34 HƯƠNG 2 THỰ TRẠNG ÔNG TÁ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO XÃ HỘI THỊ XÃ PHÚ THỌ TỈNH PHÚ THỌ ..... 76 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ÔNG TÁ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Luận văn này là do tôi tự thực hiện và hoàn thiện d i ự h n d n c a th
y i o Tr ơn Đức Toàn c liệu d n tron đ tài hoàn toàn trun thực v i thực t c c tài liệu tr ch
d n c n u n c r ràn Nhữn k t luận khoa học c a luận văn ch a từn đ ợc côn b
Tác giả luận văn
Lê Tuấn Nam
i
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban i m hiệu, khoa Kinh t au
đại học tr ờn Đại học Th y lợi đã tận tình giảng dạy và quá
trình học tập và hoàn thiện đ tài nghiên cứu này
và quản lý, Phòngđào tạoiúp đỡ tác giả trong su t
Đặc biệt, xin tr n trọn và cảm ơn u ắc đ n th y giáo Tr ơn Đức Toàn đã tận tình
h ng d n iúp đỡ tác giả trong su t quá trình nghiên cứu để hoàn thiện luận văn
Xin đ ợc cảm ơn Ban i m đ c và c c đ ng chí cán bộ, viên chức Bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ đã cun cấp tài liệu và tạo đi u kiện giúp tác giả trong quá trình thực hiện
Mặc dù tác giả đã c nhi u c gắng, song bản luận văn này kh tr nh khỏi những hạn
ch , khi m khuy t nhất định nh mon nhận đ ợc sự ch bảo đ n p ch n thành
c a các th y giáo, cô giáo, các bạn bè đ ng nghiệp để đ tài nghiên cứu này đ ợc hoàn thiệnhơn nữa
Xin trân trọn c m ơn!
Tác giả luận văn
Lê Tuấn Nam
Trang 3MỤC LỤC
LỜI AM ĐOAN i
LỜI ẢM ƠN ii
DANH MỤ Á BẢNG vi
DANH MỤ Á SƠ ĐỒ HÌNH VẼ vii
DANH MỤ Á TỪ VIẾT TẮT viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
HƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ THỰ TIỄN VỀ ÔNG TÁ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI 4
1.1 Tổn quan lý luận v côn t c quản lý thu bảo hiểm xã hội 4
1.1.1 h i niệm v bảo hiểm xã hội 4
1.1.2 h i niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội 17
1.1.3 Vai trò nội dun quản lý thu bảo hiểm xã hội 18
1.1.4 Các tiêu ch đ nh i k t quả côn t c quản lý thu bảo hiểm xã hội 24
1.2 Nhữn nh n t ảnh h ởn đ n côn t c thu bảo hiểm xã hội cấp huyện 29
1.3 Tổn quan thực tiễn v quản lý thu bảo hiểm xã hội tại một địa ph ơn 31
1.3.1 Thực trạn chun v quản lý thu bảo hiểm xã hội cấp huyện 31
1.3.2 inh n hiệm quản lý thu bảo hiểm xã hội một địa ph ơn 31
1.3.3 Nhữn bài học kinh n hiệm đ ợc rút ra cho thị xã Phú Thọ v thu bảo hiểm 34
1.4 Nhữn côn trình n hiên cứu c liên quan t i đ tài 34
HƯƠNG 2 THỰ TRẠNG ÔNG TÁ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO XÃ HỘI THỊ XÃ PHÚ THỌ TỈNH PHÚ THỌ 37
2.1 Gi i thiệu chun v cơ quan bảo hiểm thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ 37
2.1.1 Qu trình hình thành và ph t triển 37
2.1.2 ơ cấu bộ m y tổ chức 37
2.2 Tình hình thực hiện một ch tiêu ch y u c a Bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ 47
iii
Trang 42.3 Thực trạn côn t c quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ
t nh Phú Thọ 48
2.3.1 ôn t c quản lý đ i t ợn tham ia bảo hiểm xã hội 48
2.3.2 ôn t c quản lý n u n thu bảo hiểm xã hội 53
2.3.3 ôn t c quản lý quy trình thu bảo hiểm xã hội 61
2.3.4 ôn t c quản lý nợ đọn tr n đ n bảo hiểm xã hội 68
2.3.5 ôn t c thanh tra kiểm tra i m t và hậu kiểm 69
2.4 Đ nh i chun tình hình thực hiện thu bảo hiểm tại BHXH thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ 71
2.4.1 Nhữn mặt đạt đ ợc 71
2.4.2 Nhữn t n tại và n uyên nh n 73
t luận ch ơn 2 76
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ÔNG TÁ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ PHÚ THỌ TỈNH PHÚ THỌ 72
3.1 Định h n hoàn thiện côn t c quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ 78
3.1.1 c th ch thức và thời cơ c a côn t c quản lý thu bảo hiểm xã hội 78
3.1.2 M c tiêu định h n hoàn thiện côn t c quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ 78
3.2 Đ xuất một iải ph p hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ 80
3.2.1 Hoàn thiện quản lý và mở rộn đ i t ợn tham ia bảo hiểm xã hội 80
3.2.2 Hoàn thiện quy trình thu bảo hiểm xã hội 83
3.2.3 Đẩy mạnh côn t c thu h i nợ đọn 86
3.2.4 Đẩy mạnh côn t c thôn tin tuyên truy n 90
3.2.5 Tăn c ờn côn t c kiểm tra i m t 94
3.2.6 N n cao trình độ n u n nh n lực 95
3.2.7 Tăn c ờn cơ ở vật chất ph c v côn t c thu 98
t luận ch ơn 3 100
ẾT LUẬN VÀ IẾN NGHỊ 102
1 t luận 102
Trang 52.1 i n n hị đ i v i bảo hiểm xã hội t nh Phú Thọ 103 2.2 i n n hị v i bảo hiểm xã hội Việt Nam 103 DANH MỤ TÀI LIỆU THAM HẢO 108
v
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Bản 2.1 t quả hoạt độn c a BHXH thị xã Phú Thọ iai đoạn 2016-2018 47
Bản 2.2 Tổn hợp đơn vị tham ia BHXH bắt buộc theo kh i tại thị xã Phú Thọ iai đoạn 2016-2018 49
Bản 2.3 Tổn hợp đ i t ợn tham ia BHXH bắt buộc theo kh i tại thị xã Phú Thọ iai đoạn 2016-2018 51
Bản 2.4 Tổn quỹ ti n l ơn đ n BHXH bắt buộc (2016-2018) 55
Bản 2.5 S thu BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ-BNN bắt buộc(2016-2018) 58
Bản 2.6 t quả thực hiện thu BHXH bắt buộc o v i k hoạch (2016-2018) 59
Bản 2.7 t quả côn t c thanh tra kiểm tra hậu kiểm iai đoạn 2016-2018 70
Trang 7DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Hình 1.1 Sơ đ mô hình tổn quan v ph n cấp quản lý thu BHXH 22
Hình 2.1 Sơ đ cơ cấu tổ chức bộ m y hoạt độn c a BHXH thị xã Phú Thọ 41
Hình 2.2 S đơn vị SDLĐ tham ia BHXH bắt buộc theo kh i 50
Hình 2.3 ơ cấu lao độn tham ia BHXH bắt buộc tại thị xã Phú Thọ năm 2017 50
Hình 2.4 Tình hình k hoạch thu BHXH bắt buộc tại BHXH thị xã Phú Thọ (2016-2018) 60
Hình 2.5 Sơ đ cơ cấu tổ chức quản lý thu c a BHXH 62
Hình 2.6 Tình hình nợ đọn tại BHXH thị xã Phú Thọ iai đoạn 2016-2018 68
vii
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là biện ph p nhà n c d n để đảm bảo thay th hoặc bùđắp một ph n thu nhập cho n ời tham ia bảo hiểm khi họ ặp bi n c r i ro làm uyiảm ức khoẻ mất khả năn lao độn mất việc làm h t tuổi lao độn m đau thai
ản hoặc ch t Hơn nữa BHXH còn đảm vệ cho việc chăm c y t ức khoẻ và trợcấp cho c c ia đình khi c n thi t
BHXH Việt Nam đã đ ợc Đản và Nhà n c quan t m n ay từ khi m i thành lập vì
ự đ n p to l n c a n ành cho ph t triển đất n c B c an n n kinh t thị
tr ờn theo định h n xã hội ch n hĩa n ành BHXH đã từn b c chuyển từ t cphon hành ch nh an ph c v v i mon mu n tạo ni m tin tron lòn n ời laođộn cũn nh doanh n hiệp khi tham ia BHXH
T nh đ n 31/12/2018, cả n c c trên 83 triệu n ời tham ia BHXH Bảo hiểm y t(BHYT) Bảo hiểm thất n hiệp (BHTN) Tron đ tham ia BHXH là 14,724 triệu
n ời BHTN là 12,68 triệu n ời BHYT là 83,515 triệu n ời Đạt tỷ lệ bao phBHYT 88 5% d n [1] Đi u này cho thấy n ời d n và doanh n hiệp đã ph n nàonhận thấy t m quan trọn c a việc tham ia BHXH BHYT BHTN đ i v i c nh n vàdoanh n hiệp mình Tuy nhiên tron qu trình triển khai thực hiện v n còn nhi u hạn
ch nh : còn nhi u doanh n hiệp ch y ì tr n tr ch việc tham ia BHXH cho n ời laođộn lạm d n tr i quy định quỹ BHXH lợi d n kẽ hở c a luật để tr c lợi quỹBHXH y thất thu quỹ BHXH và ảnh h ởn đ n quy n lợi ch nh đ n c a n ời laođộn
Đ i mặt v i th ch thức chun c a toàn n ành BHXH thị xã Phú Thọ - t nh Phú Thọtron nhữn năm qua đã c nhữn iải ph p quy t liệt tron côn t c thu BHXH đảmbảo hoàn thành k hoạch đ ợc iao S n ời tham ia BHXH liên t c tăn qua c cnăm đ n nay BHXH thị xã Phú Thọ đan quản lý thu 14.989 n ời tham ia BHXH.Tuy nhiên trên địa bàn v n còn nhi u doanh n hiệp ch a hiểu h t đ ợc t m quan trọn
c a ch nh ch BHXH d n t i việc tham ia BHXH cho n ời lao độn thấp bằn
1
Trang 10mức l ơn t i thiểu vùn để đ i ph hay tr y ì h ởn l
n đ n quy n lợi c a n ời lao độn quy t ch độ c a
BHXH thị xã Phú Thọ
ti n nộp tron thời ian dài làm ảnh
y kh khăn cho côn t c thu và iải
Để đảm bảo hoàn thiện n n cao hiệu quả quản lý thu BHXH iúp bảo vệ quy n lợi
ch nh đ n cho n ời lao độn trên địa bàn t c iả đã lựa chọn đ tài “Giải pháp hoàn
thiện công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ tỉnh Phú Thọ” là luận văn thạc ĩ c a mình.
