác với cá nhân khác có thể giúp nhóm giải quyết vấn đề khúc mắc cũng như có thêm nhiều ý tưởng bổ ích cho nhiệm vụ
H6: Sự hỗ trợ từ bên ngoài ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
3.7 Quá trình làm việc
Dựa theo mô hình quy trình, làm việc nhóm thực chất là một quá trình thu nạp những yếu tố đầu vào, vận hành chúng thông qua những cơ chế được xác định một cách ngẫu nhiên hoặc có kế hoạch bởi những thành
Trang 6viên trong nhóm và hướng tới những kết
quả tốt nhất (Hackman, 1983) Nói cách
khác, quá trình làm việc đóng vai trò trung
gian để đạt đến hiệu quả nhóm Mathieu
(2008) đưa ra kết luận rằng quá trình làm
việc có tác động trực tiếp và mạnh mẽ, tuy
không phải là quyết định đến hiệu quả làm
việc nhóm
H7: Quá trình làm việc có ảnh hưởng tích
cực đến hiệu quả nhóm
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Mẫu nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu tiến hành khảo sát sinh
viên các trường Đại học/Cao đẳng trên địa
bàn Hà Nội qua hai hình thức: phát bảng
hỏi giấy và khảo sát online thông qua
Google biểu mẫu Thời gian khảo sát diễn
ra từ ngày 06/02/2021- 06/3/2021 với số
phiếu khảo sát phát ra là 310, thu về là 306,
trong đó 302 phiếu hợp lệ
4.2 Mô hình nghiên cứu
Mô hình nghiên cứu được phát triển dựa trên khung nghiên cứu hiệu quả đội nhóm dạng IPO và 3 nhóm yếu tố đầu vào, trong đó: Nhóm yếu tố cá nhân (gồm Kiến thức
và Kỹ năng, Thái độ làm việc); Nhóm yếu
tố tập thể (gồm Lãnh đạo, Mối quan hệ); Nhóm yếu tố bên ngoài (gồm Khoa học công nghệ, Sự hỗ trợ)
Mũi tên tác động 1 chiều: từ yếu tố đầu vào đến quá trình vận hành nhóm (tức yếu
tố đầu vào tác động tới quá trình làm việc nhóm), từ quá trình vận hành nhóm đến kết quả nhóm đạt được (tức quá trình làm việc tác động đến hiệu quả nhóm); 7 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H7
4.3 Xử lý dữ liệu
- Kiểm định độ tin cậy nhân tố Cronbach’s Alpha: Nhân tố đạt yêu cầu về độ tin cậy
khi:
Nguồn: Nhóm tác giả
Hình 2 Mô hình nghiên cứu đề xuất
Trang 7+ Hệ số tương quan biến tổng> 0,3
+ Các hệ số của biến quan sát> 0,6
- Phân tích nhân tố khám phá EFA. Các
tiêu chí đánh giá gồm có:
+ Hệ số KMO: 0,5 ≤ KMO ≤ 1
+ Kiểm định Bartlett: sig Bartlett’s test <
0,05
+ Trị số Eigenvalue: ≥ 1
+ Tổng phương sai trích: ≥ 50%
+ Hệ số tải nhân tố: ≥ 0,5
+ Phân tích kết quả từ ma trận xoay nhân tố
- Kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính
SEM:
+ Kiểm định độ tin cậy và tính hội tụ của nhân tố
+ Kiểm định tính phân biệt giữa các nhân tố bằng tiêu chuẩn Fornell-Larcker
+ Kiểm tra vi phạm đa cộng tuyến: VIF ≤ 2 + Kiểm tra sự phù hợp của mô hình: R-squared ≥ 50%
+ Xác định mức ảnh hưởng khi loại biến ngoại sinh khỏi mô hình qua chỉ số f-square + Kiểm tra ước lượng mô hình bằng phương pháp Bootstrap: P-value ≤ 0,05
4.4 Xây dựng thang đo nghiên cứu
Bảng 1 Các biến và đo lường biến
Các yếu tố đầu vào
Kiến thức và kỹ năng (KAS)
KAS1 Thành viên có kiến thức chuyên môn tốt
Likert với 5 mức độ
KAS2 Thành viên có nhiều ý tưởng sáng tạo
KAS3 Thành viên đã có kinh nghiệm làm việc
KAS4 Thành viên có kỹ năng chuyên môn tốt
