Hóa vô cơ doc

Mục tiêu học phần: Trang bị cho sinh viên các kiến thức cơ bản về các tính chất lý học, hóa học, nguyên tắc điều chế và một số ứng dụng quan trọng nhất của các đơn chất và hợp chất vô

Trang 1

HOÁ VÔ CƠ

1 Tên học phần: HOÁ VÔ CƠ

2 Mã số:

3 Khối lượng: 4 (4.0.0.8)

Lý thuyết: 60 giờ

Tự học: 120 giờ

4 Đối tượng tham dự: Sinh viên năm thứ ba

5 Điều kiện học phần:

Đã học Hóa học Đại cương

6 Mục tiêu học phần:

Trang bị cho sinh viên các kiến thức cơ bản về các tính chất lý học, hóa học, nguyên tắc điều chế và một số ứng dụng quan trọng nhất của các đơn chất và hợp chất vô cơ phổ biến nhất; các kiến thức

về quy luật biến thiên các tính chất quan trọng như tính axit-bazơ, tính oxy hóa- khử, tính bền và tính tan của các đơn chất cũng như hợp chất của chúng trong nhóm và trong chu kỳ của bảng tuần hoàn; Giải thích bản chất các tính chất và các quy luật biến thiên các tính chất dựa vào các kiến thức của hóa học đại cương

7 Nội dung vắn tắt học phần:

Sự biến thiên tuần hoàn tính chất trong bảng tuần hoàn; Liên kết hóa học và cấu tạo phân tử; Chiền của phản ứng hóa học vô cơ; Một số tính chất chung của các chất vô cơ; Các nguyên tố nhóm A và hợp chất của chúng; Phức chất; Tính chất chung của các kim loại chuyển tiếp; Các nguyên tố nhóm

B và hợp chất của chúng

8 Tài liệu học tập

Sách giáo khoa chính:

[1] Lê Mậu Quyền: Hóa học vô cơ, Nhà Xuất Bản Khoa học & Kỹ thuật

[2] Lê Mậu Quyền: Bài tập hóa học vô cơ, Nhà Xuất Bản Khoa học & Kỹ thuật

Sách tham khảo: Xem đề cương chi tiết

9 Phương pháp học tập và nhiệm vụ của sinh viên:

Dự lớp: đầy đủ theo qui chế

Thảo luận

Bài thu hoạch

Bài tập: hoàn thành các bài tập của học phần

10 Đánh giá kết quả:

Điểm môn học bao gồm 2 phần là: điểm thi cuối kỳ và điểm quá trình

Điểm quá trình (bài tập của học phần + kiểm tra giữa kỳ): trọng số 0,3

Thi cuối kỳ (tự luận + trắc nghiệm): trọng số 0,7

11 Nội dung và kế hoạch học tập cụ thể

chính

LT

1 CHƯƠNG 1- SỰ BIẾN THIÊN TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CÁC NGUYÊN

TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN (3LT)

1.1 Cấu tạo bảng tuần hoàn

- Các loại nguyên tố Cấu trúc của bảng tuần hoàn dạng dài và nguyên

tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng Họ các nguyên tố hiếm 4f và 5f

1.2 Sự biến thiên tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Năng lượng của các obitan Sự biến thiên năng lượng của các obitan

nguyên tử theo chiều tăng điện tích hạt nhân Giản đồ EAO- Z Sự biến

thiên năng lượng các obitan hóa trị của các nguyên tử theo nhóm và

chu kỳ

[1]

Trang 2

- Năng lượng ion hóa I1 Sự biến thiên năng lượng ion hóa thứ nhất của

các nguyên tử theo chiều tăng của điện tích hạt nhân Giản đồ I1- Z

Giải thích sự biến thiên của I1 Giản đồ I1- Z Giải thích sự biến thiên

của I1 theo chu kỳ và theo nhóm

- Ái lực với electron, bán kính nguyên tử Sự biến thiên theo chu kỳ và

nhóm Sự co d và co f

CHƯƠNG 2- CÁC KIẾN THỨC VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC VÀ CẤU TẠO

