luận văn thạc sĩ giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội thị xã phú thọ tỉnh phú thọ

và quản lý, Phòngđào tạoiúp đỡ tác giả trong su t Đặc biệt, xin tr n trọn và cảm ơn u ắc đ n th y giáo Tr ơn Đức Toàn đã tận tình h ng d n iúp đỡ tác giả trong su t quá trình nghiên cứu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Luận văn này là do tôi tự thực hiện và hoàn thiện d i ự h n d n c a th

y i o Tr ơn Đức Toàn c liệu d n tron đ tài hoàn toàn trun thực v i thực t c c tài liệu tr ch

d n c n u n c r ràn Nhữn k t luận khoa học c a luận văn ch a từn đ ợc côn b

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Lê Tuấn Nam

i

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban i m hiệu, khoa Kinh t au

đại học tr ờn Đại học Th y lợi đã tận tình giảng dạy và quá

trình học tập và hoàn thiện đ tài nghiên cứu này

và quản lý, Phòngđào tạoiúp đỡ tác giả trong su t

Đặc biệt, xin tr n trọn và cảm ơn u ắc đ n th y giáo Tr ơn Đức Toàn đã tận tình

h ng d n iúp đỡ tác giả trong su t quá trình nghiên cứu để hoàn thiện luận văn.Xin đ ợc cảm ơn Ban i m đ c và c c đ ng chí cán bộ, viên chức Bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ đã cun cấp tài liệu và tạo đi u kiện giúp tác giả trong quá trình thực hiện

đ tài

Xin chân thành cảm ơn c c bạn bè đ ng nghiệp đã

hiện đ tài, nhờ đ tác giảm i c

Xin trân trọn c m ơn!

Tác giả luận văn

Lê Tuấn Nam

1.1.4 Các tiêu ch

1.3.1 Thực trạn1.3.2 inh n hiệm quản lý thu bảo hiểm xã hội một địa ph ơn .1.3.3 Nhữn bài học kinh n hiệm đ ợc rút ra cho thị xã Phú Thọ v

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ PHÚ THỌ TỈNH PHÚ THỌ

2.1 i n n hị đ i v i bảo hiểm xã hội t nh Phú Thọ 103

2.2 i n n hị v i bảo hiểm xã hội Việt Nam 103

DANH MỤ TÀI LIỆU THAM HẢO 108

v

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là biện ph p nhà n

nhận thấy t m quan trọn c a việc tham

doanh n hiệp mình Tuy nhiên tron

ch nh : còn nhi u doanh n hiệp ch y ì

năm đ n nay BHXH thị xã Phú Thọ đan

Tuy nhiên trên địa bàn v n còn nhi u doanh n hiệp ch

1

mức l ơn t i thiểu vùn để đ i ph hay tr y ì h ởn l

n đ n quy n lợi c a n ời lao độn quy t ch độ c a

BHXH thị xã Phú Thọ

ti n nộp tron thời ian dài làm ảnh

y kh khăn cho côn t c thu và iải

Để đảm bảo hoàn thiện n n cao hiệu quả quản lý thu BHXH iúp bảo vệ quy n lợi

ch nh đ n cho n ời lao độn trên địa bàn t c iả đã lựa chọn đ tài “Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội thị xã Phú Thọ tỉnh Phú Thọ” là luận văn thạc ĩ c a mình.

2 Mục đích nghiên cứu đề tài:

Lấy cơ ở đ nh i thực trạn côn t c quản lý thu BHXH tại BHXH thị xã Phú Thọ

để đ xuất một iải ph p c căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện côn t cquản lý thu BHXH tại thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Đ tài lấy côn t c quản lý thu BHXH BHYT BHTN tại BHXH thị xã Phú Thọ và nhữn y

u t ảnh h ởn đ n việc quản lý thubảo hiểm làm đ i t ợn n hiên cứu ch nh c a đ tài

V mặt nội dun : Đ tài n hiên cứu côn t c quản lý thu BHXH và nhữn nh n t ảnh h ởn đ

n k t quả c a côn t c này

4 Phương pháp nghiên cứu

c ph ơn ph p đ ợc t c iả d n tron n hiên cứu bao m:

bảo hiểm tại BHXH thị xã Phú Thọ.