KAS5 Thành viên có kỹ năng mềm tốt
Thái độ làm việc (AT)
AT1 Thành viên có thái độ tích cực
Likert với 5 mức độ
AT2 Thành viên có tinh thần trách nhiệm cao
AT3 Thành viên cư xử đúng mực và tôn trọng mọi người
AT4 Thành viên liên tục trau dồi và phát triển bản thân
Lãnh đạo (LS)
LS1 Leader có kinh nghiệm dẫn dắt đội nhóm
Likert với 5 mức độ
LS2 Leader quyết đoán, thống nhất được các vấn đề quan trọng
LS3 Leader phát huy được lợi thế của các thành viên
LS4 Leader tôn trọng và tiếp thu ý kiến của các thành viên Likert với 5
mức độ LS5 Leader được mọi người tôn trọng và tin tưởng
Mối quan hệ (RS)
RS1 Các thành viên là bạn thân với nhau
Likert với 5 mức độ
RS2 Các thành viên thường xuyên tương tác với nhau
RS3 Các thành viên đã làm việc với nhau trước đó
RS4 Các thành viên quan tâm và giúp đỡ lẫn nhau
Trang 85 Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha:
Kết quả kiểm định độ tin cậy nhân tố-
Cronbach’s Alpha cho thấy các thành phần
của thang đo đều có hệ số tin cậy > 0,6 và
hệ số tương quan biến tổng ≥ 0,3 Kết luận
8 thang đo đều đạt độ tin cậy
Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA
- Với biến độc lập (KAS, AT, LS, RS, SAT, SP): Hệ số KMO= 0,901> 0,5, vậy phân tích nhân tố thích hợp với tập dữ liệu nghiên cứu; Giá trị Sig= 0,000 < 0,05, đạt yêu cầu về độ tương quan của các biến quan sát trong nhân tố
Trị số Eigenvalues của 5 nhân tố đầu tiên>
Khoa học công nghệ (SAT)
SAT1 Thiết bị điện tử giúp công việc được thực hiện dễ dàng hơn
Likert với 5 mức độ
SAT2 Mạng internet cung cấp thông tin và tài liệu cần thiết
SAT3 Mạng xã hội giúp kết nối và chia sẻ thông tin thuận tiện hơn
SAT4 Các ứng dụng giao lưu trực tuyến thuận tiện
Sự hỗ trợ (SP)
SP1 Nhóm được hướng dẫn và hỗ trợ bởi thầy cô giáo
Likert với 5 mức độ
SP2 Nhóm nhận được góp ý, hỗ trợ từ các chuyên gia, người có hiểu biết hoặc từ người đã có kinh nghiệm
SP3 Nhóm nhận được góp ý, hỗ trợ từ người thân và bạn bè
SP4 Nhóm nhận được sự hợp tác, ủng hộ từ mọi người xung quanh khi tiến hành phỏng vấn, khảo sát, trải nghiệm thực tế,…
Quá trình làm việc (TIP)- biến trung gian
TIP1 Nhóm xây dựng được kế hoạch và định hướng công việc rõ ràng
Likert với 5 mức độ
TIP2 Các thành viên được phân công nhiệm vụ phù hợp
TIP3 Các thành viên hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau
TIP4 Nhóm linh hoạt giải quyết các vấn đề phát sinh
TIP5 Các thành viên hiếm khi gây xích mích
TIP6 Các thành viên nỗ lực vì mục tiêu chung của nhóm
Hiệu quả nhóm (TE)
TE1 Nhiệm vụ được hoàn thành đúng hạn, đầy đủ
Likert với 5 mức độ
TE2 Nhóm đạt thành tích tốt (điểm cao, giải cao, được khen ngợi,…)
TE3 Nhóm giải quyết ổn thỏa những mâu thuẫn hay vấn đề phát sinh
TE4 Các thành viên ngày càng tiến bộ, học hỏi thêm kinh nghiệm
TE5 Các thành viên hài lòng về nhóm
*Trong đó:
+ Thang đo Likert với 5 mức độ: 1- Rất yếu; 2- Yếu; 3- Bình thường; 4- Mạnh; 5- Rất mạnh cho các biến quan sát của 6 biến (yếu) tố đầu vào.
+ Thang đo Likert cho yếu tố quá trình làm việc và hiệu quả nhóm với 5 mức độ: 1- Rất không đồng ý; 2- Không đồng ý; 3- Bình thường; 4- Đồng ý; 5- Rất đồng ý.
Nguồn: Nhóm nghiên cứu.
