Kinh te the gioi_985.pdf

Kinh te the gioi_985.pdf

TÛĐ LÍU, NGÍN HAĐNG THÏỊ GIÚÂI ĂAÔ NHÍƠN THÛÂC

ặúơc rùìng, xoaâ ăoâi giaêm ngheđo vađ tùng trûúêng phuơ

thuöơc vađo sûơ hûôu hiïơu cuêa hïơ thöịng tađi chñnh quöịc gia

Chó riïng viïơc tòm hiïíu tađi chñnh ăoâng goâp nhû thïị nađo cho

tùng trûúêng – vađ möơt chñnh saâch töịt coâ thïí giuâp cho viïơc ăaêm

baêo sûơ ăoâng goâp cuêa tađi chñnh ra sao - ăaô lađ troơng tím cuêa möơt

nöî lûơc nghiïn cûâu lúân cuêa Ngín hađng trong nhûông nùm qua

Nghiïn cûâu nađy bao göìm nhûông phín tñch tònh huöịng hïơ

thöịng vïì kinh nghiïơm cuêa möơt söị nûúâc cuơ thïí, cuông nhû

nhûông phín tñch kinh tïị lûúơng múâi ăíy ăöịi vúâi caâc böơ söị liïơu

phong phuâ cuêa caâc nûúâc Tađi chñnh cho Tùng trûúêng dûơa trïn

nghiïn cûâu nađy, vađ sûê duơng noâ ăïí coâ ặúơc möơt caâi nhòn töíng

húơp vïì viïơc chñnh saâch cho khu vûơc tađi chñnh ặúơc sûê duơng

nhû thïị nađo trong thïị kyê múâi ăïí thuâc ăííy tùng trûúêng vađ goâp

phíìn xoaâ ăoâi giaêm ngheđo

Khi moơi viïơc töịt ăeơp, tađi chñnh seô hoaơt ăöơng ím thíìm ăùìng

sau; nhûng khi moơi thûâ xíịu ăi, thò thíịt baơi cuêa khu vûơc tađi

chñnh laơi hiïơn lïn möơt caâch ăau ăúân Caê thađnh cöng vađ thíịt

baơi ăïìu chuê ýịu bùưt nguöìn tûđ möi trûúđng chñnh saâch Chñnh

saâch cíìn phaêi taơo ra vađ duy trò möơt cú súê haơ tíìng thïí chïị –

trong nhûông lônh vûơc nhû thöng tin, luíơt phaâp, vađ ăiïìu tiïịt –

tûâc lađ nhûông ăiïìu thiïịt ýịu ăïí víơn hađnh suön seê caâc húơp ăöìng

tađi chñnh Trïn hïịt, caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch cíìn lađm

viïơc cuđng vúâi thõ trûúđng ăïí gùưn ăöơng cú khuýịn khñch tû

nhín vúâi lúơi ñch chung Khi tònh traơng chi phñ cöng nghïơ

thöng tin liïn laơc haơ thíịp chûa tûđng coâ, díîn ăïịn sûơ höơi nhíơp

Lúđi noâi ăíìu

lúân hún cuêa thõ trûúđng tađi chñnh toađn cíìu, thò caâc nhađ hoaơchắnh chñnh saâch ặâng trûúâc möơt thaâch thûâc múâi ăïí ăaêm baêosûơ gùưn boâ nađy Chñnh phuê cíìn chuíín bõ sùĩn sađng ăïí xíy dûơnglaơi caâc chñnh saâch cuêa mònh nhùìm tranh thuê nhûông cú höơi naêysinh tûđ quaâ trònh höơi nhíơp toađn cíìu, vađ cuông ăïí ăïì phođngtrûúâc nhûông ruêi ro coâ liïn quan.

Cuöịn saâch nađy dûơa trïn nhûông nghiïn cûâu múâi nhíịt ăïíkhùỉng ắnh möơt söị quan ăiïím ăaô ặúơc baêo lûu tûđ líu, vađ chíịtvíịn nhûông quan ăiïím khaâc Möơt söị nhađ bònh luíơn, tûđ líu ăaôcoi tađi chñnh lađ möơt böơ phíơn gíìn nhû khöng coâ liïn quan gòvúâi phong trađo xoaâ ăoâi giaêm ngheđo; nhûng bùìng chûâng úê ăíyăaô cho thíịy roô rađng rùìng, phaât triïín tađi chñnh coâ vai trođ ăöơclíơp vađ maơnh meô trong viïơc tùng thïm sûơ thõnh vûúơng noâichung Nûúâc nađo xíy dûơng ặúơc möơt möi trûúđng thïí chïị antoađn cho caâc húơp ăöìng tađi chñnh, giuâp cho ngín hađng vađ thõtrûúđng chûâng khoaân coâ töí chûâc hûng thõnh hún, thò nûúâc ăoâseô ặúơc chûâng kiïịn nhûông nöî lûơc cuêa mònh gùơt haâi ặúơcnhiïìu thađnh quaê trong cuöơc chiïịn chöịng ăoâi ngheđo

Ăiïìu tiïịt húơp lyâ caâc cöng ty tađi chñnh lađ möơt phíìn thiïịt ýịutrong cíu chuýơn nađy Nhûng viïơc ăiïìu tiïịt cuông ngađy cađngtrúê nïn phûâc taơp, vađ cuöịn saâch nađy ặa ra möơt söị hûúâng díînăïí ăađm phaân vïì sûơ phûâc taơp íịy Caâc nhađ hoaơch ắnh chñnhsaâch phaêi ăùơc biïơt chuâ yâ ăïịn nhûông ăöơng cú khuýịn khñch dohïơ thöịng ăiïìu tiïịt taơo ra: phaêi gùưn caâc khuýịn khñch tû nhínvúâi lúơi ñch cöng cöơng theo möơt caâch nađo ăoâ ăïí cho sûơ theo doôichùơt cheô caâc thïí chïị tađi chñnh cuêa cú quan giaâm saât chñnh thûâcặúơc cuêng cöị vûông chùưc thïm bùìng sûơ giaâm saât cuêa caâc ăöịitûúơng tham gia thõ trûúđng Cuöịn saâch nađy seô lađm roô möơt ăiïìulađ, caâi gò coâ taâc duơng töịt nhíịt seô phuơ thuöơc vađo hoađn caênh cuêatûđng nûúâc – thñ duơ, úê möơt söị nûúâc, viïơc ban hađnh chûúngtrònh baêo hiïím tiïìn gûêi cöng khai coâ thïí cíìn phaêi chúđ viïơctùng cûúđng thïí chïị ăïí böí trúơ