tài liệu thu thập đ ợc làm cơ

quản lý thu bảo hiểm tại BHXH trên địa bàn

nhau nh ph ơn

5 Nội dung của luận văn

N oài ph n mở đ u k t luận ki n n hị danh m c tài liệu tham khảo nội dun

luận văn đ ợc cấu trúc v

h ơn 2: Thực trạn côn t c quản lý thu BHXH tại thị xã Phú Thọ t nh Phú Thọ

Phú Thọ

3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC

QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1 Tổng quan lý luận về công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội

1.1.1 Khái niệm về bảo hiểm xã hội

khăn và xã hội mất an toàn Tình trạn

xuất ph t triển khi c

khôn thể thi u đ i v i mỗi c

"Bảo hiểm xã hội" trở nên

c a cải cho xã hội và n

ra đời c a quỹ bảo hiểm xã hội

đ i v i côn chức Tron khu vực ản xuất tron lúc này ch a lập quỹ bảo hiểm xã hội nh n

ắc lệnh 29/SL n ày 12-3-1947 và ắc lệnh 77/SL n ày 22-5-1950 đã quy

hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập

do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết,

trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội”

1.1.1.3 Bản chất của bảo hiểm xã hội.

Mọi qu c

nạn r i ro

mà còn là

ia trên th i i đ u thừa nhận ự n hèo đ i c a n ời d n do m đau tai

thất n hiệp… y ra khôn ch là thiệt thòi c a bản th n c nh n ia đình

BHXH là quan hệ ba bên tron

N ợc lại BHXH c

nhữn

Tuy nhiên hai loại hình BHXH và bảo hiểm th

bất kỳ loại hình bảo hiểm nào cũn

1.1.1.4 Chức năng của bảo hiểm xã hội.

c a BHXH

thuộc vào c c đi u kiện c n thi t

hiện ph n ph i lại thu nhập theo cả chi u dọc và chi u n an

cho họ hiểu nhau hơn và

chi cho BHXH là c ch thức phải chi

xuất ổn định

1.1.1.5 Vai trò của bảo hiểm xã hội

Đối với người lao động:

nghiệp ho hiện đại ho thì nhữn r

11

phức tạp hơn hi nhữn r i ro này xảy ra ẽ vật

họ một khoản thu nhập thay th

Đối với người sử dụng lao động:

Đối với xã hội:

1.1.1.6 Nguyên tắc của bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm do Nhà n

đ ch lợi nhuận [9] nên BHXH hoạt độn dựa trên các n uyên tắc cơ bản au:

Mọi người lao động đều có quyền tham gia và hưởng trợ cấp BHXH

Thực hiện n uyên tắc này

cũn c cơ hội đ

t …Tuy nhiên n

vào đi u kiện kinh t

Mức hưởng trợ cấp BHXH phải tương quan với mức đóng góp

t này đặc biệt quan trọn

Mức trợ cấp bảo hiểm cho n

v i rất nhi u y u t

trọn để đảm bảo t nh hấp d n và t nh b n vữn c a BHXH Đ y cũn là n uyên tắc thể hiện

r nét y u t kinh t và y u t xã hội c a hình thức bảo hiểm này

độn bị tạm thời mất khả năn lao độn hoặc thời ian từ khi h t tuổi lao độn đ n lúc ch t

Vả lại tất cả nhữn n ời tham ia BHXH cùn một lúc c nhu c u bảo hiểm vì vậy n uyên tắc tr c h t c a BHXH là lấy đôn bù t lấy quãn đời lao độn c thu nhập để bảo hiểm cho khi iảm hoặc mất khả năn lao độn

Nhà nước thống nhất quản lý BHXH.

BHXH là một ch nh ch l n ảnh h ởn đ n nhi u mặt c a đời n xã hội Nhà n c v i chứcnăn quản lý xã hội c a mình phải c tr ch nhiệm thực hiện ch nh ch xã hội quản lý c choạt độn BHXH để đảm bảo ổn định và côn bằn xã hội Bên cạnh