2 Mục đích nghiên cứu đề tài:
Lấy cơ ở đ nh i thực trạn côn t c quản lý thu BHXH tại BHXH thị xã Phú Thọ
để đ xuất một iải ph p c căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện côn t cquản lý thu BHXH tại thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a Đối tượng nghiên cứu
Đ tài lấy côn t c quản lý thu BHXH BHYT BHTN tại BHXH thị xã Phú Thọ và nhữn y
u t ảnh h ởn đ n việc quản lý thubảo hiểm làm đ i t ợn n hiên cứu ch nh c a đ tài
V mặt nội dun : Đ tài n hiên cứu côn t c quản lý thu BHXH và nhữn nh n t ảnh h ởn đ
n k t quả c a côn t c này
4 Phương pháp nghiên cứu
Trang 11Ph ơn ph p thu thập liệu: S d n c c n u n tài liệu đã c c a n ành BHXH b o
c o c c năm 2016, 2017, 2018 c a BHXH thị xã Phú Thọ thực tiễn côn t c quản lý thịBHXH thị xã Phú Thọ c c thôn tin đ ợc côn b trên b o tạp ch côn trình và đ tàikhoa học tron n c
Ph ơn ph p tổn hợp liệu: Trên cơ ở c c tài liệu đã thu thập đ ợc tổn hợp và vận
d n c c ph ơn ph p th n kê ph n t ch để đ nh i thực trạn côn t c quản lý thubảo hiểm tại BHXH thị xã Phú Thọ h ra nhữn t n tại và n uyên nh n c a t n tại đ
để c iải ph p hoàn thiện côn t c quản lý thu BHXH
Ph ơn ph p ph n t ch liệu: Dùn c c ph ơn ph p tron th n kê và hệ th n h atài liệu thu thập đ ợc làm cơ ở cho việc ph n t ch đ nh i thực trạn p d n côn t cquản lý thu bảo hiểm tại BHXH trên địa bàn n hiên cứu theo tiêu thức và c độ kh cnhau nh ph ơn ph p o nh th n kê ph ơn ph p dùn biểu đ đ thị
5 Nội dung của luận văn
N oài ph n mở đ u k t luận ki n n hị danh m c tài liệu tham khảo nội dun c aluận văn đ ợc cấu trúc v i 3 ch ơn nội dun ch nh au:
h ơn 1: Tổn quan lý luận và thực tiễn v côn t c quản lý thu BHXH
h ơn 2: Thực trạn côn t c quản lý thu BHXH tại thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ
h ơn 3 :Giải ph p hoàn thiện côn t c quản lý thu BHXH tại thị xã Phú Thọ t nhPhú Thọ
3
Trang 12CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
1.1 Tổng quan lý luận về công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội
1.1.1.1 Khái niệm
Tron qu trình lao độn ản xuất n ời lao độn ặp rất nhi u bi n c r i ro do nhi u
n uyên nh n kh c nhau làm ảnh h ởn đ n cuộc n c nh n và ia đình họ Cónhữn bi n c xảy ra n ay tron qu trình lao độn và cũn c nhữn bi n c xảy ra
n oài qu trình lao độn nhữn bi n c này làm n ời lao độn ặp rất nhi u khkhăn và xã hội mất an toàn Tình trạn này n ày càn diễn ra phổ bi n khi n n ảnxuất ph t triển khi c ự thuê m n nh n côn khi n n ản xuất hàn ho ph t triển
đ n một mức độ nhất định việc thuê m n lao độn n ày càn diễn ra một c ch phổ
bi n m u thu n ch thợ bắt đ u ph t inh tron rất nhi u c c m u thu n kh c nhauthì m u thu n n ày càn trở nên ay ắt Đ là m u thu n v kéo dài thời ian laođộn ti n l ơn ti n côn m u thu n v thu nhập au khi h t tuổi lao độn khi quađời Đi u này đã ảnh h ởn t i ự ph t triển b n vữn c a xã hội nh ản xuất bị đìnhtrệ ch độ ch nh trị xã hội bị lun lay Vì vậy nhà n c đã phải đứn ra can thiệp iảiquy t đi u hòa m u thu n này Nhà n c yêu c u i i ch và thợ phải nộp một khoản
ti n nhất định từ ti n l ơn ti n côn vào n u n quỹ man t nh chất xã hội để chi trả cho
c c r i ro tron cuộc n c a n ời lao độn
Lúc đ u cả i i ch và i i thợ đ u khôn chấp nhận yêu c u đ n d n đ n cuộc đấutranh diễn ra n ày càn ay ắt hơn v i quy mô n ày càn rộn khắp hơn vì vậy ch nh
ph c c n c phải can thiệp l n thứ hai v i t c ch nhà n c là bên thứ ba tham ia
đ n p vào n u n quỹ này khi đ i i ch thấy mình c lợi và m c đ ch đã bắt đ uđạt đ ợc và i i thợ cũn thấy mình c lợi ả ba bên đ a ra bản cam k t c thể v
x y dựn và hình thành n u n quỹ này để bảo vệ n ời lao độn khi bi n c xảy ra.Tất cả nhữn vấn đ n i trên đ ợc th i i quan nhiệm là bảo hiểm xã hội cho n ờilao độn Nh vậy Bảo hiểm xã hội ra đời là đòi hỏi kh ch quan c a cuộc n c ahoạt độn lao độn ản xuất Do ự đòi hỏi v ự tự ch và an toàn v tài ch nh cũn
Trang 13khôn thể thi u đ i v i mỗi c nh n doanh n hiệp và mỗi qu c ia Vì vậy kh i niệm
"Bảo hiểm xã hội" trở nên n ũi ắn b v i con n ời đặc biệt là n ời lao độn
v i c c đơn vị ản xuất c đ ợc c c quan hệ đ bảo hiểm xã hội đã man lại lợi chkinh t xã hội thi t thực cho mọi thành viên mọi đơn vị c tham ia bảo hiểm xãhội.Theo thời ian cùn v i ự ti n bộ c a xã hội lực l ợn lao độn n ày càn đôn ảnxuất càn ph t triển thì n u n quỹ n ày càn l n mạnh đảm bảo ổn định cuộc n cho
n ời lao độn và ia đình họ n ời lao độn từ đ yên t m hăn h i ản xuất ra nhi u
c a cải cho xã hội và n ời d n lao độn ẽ c lợi từ việc này Đ ch nh là n u n c
ra đời c a quỹ bảo hiểm xã hội
Trên cơ ở thực tiễn p d n c c cơ ch đa dạn bảo vệ n ời lao độn iảm thiểunhữn r i ro kh n kh hội n hị toàn th i i c a tổ chức lao độn qu c t (ILO) đãthôn qua côn c 102 v an toàn xã hội tron đ BHXH là một cơ ch ch y u
Ở Việt Nam au khi đ ợc thành lập ch nh ph ta cũn đã ban hành nhi u văn bản
ph p luật v BHXH Sắc lệnh 54/SL n ày 1-11-1945 qui định nhữn đi u kiện chocôn chức v h u Sắc lệnh 105/SL n ày 14-6-1946 qui định việc cấp h u bổn chocôn chức Hai ắc lệnh này đã quy định côn chức phải đ n p h u liễn và tronquỹ h u bổn c ph n đ n thêm c a nhà n c Sắc lệnh 76/SL n ày 20-5-1950 quyđịnh c thể hơn c c ch độ trợ cấp h u tr thai ản chăm c y t tai nạn và ti n tuất
đ i v i côn chức Tron khu vực ản xuất tron lúc này ch a lập quỹ bảo hiểm xã hội nh n
ắc lệnh 29/SL n ày 12-3-1947 và ắc lệnh 77/SL n ày 22-5-1950 đã quy
định c thể c c ch độ trợ cấp: Ốm đau thai ản tai nạn lao độn và bệnh n h
n hiệp h u tr t tuất đ i v i côn nh n
Trên cơ ở thực tiễn thực hiện BHXH từ tr c đ n nay cơ ch BHXH đã đ ợc chđịnh thành một ch ơn tron Bộ luật lao độn thôn qua n ày 23/6/1994 và đã đ ợc
c thể ho tron đi u lệ BHXH m i kèm theo n hị định 12/CP ngày 26/1/1995
Đ n nay BHXH đ ợc thực hiện ở h u h t c c n c trên th i i n i chun và đã trởthành tr cột ch nh c a hệ th n ASXH tại Việt Nam BHXH đ ợc ti p cận d inhữn c độ kh c nhau:
5
Trang 14D i c độ ch nh ch: BHXH là một ch nh ch xã hội nhằm iải quy t c c ch độ
xã hội liên quan đ n một t n l p đôn đảo n ời lao độn và bảo vệ ự ph t triểnkinh t - xã hội ự ổn định ch nh trị qu c ia
D i c độ tài ch nh: BHXH là một quỹ tài ch nh tập trun đ ợc hình thành từ ự đ n
p c a c c bên tham ia và c ự hỗ trợ c a Nhà n c
D i c độ thu nhập: BHXH là ự đảm bảo thay th một ph n thu nhập khi n ời laođộn c tham ia BHXH bị mất hoặc iảm thu nhập
D i c độ quản lý: BHXH là côn c quản lý c a Nhà n c để đi u ch nh m i quan
hệ kinh t iữa n ời lao độn n ời d n lao độn và Nhà n c thực hiện qutrình ph n ph i và ph n ph i lại thu nhập iữa c c thành viên tron xã hội
h i niệm BHXH đ ợc kh i qu t một c ch đ y đ nhất tron Luật BHXH58/2014/QH13 đ ợc Qu c hội n c ộn hoà xã hội ch n hĩa Việt Nam kho XIII,
n ày 20 th n 11 năm 2014 [2] nh au: “Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế
hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập
do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội”
Bảo hiểm tự n uyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà n c tổ chức mà n ời tham
ia đ ợc lựa chọn mức đ n ph ơn thức đ n phù hợp v i thu nhập c a mình vàNhà n c c ch nh ch hỗ trợ ti n đ n bảo hiểm xã hội để n ời tham ia h ởn
ch độ h u tr và t tuất
Trang 151.1.1.3 Bản chất của bảo hiểm xã hội.