Mùơc duđ cođn ríịt nhiïìu viïơc chñnh phuê phaêi lađm, nhûngcuông cođn nhûông lônh vûơc khaâc mađ khu vûơc cöng dûúđng nhûkhöng coâ ặúơc lúơi thïị so saânh, trong ăoâ ăaâng lûu yâ nhíịt lađviïơc súê hûôu caâc cöng ty tađi chñnh Möơt líìn nûôa, víịn ăïì laơi lađ

caâc ăöơng cú khuýịn khñch vađ nhûông möịi quan tím vïì mùơt

chñnh trõ Ngoađi caâc víịn ăïì khaâc, caâc quýịt ắnh thûúđng

khöng dûơa trïn tiïu chñ hiïơu quaê, mađ laơi dûơa trïn mong muöịn

ặúơc ban thûúêng cho caâc nhoâm lúơi ñch ăùơc biïơt Vò lyâ do ăoâ,

chûúng trònh tû nhín hoaâ ặúơc thiïịt kïị kyô cađng coâ thïí mang

laơi nhûông lúơi ñch xaô höơi to lúân Trong ăiïìu kiïơn khuêng hoaêng,

ngay caê khi chñnh phuê thíịy coâ lúơi nïịu ặâng ra kiïím soaât ngín

hađng, thò muơc ăñch cuêa chñnh phuê cuông chó lađ ăïí laơi ruât khoêi

cađng súâm cađng töịt – vađ luön caênh giaâc vúâi nguy cú phaâ saên

vađ bođn ruât cuêa nhûông ngûúđi trong cuöơc, nïịu quaâ trònh tû nhín

hoaâ diïîn ra quaâ nhanh trong möơt möi trûúđng thïí chïị ýịu

Nhiïìu nûúâc ăang ngađy cađng lïơ thuöơc nhiïìu hún vađo caâc

cöng ty nûúâc ngoađi ăïí cung cíịp möơt söị dõch vuơ tađi chñnh Xu

thïị nađy seô tiïịp diïîn lađ ăiïìu khöng thïí traânh khoêi Trûúâc hïịt,

vò hïơ thöịng tađi chñnh cuêa híìu hïịt caâc nïìn kinh tïị ăïìu quaâ nhoê

so vúâi nïìn tađi chñnh toađn thïị giúâi Thûâ nûôa, Internet vađ caâc

cöng nghïơ coâ liïn quan ăaô lađm tùng tñnh linh hoaơt cuêa caâc giúâi

haơn tađi chñnh quöịc gia Mùơc duđ chñnh phuê coâ thïí aâp duơng biïơn

phaâp kiïím soaât vöịn ăöịi vúâi caâc luöìng vöịn vađo trong möơt vađi

trûúđng húơp, nhûng hoơ seô thíơt khön ngoan nïịu biïịt sûê duơng deđ

dùơt caâc chñnh saâch baêo höơ cöng ty tađi chñnh trong nûúâc trûúâc

sûơ caơnh tranh cuêa nûúâc ngoađi Bùìng chûâng ăaô chûâng toê roô

rađng lađ, tùng trûúêng vađ sûơ öín ắnh nïìn kinh tïị quöịc dín seô

ặúơc thûơc hiïơn töịt nhíịt bùìng caâch ăaêm baêo khaê nùng tiïịp cíơn

nhûông ngûúđi cung ûâng dõch vuơ tađi chñnh coâ hiïơu quaê vađ coâ uy

tñn cao nhíịt Mùơc duđ ăöơ múê cûêa vïì tađi chñnh thûơc sûơ ăaô taơo ra

nhiïìu kïnh múâi ăïí nhíơp khííu sûơ röịi loaơn kinh tïị tûđ bïn ngoađi

vađo nhûng nhûông ruêi ro nađy ăaô bõ lúơi ñch cuêa viïơc múê cûêa líịn

aât hoađn toađn

Sûơ phaât triïín múâi trong cöng nghïơ thöng tin liïn laơc cuông

lađ möơt ngûúđi cíìm laâi quan troơng cho tađi chñnh Chuâng khöng

nhûông giuâp cho tađi chñnh coâ tñnh chíịt quöịc tïị hún, mađ cođn

giuâp cho viïơc múê röơng phaơm vi vûún röơng cuêa tađi chñnh, nhúđ

ăoâ ăaô lađm tùng maơnh khaê nùng tiïịp cíơn cuêa caâc doanh nghiïơp

nhoê vađ caâc doanh nghiïơp khaâc, mađ hiïơn nay, trïn thûơc tïị, ăaô

bõ gaơt khoêi hïơ thöịng tađi chñnh chñnh thûâc Tađi chñnh phi chñnh

thûâc víîn tiïịp tuơc ăoâng vai trođ quan troơng vađ lađ möơt chuê ăïì seô

ặúơc ăïì cíơp túâi trong tađi liïơu sùưp xuíịt baên cuêa nùm nay - Baâo

caâo Phaât triïín Thïị giúâi 2001/2002: Xíy dûơng thïí chïị cho caâc thõ trûúđng, möơt tađi liïơu böí sung cho cuöịn saâch nađy.

Nïịu ặúơc thûơc hiïơn, caâc caêi caâch tađi chñnh ăïì xuíịt trongcuöịn saâch coâ thïí seô coâ aênh hûúêng síu röơng – vađ thûúđng mangtñnh vö hònh – ăïịn viïơc tùng cûúđng sûơ thõnh vûúơng kinh tïị.Ăöìng thúđi, nhiïìu caêi caâch trong söị nađy ăaô bõ caâc nhoâm lúơi ñchăùơc biïơt ăíìy quýìn thïị chöịng ăöịi Tiïìn ăùơt cûúơc trong cuöơcăua nađy khaâ lúân Ngín hađng Thïị giúâi cam kïịt seô tiïịp tuơc saâtcaânh cuđng caâc quöịc gia thađnh viïn ăïí triïín khai vađ thûơc hiïơncaêi caâch bùìng caâch giuâp ăúô caâc nûúâc nađy hoaơch ắnh caâc chñnhsaâch quöịc gia dûơa trïn caâc bùìng chûâng thûơc nghiïơm ruât ra tûđnhûông thûơc tiïîn töịt ăeơp cuêa caâc nûúâc khaâc