PHÂN TỬ (4 LT)

2.1 Các khái niệm

- Độ âm điện nguyên tố Thang đo độ âm điện của Pauling Ứng dụng

của độ âm điện Năng lượng liên kết trong liên kết cộng hóa trị Khái

niệm về năng lượng tạo liên kết và năng lượng phá vỡ liên kết, năng

lượng liên kết trung bình

2 2.2 Cấu trúc phân tử

- Công thức Lewis Công thức cộng hưởng Điện tích hình thức Dự

đoán cấu hình không gian của phân tử Mô hình sự đẩy của các cặp

electron hóa trị Công thức Gillespie Quan hệ giữa độ âm điện và góc

liên kết Quan hệ giữa kiểu lai hóa và công thức hình học phân tử Độ

phân cực của phân tử

2.3 Các loại liên kết

- Liên kết ion Năng lượng liên kết ion và năng lượng mạng lưới ion

Công thức Born-Landé và Kapustinski Các yếu tố ảnh hưởng đến

năng lượng mạng lưới ion Liên kết cộng hóa trị Các liên kết yếu: liên

kết hydro và lực Van der Waals

CHƯƠNG 3- CHIỀU PHẢN ỨNG HÓA HỌC VÔ CƠ (2LT)

3.1 Phản ứng trao đổi

- Chất điện ly mạnh, chất điện ly yếu Chiều phản ứng trao đổi

[1]

3 3.2 Phản ứng oxy hóa khử

- Xác định số oxi hóa của một nguyên tố Cân bằng phản ứng oxi hóa

khử Thế khử và công thức tính thế khử của các cặp oxi hóa khử

Chiều và giới hạn của phản ứng oxi hóa khử xảy ra trong dung dịch

nước Giản đồ thế khử và ứng dụng Mối quan hệ giữa thế khử và

năng lượng liên kết Quan hệ giữa thế khử chuẩn của một cặp oxi hóa

-khử và các đại lượng thế đẳng áp nguyên tử hóa, ion hóa, hydrat hóa

Ảnh hưởng của các phối tử tạo phức và các cấu tử tạo kết tủa đến thế

khử của một cặp oxi hóa khử

CHƯƠNG 4- MỘT SỐ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA CÁC CHẤT VÔ CƠ

(2LT)

4.1 Sự hòa tan

- Một số quy luật định tính về sự hòa tan của các chất trong dung môi

lỏng Các yếu tố ảnh hưởng đến độ hòa tan của các hợp chất ion trong

nước

4.2 Nhiệt độ chuyển pha của các chất

- Các yếu tố ảnh hưởng đến nhiệt độ chuyển pha của các chất Tính

nhiệt độ chuyển pha của các chất Ảnh hưởng của liên kết yếu đến

nhiệt độ chuyển pha của các chất

4.3 Tính dẫn điện của các chất, thuyết vùng

- Cấu tạo của kim loại Giải thích tính dẫn điện, tính bán dẫn và cách

điện của kim loại

4.4 Tính chất từ của các chất

- Chất thuận từ và chất nghịch từ Nguyên nhân sự khác nhau về tính

chất từ của hai loại chất này Momen từ của chất thuận từ

[1]

Trang 3

CHƯƠNG 5- HYDRO VÀ NƯỚC (2LT)

5.1 Hydro

- Cấu tạo và lý tính Tính chất hóa học của hydro Hydro mới sinh

Phương pháp điều chế và ứng dụng của hydro

4 5.2 Các hydrua

- Hydrua cộng hóa trị Hydrua ion Hydrua kiểu kim loại

5.3 Nước

- Cấu tạo và tính chất lý học của nước Tính chất bất thường của nước

Tính chất hóa học của nước Giản đồ thế khử của nước

CHƯƠNG 6- CÁC HALOGEN (4LT)