đ BHXH còn là một y u t quan trọn để hình thành và ph t triển thị tr ờn laođộn N u BHXH đ ợc Nhà n c quản lý th n

n ời lao độn

đ n khu vực kh c… theo yêu c u c a thị tr ờn

bị ảnh h ởn

quan nhất là tron iai đoạn đ u thực hiện BHXH theo yêu c u c a cơ ch thị tr ờn

Kết hợp hài hoà các lợi ích, các mục tiêu và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước

h c v i bảo hiểm th ơn mại BHXH n oài m c đ ch là đảm bảo thu nhập cho n ời lao độn còn phải t nh đ n lợi ch chun và lợi ch c a n ời d n lao độn k t hợp v i c c m c tiêu đ

là m c tiêu xã hội Vì vậy k t hợp hài hòa c c lợi ch c c m c tiêu đ vừa là cơ ở thi t k hệ

th n vừa là đi u kiện để tổ chức thành côn BHXH

15

1.1.1.7 Hệ thống các chế độ Bảo hiểm xã hội

đ ợc ph p luật ho

BHXH n hĩa v

kh ch quan c a xã hội và phù hợp v i đi u kiện kinh t

Theo khuy n n hị c a Tổ chức lao độn

BHXH Việt Nam và địa ph ơn c nhiệm v thực hiện t t ch nh chun cũn

nh côn t c chi trả c c ch độ BHXH n i riên cho n nh n d n trên phạm

vi cả n c Nội dun chi BHXH bắt buộc ở n m c c ch độ:

ch BHXH n i ờilao độn và c tahiện nay bao

đ ợc tự n uyện tham ia tự n uyện lựa chọn mức đ n

v i thu nhập c a mình Trên cơ ở đ

nhằm thực hiện m c đ ch đảm bảo cho c c hoạt độn BHXH

Tuy nhiên, hiện nay hiệu quả thu BHXH n i chun và thu BHXH bắt buộc n i riên đạt k

t quả ch a cao Tron n n kinh t Việt Nam nhi u thành ph n nh hiện nay lợi ch c a c c bêntham ia BHXH là khôn i n nhau Đơn vị SDLĐ thì mon mu n t i đa h a lợi nhuận ti u thiểu h a chi ph Tron khi đ n ời lao độn thì lại mu n

17

Vậy quản lý thu BHXH là “sự tác động có tổ chức của chủ thể quản lý để điều chỉnh

các hoạt động thu Sự tác động đó được thực hiện bằng hệ thống các biện pháp hành

chính, kinh tế và pháp luật nhằm đạt được mục tiêu thu đúng đối tượng, thu đủ số

lượng và không để thất thu tiền đóng BHXH, đảm bảo thời gian theo quy định”.[4]

1.1.3 Vai trò, nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội

1.1.3.1 Vai trò của quản lý thu bảo hiểm xã hội

h t tuổi lao độn

BHXH ẽ đ ợc nhận một ph n thay th thu nhập khi họ bị mất hoặc

ản xuất kinh doanh Đ n thời

tâm tr ch nhiệm c a đơn vị đ i v i n

18

1.1.3.2 Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội

a) Quản lý đ i t ợn tham ia bảo hiểm xã hội

m:

N ời làm việc theo HĐLĐ khôn x c định thời hạn

HĐLĐ theo mùa v hoặc theo một côn

c a n ời d i 15 tuổi theo quy định c a ph p luật v lao độn

n bộ côn chức viên chức theo quy định c a ph p luật v c n bộ côn chức và viên chức

ôn nh n qu c phòn côn nh n côn an n y u đ i v

i tr ờn hợp BHXH Bộ Qu c phòn cho BHXH t

nh

ời làm côn t c kh c tron tổ chức cơBHXH Công an nhân dân bàn giao

N ời quản lý doanh n hiệp n ời quản lý đi u hành hợp t c xã c h ởn ti n l ơn

N ời hoạt độn khôn chuyên tr ch ở xã ph ờn thị trấn

N ời đi làm việc ở n

Nam đi làm việc ở n

c n oài theo hợp đ n quy định tại Luật N ời lao độn Việt c n oài theo hợp đ n tham ia bảo hiểm xã hội bắt buộc

X y dựn đi u ch nh kinh ph hỗ trợ thu hoa h n

k hoạch đi u ch nh để x y dựn

BHXH t nh theo quy định

Bảo hiểm xã hội t nh t nh x y dựn

Giao k hoạch thu: Trên cơ ở k hoạch thu

h n đại lý đ ợc BHXH Việt Nam iao

BHYT BHTN BHTNLĐ BNN k

lý cho BHXH t nh và BHXH huyện

Thời ian: theo h

Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Tổn

BHYT c a đ i t ợn do quỹ BHXH quỹ BHTN đảm bảo

Thu ti n hỗ trợ mức đ n BHYT hỗ trợ mức đ n BHXH tự n uyện c a n

d)Quản lý ti n thu Bảo hiểm xã hội

n hàn hoặc ho bạc Nhà n c

hi nhận đ ợc ti n đ n c a đơn vị c tr ch nhiệm đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN cơ quan BHXH hạch to n thu ti n đ n vào c c quỹ liên quan