Nicholas SternPhoâ Chuê tõch Cao cíịp vađ Nhađ Kinh tïị trûúêngNgín hađng Thïị giúâi Thaâng 3 nùm 2001

BAÂO CAÂO NGHIÏN CÛÂU CHÑNH SAÂCH NAĐY DO

Gerard Caprio (Nhoâm Nghiïn cûâu Phaât triïín vađ Ban

Chiïịn lûúơc vađ Chñnh saâch Khu vûơc Tađi chñnh) vađ

Patrick Honohan (Nhoâm Nghiïn cûâu Phaât triïín) chíịp buât, vúâi

sûơ höî trúơ vïì mùơt biïn tíơp cuêa Mark Feige Baâo caâo nađy ăaô tñch

luôy vađ töíng húơp kïịt quaê cho túâi nay tûđ möơt chûúng trònh

nghiïn cûâu vïì caâc víịn ăïì cuêa khu vûơc tađi chñnh do Paul

Collier vađ Lyn Squire giaâm saât Caâc nghiïn cûâu göịc lađm tađi

liïơu cú súê cho baâo caâo nađy bao göìm cöng trònh cuêa caâc taâc giaê

vađ cuêa Thorsten Beck, Craig Burnside, Robert Cull, Ash

Demirgüì-Kunt, David Dollar, James Hanson, Philip Keefer,

Leora Klapper, Aart Kraay, Ross Levine (hiïơn ăang úê trûúđng

ăaơi hoơc Minnesota), Millard Long, Giovanni Majnoni, Maria

Soledad Martinez-Peria vađ Sergio Schmukler

Caâc taâc giaê ăaô ặúơc hûúêng lúơi tûđ nhûông cuöơc ăöịi thoaơi vađ

nhíơn xeât cuêa Ban Khu vûơc Tađi chñnh vađ cuêa Amar

Bhattacharya, Biagio Bossone, Craig Burnside, Constantijn

Claessens, Paul Collier, Simeon Djankov, Bill Easterly, Alan

Gelb, Thomas Glaessner, James Hanson, Daniel Kaufmann,

Hiro Kawai, Michael Klein, Daniela Klingebiel, Luc laeven,

Carl-Johan Lindgren (IMF), Millard Long, Giovanni

Majnoni, Donald Mathieson (IMF), Frederic Mishkin (Ăaơi

hoơc Columbia), Ashoka Mody, Jo Ann Paulson, Larry

Promisel, Jo Ritzen, Luis Serven vađ Mary Shirley Nhiïìu

ngûúđi trong söị hoơ cođn ăoâng goâp vađo nhûông nghiïn cûâu cú súê

Möơt phíìn quan troơng trong nhûông nghiïn cûâu nađy bùưt

Nhoâm Baâo caâo

nguöìn tûđ hai dûơ aân nghiïn cûâu lúân cuêa Ngín hađng Thïị giúâi:Cíịu truâc Tađi chñnh (do Asli Demirgüì-Kunt vađ Ross Levinechó ăaơo) vađ Cíịu truâc Tiïìn gûêi (cuông do Asli chó ăaơo), vađ söịliïơu ặúơc thu thíơp trong dûơ aân Ăiïìu tiïịt vađ Giaâm saât gíìn ăíyhún cuêa Ngín hađng Thïị giúâi (do James Barth, Ross Levine vađGerard Caprio ặâng ăíìu) cuông ăaô xuíịt hiïơn ăuâng luâc ăïí goâpphíìn vađo baâo caâo nađy Thađnh viïn cuêa Nhoâm Cöng taâc vòDiïîn ăađn öín ắnh Tađi chñnh vïì Baêo hiïím Tiïìn gûêi cuông ăaô coânhûông ăïì xuíịt quan troơng cho Chûúng 2 Caâc taâc giaê cuông ríịttrín troơng ghi nhíơn sûơ höî trúơ nghiïn cûâu tuýơt vúđi cuêaAnqing Shi, Iffath Sharif, vađ Ying Lin, vađ sûơ trúơ giuâp hađnhchñnh xuíịt sùưc cuêa Agnes Yaptenco Polly Means ăaô coânhûông ăoâng goâp to lúân vïì hònh veô vađ ăöì thõ Viïơc thiïịt kïịsaâch, biïn tíơp, saên xuíịt vađ truýìn baâ do nhoâm Xuíịt baên cuêaNgín hađng Thïị giúâi ăiïìu phöịi.

Nhíơn ắnh trong baâo caâo nghiïn cûâu chñnh saâch nađykhöng nhíịt thiïịt phaên aânh quan ăiïím cuêa Ban Giaâm ăöịcNgín hađng Thïị giúâi hay cuêa chñnh phuê mađ nhûông nhíơn ắnhíịy ăïì cíơp túâi

ADR Chûâng chó tiïìn gûêi Myô

AMC Cöng ty quaên lyâ tađi saên

DIS Hïơ thöịng baêo hiïím tiïìn gûêi

DR Chûâng chó tiïìn gûêi

FDI Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi

GCB Ngín hađng Thûúng maơi Ghana

GDP Töíng saên phíím quöịc nöơi

GDR Chûâng chó tiïìn gûêi toađn cíìu

GNP Töíng saên phíím quöịc dín

IAS Tiïu chuíín haơch toaân quöịc tïị

IPO Chađo baân cöng khai líìn ăíìu

LOLR Cûâu caânh - cho vay - cuöịi - cuđng

LTCM Quaên lyâ vöịn dađi haơn

NAFTA Hiïơp ắnh Thûúng maơi Tûơ do Bùưc Myô

NBC Ngín hađng Thûúng maơi Quöịc gia

OECD Töí chûâc Húơp taâc vađ Phaât triïín Kinh tïị

PPP Ngang giaâ sûâc mua

RFC Cöng ty Tađi chñnh Taâi thiïịt Myô

SEC UÊy ban Chûâng khoaân vađ Giao dõch

SME Doanh nghiïơp vûđa vađ nhoê

SOE Doanh nghiïơp nhađ nûúâc

UCB Ngín hađng Thûúng maơi Uganăa

Caâc tûđ viïịt tùưt

HI BUƠI BÙƠM TÛĐ CUÖƠC KHUÊNG HOAÊNGtađi chñnh lúân nùm 1997-98 lùưng xuöịng, nhûônghíơu quaê coâ nguy cú trúê thađnh thaêm hoơa cuêacaâc thõ trûúđng tađi chñnh ýịu keâm hiïơn roô.

