Chương 3-moi truong khong khi - NguyenthanhbinhIUH ď 6. Tầng Ozôn

Chương 3-moi truong khong khi - NguyenthanhbinhIUH ď 6. Tầng Ozôn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ á...

Nội dung: Ôzôn trong không khí

1 Khái niệm

2 Quá trình tạo thành và phân huỷ ôzôn

3 Ôzôn bảo vệ trái đất như thế nào

4 Sản sinh và vận chuyển Ozôn

5 Phân bố Ozôn

6 Cơ chế suy giảm Ôzôn

• Là một phân tử khí có 3 nguyên tử ôxy

• Là một khí hiếm của khí quyển Trái Đất,

• 90% ôzôn ở tầng bình lưu, độ cao 25km, nồng

độ > 1ppm

• Ở độ cao mặt biển, nồng độ ozôn = 0,05ppm, trị số trung bình trong mùa đông là 0,02ppm, mùa hạ là 0,07ppm

• Đơn vị là Dobson

• Một Dobson bằng 2,69 x 1016 phân tử ôzôn trên một xentimét vuông

• hay 2,69 × 1020 trên một mét vuông,

• tương đương với một lớp ôzôn dày 0,001 xentimét trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn (1atm và 0°C)

Ôzôn phân bố không đồng đều theo chiều thẳng đứng và dao động theo vị trí địa lý, từ

230 đến 500 đơn vị Dobson

Tính trung bình thì TLO thấp nhất ở vành đai xích đạo và tăng dần theo vĩ độ

Ôzôn được tạo thành do tác động của bức xạ cực tím UVR (Ultra Violet Radiation) dải sóng 180-240 nm với ôxy

Sau đó ôxy nguyên tử kết hợp với ôxy phân tử để tạo

thành ôzôn theo phản ứng:

M có thể là nguyên bất kỳ nào đó có khả năng mang

theo nguồn năng lượng thoát ra khi tạo thành ôzôn

Quá trình phân huỷ ôzôn do hấp thụ bức xạ Mặt Trời ở dải sóng 280 – 320 nm và do sự

va chạm với ôxy nguyên tử

Ô zon bảo vệ trái đất như thế nao?

Phổ ánh sáng mặt trời

Phổ ánh sáng mặt trời: tia tử ngoại

Phổ ánh sáng mặt trời: tia tử ngoại

Phổ ánh sáng mặt trời: tia tử ngoại

Ultraviolet

• Dải UVA: không gây tác hại cho các tế bào sống như hai dải còn lại và năng lượng của nó bị khí quyển hấp thụ gần một nửa

• Dải UVB:

• Cường độ lớn: gây nên bệnh ung thư da, đục thuỷ

tinh thể, làm cho da bị lão hoá, làm tổn hại động thực vật trên biển và trên cạn

• Cường độ nhỏ: nó lại kích thích cơ thể tổng hợp

vitamin D, giúp cố định canxi cho cơ thể, diệt các vi khuẩn

• Dải UVC thì hầu như bị ôzôn và các thành phần khí

quyển hấp thụ hết và không có khả năng chiếu xuống Trái Đất

Sản sinh và vận chuyển Ozôn

trong khí quyển

• Hình thành: ôzôn được hình thành quanh năm ở tầng bình lưu vùng xích đạo

• Vận chuyển: ôzôn được di chuyển về phía cực nhờ các chuyển động không khí, sau

đó được vận chuyển xuống vùng dưới của tầng bình lưu ở các vĩ độ cao

Phân bố Ôzon theo không gian

và thời gian

Hàm lượng Ozôn thay đổi theo mùa ở các vĩ độ khác nhau

Hàm lượng Ozôn thay đổi theo mùa ở Nauy

Hàm lượng

• Do ôzôn tạo ra ở tầng

bình lưu  nồng độ

tương đối của ôzôn đạt

giá trị cao nhất tại độ cao

30 – 40 km

• Do tính chất không bền

 thời gian tồn tại ngắn

 nồng độ tương đối

giảm khi độ cao giảm

• Ở tầng đối lưu thấp, ôxy

và nitơ tăng lên và tỉ lệ

tương đối của ôzôn giảm

xuống

Cơ chế suy giảm tầng ôzôn

Sự suy giảm tầng ôzôn

Ozon có thể phá hũy bởi:

Xu hướng giảm tầng ôzon

Diện tích lỗ thủng của tầng ozone Nam Cực được ghi nhận cực đại hiện nay vào ngày 22-9-2012 là 21,2 triệu km² (bằng diện tích của cả khu vực Bắc Mỹ)

Sự suy giảm tầng ôzôn – Hậu quả

Tầng Ôzôn có vai trò bảo vệ, chặn đứng các tia cực tím:

- ảnh hưởng đến sức khỏe con người

- Sinh trưởng cây trồng

- Nóng lên tòan cầu

- Phá hũy các các loại vật liệu khác