6.1 Đặc tính chung của nhóm

- Cấu tạo và số oxi hóa Tính chất lý học

6.2 Tính chất hóa học

- Tính oxi hóa Tính khử Các phương pháp điều chế Ứng dụng

[1]

5 6.3 Các hợp chất

- Hợp chất hydro halogenua: tính chất lý học, hóa học, phương pháp

điều chế Hợp chất halogen chứa oxi: hợp chất HXO, HXO3, HXO4

CHƯƠNG 7- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM VIA (4LT)

7.2 Oxi

- Đơn chất oxi và ozon: cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học, trạng

thái tự nhiên, phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Các oxit:

điều kiện tạo thành, phân loại oxit Các hydroxit: phân loại, các yếu tố

ảnh hưởng đến lực axit và bazơ của các hydroxit Hydro peoxit: cấu

tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều chế và ứng

dụng

7.3 Lưu huỳnh

- Đơn chất Các dạng thù hình Cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa

học, trạng thái thiên nhiên Phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp

chất Đihydrosunfua, SO2, H2SO3, SO32-, H2SO4 và muối của chúng:

cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều chế và

ứng dụng Một số hợp chất khác của lưu huỳnh: axit thiosunfuric, axit

peoxidisunfuric và các muối của chúng: phương pháp điều chế, tính

chất lý học, hóa học và ứng dụng

[1]

6 7.4 Selen, Telu và poloni

- Đơn chất Các dạng thù hình Tính chất lý học, hóa học Trạng thái

thiên nhiên Phương pháp điều chế và ứng dụng của selen Hợp chất

Hợp chất H2X, XO2, H2XO3, XO3, các axit X(VI) và các muối tương

ứng Cấu tạo phân tử, so sánh tính chất lý học, hóa học với các hợp

chất tương ứng của lưu huỳnh

CHƯƠNG 8- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM VA (4LT)

- Hóa trị và số oxi hóa Tính trơ của cặp electron ns

8.2 Nitơ

- Đơn chất Cấu tạo phân tử Tính chất lý học, hóa học Trạng thái tự

nhiên Phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Amoniac và

muối amoni: cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học, phương pháp

điều chế và ứng dụng Các oxit quan trọng của nitơ, axit nitrơ và muối

của nó: điều kiện tạo thành, cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học

[1]

Trang 4

Axit nitric và muối của nó: cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học

Nước cường toan và tính chất của nó Phương pháp điều chế và ứng

dụng của axit nitric

8.3 Phốtpho

- Đơn chất Các dạng thù hình Tính chất lý học, hóa học Trạng thái tự

nhiên Phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Các oxit quan

trọng: điều kiện tạo thành, cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học và

ứng dụng Axit photphorơ, axit photphoric và muối của chúng: cấu tạo

phân tử, tính chất lý học, hóa học Phương pháp điều chế và ứng dụng

của axit photphoric

7 8.4 Asen, antimon và bitmut

- Đơn chất Các dạng thù hình Tính chất lý học, hóa học so sánh với

nitơ và photpho Hợp chất Hợp chất XH3: điều kiện tạo thành, cấu tạo

phân tử, tính chất lý học, hóa học so sánh với NH3 và PH3

- Các oxit Hydroxit và muối của chúng chứa nguyên tố với số oxi hóa

+III, +V: điều kiện tạo thành, cấu tạo phân tử, tính chất lý học, hóa học

so sánh với các hợp chất của photpho

CHƯƠNG 9- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IVA (3LT)

9.2 Cácbon

- Đơn chất Các dạng thù hình Tính chất lý học, hóa học, phương pháp

điều chế và ứng dụn Hợp chất Các bon oxit, CO2, H2CO3 và muối của

nó: công thức cấu tạo, tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều

chế và ứng dụng

9.3 Silic

- Đơn chất Cấu trúc tinh thể, tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự

nhiên, phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Silan: điều kiện

tạo thành, tính chất lý học, hóa học, ứng dụng SiO2, các axit và muối

tương ứng: tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều chế và ứng

dụng

9.4 Gecmani, thiếc, chì

- Đơn chất Các dạng thù hình của thiếc, tính chất lý học, hóa học, trạng

thái tự nhiên, phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Các oxit,

hydroxit và muối tương ứng: tính chất lý học, hóa học so sánh với các

hợp chất của silic Phương pháp điều chế và ứng dụng

[1]