Tr ờn hợp ti n đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN c a đơn vị khôn

đ o v i ti n phải đ n theo ch độ quy định thì hạch to n thu theo thứ tự au đy:

Thu đ ti n phải đ n vào quỹ BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN kể cả ti n lãi chậm đ

n đ i v i n ời lao độn đ đi u kiện h ởn BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ HĐLV để kịp thờiiải quy t ch độ BHXH BHTN BHTNLĐ BNN cho n ời lao độn

23

Đơn vị iải thể ph ản chấm dứt hoạt độn theo quy định c a ph p luật hoặc di chuyển nơiđăn ký tham ia đã đ n thừa ti n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN.

c tr ờn hợp hoàn trả BHXH tự n uyện, BHYT

Đơn vị chuyển ti n vào tài khoản chuyên thu khôn thuộc tr ch nhiệm quản lý thu c a cơquan BHXH t nh huyện theo ph n cấp

S ti n đơn vị c nh n đã chuyển vào tài khoản chuyên thu khôn phải là ti n đ nBHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN

1.1.4 Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội

Hoàn thành kế hoạch thu hàng năm: Là

to n c a BHXH Việt Nam và trên địa bàn huyện theo t nh to n c a BHXH t nh S thubằn hoặc cao hơn mức k hoạch đã iao thì đ ợc t nh là hoàn thành

Thời gian hoàn thành kế hoạch thu: hàn th n quý năm BHXH huyện b o cáo BHXH t

nh BHXH t nh b o c o BHXH Việt Nam theo quy định:vào c c n ày cu i

cùn c a th n quý năm BHXH t nh huyện ti n hành ch t liệu b o c o S ti n thu BHXH ph

t inh au thời điểm trên đ ợc t nh vào th n quý năm au

24

Đối tượng thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

iải quy t ch độ BHXH thì đơn vị đ n

BNN và ti n lãi chậm đ n

N ời lao độn khôn làm việc và khôn h ởn ti n l ơn từ 14 n ày làm việc trở lên tron th

n thì khôn đ n BHXH th n đ Thời ian này khôn đ ợc t nh để h ởn

BHTN và đ ợc cơ quan BHXH đ n BHYT cho n

Giải quyết vấn đề nợ đọng bảo hiểm xã hội

Nợ BHXH được phân thành bốn loại đó là:

26

- Biên bản c a c n bộ thu đôn đ c đơn vị đ n ti n

- 02 văn bản đôn đ c đơn vị nộp ti n

Hằn th n chuyển b o c o chi ti t đơn vị nợ (M u B03-TS) kèm theo dữ liệu cho

Phòn /Tổ hai th c và thu nợ:

Ti p nhận h ơ đôn đ c thu h i nợ từ Phòn /Tổ Quản lý thu

ăn cứ h ơ do Phòn /Tổ Quản lý thu bàn iao x y dựn k hoạch và tổ chức thực hiện đôn

đ c đơn vị thực hiện đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN cho

n ời lao độn theo quy định c a ph p luật ký biên bản đ i chi u thu nộp BHXH BHYT (m u C05-TS)

Sau 06 th n kể từ n ày đ n đơn vị đôn đ c và thực hiện c c biện ph p đôn đ c màđơn vị v n khôn

Phòn /Tổ Thanh tra

-D04m-TS) trình Gi m đ c để tổ chức thanh tra chuyên n ành hoặc ph i hợp v

quan quản lý lao độn

c dấu hiệu phạm tội tr n đ n

lao độn ph i hợp chuyển h

c a ph p luật hình

Đ i v i ch đơn vị là n ời n

hợp v i cơ quan côn an để c

c n oài vi phạm ph p luật c dấu hiệu bỏ tr n thì ph i biện ph p n ăn chặn bỏ tr n khỏi Việt Nam

Nhận k t quả thanh tra kiểm tra từ Phòn /Tổ Thanh tra - iểm tra theo d i đôn đ c đơn vị thực hiện theo quy định

Phòn /Tổ Thanh tra - iểm tra:

Nhận h ơ từ Phòn /Tổ hai th c và thu nợ chuyển đ n tổ thanh tra chuyên n ành v đ n BHXH BHYT BHTN BHTNLĐ BNN đảm bảo n uyên tắc theo quy định và x phạt vi phạm hành ch nh theo quy định c a ph p luật

huyển 01 bộ h ơ thanh tra kiểm tra cho Phòn /Tổ hai th c và thu nợ để theo d i đôn đ

c đơn vị thực hiện

Đánh giá, báo cáo tình hình nợ, thu nợ

28

1.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu bảo hiểm xã hội cấp huyện

nhau Công tác quản lý thu BHXH thực hiện đạt k t quả t t hay khôn

Khi kinh t ph t triển

lựa chọn việc làm và tất nhiên c c đơn vị c

Trình độ của người làm công tác quản lý: bên cạnh nhữn nh n t

1.3 Tổng quan thực tiễn về quản lý thu bảo hiểm xã hội tại một số địa phương

1.3.1 Thực trạng chung về quản lý thu bảo hiểm xã hội cấp huyện

iao k hoạch thu cho từn

Ban lãnh đạo BHXH huyện căn cứ vào

đồng)thì BHXH cấp huyện ti n hành đ i chi u chuyển ti n thu v BHXH t nh Hàn th n

quý thực hiện quy t to n v i n n hàn kho bạc huyện

Hàn th n BHXH huyện thực hiện b o c o bằn văn bản v việc thực hiện côn t c quản lý

thu tình hình thu nộp tron th n và ti n độ thu v BHXH t nh tr c n ày 05 hàng tháng

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý thu bảo hiểm xã hội một số địa phương

1.3.2.1 Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Ba tỉnh Phú Thọ

Theo liệu b o c o c a BHXH huyện Thanh Ba: Năm 2017 BHXH huyện Thanh Ba

loa truy n thanh tại c c xã

1.3.2.2 Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội huyện Thủy Nguyên thành phố Hải Phòng

Theo liệu b o c o c a BHXH huyện Th y Nguyên:Năm 2016 theo

h nh vì vậy việc nợ BHXH c a c c doanh n hiệp đan là vấn đ

doanh n hiệp ra tòa

quan đặc biệt là nhận thức từ ph a đơn vị

quy n đã đẩy mạnh việc thanh kiểm tra tại c c đơn vị Bên cạnh đ

UBND huyện ban hành c c văn bản ch đạo c c ngành đơn vị c liên quan tăn

việc thực hiện nhữn quy định c a luật BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn

1.3.2.3 Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ninh

BHXH và côn t c thanh tra kiểm tra BHXH t nh đã tham m u cho UBND ban hành

quy ch ph i hợp tổ chức thực hiện Luật BHXH BHYT BHTN trên địa bàn t nh Quy

n hệ thôn tin vào hoạt độn quản lý Web tite c a BHXH t nh luôn đ ợc chú trọn đ u t

trở thành kênh thôn tin tuyên truy n hữu ch v BHXH

1.3.3 Những bài học kinh nghiệm được rút ra cho thị xã Phú Thọ về thu bảo hiểm

Dựa vào kinh n hiệm từ c c địa ph ơn kh c c thể thấy để đạt đ ợc hiệu quả c o côn côn t

c quản lý thu BHXH c n c ph ơn ph p tổ chức thực hiện nhiệm v một c ch ch độn n tạo

bi t vận d n ức mạnh đoàn k t tron đơn vị và quan trọn

hơn là ức mạnh c a cả hệ th n ch nh trị cùng tham gia vào công tác thu BHXH

ịp thời tham m u đ xuất v i c c cấp uỷ Đản địa ph ơn c biện ph p nhằm tăn

c ờn côn t c ch đạo c c đơn vị SDLĐ trên địa bàn huyện thu nộp BHXH kịp thời đún

quy định h đạo c c cơ quan liên quan ph i hợp chặt chẽ v i BHXH nhằm

thông tin trong công t c quản lý thu một c ch c

1.4 Những công trình nghiên cứu có liên quan tới đề tài

Đã c

tại một

đại học Lao độn

xã hội huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương” Luận văn đ

T c iả Tr n Thị Thanh N a đã bảo vệ thành côn luận văn thạc ĩ quản lý kinh t [7]

v i tên: “ Hoàn thiện công tác quản lý thu bắt buộc tại BHXH huyện Đoan Hùng,

tỉnh

34