Nhûng ngay caê khi khöng coâ khuêng hoaêngthò viïơc coâ ặúơc möơt hïơ thöịng tađi chñnh thûơchiïơn cung ûâng caâc dõch vuơ thiïịt ýịu cuông coâ thïí taơo ra nhûông

khaâc biïơt lúân cho sûơ phaât triïín kinh tïị cuêa möơt nûúâc Nhûông

kïịt quaê nghiïn cûâu gíìn ăíy ăaô liïn tuơc cho thíịy, ăaêm baêo sûơ

phaât triïín bïìn vûông cuêa khu vûơc tađi chñnh vúâi ñt khuêng hoaêng

nhíịt lađ ăiïìu cíìn thiïịt cho tùng trûúêng vađ xoaâ ăoâi giaêm ngheđo

Toađn cíìu hoaâ lađm tùng thïm nhûông thaâch thûâc cho toađn böơ

kiïịn truâc cuêa khu vûơc tađi chñnh, noâ coâ thïí thay thïị díìn caâc nhađ

cung ûâng trong nûúâc bùìng caâc nhađ cung ûâng nûúâc ngoađi

trong möơt söị dõch vuơ, vađ haơn chïị vai trođ mađ chñnh phuê coâ thïí

ăaêm nhiïơm – trong khi lađm cho nhûông nhiïơm vuơ cođn laơi cuêa

chñnh phuê trúê nïn khoâ khùn hún nhiïìu

Vò víơy, víịn ăïì quan troơng: coâ ặúơc nhûông quýịt saâch tađi

chñnh lúân ăuâng ăùưn, ăaô nöíi lïn nhû möơt trong nhûông thaâch

thûâc chñnh ýịu ăöịi vúâi sûơ phaât triïín trong thïị kyê múâi Tuy

nhiïn, cuöơc tranh caôi do cuöơc khuêng hoaêng khúi lïn ăaô chó ra

nhûông nhûúơc ăiïím trong quan ăiïím chñnh saâch giaâo ăiïìu vïì

caâch thûâc ăaơt ặúơc muơc tiïu nađy Caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh

saâch tađi chñnh seô tûơ ăùơt mònh vađo võ trñ nhû thïị nađo? Cuöịn

saâch nađy cöị gùưng ặa ra möơt caâch tiïịp cíơn maơch laơc vïì viïơc

hoaơch ắnh chñnh saâch tađi chñnh – möơt caâch tiïịp cíơn giuâp caâc

quan chûâc ặa ra ặúơc caâc lûơa choơn chñnh saâch khön ngoan,

thñch ûâng vúâi hoađn caênh trong nûúâc vađ tranh thuê ặúơc nhûông

Töíng quan vađ Toâm tùưt

tađi chñnh lađ möơt trong nhûông víịn ăïì phaât triïín then chöịt

cú höơi mađ möi trûúđng quöịc tïị taơo ra Vúâi nhûông lûơa choơnchñnh saâch ặúơc thöng tin ăíìy ăuê, tađi chñnh coâ thïí trúê thađnhmöơt lûơc lûúơng huđng maơnh thuâc ăííy tùng trûúêng.

Ăíy khöng phaêi lađ cuöịn saâch dûơa trïn viïơc víơn duơng möơtsöị nguýn tùưc trûđu tûúơng; traâi laơi, kïịt luíơn cuêa chuâng töi dûơatrïn viïơc phín tñch caâc bùìng chûâng cuơ thïí Mùơc duđ cođn nhiïìuăiïìu phaêi tòm hiïíu thïm, nhûng cuöịn saâch ăaô thûơc hiïơn ặúơcmöơt khöịi lûúơng lúân caâc phín tñch thûơc nghiïơm, dûơa trïn caâcsöị liïơu thöịng kï phong phuâ vïì nhûông víịn ăïì nađy trong möơtvađi nùm qua Kïịt luíơn nghiïn cûâu nađy ăaô höî trúơ ăùưc lûơc choviïơc lađm roô caâc phûúng aân lûơa choơn coâ liïn quan Líìn ăíìutiïn, nhiïìu niïìm tin ăaô coâ tûđ líu ặúơc khùỉng ắnh bùìng thûơcnghiïơm chi tiïịt; vađ möơt söị phaât hiïơn múâi, coâ leô cođn gíy ngaơcnhiïn hún, ăaô ặúơc tòm thíịy

Noâi caâch khaâc, chuâng ta ăang ăođi hoêi caâc nhađ hoaơch ắnhchñnh saâch phaêi ăöịi mùơt vúâi nhûông thûơc tïị vïì tađi chñnh Ăïịnăíy, coâ thïí vûông tin mađ xaâc ắnh nhu cíìu phaêi ắnh hûúâng laơivađ lađm cho nöơi dung chñnh saâch dađnh cho khu vûơc tađi chñnhsíu sùưc hún Trong nghiïn cûâu nađy, chuâng töi nhíơn diïơn vađtöíng húơp nhûông gò mađ mònh cho lađ nhûông phaât hiïơn then chöịttrong caâc nghiïn cûâu vïì khu vûơc tađi chñnh gíìn ăíy, bao göìmcaê nghiïn cûâu do Ngín hađng Thïị giúâi hay töí chûâc khaâc tiïịnhađnh, nhíịn maơnh nhûông lûơa choơn chñnh saâch coâ thïí töịi ăa hoaâsûơ tùng trûúêng vađ khöi phuơc laơi khu vûơc tađi chñnh, coi ăíy lađlônh vûơc then chöịt ăïí kiïìm chïị – chûâ khöng phaêi phoâng ăaơi– sûơ bíịt öín ắnh Möơt vađi thöng ăiïơp chñnh seô ặúơc ruât ra tûđnghiïn cûâu ăoâ