n ời lao độn đặc biệt là để iải quy t m i quan hệ iữa ch d n lao độn và
n ời lao độn Yêu c u n ời d n lao độn phải thực hiện việc bảo đảm đi ukiện làm việc và đời n vật chất tinh th n cho n ời lao độn Tron đ c nhu c u
v ti n côn ti n l ơn v dịch v y t v ch độ khi bị m đau tai nạn v ti n
l ơn h u khi h t tuổi lao độn … ùn v i đ bản th n n ời lao độn cũn phải c
tr ch nhiệm dành một ph n thu nhập để đ n p cho bản th n khi c nhữn r i ro xảy
ra Mặt kh c nhà n c v i vai trò đảm bảo an inh cho toàn xã hội tron tr ờn hợp
ự đ n p c a n ời ch d n lao độn và n ời lao độn khôn đ để phân
ph i cho nhữn khoản chi cho n ời lao độn khi họ ặp phải r i ro thì nhà n c phảidùn n n ch c a mình để bù đắp ự thi u h t bảo đảm đời n t i thiểu cho n ờilao độn
N n kinh t thị tr ờn ph t triển là n n m n cơ ở c a BHXH việc thuê m n laođộn trở nên phổ bi n thì càn đòi hỏi BHXH ph t triển và đa dạn BHXH đ ợc hìnhthành trên cơ ở c c quan hệ lao độn Nhà n c ban hành ch độ ch nh ch tổ chức
ra c c cơ quan chuyên tr ch thực hiện nhiệm v quản lý hoạt độn BHXH h
d n lao độn và n ời lao độn c tr ch nhiệm cùng đ n p để hình thành quỹBHXH N ời lao độn và thân nhân c a họ ẽ đ ợc cấp ti n từ quỹ BHXH khi họ c
đ đi u kiện theo quy định c a luật BHXH Đ là m i quan hệ c a c c bên tham iaBHXH
Quy tắc ph n ph i c a BHXH là ph n ph i khôn đ u iữa nhữn n ời tham ia c
n hĩa là khôn phải ai tham ia BHXH cũn đ ợc chi trả v i ti n i n nhau ph n
ph i tron BHXH vừa man t nh hoàn trả vừa không man t nh hoàn trả BHXH phân
7
Trang 16ph i man t nh hoàn trả v i n ời lao độn khi họ ặp nhữn bi n c xảy ra mang tínhtất nhiên nh : thai ản tuổi ià và ch t, vì n ời lao độn tham gia BHXH chắc chắn
đ ợc h ởn nhữn trợ cấp đ òn trợ cấp do nhữn bi n c làm iảm hoặc mất khảnăn lao độn mất việc làm xảy ra tr i vi ý mu n c a con n ời nh m đau tai nạnlao độn bệnh n h n hiệp và thất n hiệp là ự ph n ph i không mang tính hoàn trả
vì ch khi nào n ời lao độn ặp phải r i ro do m đau tai nạn lao độn bệnh n h
n hiệp hay thất n hiệp thì m i đ ợc h ởn khoản các trợ cấp đ
Bảo hiểm xã hội hoạt độn theo n uyên lấy đôn bù t tức là mọi n ời tham iaBHXH đ n p nho bên nhận BHXH và t ch luỹ d n thành một quỹ tài ch nh độc lậpdùn để chi trả trợ cấp cho n ời lao độn khi và ch khi họ bị iảm hoặc mất thu nhậphay khả năn lao độn theo c c ch độ đã x c định S trợ cấp c a họ nhận đ ợc l nhơn rất nhi u o v i ti n đ n p c a họ Mu n làm đ ợc việc này thì khôn ccách nào kh c là phải lấy k t quả đ n p c a đôn n ời tham ia để bù cho t
n ời đ ợc h ởn trợ cấp
Hoạt độn BHXH là một hoạt độn dịch v côn man t nh xã hội khôn vì m c
đ ch lợi nhuận lấy hiệu quả xã hội là m c tiêu hoạt độn Hoạt độn c a BHXH là quátrình tổ chức triển khai thực hiện c c ch độ ch nh ch BHXH c a cơ quan BHXH
đ i v i n ời lao độn tham ia BHXH Là qu trình tổ chức thực hiện c c n hiệp vthu BHXH c a n ời d n lao độn và n ời lao độn và iải quy t c c ch độchính sách, chi ti n BHXH cho n ời đ ợc h ởn quản lý quỹ BHXH và thực hiện
đ u t tăn tr ởn quỹ BHXH
BHXH là quan hệ ba bên tron n n kinh t thị tr ờn tron đ Nhà n c phải c vaitrò quản l vĩ mô mọi hoạt độn kinh t - xã hội trên phạm vi cả n c V i vai trò nàyNhà n c c tron tay mọi đi u kiện vật chất c a toàn xã hội đ n thời cũn c mọicôn c c n thi t để thực hiện vai trò c a mình Đ i v i n ời d n lao độn mọi
kh a cạnh cũn t ơn tự nh trên nh n ch tron phạm vi một doanh n hiệp Ở điữa n ời lao độn và n ời d n lao độn c m i quan hệ rất chặt chẽ N ời
d n lao độn mu n ổn định và ph t triển ản xuất kinh doanh khôn ch chăm lo đ u
t m y m c thi t bị mà còn phải chăm lo tay n h và đời n n ời lao độn màmình d n hi n ời lao độn làm việc bình th ờn thì phải trả l ơn cho họ còn
Trang 17khi họ ặp r i ro bị m đau tai nạn lao độn mà c ắn v i qu trình lao độn thìphải c tr ch nhiệm BHXH cho họ h c nh vậy n ời lao độn m i yên r m công
t c p ph n tăn năn xuất lao độn và tăn hiệu quả kinh t cho doanh n hiệp.Đ i
v i n ời lao độn khi ặp r i ro khôn mon mu n và khôn phải hoàn toàn haytrực ti p do lỗi c a n ời kh c thì tr c h t đ là r i ro c a bản th n Vì th n u mu n
đ ợc BHXH tức là mu n nhi u n ời kh c hỗ trợ cho mình là dàn trải r i ro c a mìnhcho nhi u n ời kh c thì mình cũn phải đ n BHXH Đi u đ cho thấy bản th n
n ời lao độn phải c tr ch nhiệm tham ia BHXH để tự bảo hiểm cho mình
Sự đ n p c a ba bên nh trên n u khôn đ ợc đ n p cho bên thứ ba là cơ quanBHXH và đ ợc t ch luỹ d n thành một quỹ tài ch nh độc lập và tập trun nh c ch làmđặc tr n c a BHXH thì n ẽ bi n thành một ph ơn thức kh c v i BHXH v chất
đ là ph ơn thức ti t kiệm Nh vậy m c đ ch bản chất và yêu c u c a BHXH ẽkhôn thể thực hiện đ ợc
M c tiêu c a BHXH là nhằm thoả mãn nhu c u thi t y u c a n ời lao độn tron
tr ờn hợp bị iảm hoặc mất thu nhập mất việc làm So nh ự i n nhau và kh cnhau iữa BHXH v i bảo hiểm th ơn mại ẽ r hơn bản chất c a BHXH
Bảo hiểm th ơn mại cũn là một loại bảo hiểm c m c đ ch ph c v con n ời,
nh n ph ơn thức hoạt độn man t nh kinh doanh r rệt nh tên ọi bảo hiểm
th ơn mại c nhữn đặc tr n kh c v i BHXH trên nhữn điểm ch y u au
Nội dun BH rất rộn nh : bù đắp nhữn tổn thất thiệt hại v th n thể inh mạn tài
ản tr ch nhiệm d n ự tr ch nhiệm quản lý do nhữn tai nạn bất n ờ hoặc thiên tai,phạm vi hoạt độn c a bảo hiểm th ơn mại cũn rất rộn c mặt ở tất cả c c lĩnhvực c a đời n kinh t - xã hội khôn ch b hẹp tron phạm vi lãnh thổ một n c
mà còn trải rộn xuyên qu c ia N ời đ ợc bảo hiểm khôn nhất thi t là n ời laođộn mà c thể là c c độ tuổi kh c nhau là n ời khôn thuộc d n lao độn Mức
ti n bù đắp b i th ờn ph thuộc vào i bảo hiểm hạn mức tr ch nhiệm bảo hiểmmức độ thiệt hại tổn thất thực t mức ph bảo hiểm mức độ thiệt hại tổn thất thực tmức ph bảo hiểm chọn mua.Quỹ bảo hiểm th ơn mại đ ợc đ u t vào kinh doanhinh lời kể cả đ u t vào cải thiện hoàn cảnh cho bên mua bảo hiểm
9
Trang 18N ợc lại BHXH c nội dun hẹp hơn nhi u đ là quan hệ BHXH là l u dài ónhữn loại hình bảo hiểm n ời lao độn tr c au cũn ẽ đ ợc trợ cấp quỹ BHXH
ch đ ợc dùn ph n ti n nhàn rỗi để đ u t inh lời
Tuy nhiên hai loại hình BHXH và bảo hiểm th ơn mại c nhữn điểm đ n nhất màbất kỳ loại hình bảo hiểm nào cũn phải tu n th
Thứ nhất: Bảo hiểm là hình thức t ch trữ nhằm ph n t n r i ro hỗ trợ l n nhau iữacác cá nhân tham gia bảo hiểm thực hiện theo n uyên tắc đôn bù t n ờitham gia càn nhi u thì mức độ tổn thất đợc ph n t n càn rộn
Thứ hai: n u n quỹ bảo hiểm đ ợc hình thành ch y u từ n ời tham ia quỹ đ ợc
t nh to n c n đ i iữa n u n thu và c c khoản chi một c ch khoa học tính toán ra mức
đ n p và mức h ởn trợ cấp ch trả
Thứ ba: Quỹ bảo hiểm đ ợc quản lý d n theo ch độ tài ch nh và ự quản lý c aNhà n c