Trang 91 nên có 5 nhân tố được giữ lại trong mô
hình Như vậy có sự thay đổi về cách sắp
xếp các biến quan sát vào các nhân tố so
với mô hình ban đầu (gồm 6 nhân tố)
Tổng phương sai trích đạt 63,476%> 50%
có nghĩa là 5 nhân tố độc lập trích được
63,476% từ 22 biến quan sát Mô hình sau
khi phân tích EFA với biến độc lập được
đánh giá là phù hợp
Bảng 2 cho thấy có 5 nhân tố hình thành
sau khi phân tích ma trận xoay từ 6 nhân
tố ban đầu
+ 2 nhân tố KAS và LS được xếp vào chung một nhóm, tạo thành nhân tố mới gồm 7 biến quan sát Nguyên nhân được cho là có sự tương quan mạnh mẽ giữa 2 nhân tố này Cụ thể, nếu nhìn một cách toàn diện, Lãnh đạo chính là một trong những
kỹ năng của cá nhân và cũng xuất phát từ
cá nhân với vai trò trưởng nhóm Như vậy, nhân tố Lãnh đạo có thể nằm chung nhóm với nhân tố Kiến thức và Kỹ năng, đóng vai
Bảng 2 Ma trận nhân tố xoay với biến độc lập
Rotated Component Matrix a
Component
Nguồn: Trích xuất từ phần mềm SPSS.
Trang 10trò là một phần của yếu tố Kỹ năng.
+ 15 biến quan sát tương ứng với 4 nhân tố
còn lại: AT, RS, SAT, SP không thay đổi
Các biến quan sát đều đạt yêu cầu về hệ số
tải nhân tố
- Với biến trung gian (TIP): Hệ số KMO
= 0,866 > 0,5 nên phân tích nhân tố thích
hợp với tập dữ liệu nghiên cứu; Giá trị Sig
= 0,000 < 0,05 kết luận đạt yêu cầu về độ
tương quan của các biến quan sát trong
nhân tố
Trị số Eigenvalues của nhân tố đầu tiên > 1
nên 1 nhân tố được giữ lại và số lượng nhân
tố mới không có sự thay đổi; Tổng phương
sai trích đạt 54,297% > 50% có nghĩa là
nhân tố trích được 54,297% từ 5 biến quan
sát Mô hình sau khi phân tích EFA với
biến trung gian được đánh giá là phù hợp
- Với biến phụ thuộc (TE): Hệ số KMO=
0,827> 0.5 vậy phân tích nhân tố thích hợp
với tập dữ liệu nghiên cứu; Giá trị Sig=
0,000< 0,05, đạt yêu cầu về độ tương quan
của các biến quan sát trong nhân tố
Trị số Eigenvalues của nhân tố đầu tiên >
1 nên có 1 nhân tố được giữ lại, như vậy số
lượng nhân tố mới không có sự thay đổi
Tổng phương sai trích đạt 57,499%> 50%
có nghĩa là nhân tố trích được 57,499% từ
5 biến quan sát Mô hình sau khi phân tích
EFA với biến phụ thuộc được đánh giá là
phù hợp
Kết quả sau khi phân tích EFA: Từ 6 biến
độc lập ban đầu được hiệu chỉnh còn 5 biến: trong đó 2 nhân tố KAS và LS được gộp lại Căn cứ vào tính chất của các nhân tố và biến quan sát, nhóm tác giả đặt tên nhân tố mới là Năng lực cá nhân (bao gồm cả kiến thức và kỹ năng tổng hợp của cá nhân), ký hiệu là IA (Individual Ability)
Các giả thuyết mới sau khi hiệu chỉnh như sau:
H1: Năng lực cá nhân tốt ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm;
H2: Thái độ làm việc tốt ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm;
H3: Mối quan hệ tốt ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm;
H4: Khoa học công nghệ ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm;
H5: Sự hỗ trợ từ bên ngoài ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm;
H6: Quá trình làm việc có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả làm việc nhóm
Kết quả kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính SEM
Bảng 3 cho thấy có 6 nhân tố đạt yêu cầu hệ số Cronbach’s Alpha > 0,7 Nhân
tố RS không đạt yêu cầu, nhưng có hệ số Cronbach’s Alpha= 0,688 gần với 0,7 nên
có thể chấp nhận được; các nhân tố đều đạt yêu cầu về độ tin cậy tổng hợp CR với mức
Bảng 3 Kiểm định độ tin cậy và tính hội tụ của nhân tố Cronbach’s Alpha Rho_A Reliability (CR) Composite Average Variance Extracted (AVE)
Nguồn: Nhóm nghiên cứu tổng hợp từ kết quả nghiên cứu.