Roô rađng caâc nïìn kinh tïị tiïn tiïịn ăïìu coâ möơt cú cíịu tađichñnh tinh vi Ăiïìu chûa roô rađng, nhûng laơi ặúơc caâc bùìngchûâng xaâc nhíơn, lađ dõch vuơ do nhûông hïơ thöịng tađi chñnh nađycung ûâng ăaô goâp phíìn quan troơng vađo sûơ thõnh vûúơng cuêa caâcnïìn kinh tïị nađy Chuâng thuâc ăííy tùng trûúêng vađ giaêm búât sûơbíịt öín ắnh, vađ giuâp ăúô ngûúđi ngheđo Lađm cho hïơ thöịng tađichñnh cuêa caâc nûúâc ăang phaât triïín víơn hađnh hûôu hiïơu húntrong viïơc cung cíịp ăíìy ăuê tíịt caê caâc daơng dõch vuơ tađi chñnh– kïí caê viïơc giaâm saât caâc nhađ quaên lyâ vađ giaêm búât ruêi ro – lađ

Baâo caâo nađy lađ sûơ phín

tñch caâc bùìng chûâng

thûơc tiïîn

Tađi chñnh goâp phíìn vađo

sûơ thõnh vûúơng líu dađi

möơt nhiïơm vuơ seô nhíơn ặúơc phíìn thûúêng xûâng ăaâng: sûơ tùng

trûúêng kinh tïị

Tònh traơng chñnh phuê tiïịp tuơc súê hûôu hïơ thöịng ngín hađng

lan trađn, seô lađm suy ýịu hïơ thöịng tađi chñnh chûâ khöng phaêi

ngûúơc laơi Tûđ thûơc tïị nađy coâ thïí thíịy rùìng, cíìn phaêi giaêm búât,

ngay caê nïịu nhû khöng nhíịt thiïịt phaêi xoaâ boê hoađn toađn, hònh

thûâc súê hûôu nhađ nûúâc trong caâc nûúâc coâ thu nhíơp thíịp vađ

trung bònh, núi mađ hònh thûâc nađy töìn taơi phöí biïịn nhíịt Tuy

nhiïn, tû nhín hoaâ cíìn ặúơc thiïịt kïị thíơn troơng, nïịu muöịn

thu ặúơc thađnh quaê vađ giaêm thiïíu nguy cú súâm bõ ăöí vúô

Ngay caê nhûông chñnh phuê khöng thñch nùưm quýìn súê hûôu

trong hïơ thöịng ngín hađng cuông nhíơn thíịy, hoơ buöơc phaêi

ngíịm ngíìm lađm ăiïìu ăoâ trong khuêng hoaêng Vò thïị, troơng

tím cuêa caâc nhađ cíìm quýìn lađ phaêi thoaât ra khoêi noâ cađng súâm

cađng töịt, phaêi sûê duơng thõ trûúđng – chûâ khöng phaêi caâc cú

quan chñnh phuê – ăïí phín ắnh keê thùưng ngûúđi thua Duđng

ngín saâch nhađ nûúâc ăïí taâi cíịp vöịn cho möơt vađi ngín hađng coâ

thïí lađ ăiïìu khöng traânh khoêi trong möơt cuöơc khuêng hoaêng

toađn diïơn thûơc sûơ, nhûng chuâng phaêi ặúơc sûê duơng möơt caâch

tiïịt kiïơm ăïí lađm ăođn bííy cho caâc nguöìn ngín quyô tû nhín vađ

ăöơng cú khuýịn khñch tû nhín Sûơ chíìn chûđ hay nhûông biïơn

phaâp nûêa vúđi – nhû ăaô thíịy trong caâc chñnh saâch loêng leêo do

trò hoaôn chûa muöịn ăiïìu tiïịt, taâi cíịp vöịn hïịt líìn nađy ăïịn líìn

khaâc, hay nhûông hađnh ăöơng tûúng tûơ – seô phaêi traê möơt caâi giaâ

ríịt ăùưt, aênh hûúêng ăïịn hïơ thöịng tađi chñnh vađ nïìn kinh tïị trong

nhûông nùm trûúâc mùưt

Ăïí coâ ặúơc möơt möi trûúđng tùng trûúêng tađi chñnh coâ hiïơu

quaê vađ an toađn, ăođi hoêi phaêi coâ möơt cú súê haơ tíìng cuêa caâc quy

tùưc vađ thöng lïơ phaâp lyâ, vađ nhûông thöng tin kõp thúđi, chñnh

xaâc, ặúơc höî trúơ bùìng viïơc töí chûâc ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât, nhùìm

duy trò nhûông khuýịn khñch mang tñnh chíịt tñch cûơc ăöịi vúâi

caâc ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng tađi chñnh Thađnh cöng úê ăíy

seô thuâc ăííy tùng trûúêng theo hûúâng thiïn vïì giuâp ăúô ngûúđi

ngheđo vađ seô öín ắnh hoaâ nïìn kinh tïị theo hûúâng tùng trûúêng

cao; khaê nùng tiïịp cíơn trûơc tiïịp tađi chñnh cuêa nhûông ngûúđi

hiïơn ăang bõ loaơi trûđ cuông seô ặúơc múê röơng

Chñnh phuê khöng phuđ húơp vúâi chûâc nùng cung ûâng dõch vuơ tađi chñnh

ngay caê khi khuêng hoaêng tíịn cöng

Nhûng ngay caê khi caâc thõ trûúđng víơn hađnh töịt cuông cíìn möơt nïìn taêng phaâp lyâ vađ ăiïìu tiïịt phaâp lyâ vađ ăiïìu tiïịt 

Khuýịn khñch lađ möơt ýịu töị then chöịt ăïí haơn chïị viïơc chíịpnhíơn ruêi ro quaâ ăaâng vađ nhûông hađnh vi gian líơn trong quaênlyâ vađ giaâm saât caâc trung gian tađi chñnh – nhíịt lađ caâc ngín hađngăang coâ nguy cú phaêi chõu sûơ thíịt baơi quaâ ăùưt Bíịt öín ắnh vađăöí vúô lađ neât ăùơc trûng cuêa thõ trûúđng tađi chñnh, nhûng khöngnhíịt thiïịt phaêi traê giaâ quaâ ăùưt nhû nhûông nùm vûđa qua.Chuâng phaên aânh híơu quaê cuêa viïơc chíịp nhíơn ruêi ro vûúơt quaâmûâc ruêi ro mađ xaô höơi chíịp nhíơn Caâi giaâ phaêi traê nađy ríịt hiïơnthûơc: chuâng lađ möơt loaơi thúị coâ thïí töìn taơi dai dùỉng ăaânh vađotùng trûúêng Ăiïìu ăoâ coâ thïí lađm tùng ăoâi ngheđo trong thúđigian trûúâc mùưt, vađ coâ aênh hûúêng líu dađi hún ăïịn ngûúđingheđo, thöng qua viïơc kòm haôm tùng trûúêng líîn cùưt giaêm chitiïu vađo nhûông lônh vûơc nhû giaâo duơc, y tïị.