1.1.1.4 Chức năng của bảo hiểm xã hội.
Thay th hoặc bù đắp một ph n thu nhập cho n ời lao độn tham ia BHXH khi họ
bị iảm hoặc mất thu nhập do mất khả năn lao độn hoặc mất việc làm Sự đảm bảothay th hoặc bù đắp này chắc chắn ẽ xảy ra vì uy cho cùn mất khả năn lao độn
ẽ đ n v i tất cả mọi n ời lao độn khi h t tuổi lao độn theo c c đi u kiện quy định
c a BHXH òn mất việc làm và mất khả năn lao độn tạm thời làm iảm hoặc mấtthu nhập n ời lao độn cũn ẽ đ ợc h ởn trợ cấp BHXH v i mức h ởn phthuộc vào c c đi u kiện c n thi t thời điểm và thời hạn đ ợc h ởn phải đún quyđịnh Đ y là chức năn cơ bản nhất c a BHXH n quy t định nhiệm v t nh chất và
Trang 19hiện ph n ph i lại thu nhập theo cả chi u dọc và chi u n an Ph n ph i lại iữanhữn n ời lao độn c thu nhập cao và thấp iữa nhữn n ời khoẻ mạnh đan làmviệc v i nhữn n ời m y u phải n h việc… Thực hiện chức năn này c n hĩa làBHXH p ph n thực hiện côn bằn xã hội.
G p ph n tạo ự hăn h i trong lao độn ản xuất n n cao năn uất lao độn cho cá
nh n và xã hội hi khoẻ mạnh tham ia lao độn n ời lao độn đ ợc ch SDLĐ trả
l ơn hoặc ti n côn hi bị m đau tai nạn lao độn bệnh n h n hiệp hoặc khi h ttuổi lao độn đã c BHXH trả trợ cấp bù đắp n u n thu nhập bị mất Vì th cuộc n
c a n ời tham ia BHXH và ia đình họ luôn đ ợc đảm bảo ổn định Từ đ n ờilao độn luôn yên t m ắn b v i nơi làm việc và tận tình v i côn việc Từ đ kích
th ch họ t ch cực lao độn ản xuất n n cao hiệu quả kinh t cho bản than ia đình
và xã hội hức năn này nh một đòn bẩy kinh t k ch th ch n ời lao độn n n caonăn uất lao độn c nh n và kéo theo là năn uất lao độn xã hội
Gắn b lợi ch iữa n ời lao độn v i n ời d n lao độn iữa n ời lao độn
v i xã hội Tron thực t lao độn ản xuất n ời lao độn và n ời d n lao độn
v n c nhữn m u thu n nội tại kh ch quan v ti n l ơn ti n côn thời ian laođộn … Thôn qua BHXH nhữn m u thu n đ ẽ đ ợc đi u hoà và iải quy t Đặcbiệt nhờ c BHXH mà cả ch SDLĐ và n ời lao độn đ u c lợi và đ ợc bảo vệ
N ời lao độn khôn còn nỗi lo bị ch SDLĐ a thải ch SDLĐ cũn b t đi nhnặn khi n ời lao độn khôn may ặp r i ro tron qu trình lao độn Từ đ làmcho họ hiểu nhau hơn và ắn b lợi ch đ ợc v i nhau Đ i v i Nhà n c và xã hộichi cho BHXH là c ch thức phải chi t nhất và c hiệu quả nhất nh n v n iải quy t
đ ợc kh khăn v đời n cho n ời lao độn và ia đình họ p ph n làm cho ảnxuất ổn định kinh t ch nh trị và xã hội đ ợc ph t triển và an toàn hơn
1.1.1.5 Vai trò của bảo hiểm xã hội
Đối với người lao động:
Tron iai đoạn hiện nay khi đất n c đan n ày càn hoàn thiện qu trình cônnghiệp ho hiện đại ho thì nhữn r i ro nh m đau tai nạn lao độn bệnh n h
n hiệp thất n hiệp…lại diễn ra một c ch th ờn xuyên và n ày càn phổ bi n hơn
11
Trang 20phức tạp hơn hi nhữn r i ro này xảy ra ẽ vật
chất l n tinh th n ảnh h ởn khôn t t t i
y kh khăn cho n ời lao độn v cả ự ph ttriển c a xã hội
V i t c ch là một tron nhữn tr cột ch nh c a hệ th n an inh xã hội, BHXH góp
ph n trợ iúp cho c nh n nhữn n ời lao độn ặp phải r i ro bằn c ch tạo ra cho
họ một khoản thu nhập thay th nhữn đi u kiện lao độn thuận lợi… iúp họ ổn địnhcuộc n yên t m côn t c tạo cho họ một ni m tin vào t ơn lai Từ đ p ph nquan trọn vào việc tăn năn uất, ch t l ợn lao độn cho toàn xã hội
Đối với người sử dụng lao động:
Để c đ ợc ản phẩm ph c v cho cuộc n và ự ph t triển xã hội thì c n phải có
n ời tạo ra ản phẩm và nhờ vào qu trình lao độn ản xuất để tạo ra ản phẩm.Nhữn n ời bi t vận d n ức lao độn để tạo ra ản phẩm ch nh là nhữn n ời ch
d n lao độn Mu n cho hoạt độn ản xuất kinh doanh đ ợc đảm bảo thì n ời
d n lao độn phải tạo đ ợc m i quan hệ t t v i n ời lao độniải quy t thật t tnhữn vấn đ thuộc phạm vi tr ch nhiệm c a mình đ i v i n ời lao độn để họ yên
t m lao độn ản xuất và c ni m tin vào cuộc n từ đ họ lao độn ản xuất hănsay hơn tạo ra nhi u ản phẩm t t hơn làm cho qu trình ản xuất kinh doanh c a
n ời ch d n lao độn hoạt độn đạt k t quả cao BHXH ch nh là n u n bảo đảmnhữn khoản chi trả c n thi t kịp thời đ n n ời lao độn khi họ ặp nhữn r i ro,bấtchắc Việc tham ia BHXH cho n ời lao độn c a ch d n lao độn là p ph nlàm cho qu trình hoạt độn ản xuất kinh doanh c a doanh n hiệp mình ngày càng
ph t triển hơn n n cao năn uất hiệu quả lao độn ản xuất c a doanh n hiệp cũn
nh n n cao thu nhập cho n ời lao độn và p ph n ph t triển kinh t đất n c
Đối với xã hội:
Thứ nhất Quỹ BHXH đ ợc hình thành do ự đ n p c a c c bên tham ia dùn để
hỗ trợ cho n ời lao độn khi họ ặp nhữn bi n c tron cuộc n Tuy nhiên h u
nh tron quỹ v n c một l ợn ti n nhàn rỗi h nh vì vậy huy độn l ợn ti n nhànrỗi c a quỹ BHXH để đ u t vào việc kinh doanh dịch v trên c c lĩnh vực kh c nhau
ẽ tạo ra một n u n thu l n cho quỹ nhằm tạo ự tăn tr ởn cho quỹ đ n thời góp
ph n thúc đẩy ự ph t triển kinh t -xã hội c a đất n c
Trang 21Thứ hai v i t c ch là một tron nhữn ch nh ch kinh t xã hội c a Nhà n cBHXH ẽ “bảo hiểm” cho n ời lao độn hoạt độn BHXH ẽ iải quy t nhữn bi n
c xảy ra đ i v i nhữn n ời lao độn p ph n t ch cực vào việc ph c h i năn lựclàm việc khả năn n tạo c a n ời lao độn Sự p ph n này t c độn trực ti p
đ n việc n n cao năn uất lao độn c nh n đ n thời p ph n t ch cực vào việc
n n cao năn uất lao độn xã hội V i ự trợ iúp n ời lao độn c a BHXH bằn
c ch tạo ra thu nhập thay th thì BHXH đã i n ti p t c độn đ n ch nh ch tiêu dùn
qu c ia làm tăn ự tiêu dùn cho xã hội
Thứ ba BHXH p ph n thực hiện côn bằn xã hội BHXH là côn c ph n ph i lạithu nhập iữa nhữn n uời tham ia: iữa n ời khoẻ và n ời m, iữa n ời đanlàm việc v i n ời đã n h h u iữa n ời trẻ tuổi v i n ời l n tuổi iữa nam v i
nữ và iữa nhữn n ời c thu nhập cao v i n ời c thu nhập thấp Tuy nhiên,BHXH khôn bao hàm ý ph n ph i bình qu n cũn khôn hàm ý lấy c a n ời iàuchia cho n ời n hèo Ý t ởn c a BHXH nhiễu đi u ph lấy i ơn là đoàn k t
t ơn trợ ph t huy t nh tự th n n hoà nhập c tình c n hĩa iữa c c nh m c c
i i bạn tron cùn cộn đ n v i nhau mà v n là ti m lực c a d n tộc ta đã đ ợc lịch chứn minh
1.1.1.6 Nguyên tắc của bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm do Nhà n c tổ chức thực hiện và khôn vì m c
đ ch lợi nhuận [9] nên BHXH hoạt độn dựa trên các n uyên tắc cơ bản au:
Mọi người lao động đều có quyền tham gia và hưởng trợ cấp BHXH
Thực hiện n uyên tắc này ẽ p ph n đảm bảo quy n bình đẳn iữa nhữn n ời laođộn trên ph ơn diện xã hội nhất là tron đi u kiện BHXH c ự bảo trợ c a Nhà