8 CHƯƠNG 10- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IIIA (2LT)

10.2 Bo

- Đơn chất Các dạng thù hình Tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự

nhiên, phương pháp điều chế Hợp chất Oxit, axit và muối của Bo:

công thức cấu tạo, tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều chế và

ứng dụng

10.3 Nhôm

- Đơn chất Tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự nhiên, phương pháp

điều chế và ứng dụng Hợp chất Oxit, hydroxit và muối của nó: tính

chất lý học, hóa học, phương pháp điều chế và ứng dụng

10.4 Gali, Indi và Tali

- Đơn chất Tính chất lý học, hóa học so sánh với nhôm Trạng thái tự

nhiên, phương pháp điều chế và ứng dụng Hợp chất Oxit, hydroxit và

muối của nó: điều kiện tạo thành, tính chất lý học, hóa học so sánh với

[1]

Trang 5

các hợp chất tương ứng của nhôm

CHƯƠNG 11- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IIA (2LT)

- Electron hóa trị và số oxi hóa Sự biến thiên một số tính chất của

nguyên tử: bán kính kim loại, bán kính ion M2+, năng lượng ion hóa

11.2 Đơn chất

- Tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự nhiên, phương pháp điều chế

11.3 Hợp chất

- Oxit, hydroxit và muối của chúng: tính chất lý học, hóa học, phương

pháp điều chế và ứng dụng

- Bari peoxit: tính chất lý học, hóa học, phưong pháp điều chế và ứng

dụng

9 CHƯƠNG 12- CÁC KIM LOẠI KIỀM (2LT)

- Electron hóa trị và số oxi hóa Sự biến thiên một số tính chất của

nguyên tử: bán kính kim loại, bán kính ion M+, năng lượng ion hóa

và ứng dụng

- Oxit, peoxit, supeoxit, ozonit, hydroxit và muối: tính chất lý học, hóa

học Phương pháp điều chế và ứng dụng của Na2O2.

CHƯƠNG 13- PHỨC CHẤT (9LT)

13.1 Một số khái niệm

- Phức chất, dung lượng phối trí của phối tử, số phối trí của nhân trung

tâm

[1]

10 13.2 Liên kết hóa học trong phức chất

- Thuyết liên kết hóa trị, thuyết trường tinh thể, thuyết obitan phân tử

[1]

11 13.3 Phức chất trong dung dịch nước

- Hằng số điện ly, hằng số bền của ion phức và các yếu tố ảnh hưởng

CHƯƠNG 14- TÍNH CHẤT CHUNG CỦA CÁC NGUYÊN TỐ CHUYỂN

TIẾP D (1LT)

14.1 Đặc điểm cấu hình electron hóa trị

- Số electron hóa trị Sự biến thiên năng lượng các obitan hóa trị theo

chu kỳ và theo nhóm

14.2 Tính chất chung

- Tính kim loại, số oxi hóa, khả năng tạo phức, tính chất từ, nhiệt độ

nóng chảy, nhiệt độ sôi và sự biến thiên theo chu kỳ và theo nhóm

[1]

12 CHƯƠNG 15- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM VIB (3LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự biến thiên tính kim loại, năng lượng ion

hóa

và ứng dụng

- Các hợp chất chứa nguyên tố với các số oxi hóa 0, +II, +III, +IV, +VI,

chủ yếu là các hợp chất của crôm: tính chất lý học, hóa học, phương

[1]