Hïơ thöịng baêo hiïím tiïìn gûêi, möơt phíìn quan troơng trongmaơng lûúâi an sinh ăïí híơu thuíîn ngín hađng, víîn cođn ăangtrïn ặúđng hònh thađnh úê caâc nûúâc ăang phaât triïín Khöng khoâ

gò ăïí biïịt taơi sao noâ khöng chó lađ möơt hïơ thöịng ăaâng tin cíơyăïí phođng ngûđa hiïơn tûúơng ăöí xö ăïịn ruât tiïìn gûêi, mađ cođn phöíbiïịn vïì chñnh trõ, ăùơc biïơt ăöịi vúâi chuê súê hûôu caâc ngín hađngnhoê trong nûúâc Tuy nhiïn, thûơc tïị gíìn ăíy cho thíịy, chuângcuông lađm giaêm viïơc theo doôi thõ trûúđng cuêa caâc ngín hađng.Mùơc duđ ăiïìu nađy coâ thïí khöng lađm suy ýịu hïơ thöịng ngínhađng úê caâc thõ trûúđng phaât triïín, vúâi ăiïìu kiïơn caâc thõ trûúđngnađy vöịn sùĩn chõu sûơ ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât tûúng ăöịi hûôu hiïơu,nhûng noâ cuông coâ thïí lađm tùng nguy cú khuêng hoaêng vađ giaêmsûơ phaât triïín thõ trûúđng tađi chñnh úê nhûông núi mađ thïí chïị cođnýịu Vò thïị, caâc nhađ cíìm quýìn khi xem xeât víịn ăïì baêo hiïímtiïìn gûêi, trûúâc hïịt cíìn rađ soaât laơi khuön khöí thïí chïị cuêa mònhtrong quaâ trònh ra quýịt ắnh Viïơc xíy dûơng möơt maơng lûúâi

an sinh töịt khöng chó dûđng laơi úê viïơc ríơp khuön nhûông thõtrûúđng ăaô trûúêng thađnh, vađ caâc bùìng chûâng thûơc nghiïơm uênghöơ maơnh meô viïơc tíơn duơng nhûông lûơc lûúơng thõ trûúđng ăaô biïịtăïí haơn chïị nhûông nguy cú gùưn liïìn vúâi viïơc aâp duơng baêo hiïímtiïìn gûêi

Ngín hađng, thõ trûúđng chûâng khoaân vađ vö söị caâc loaơi trunggian khaâc, vađ caâc cöng ty tađi chñnh phuơ thuöơc, tíịt caê ăïìu goâp