n c Vì vậy hiện nay BHXH đã là một hình thức bắt buộc trở thành quy n c a
n ời lao độn xét trên cả bình diện qu c ia và qu c t Ở Việt Nam quy n tham ia
và h ởng BHXH c a n ời lao độn đã đợc hi tron Hi n ph p (Đi u 56) và Bộluật lao độn (Đi u 7) Thực t một tron c c tiêu ch để đ nh i hệ th n BHXH làdiện bao ph c a n trên tổn n ời tron độ tuổi lao độn trên phạm vi cả n c
Vì vậy hệ th n bảo hiểm xã hội đ ợc thi t k để n ay cả nhữn n ời t c khả năn
13
Trang 22cũn c cơ hội đ ợc ti p cận và tham ia BHXH ở mức độ nhất định Quy n tham ia
và h ởn BHXH khôn thể bị ph n biệt v khu vực n ành n h thành ph n kinh
t …Tuy nhiên n ời lao độn đ ợc tham ia và h ởn bảo hiểm ở mức độ nào tronnhữn tr ờn hợp nào, khả năn đ ợc chia ẻ khắc ph c r i ro đ n đ u còn ph thuộcvào đi u kiện kinh t xã hội và thể ch ch nh trị c a mỗi qu c ia
Mức hưởng trợ cấp BHXH phải tương quan với mức đóng góp
BHXH là một tron nhữn hình thức ph n ph i lại thu nhập iữa nhữn n ời tham
ia bảo hiểm nên c n đ ợc x c định mức h ởn một c ch côn bằn hợp lý Mức
đ n c vai trò quan trọn tron việc x c định mức h ởn BHXH N u n ời laođộn đã đ n ti n trên một mức thu nhập nào đ thì c n hĩa là họ đã mua bảo hiểmcho mức thu nhập đ hi mức thu nhập này bị iảm hoặc mất thì BHXH phải đảmbảo cho n ời tham ia h ởn bằn mức đã nhận bảo hiểm Tuy nhiên do m c đ chBHXH chi ph i tron đi u kiện c ự bảo trợ c a Nhà n c đ i v i quỹ BHXH thìmức đ n p và thu nhập đ ợc bảo hiểm th ờn bị kh n ch ở mức tr n nhất định
Đi u đ là để đảm bảo côn bằn NSNN ẽ khôn phải bảo trợ cho nhữn mức bảohiểm qu cao ẽ ảnh h ởn đ n hoạt độn chi n n ch nói chung Ngoài ra, trongmột tr ờn hợp mức bảo hiểm còn phải dựa trên thời ian tham gia bảo hiểm Y u
t này đặc biệt quan trọn đ i v i c c ch độ bảo hiểm dài hạn Tuy vậy căn cứ vàomức đ n bảo hiểm khôn c n hĩa là n ời lao độn đ n bảo hiểm bao nhiêu thì họ
ẽ đ ợc h ởn bấy nhiêu BHXH còn thực hiện m c đ ch chia ẻ r i ro tron cộn
đ n nên tron t ơn quan v i ti n l ơn c c hệ th n BHXH th ờn thi t k aocho mức thu nhập đ ợc bảo hiểm khôn đ ợc cao hơn mức l ơn khi n ời lao độngđan làm việc Nh vậy n ời lao độn khôn thể đặt h t r i ro c a mình cho cộn
đ n mà họ cũn phải nh chịu một ph n Mặt kh c ự chênh lệch đ n kể v thunhập ẽ khuy n kh ch n ời lao độn t ch cực lao độn ản xuất tìm ki m việc làm
khôn ỷ lại hay lạm d n ch độ bảo hiểm để n h việc.
Mức trợ cấp bảo hiểm cho n ời lao độn phải đ ợc t nh to n hợp lý tron t ơn quan
v i rất nhi u y u t tron đ mức đ n thời ian đ n BHXH và c chia ẻ là nhữn
y u t ch y u nhất Việc x c định mức trợ cấp bảo hiểm hợp lý là n uyên tắc quan
Trang 23trọn để đảm bảo t nh hấp d n và t nh b n vữn c a BHXH Đ y cũn là n uyên tắc thể hiện
r nét y u t kinh t và y u t xã hội c a hình thức bảo hiểm này
độn bị tạm thời mất khả năn lao độn hoặc thời ian từ khi h t tuổi lao độn đ n lúc ch t
Vả lại tất cả nhữn n ời tham ia BHXH cùn một lúc c nhu c u bảo hiểm vì vậy n uyên tắc tr c h t c a BHXH là lấy đôn bù t lấy quãn đời lao độn c thu nhập để bảo hiểm cho khi iảm hoặc mất khả năn lao độn
Nhà nước thống nhất quản lý BHXH.
BHXH là một ch nh ch l n ảnh h ởn đ n nhi u mặt c a đời n xã hội Nhà n c v i chứcnăn quản lý xã hội c a mình phải c tr ch nhiệm thực hiện ch nh ch xã hội quản lý c choạt độn BHXH để đảm bảo ổn định và côn bằn xã hội Bên cạnh
đ BHXH còn là một y u t quan trọn để hình thành và ph t triển thị tr ờn lao
độn N u BHXH đ ợc Nhà n c quản lý th n nhất ổn định ẽ tạo đi u kiện cho
n ời lao độn dịch chuyển lao độn từ đơn vị này đ n đơn vị kh c từ khu vực này
đ n khu vực kh c… theo yêu c u c a thị tr ờn mà quy n lợi bảo hiểm c a họ khôn
bị ảnh h ởn hi Nhà n c quản lý ẽ đảm bảo t nh th n nhất và là yêu c u kh chquan nhất là tron iai đoạn đ u thực hiện BHXH theo yêu c u c a cơ ch thị tr ờn
Kết hợp hài hoà các lợi ích, các mục tiêu và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước
h c v i bảo hiểm th ơn mại BHXH n oài m c đ ch là đảm bảo thu nhập cho n ời lao độn còn phải t nh đ n lợi ch chun và lợi ch c a n ời d n lao độn k t hợp v i c c m c tiêu đ
là m c tiêu xã hội Vì vậy k t hợp hài hòa c c lợi ch c c m c tiêu đ vừa là cơ ở thi t k hệ
th n vừa là đi u kiện để tổ chức thành côn BHXH
15
Trang 241.1.1.7 Hệ thống các chế độ Bảo hiểm xã hội
ia đình họ khi đ i t ợn tham ia BHXH ặp r i ro Thực chất là trợ cấp cho 9 ch
độ mà tổ chức này đã nêu lên tron côn c 102 th n 6 năm 1952 tại Giơnevơ [3]:(1) hăm c y t
(9) Trợ cấp mất n ời nuôi d ỡn (ti n tuất)
h n ch độ trên hình thành một hệ th n c c ch độ BHXH Tuỳ đi u kiện kinh t xãhội mà mỗi n c tham ia côn c Giơnevơ thực hiện khuy n n hị đ ở mức độ kh cnhau nh n t nhất phải thực hiện đ ợc ba ch độ Tron đ t nhất phải c một tronnăm ch độ: (3) (4) (5) (8) (9) Mỗi ch độ tron hệ th n trên khi x y dựn đ u dựatrên nhữn cơ ở kinh t xã hội tài ch nh thu nhập ti n l ơn v.v…Đ n thời tuỳtừn ch độ khi x y dựn còn phải t nh đ n c c y u t inh học tuổi thọ bình qu n c a
qu c ia nhu c u dinh d ỡn x c uất t von …
Trang 25BHXH Việt Nam và địa ph ơn c nhiệm v thực hiện t t ch nh chun cũn
nh côn t c chi trả c c ch độ BHXH n i riên cho n nh n d n trên phạm
vi cả n c Nội dun chi BHXH bắt buộc ở n m c c ch độ:
ch BHXH n i ờilao độn và c tahiện nay bao
1.1.2 Khái niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội
Tổ chức BHXH mu n t n tại và ph t triển phải c một quỹ tài chính độc lập để chicho côn t c thực hiện ch độ ch nh ch Do đ thu BHXH là nh n t c vai trò là
x ơn n c a ự t n tại và ph t triển BHXH ở bất kỳ một qu c ia nào trên th i i.Thu BHXH là việc nhà n c dùn quy n lực c a mình bắt buộc c c đ i t ợn trongluật định phải đ n BHXH theo mức quy định cùn v i cho phép một đ i t ợn
đ ợc tự n uyện tham ia tự n uyện lựa chọn mức đ n và ph ơn thức đ n phù hợp
v i thu nhập c a mình Trên cơ ở đ hình thành một quỹ ti n tệ tập trun th n nhất
nhằm thực hiện m c đ ch đảm bảo cho c c hoạt độn BHXH
Tuy nhiên, hiện nay hiệu quả thu BHXH n i chun và thu BHXH bắt buộc n i riên đạt k
t quả ch a cao Tron n n kinh t Việt Nam nhi u thành ph n nh hiện nay lợi ch c a c c bêntham ia BHXH là khôn i n nhau Đơn vị SDLĐ thì mon mu n t i đa h a lợi nhuận ti u thiểu h a chi ph Tron khi đ n ời lao độn thì lại mu n