Trang 6

pháp điều chế và ứng dụng

CHƯƠNG 16- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM VIIB (3LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự biến thiên tính kim loại, năng lượng ion

hóa

13 16.2 Đơn chất

và ứng dụng

- Các hợp chất chứa nguyên tố với các số oxi hóa 0, +II, +III, +IV, +VI,

chủ yếu là các hợp chất của mangan: tính chất lý học, hóa học,

phương pháp điều chế và ứng dụng

CHƯƠNG 17- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM VIIIB (3LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự phân chia thành họ sắt và họ platin

[1]

14 17.2 Họ sắt

- Đặc tính chung của họ sắt Sự biến thiên số oxi hóa, bán kính kim loại,

năng lượng ion hóa trong họ Đơn chất, tính chất lý học, hóa học, trạng

thái tự nhiên, phương pháp điều chế Hợp chất Các hợp chất quan

trọng chứa nguyên tố với số oxi hóa 0, +II, +III, +IV, +VI và +VIII: tính

chất lý họa, hóa học, phương pháp điều chế và ứng dụng

CHƯƠNG 18- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IB (2LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự biến thiên bán kính kim loại, năng

lượng ion hóa

và ứng dụng

- Các hợp chất chứa các nguyên tố + I, Cu(II) và Au(III): tính chất lý học,

hóa học, phương pháp điều chế và ứng dụng

CHƯƠNG 19- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IIB (2LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự biến thiên bán kính kim loại, bán kính

ion, năng lượng ion hóa

và ứng dụng

[1]

15 19.3 Hợp chất

- Các hợp chất chứa nguyên tố với số oxi hóa +II và Hg(I): tính chất lý

học, hóa học, phương pháp điều chế và ứng dụng

CHƯƠNG 20- CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM IIIB, IVB VÀ VB (1LT)

- Electron hóa trị, số oxi hóa Sự biến thiên một số tính chất của nguyên

tử: bán kính kim loại, năng lượng ion hóa

[1]

Trang 7

- Tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự nhiên

20.3 Hợp chất Oxit, hydroxit, muối tương ứng: tính chất lý học, hóa

học

CHƯƠNG 21- CÁC NGUYÊN TỐ LANTANOIT VÀ ACTINOIT (1LT)

21.1 Đặc điểm chung

- Cấu hình electron, số oxi hóa Sự biến thiên bán kính kim loại, năng

lượng ion hóa

- Tính chất lý học, hóa học, trạng thái tự nhiên

- Các hợp chất quan trọng: tính chất lý học, hóa học

CHƯƠNG 22- CÁC KHÍ HIẾM (1LT)

22.1 Đặc điểm chung của nhóm

- Cấu hình electron, số oxi hóa tím thấy Sự biến thiên kích thước

nguyên tử, năng lượng ion hóa

và ứng dụng

- Các hợp chất của xenon: tính chất lý học, hóa học, phương pháp điều

chế

12 Tài liệu tham khảo

[1] F.Albert Cotton, Geoffrey Wilkinson, Advavced Inorganic Chemistry, 3rd ed, New York, London,

Sydney 1972

[2] N.Akmetov, General and Inorganic Chemistry, Transleted from the Russian by Alexander

Rosinkin, Mir Publishers, Moscow 1983

[3] R.A.Lidin, V.A.Molosco, L.L.Andreeva, Tính chất lý hóa của các hợp chất vô cơ, Nhà xuất bản

Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội 1996

[4] В.И Спицын Л.И Мартыненко Неорганическая химия, чась I (1991), чась II (1994), Изд

Московского университета

[5] Steven S Zumdahl, Chemical principles, 5th Edition, New York, USA

[6] Gary Wulfsberg, Inorganic Chemistry, University Science Books, 2000

[7] Hoàng Nhâm, Hóa học Vô cơ I, II, III, Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, 2004

NHÓM BIÊN SOẠN ĐỀ CƯƠNG

TS Nguyễn Kim Ngà

Ngày tháng năm

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG KH&ĐT

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	228,99 KB