vađ möơt chiïịn lûúơc dûơa

trïn cú súê khai thaâc caâc

ăöơng cú khuýịn khñch

Maơng lûúâi an sinh töịt ăođi

hoêi caâc thïí chïị töịt

phíìn vađo sûơ phaât triïín tađi chñnh cín ăöịi Moơi sûơ thiïn võ hoađn

toađn nghiïng vïì phña thõ trûúđng hay ngín hađng ăïìu khöng

thïí lyâ giaêi ặúơc bùìng vö söị nhûông bùìng chûâng hiïơn coâ Traâi

laơi, sûơ phaât triïín cuêa caâc phín ăoaơn khaâc nhau trong hïơ thöịng

tađi chñnh ăïìu gíy aâp lûơc buöơc caâc phín ăoaơn khaâc phaêi ăöíi

múâi, níng cao chíịt lûúơng vađ hiïơu quaê, vađ giaêm giaâ Chuâng

cuông phaât triïín theo kiïíu cöơng sinh, trong ăoâ phín ăoaơn nađy

múê röơng thûúđng ýu cíìu caâc phín ăoaơn khaâc cuông phaêi níng

cíịp Tûúng lai cuêa khu vûơc phi ngín hađng, trong ăoâ ăaâng kïí

nhíịt lađ caâc töí chûâc traê lûúng hûu tû nhín, seô phuơ thuöơc ríịt lúân

vađo caâc chñnh saâch coâ liïn quan cuêa chñnh phuê, vò víơy, viïơc

hoaơch ắnh caâc chñnh saâch nađy cíìn ặúơc suy tñnh thíơn troơng

Híìu hïịt caâc nûúâc ăang phaât triïín ăïìu quaâ nhoê, khöng ăuê

sûâc trang traêi, nïịu khöng ặúơc lúơi tûđ viïơc tiïịp cíơn tađi chñnh

toađn cíìu, bao göìm viïơc tiïịp cíơn dõch vuơ tađi chñnh cuêa caâc cöng

ty tađi chñnh nûúâc ngoađi hoùơc do nûúâc ngoađi súê hûôu Taơo ăiïìu

kiïơn thuíơn lúơi ăïí caâc cöng ty tađi chñnh nûúâc ngoađi coâ uy tñn

tham gia vađo thõ trûúđng nöơi ắa cuông ăaô ặúơc hoan ngïnh: hoơ

seô mang vađo sûơ caơnh tranh, caêi thiïơn tñnh hiïơu quaê, vađ níng

cao chíịt lûúơng cuêa cú súê haơ tíìng tađi chñnh Nhû víơy, chuâng lađ

chíịt xuâc taâc quan troơng cho hònh thûâc phaât triïín tađi chñnh

thuâc ăííy tùng trûúêng Múê cûêa cuông seô keđm theo möơt söị haơn

chïị, trong ăoâ coâ viïơc tùng ăöơ ruêi ro trïn möơt söị phûúng diïơn,

cíìn ặúơc giaâm saât chùơt cheô Noâ cuông seô díîn ăïịn viïơc caâc cöng

ty tađi chñnh trong nûúâc míịt võ thïị kinh doanh, nhûng khaê

nùng tiïịp cíơn caâc dõch vuơ tađi chñnh múâi thûơc sûơ lađ víịn ăïì cuêa

phaât triïín, chûâ khöng phaêi lađ ai seô cung cíịp chuâng

Khu vûơc tađi chñnh, tûđ líu ăaô lađ núi súâm biïịt ûâng duơng sûơ

ăöíi múâi trong cöng nghïơ thöng tin vađ liïn laơc Quöịc tïị hoaâ tađi

chñnh (bíịt chíịp nhûông cöị gùưng nhùìm ngùn chùơn chuâng) lađ

möơt thađnh quaê cuêa ăiïìu nađy Noâ ăaô giuâp giaêm chi phñ vöịn vay

vađ vöịn cöí phíìn noâi chung, mùơc duđ noâ cuông lađm tùng nguy cú

dïî bõ töín thûúng cuêa caâc luöìng vöịn Khoâ coâ thïí ăoaân trûúâc

ặúơc vai trođ ăñch xaâc trong tûúng lai cuêa tađi chñnh ăiïơn tûê

trong viïơc ăííy nhanh quaâ trònh quöịc tïị hoaâ, nhûng chùưc chùưn

noâ seô ríịt to lúân Nïịu sûơ bíịt öín ắnh coâ thïí seô tùng lïn, thò cöng

Ăa daơng hoaâ coâ lúơi cho sûơ öín ắnh vađ phaât triïín

Múê cûêa thõ trûúđng coâ thïí kñch thñch sûơ phaât triïín kñch thñch sûơ phaât triïín 

vò cöng nghïơ coâ thïí

vò cöng nghïơ coâ thïí 

nghïơ quaên lyâ ruêi ro vađ caâc cöng cuơ tađi chñnh coâ liïn quan khaâccuông seô ặúơc caêi tiïịn theo.

Möơt söị kyô thuíơt thöng tin tñn duơng coâ liïn quan, göìm caê cúchïị cho ăiïím, hûâa heơn seô coâ ăoâng goâp quan troơng vađo viïơc múêröơng ăiïìu mađ hiïơn nay víîn cođn lađ khaê nùng tiïịp cíơn ríịt haơnchïị cuêa nhûông ngûúđi ăi vay nhoê ăïịn tñn duơng cuêa khu vûơc tađichñnh chñnh thûâc Ăiïìu nađy seô ăaơt ặúơc bùìng caâch haơ thíịp caâcrađo caên do chi phñ thöng tin cao Ăöìng thúđi, möơt mûâc trúơ cíịpnhíịt ắnh cho phíìn chi phñ chung víîn cođn thñch húơp ăïí goâpphíìn lađm cho caâc töí chûâc tñn duơng vi mö phuơc vuơ ngûúđingheđo vađ ríịt ngheđo coâ thïí ặâng vûông

Trong phíìn töíng quan nađy, sau khi toâm lûúơc nhûông yâ chñnh cuêa böịn chûúng chñnh trong cuöịn saâch, chuâng töi phín tñch nhûông bađi hoơc chñnh saâch chuê ýịu, trònh bađy möơt caâch víơn duơng ăiïín hònh coâ tñnh chíịt minh hoơa vađo nhûông hoađn caênh ăíịt nûúâc traâi ngûúơc nhau Phíìn töíng quan ặúơc kheâp laơi vúâi triïín voơng cuêa nhûông nghiïn cûâu trong tûúng lai.

Toâm tùưt

MUƠC NAĐY CUÊA PHÍÌN TÖÍNG QUAN TOÂM TÙƯT

nhûông líơp luíơn chñnh cuêa caâc chûúng cođn laơi trongbaâo caâo Chuâng töi tíơp trung vađo nhûông phaât hiïơnchñnh ruât ra tûđ nghiïn cûâu thûơc nghiïơm vađ yâ nghôa cú baên cuêanhûông phaât hiïơn ăoâ Nhûông líơp luíơn chi tiïịt vađ nhûông lûu yâcoâ thïí xem trong caâc chûúng tiïịp theo cuđng vúâi phíìn thamkhaêo vúâi khöịi lûúơng lúân nhûông nghiïn cûâu chûâa ặơng trongcöng trònh nađy

Chûúng 1: Ăïí cho tađi chñnh coâ hiïơu quaê

Hiïơn nay coâ ríịt nhiïìu cöng trònh nghiïn cûâu khùỉng ắnhmaơnh meô rùìng, caêi tiïịn phûúng thûâc töí chûâc tađi chñnh seô thuâcăííy vađ ăoâng goâp vađo thađnh tñch hoaơt ăöơng kinh tïị Noâi caâchkhaâc, niïìm mong muöịn chung ặúơc nhòn thíịy möơt hïơ thöịng

dïî dađng tiïịp cíơn ặúơc

Phaât triïín tađi chñnh theo

chiïìu síu taơo ra tùng

trûúêng

tađi chñnh víơn hađnh hûôu hiïơu xuíịt phaât tûđ möịi quan hïơ nhín

quaê roô rïơt giûôa noâ vúâi tùng trûúêng, öín ắnh kinh tïị vô mö vađ

xoaâ ăoâi giaêm ngheđo Híìu nhû chuâng ta ăo lûúđng sûơ phaât triïín

tađi chñnh theo bíịt cûâ caâch nađo thò cuông víîn thíịy coâ möịi liïn

hïơ, úê nhiïìu nûúâc, giûôa noâ vađ mûâc thu nhíơp bònh quín ăíìu

ngûúđi (Hònh 1) Möịi quan hïơ nađy khöng nhíịt thiïịt phaêi mang

tñnh nhín quaê, vađ nhiïìu ýịu töị khaâc cuông coâ thïí goâp phíìn,

nhíịt lađ sûơ öín ắnh cuêa caâc chñnh saâch kinh tïị vô mö Tuy

nhiïn, trong möơt vađi nùm qua, giaê thuýịt cho rùìng möịi quan

hïơ nađy mang tñnh nhín quaê (Hònh 2) ăaô luön luön ặâng vûông

trong bíịt kyđ cuöơc kiïím ắnh thûê nghiïơm kinh tïị lûúơng nađo

Mùơc duđ chûa roô rađng lùưm, nhûng ngûúđi ta víîn cho lyâ do ăïí

tađi chñnh coâ vai trođ quan troơng ăöịi vúâi tùng trûúêng nùìm úê

nhûông chûâc nùng cú baên then chöịt mađ caâc thïí chïị tađi chñnh

ăaêm traâch ÚÊ möơt cíịp ăöơ, tađi chñnh roô rađng liïn quan ăïịn viïơc

chuýín tiïìn ăïí ăöíi líịy hađng hoaâ, dõch vuơ, hoùơc hûâa heơn möơt

mûâc lúơi tûâc trong tûúng lai, nhûng úê cíịp ăöơ síu hún thò hïơ

thöịng thïí chïị cíịu thađnh nïn caâc hònh thûâc töí chûâc tađi chñnh

Thanh doơc cho biïịt biïn ăöơ giûôa caâc tûâ phín võ - mûâc ăöơ phaât triïín síu tađi chñnh trong 50% söị nûúâc úê möîi giai ăoaơn phaât triïín nùìm trong biïn ăöơ nađy Trung võ ặúơc biïíu diïîn dûúâi daơng thanh ngang.