Trang 27đ n p t mà lại đ ợc h ởn lợi nhi u nhất.Quỹ BHXH là c hạn để bảo đảm chomọi hoạt độn đ ợc b n vữn cơ quan BHXH phải luôn ti n hành c n đ i quỹ aocho phù hợp nhất Từ nhữn m u thu n v lợi ch trên và c thể đảm bảo lợi ch hợp
ph p cũn nh tr ch nhiệm c a c c bên tham ia c n phải c cơ quan đ n vai tròtrọn tài đ là Nhà n c V i chức năn quản lý Nhà n c ẽ d n quy n lực c amình x y dựn c c thể ch ch nh ch nhằm n n cao hiệu quả côn t c thu và quản
lý thu BHXH
Vậy quản lý thu BHXH là “sự tác động có tổ chức của chủ thể quản lý để điều chỉnh
các hoạt động thu Sự tác động đó được thực hiện bằng hệ thống các biện pháp hành chính, kinh tế và pháp luật nhằm đạt được mục tiêu thu đúng đối tượng, thu đủ số lượng và không để thất thu tiền đóng BHXH, đảm bảo thời gian theo quy định”.[4]
1.1.3.1 Vai trò của quản lý thu bảo hiểm xã hội
Đ u tiên quản lý thu BHXH g p ph n ổn định cuộc n c a n ời lao độn khi đã
h t tuổi lao độn hoặc khôn đ khả năn lao độn do phải phải r i ro biên c tron
qu trình làm việc
V i m c tiêu đảm bảo đời n cho n ời lao độn và ia đình họ n ời tham iaBHXH ẽ đ ợc nhận một ph n thay th thu nhập khi họ bị mất hoặc iảm thu nhậplàm cho n ời lao độn yên t m làm việc n tạomà khôn phải lo lắn khi c bi n
c xảy ra BHXH p ph n tạo môi tr ờn làm việc bình đẳn ổn định cho mọi n ờitham gia
Thứ hai: G p ph n làm ắn b lợi ch tr ch nhiệm iữa n ời d n lao độn
n ời lao độn đ i v i Nhà n c
BHXH vừa bảo đảm t nh ổn định cuộc n cho n ời lao độn và ia đình họ vừa
p ph n bảo vệ lợi ch c a n ời d n lao độn khi n ời lao độn đan ph c vcho mình ặp r i ro tạo đi u kiện cho đơn vị c thể nhanh ch n phc h i ổn định
ản xuất kinh doanh Đ n thời BHXH iúp n ời d n lao độn thể hiện ự quantâm tr ch nhiệm c a đơn vị đ i v i n ời lao độn thôn qua việc đ n p một ph n
18
Trang 28vào quỹ BHXH do đ n ời lao độn có ý thức đ ợc tr ch nhiệm hơn tron cônviệc t ch cực ch độn n tạo n n cao năn uất lao độn
Thứ ba: G p ph n đảm bảo an inh xã hội thực hiện côn bằn xã hội và ph t triểnkinh t đất n c
BHXH thực hiện t nh côn bằn thôn qua việc mức h ởn BHXH ph thuộc trênmức đ n thời ian đ n theo n uyên tắc “c đ n c h ởn ” và “đ n t h ởn t
đ n nhi u h ởn nhi u” Quỹ BHXH là n u n tài ch nh nhàn rỗi rất l n to việc t n
t ch đ n p c a c c bên tham ia Quỹ này đ ợc dùn một ph n để đ u t vào các
dự n kinh t - xã hội iúp inh lời bảo toàn ph t triển quỹ BHXH tăn thêm n u nlực cho ự ph t triển n n kinh t đất n c h tr ơn c a Đản và Nhà n c ta là
ph t triển kinh t dựa vào nội lực là ch nh thì n u n đ u t từ quỹ BHXH một kênh rấtquan trọn
1.1.3.2 Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội
a) Quản lý đ i t ợn tham ia bảo hiểm xã hội
N ời lao độn là côn d n Việt Nam thuộc đ i t ợn tham ia BHXH bắt buộc baom:
N ời làm việc theo HĐLĐ khôn x c định thời hạn HĐLĐ x c định thời hạnHĐLĐ theo mùa v hoặc theo một côn việc nhất định c thời hạn từ đ 01 th n đ n
d i 03 th n kể cả HĐLĐ đ ợc ký k t iữa đơn vị v i n ời đại diện theo ph p luật
c a n ời d i 15 tuổi theo quy định c a ph p luật v lao độn
n bộ côn chức viên chức theo quy định c a ph p luật v c n bộ côn chức và viên chức
ôn nh n qu c phòn côn nh n côn an n y u đ i v
i tr ờn hợp BHXH Bộ Qu c phòn cho BHXH t
nh
ời làm côn t c kh c tron tổ chức cơBHXH Công an nhân dân bàn giao
N ời quản lý doanh n hiệp n ời quản lý đi u hành hợp t c xã c h ởn ti n l ơn
N ời hoạt độn khôn chuyên tr ch ở xã ph ờn thị trấn
Trang 29N ời đi làm việc ở n
Nam đi làm việc ở n
c n oài theo hợp đ n quy định tại Luật N ời lao độn Việt c n oài theo hợp đ n tham ia bảo hiểm xã hội bắt buộc
N ời h ởn ch độ phu nh n hoặc phu qu n tại cơ quan đại diện Việt Nam ở n cngoài
N ời lao độn là côn d n n c n oài vào làm việc tại Việt Nam c iấy phép laođộn hoặc chứn ch hành n h hoặc iấy phép hành n h do cơ quan c thẩm quy n
c a Việt Nam cấp (thực hiện từ n ày 01/01/2018 theo quy định c a h nh ph )
N ời d n lao độn tham ia BHXH bắt buộc bao m: cơ quan nhà n c đơn vị
ự n hiệp đơn vị vũ tran nh n d n tổ chức ch nh trị tổ chức ch nh trị - xã hội tổchức ch nh trị xã hội - n h n hiệp tổ chức xã hội - n h n hiệp tổ chức xã hội kh c
cơ quan tổ chức n c n oài tổ chức qu c t hoạt độn trên lãnh thổ Việt Nam doanh
n hiệp hợp t c xã hộ kinh doanh c thể tổ hợp t c tổ chức kh c và c nh n c thuê
m nd n lao độn theo HĐLĐ [5]
b) X y dựn đi u ch nh và iao k hoạch thu hàn năm
Bảo hiểm xã hội huyện x y dựn đi u ch nh k hoạch thu: Lập 02 bản k hoạch thuBHXH, BHYT BHTN BHTNLĐ BNN (M u 01-TS) i 01 bản đ n BHXH t nhtheo quy định Lập 02 bản k hoạch n n ch địa ph ơn đ n hỗ trợ mức đ nBHYT 01 bản i cơ quan tài ch nh cùn cấp theo ph n cấp n n ch địa ph ơn đểtổn hợp trình UBND huyện quy t định 01 bản i BHXH t nh để tổn hợp toàn t nh
X y dựn đi u ch nh kinh ph hỗ trợ thu hoa h n đại lý: trên cơ ở dự ki n k hoạch
k hoạch đi u ch nh để x y dựn đi u ch nh kinh ph hỗ trợ thu hoa h n đại lý iBHXH t nh theo quy định
Thời ian: theo h n d n c a BHXH Việt Nam
Bảo hiểm xã hội t nh t nh x y dựn đi u ch nh k hoạch thu:Lập 02 bản k hoạch đi u
ch nh thu BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN (M u 01-TS) và kinh ph hỗ trợcôn t c thu đ i v i đơn vị do t nh trực ti p thu Tổn hợp toàn t nh lập 02 bản khoạch đi u ch nh k hoạch thu BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN (M u 01-TS) i BHXH Việt Nam Lập 02 bản k hoạch n n ch địa ph ơn đ n hỗ trợmức đ n BHYT i Sở Tài ch nh để tổn hợp trình UBND t nh quy t định
20
Trang 30Giao k hoạch thu: Trên cơ ở k hoạch thu ph n bổ kinh ph hỗ trợ côn t c thu hoa
h n đại lý đ ợc BHXH Việt Nam iao ti n hành ph n bổ k hoạch thu BHXHBHYT BHTN BHTNLĐ BNN k hoạch kinh ph hỗ trợ côn t c thu hoa h n đại
lý cho BHXH t nh và BHXH huyện
Thời ian: theo h n d n c a BHXH Việt Nam
Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Tổn hợp x y dựn và đi u ch nh k hoạch iao khoạch đảm bảo t tình hình thực t và khả năn thực hiện [5]
Thu ti n hỗ trợ mức đ n BHYT hỗ trợ mức đ n BHXH tự n uyện c a n n chnhà n c theo ph n cấp quản lý n n ch nhà n c
Thu ti n đ n BHXH tự n uyện thu ti n đ n BHYT c a n ời tham ia BHYT ctrú trên địa bàn huyện
Thu ti n đ n BHYT c a đ i t ợn do n n ch nhà n c đ n hi thu ti n đ nBHYT c a đ i t ợn do quỹ BHXH quỹ BHTN đảm bảo n n ch trun ơn hỗtrợ học inh inh viên đan theo học tại cơ ở i o d c do Bộ cơ quan Trun ơnquản lý theo ph n cấp c a BHXH t nh
Trang 31Thu ti n hỗ trợ mức đ n BHYT hỗ trợ mức đ n BHXH tự n uyện c a n n chnhà n c.
