Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 3• Nguyên tắc liên kết của mối ghép đinh tán: Thân đinh tán tiếp xúc với lỗ của các tấm ghép, lỗ của các tấm đệm, đinh tán có tác dụng
Trang 2Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 2
• Đinh tán là một thanh hình trụ tròn, một đầu có mũ gọi là mũ sẵn, còn đầu kia sẽ tán thành mũ tán, sau khi đặt vào lỗ trên chi tiết ghép
Trang 3Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 3
• Nguyên tắc liên kết của mối ghép đinh tán: Thân đinh tán tiếp xúc với lỗ của các tấm ghép, lỗ của các tấm đệm, đinh tán có tác dụng như một cái chốt cản trở sự trượt tương đối giữa các tấm ghép với nhau, giữa các tấm ghép với đệm
• Để tạo mối ghép đinh tán cần gia công lỗ trên các tấm ghép, lồng đinh tán và lỗ các tấm ghép, sau đó tán đầu đinh
Trang 4Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 4
• Tán nguội: quá trình tán đinh tiến hành ở nhiệt độ môi trường Dễ thực hiện, giá rẻ nhưng cần lực lớn, dễ làm nứt đầu đinh => thường dung tán kim loại màu hoặc đinh tán thép có đường kính <10mm
• Tán nóng: Nung nóng đầu đinh lên nhiệt độ khoảng 10000C rồi tiến hành tán Tán nóng không làm nứt đầu đinh, cần lực tán nhỏ nhưng
dễ làm biến dạng nhiệt, cong vênh các tấm ghép
Trang 5Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 5
• Mối ghép chắc: mối ghép chỉ dùng để chịu lực khong cần đảm bảo khít
Trang 6Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 6
• Mối ghép chắc kín: vùa dùng để chịu lực vùa đảm bảo kín khít
Trang 7Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 7
• Mối ghép chồng : hai tấm ghép có phần chồng lên nhau
Trang 8Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 8
• Mối ghép giáp mối: hai tấm ghép đối đầu, đầu của hai tấm ghép giáp nhau
Trang 9Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 9
• Mối ghép một hàng đinh : trên mỗi tấm ghép chỉ có một hàng đinh
• Mối ghép nhiều hàng đinh : trên mỗi tấm ghép có nhiều hơn một hàng đinh
Trang 10Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 10
• Ưu điểm:
– Mối ghép đinh tán chắc chắn, chịu được tải trọng va đập, tải rung động
– Dễ quan sát, kiểm tra chất lượng mối ghép
– Ít làm hỏng các chi tiết máy được ghép khi cần tháo rời mối ghép
– Có thể ghép các tấm ghép bằng vật liệu phi kim loại
• Nhược điểm:
– Tốn vật liệu, công sức do cần gia công lỗ và tán đinh
– Chế tạo mối ghép phức tạp, giá thành chế tạo mối ghép cao
– Kích thước của mối ghép tương đối cồng kềnh, khối lượng lớn
Trang 11Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 11
– Dùng trong các mối ghép không được nung nóng tấm ghép
– Dùng trong mối ghép cố định, các tấm ghép bằng vật liệu chưa hàn được
Trang 12Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 12
• Kích thước của mối ghép đinh tán ghép chắc:
– Đối với mối ghép chổng một hàng đinh :
d = 1,5.S; Pđ = (2,4.n + 1).d; e =2.d
Trang 13Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 13
• Kích thước của mối ghép đinh tán ghép chắc kín:
– Đối với mối ghép chồng một hàng đinh :
Trang 14Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 14
Trang 15Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 15
Trang 16Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 16
Trang 17Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 17
Trang 18Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 18
Trang 19Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 19
* Kiểm tra mối ghép chắc chịu mô men uốn, được thực hiện theo
trình tự sau :
•Xác định lực tác dụng lên đinh tán chụi tải trọng lớn nhất: dưới tác dụng của mô men uốn M, mối ghép có xu hướng quay quanh trọng tâm O của mối ghép
•Đinh tán càng xa tâm chuyển vị khả dĩ của nó càng lớn, do đó nó chịu lực tác dụng lớn lực tác dụng lên đinh thứ I ký hiêu là Fi, Fj tỷ lệ với khoảng cách ri từ tâm đinh đến trọng tâm O
•Ta viết được phương trình :
Fđi/ri = const
Trang 20Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 20
Mặt khác, ta có phương trình cân bằng mô men đối với tâm mối ghép:
Suy ra, lực tác dụng lên đinh tán chịu tải lớn nhất là:
Tính ứng suất cắt trên thân đinh tán chịu tải lớn nhất:
Trong đó i là số tiết diện chịu cắt của mỗi đinh
Trang 22Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 22
Thiết kế mối ghép chắc chịu mô men, được thực hiện theo trình tự sau:
•Dựa vào kích thức của tấm ghép ta chọn kích thức đường kính d của đinh tán, xác định chiều dài đinh Sơ bộ chọn số đinh z, vẽ kết cấu của mối ghép, bố trí các đinh theo quan hệ kích thước đã nêu ở trên
•Đặt tải trọng lên mối ghép và kiểm tra độ bền của đinh chịu tải trọng lớn nhất
o Nếu quá dư bền, không đảm bảo tính kinh tế, ta giảm số lượng đinh z, vẽ lại kết cấu, và kiểm tra lại độ bền của mối ghép
o Nếu thiếu bền, thì tăng số lượng đinh z, vẽ lại kết cấu, và kiểm tra lại
o Nếu vừa đủ bền và đảm bảo tính kinh tế, chứng tỏ số đinh z chọn
đã hợp lý
•Vẽ chính xác kết cấu của mối ghép
Trang 23Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 23
ghép trong các nồi hơi
• Việc tính toán chính xác bằng lý thyết rất khó khăn, người ta dùng công thức thực nghiệm: ξ ≤ [ξ]
* Kiểm tra bền của mối ghép chắc kín chịu tác dụng của lực F,
được thực hiện theo trình tự sau:
+Tra bảng để có giá trị của hệ số cản trượt cho phép [ξ]
+Tính lực tác dụng lên mỗi đinh tán trong mối ghép: Fđ = K.F/z
+Tính hệ số cản trượt ξ, tính theo quy ước
Trang 24Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 24
• Thiết kế mối ghép chắc kín chịu tác dụng của lực F, được thực hiện theo trình tự sau:
o Chọn vật liệu chế tạo đinh, tra bảng xác định giá trị của hệ số cản trượt cho phép [ξ]
o Xác định kích thước của đinh theo chiều dày của tấm ghép và dạng kết cấu của mối ghép
o Giả sử chỉ tiêu tính toán ξ <= [ξ] thỏa mãn, tính số đinh z cần thiết:
• Vẽ kết cấu của mối ghép
Kiểm tra bền và thiết kế mối ghép chắc kín chịu momen uốn M, được thực hiện tượng tự như tính mối ghép chắc chịu momen
Trang 25Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 25tác dụng lên mối ghép Biết, Các đinh tán có cùng kích thước và cùng vật liệu có [τc] = 40 Mpa, đường kính thân đinh d = 10 mm.
Trang 26Giảng viên: Kiều Xuân Viễn – Học phần: Chi tiết máy 26
b b