Thu ti n đ n BHYT c a đ i t ợn do n n ch nhà n c đ n hi thu ti n đ nBHYT c a đ i t ợn do quỹ BHXH quỹ BHTN đảm bảo n n ch trun ơn hỗtrợ học inh inh viên đan theo học tại cơ ở i o d c do Bộ cơ quan Trun ơnquản lý
Bộ Qu cphòng,Ban cơ
y uh nh ph
Hình 1.1 Sơ đ mô hình tổn quan v ph n cấp quản lý thu BHXH
Trang 33d) Quản lý ti n thu Bảo hiểm xã hội Hình thức đ n ti n
n hàn hoặc ho bạc Nhà n c
hi nhận đ ợc ti n đ n c a đơn vị c tr ch nhiệm đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN cơ quan BHXH hạch to n thu ti n đ n vào c c quỹ liên quan
Tr ờn hợp ti n đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN c a đơn vị khôn
đ o v i ti n phải đ n theo ch độ quy định thì hạch to n thu theo thứ tự au đ y:
Thu đ ti n phải đ n vào quỹ BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN kể cả ti n lãi chậm đ
n đ i v i n ời lao độn đ đi u kiện h ởn BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ HĐLV để kịp thờiiải quy t ch độ BHXH BHTN BHTNLĐ BNN cho n ời lao độn
Thu đ ti n phải đ n vào quỹ BHYT và ti n lãi phạt chậm đ n tr n đ n BHYT(n u c )
Thu đ ti n phải đ n vào quỹ BHTN và ti n lãi phạt chậm đ n tr n đ n BHTN(n u c )
Thu đ ti n phải đ n vào quỹ BHNTLĐ BNN và ti n lãi phạt chậm đ n tr n
đ n BHTNLĐ BNN (n u c )
Thu ti n đ n vào quỹ BHXH và ti n lãi phạt chậm đ n tr n đ n BHXH (n u c ).Hoàn trả ti n đ n tron c c tr ờn hợp:
23
Trang 34Đơn vị iải thể ph ản chấm dứt hoạt độn theo quy định c a ph p luật hoặc di chuyển nơiđăn ký tham ia đã đ n thừa ti n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN.
c tr ờn hợp hoàn trả BHXH tự n uyện, BHYT
Đơn vị chuyển ti n vào tài khoản chuyên thu khôn thuộc tr ch nhiệm quản lý thu c a cơquan BHXH t nh huyện theo ph n cấp
S ti n đơn vị c nh n đã chuyển vào tài khoản chuyên thu khôn phải là ti n đ n
BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN
ho bạc hoặc n n hàn hạch to n nh m vào tài khoản chuyên thu
Tr ờn hợp một n ời c từ 02 ổ BHXH trở lên c thời ian đ n BHXH BHTNtrùn nhau thì cơ quan BHXH thực hiện hoàn trả cho n ời lao độn ti n đơn vị và
n ời lao độn đã đ n vào quỹ h u tr t tuất và ti n đã đ n vào quỹ BHTN(bao m cả ti n thuộc tr ch nhiệm đ n BHXH BHTN c a n ời d n laođộn ) khôn bao m ti n lãi
Tr ờn hợp đ n BHXH cho n ời lao độn khôn thuộc đ i t ợn tham ia BHXHbắt buộc
Ph n cấp thực hiện: ơ quan BHXH quản lý đơn vị n ời tham ia thực hiện hoàn trả
ti n đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN từ tài khoản chuyên thu c a cơquan BHXH [5]
1.1.4 Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội
Hoàn thành kế hoạch thu hàng năm: Là ti n thu BHXH trên địa bàn t nh theo t nh
to n c a BHXH Việt Nam và trên địa bàn huyện theo t nh to n c a BHXH t nh S thubằn hoặc cao hơn mức k hoạch đã iao thì đ ợc t nh là hoàn thành
Thời gian hoàn thành kế hoạch thu: hàn th n quý năm BHXH huyện b o cáo BHXH t
nh BHXH t nh b o c o BHXH Việt Nam theo quy định:vào c c n ày cu i
cùn c a th n quý năm BHXH t nh huyện ti n hành ch t liệu b o c o S ti n thu BHXH ph
t inh au thời điểm trên đ ợc t nh vào th n quý năm au
Trang 35Đối tượng thu bảo hiểm xã hội bắt buộc
N ời lao độn đ n thời c từ 02 HĐLĐ trở lên v i nhi u đơn vị kh c nhau thì đ nBHXH BHTN theo HĐLĐ iao k t đ u tiên đ n BHYT theo HĐLĐ c mức ti n
l ơn cao nhất đ n BHTNLĐ BNN theo từn HĐLĐ
N ời lao độn làm việc theo HĐLĐ (khôn bao m n ời làm việc theo HĐLĐkhôn x c định thời hạn theo quy định tại N hị định 68/2000/NĐ-CP ngày17/11/2000 c a h nh ph v ch độ HĐLĐ một loại côn việc au đ y tron cơquan hành ch nh nhà n c đơn vị ự n hiệp) tron cơ quan hành ch nh đơn vị ự
n hiệp c a Nhà n c thì đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN căn cứ ti n
l ơn hi tron HĐLĐ
Đơn vị đ ợc tạm dừn đ n vào quỹ h u tr và t tuất v n phải đ n vào quỹ m đau
và thai ản quỹ tai nạn lao độn - bệnh n h n hiệp quỹ BHYT quỹ BHTN H t thờihạn đ ợc tạm dừn đ n đơn vị ti p t c đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐBNN theo ph ơn thức đã đăn ký và đ n bù cho thời ian tạm dừn đ n vào quỹ
h u tr và t tuất Ti n đ n bù khôn bị t nh lãi chậm đ n
Tron thời ian đ ợc tạm dừn đ n n u c n ời lao độn n h việc di chuyển hoặciải quy t ch độ BHXH thì đơn vị đ n đ ti n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐBNN và ti n lãi chậm đ n (n u c ) đ i v i n ời lao độn đ để x c nhận ổ BHXH
N ời lao độn khôn làm việc và khôn h ởn ti n l ơn từ 14 n ày làm việc trở lên tron th
n thì khôn đ n BHXH th n đ Thời ian này khôn đ ợc t nh để h ởn
BHXH
N ời lao độn n h việc h ởn ch độ m đau từ 14 n ày làm việc trở lên tron
th n theo quy định c a ph p luật v BHXH thì khôn phải đ n BHXH BHYTBHTN BHTNLĐ BNN nh n v n đ ợc h ởn quy n lợi BHYT
N ời lao độn n h việc h ởn ch độ thai ản từ 14 n ày làm việc trở lên tron
th n thì đơn vị và n ời lao độn khôn phải đ n BHXH BHTN BHTNLĐ BNNthời ian này đ ợc t nh là thời ian đ n BHXH khôn đ ợc t nh là thời ian đ nBHTN và đ ợc cơ quan BHXH đ n BHYT cho n ời lao độn
25
Trang 36- Thời ian n h việc h ởn ch độ thai ản đ ợc hi trên ổ BHXH theo mức ti n
l ơn đ n BHXH c a th n tr c khi n h việc h ởn ch độ thai ản Tr ờn hợptron thời ian n h việc h ởn ch độ thai ản n ời lao độn đ ợc n n l ơn thì
đ ợc hi theo mức ti n l ơn m i c a n ời lao độn từ thời điểm đ ợc n n l ơn
- N ời lao độn đan làm n h hoặc côn việc nặn nhọc độc hại n uy hiểm hoặcđặc biệt nặn nhọc độc hại n uy hiểm thuộc danh m c do Bộ Lao độn - Th ơnbinh và Xã hội Bộ Y t ban hành hoặc làm việc ở nơi c ph cấp khu vực hệ 0 7 trởlên n h việc h ởn ch độ thai ản thì thời ian n h việc h ởn ch độ thai ản đ ợc
t nh là thời ian làm n h hoặc côn việc nặn nhọc độc hại n uy hiểm hoặc đặc biệtnặn nhọc độc hại n uy hiểm hoặc làm việc ở nơi c ph cấp khu vực hệ 0 7 trởlên
N ời lao độn mà bị tạm iam tạm iữ hoặc tạm đình ch côn t c để đi u tra, xemxét k t luận c vi phạm hay khôn vi phạm ph p luật thì n ời lao độn và đơn vị
đ ợc tạm dừn đ n BHXH BHTN BHTNLĐ BNN nh n v n phải đ n BHYThằn th n bằn 4 5% c a 50% mức ti n l ơn th n mà n ời lao độn đ ợc h ởntheo quy định c a ph p luật Sau thời ian tạm iam tạm iữ hoặc tạm đình ch côn
t c n u đ ợc cơ quan c thẩm quy n x c định bị oan ai khôn vi phạm ph p luật thìthực hiện việc đ n bù BHXH BHTN BHTNLĐ BNN trên ti n l ơn th n đ nBHXH bắt buộc và truy đ n BHYT trên ti n l ơn đ ợc truy lĩnh tr ờn hợp cơquan c thẩm quy n x c định n ời lao độn là c tội thì khôn thực hiện việc đ n
bù BHXH BHTN BHTNLĐ BNN và khôn phải truy đ n BHYT cho thời ian bịtạm iam
N ời lao độn n ừn việc theo quy định c a ph p luật v lao độn mà v n đ ợc
h ởn ti n l ơn thì n ời lao độn và đơn vị thực hiện đ n BHXH BHYT BHTNBHTNLĐ BNN theo mức ti n l ơn n ời lao độn đ ợc h ởn tron thời ian
n ừn việc [4]
Giải quyết vấn đề nợ đọng bảo hiểm xã hội
Nợ BHXH được phân thành bốn loại đó là:
Trang 37ch là n ời n c n oài bỏ tr n khỏi Việt Nam đơn vị khôn hoạt độn khôn c
n ời quản lý đi u hành Đơn vị chấm dứt hoạt độn iải thể ph ản theo quy định
c a ph p luật đơn vị nợ đan tron thời ian đ ợc tạm dừn đ n vào quỹ h u tr và
từ tuất đơn vị đ ợc cấp c thẩm quy n cho khoanh nợ
Tổ chức thu và thu nợ tại BHXH huyện, BHXH tỉnh
- Biên bản c a c n bộ thu đôn đ c đơn vị đ n ti n
- 02 văn bản đôn đ c đơn vị nộp ti n
- Tr ờn hợp đơn vị c văn bản cam k t nộp đ ti n nợ tron thời hạn 30 n ày thì
ti p t c theo d i đôn đ c đơn vị nộp ti n
Hằn th n chuyển b o c o chi ti t đơn vị nợ (M u B03-TS) kèm theo dữ liệu cho
Phòn /Tổ hai th c và thu nợ để quản lý đôn đ c thu nợ và đ i chi u
27
Trang 38Phòn /Tổ hai th c và thu nợ:
Ti p nhận h ơ đôn đ c thu h i nợ từ Phòn /Tổ Quản lý thu
ăn cứ h ơ do Phòn /Tổ Quản lý thu bàn iao x y dựn k hoạch và tổ chức thực hiện đôn
đ c đơn vị thực hiện đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN cho
n ời lao độn theo quy định c a ph p luật ký biên bản đ i chi u thu nộp BHXH BHYT (m
u C05-TS)
Sau 06 th n kể từ n ày đ n đơn vị đôn đ c và thực hiện c c biện ph p đôn đ c mà
đơn vị v n khôn đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN ph i hợp v iPhòn /Tổ Thanh tra - iểm tra lập Danh ch đơn vị đ n hị thanh tra đột xuất (M uD04m-TS) trình Gi m đ c để tổ chức thanh tra chuyên n ành hoặc ph i hợp v i cơquan quản lý lao độn cơ quan Thu thành lập đoàn thanh tra liên n ành Tr ờn hợp
c dấu hiệu phạm tội tr n đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN cho n ờilao độn ph i hợp chuyển h ơ an cơ quan côn an đ n hị đi u tra theo quy định
c a ph p luật hình ự
Đ i v i ch đơn vị là n ời n
hợp v i cơ quan côn an để c
c n oài vi phạm ph p luật c dấu hiệu bỏ tr n thì ph i biện ph p n ăn chặn bỏ tr n khỏi Việt Nam
Nhận k t quả thanh tra kiểm tra từ Phòn /Tổ Thanh tra - iểm tra theo d i đôn đ c đơn vị thực hiện theo quy định
Phòn /Tổ Thanh tra - iểm tra:
Nhận h ơ từ Phòn /Tổ hai th c và thu nợ chuyển đ n tổ thanh tra chuyên n ành v đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN đảm bảo n uyên tắc theo quy định và x phạt vi phạm hành ch nh theo quy định c a ph p luật
huyển 01 bộ h ơ thanh tra kiểm tra cho Phòn /Tổ hai th c và thu nợ để theo d i đôn đ
c đơn vị thực hiện
Đánh giá, báo cáo tình hình nợ, thu nợ
Trang 39ơn tiện thôn tin đại
Hằn quý Phòn /Tổ hai th c và thu nợ lập i b o c o đ nh i tình hình thu nợ(M u B03a-TS) kèm theo dữ liệu điện t chi ti t đơn vị nợ BHXH BHYT BHTNBHTNLĐ BNN (M u B03-TS) c a thán cu i quý i BHXH cấp trên [5]
1.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu bảo hiểm xã hội cấp huyện
Hoạt độn quản lý thu BHXH bắt buộc chịu nhi u ảnh h ởn c a c c nh n t kh cnhau Công tác quản lý thu BHXH thực hiện đạt k t quả t t hay khôn ph thuộc vào
c c nh n t au:
Trình độ dân trí: Một địa ph ơn c trình độ d n trcao các mặt c a đời n văn h a
xã hội ph t triển khả năn ti p cận v i c c n u n thông tin văn minh, ch nh th n c a
n ời d n ẽ tạo đi u kiện thuận lợi cho c c ch nh ch xã hội ph t triển đi u vàođời n n ời d n hơn o v i một địa ph ơn c trình độ d n tr kém ph t triển,
n ời d n bị hạn ch v c c mặt c a văn h a xã hội
Đ i v i ch nh ch BHXH y u t quy t định để đ a ch nh ch vào thực tiễn cuộc
n đ là nhận thức c a c c t n l p nh n d n tron đi u kiện trình độ nhận thức c a
n ời d n ti n bộ ẽ đơn iản hơn rất nhi u N ời d n dễ dàn hiểu và nắm bắt đ ợc
ý n hĩa to l n c a ch độ ch nh ch BHXH thông qua c c định h n c a Đản vàNhà n c cũn nh công tác tuyên truy n c a cơ quan BHXH hi nhận thức c a đại
bộ phận n ời d n đặc biệt là n ời lao độn và n ời d n lao độn đ ợc n nlên r rệt ẽ t c độn t ch cực đ n côn t c quản lý thu BHXH iảm b t tình trạn
tr n đ n nợ đọn BHXH đã và đan y kh khăn cho côn t c quản lý thu BHXH
Điều kiện kinh tế-xã hội: Đ y là một tron nhữn nh n t quan trọn làm ảnh h ởn
đ n côn t c quản lý thu BHXH Khi kinh t xã hội ph t triển đời n vật chất c amọi n ời d n tron xã hội đ ợc đảm bảo thì họ m i c ph n kinh t t ch luỹ để quan
t m t i vấn đ bảo hiểm cho bản th n cũn nh ia đình Từ đ chính sách BHXH
m i c cơ hội ph t huy đ ợc vai trò to l n c a mình
29
Trang 40Khi kinh t ph t triển l ợn n ời lao độn c việc làm ẽ tăn lên từ đ làm cho
đ i t ợn thuộc diện tham ia BHXH khôn n ừn tăn lên N ời lao độn ẽ c ựlựa chọn việc làm và tất nhiên c c đơn vị c tham ia BHXH cho n ời lao độn ẽ
đ ợc quan t m nhi u hơn N ợc lại khi kinh t kém ph t triển do kh n hoản lạm
ph t cũn đ n thời làm iảm n ời tham ia BHXH tăn c c đơn vị nợ đọn tr n
đ n do khôn đ n u n lực để duy trì hoạt độn ản xuất kinh doanh
Chính sách tiền công-tiền lương: ùn v i t c độ ph t triển kinh t tron n c cũn
nh th i i mà Nhà n c cũn đi u ch nh ch nh ch ti n l ơn ti n côn ao chophù hợp v i ự ph t triển đ Theo quy định BHXH ở Việt Nam thì ti n l ơn ti ncôn c a n ời lao độn và tổn quỹ l ơn c a đơn vị SDLĐ đ ợc dùn làm căn cứ
để t nh đ n BHXH Hàn năm h nh ph th ờn c đi u ch nh v ti n l ơn cơ ởcũn nh quy định mức l ơn t i thiểu cho từn vùn Qua đ ti n l ơn làm căn cứ
đ n BHXH cũn tăn theo từn thời điểm Sự bi n độn th ờn xuyên liên t c này
v lý thuy t ẽ làm tăn thu cho cơ quan BHXH Tuy nhiên việc này cũn làm chocôn t c quản lý thu ặp một kh khăn nhất định do nhi u đơn vị d n lao độn
ặp p lực phải tăn l ơn cho nh n viên cũn nh tăn ti n phải nộp BHXH d n
t i dễ xảy ra nợ đọn nợ chậm đ n
Trình độ của người làm công tác quản lý: bên cạnh nhữn nh n t kh ch quan trên thìcôn t c quản lý thu BHXH còn chịu ảnh h ởn c a nh n t ch quan từ ch nh nhữn
n ời làm côn t c quản lý Để nắm bắt kịp thời nhữn bi n độn tăn iảm c a đ i
t ợn tham ia diễn bi n ti n l ơn làm căn cứ đ n BHXH… c n bộ quản lý thuphải đảm bảo đ năn lực v trình độ chuyên môn khả năn ph n t ch nhận địnhdiễn
bi n c a kinh t xã hội tình hình ản xuất kinh doanh c tinh th n tr ch nhiệm cao,nhiệt tình v i côn việc… Nh vậy côn t c quản lý thu m i c thể ti n hành thuđún thu đ thu kịp thời và đạt hiệu quả cao ph t hiện kịp thời nhữn hành vi saiphạm tr c lợi để c biện ph p x lý phù hợp