cuêa nïìn kinh tïị phaêi ặúơc coi nhû ăang thûơc hiïơn nhûông chûâcnùng kinh tïị cú baên sau ăíy:

l Huy ăöơng tiïìn tiïịt kiïơm (nïịu khöng coâ noâ thò caâc cú súêhuy ăöơng seô haơn chïị hún nhiïìu)

l Phín böí vöịn ăíìu tû (nhíịt lađ ăïí tađi trúơ cho nhûông dûơ aânăíìu tû hiïơu quaê)

l Giaâm saât caâc nhađ quaên lyâ (sao cho kinh phñ ăaô phín böíặúơc chi tiïu ăuâng kïị hoaơch)

l Chuýín dõch ruêi ro (giaêm búât ruêi ro thöng qua sûơ tñch tuơvađ cho pheâp nhûông ngûúđi sùĩn sađng chíịp nhíơn ruêi ro húnặúơc gaânh chõu)

Caâc bùìng chûâng kinh tïị lûúơng chñnh xaâc vađ ăa daơng chothíịy, sûơ ăoâng goâp cuêa tađi chñnh vađo tùng trûúêng dađi haơn chuêýịu bùìng caâch níng cao nùng suíịt nhín töị töíng húơp cuêa nïìnkinh tïị, chûâ khöng phaêi bùìng töịc ăöơ tñch luôy vöịn

Thöng qua viïơc höî trúơ cho tùng trûúêng, sûơ phaât triïín tađichñnh coâ aênh hûúêng maơnh nhíịt ăïịn viïơc níng cao mûâc söịngcuêa ngûúđi ngheđo Mùơc duđ möơt söị ngûúđi cho rùìng dõch vuơ cuêahïơ thöịng tađi chñnh chñnh thûâc chó coâ lúơi cho ngûúđi giađu, nhûng

söị liïơu laơi cho thíịy ăiïìu ngûúơc laơi Hún nûôa, caâc nûúâc coâ hïơ

thöịng tađi chñnh síu lúân maơnh ăaô thíịy rùìng, suy cho cuđng, noâ

ăaô caâch ly ặúơc hoơ khoêi nhûông biïịn ăöơng vô mö

Bùìng chûâng vïì tíìm quan troơng cuêa möîi loaơi trong hai

thađnh phíìn thïí chïị chñnh cuêa tađi chñnh – ngín hađng vađ thõ

trûúđng chûâng khoaân coâ töí chûâc – cuông ríịt roô rïơt Khöng coâ

bùìng chûâng thûơc nghiïơm nađo híơu thuíîn cho nhûông chñnh

saâch troâi buöơc möơt caâch giaê taơo khu vûơc nađy ăïí ûu ăaôi khu

vûơc kia Trïn thûơc tïị, sûơ phaât triïín cuêa möîi khu vûơc dûúđng

nhû ăaô cuêng cöị thïm thađnh tñch hoaơt ăöơng cuêa khu vûơc kia

bùìng caâch duy trò khoaêng caâch caơnh tranh giûôa caâc cöng ty

tađi chñnh riïng biïơt Mùơc duđ caâc nïìn kinh tïị ăang phaât triïín

dûơa nhiïìu vađo ngín hađng hún lađ thõ trûúđng chûâng khoaân vađ

khu vûơc phi ngín hađng khaâc (Hònh 3), nhûng nhiïìu thaâch

thûâc nöíi cöơm ăaô ăùơt ra trûúâc caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch

vöịn ăang cöị ăaêm baêo rùìng, caê ngín hađng vađ thõ trûúđng ăïìu

ăaơt ặúơc ăíìy ăuê tiïìm nùng hoaơt ăöơng cuêa chuâng Tíịt nhiïn,

öín ắnh kinh tïị vô mö lađ ăiïìu chuê chöịt, nhûng caâc khña caơnh

khaâc laơi coâ liïn quan chùơt cheô hún ăïịn nïìn taêng kinh tïị vi mö

cuêa tađi chñnh

Vúâi khöịi lûúơng vöịn ríịt lúân mađ caâc doanh nghiïơp vay tûđ

ngín hađng, chi phñ ăi vay seô phuơ thuöơc vađo hiïơu quaê hoaơt

ăöơng vađ tñnh caơnh tranh cuêa thõ trûúđng ngín hađng Vïì mùơt

nađy, kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa caâc nïìn kinh tïị ăang phaât triïín

cuông bõ tuơt híơu Tûơ do hoaâ khöng chó gùưn vúâi laôi suíịt baân

buön cao hún, mađ noâ cođn khúi röơng thïm khoaêng caâch giûôa

caâc trung gian (tađi chñnh) - ăiïìu nađy ñt ra ăaô phaên aânh ặúơc

phíìn nađo viïơc caâc ngín hađng ngađy cađng coâ nhiïìu quýìn lûơc

thõ trûúđng

Phaât triïín hònh thûâc tađi trúơ bùìng vöịn cöí phíìn lađ möơt caâch

ăïí haơ thíịp chi phñ tađi trúơ thöng qua caơnh tranh trïn thõ trûúđng

tađi chñnh ÚÊ ăíy, thaâch thûâc lađ, lađm sao coâ thïí xoaâ boê ặúơc víịn

ăïì vïì thöng tin khöng ăöịi xûâng Sûơ phûâc taơp cuêa phíìn lúân caâc

hoaơt ăöơng kinh tïị vađ kinh doanh hiïơn ăaơi ăaô lađm tùng ăaâng

kïí tñnh chíịt ăa daơng cuêa caâc thuê ăoaơn mađ nhûông ngûúđi bïn

trong coâ thïí sûê duơng ăïí che giíịu kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa

Tađi trúơ qua ngín hađng vađ tađi trúơ bùìng vöịn cöí phíìn böí sung chûâ khöng thay thïị cho nhau

doanh nghiïơp Tuy nhûông tiïịn böơ trong cöng nghïơ, kïị toaân vađthûơc tiïîn phaâp lyâ ăaô giuâp cho viïơc hoađn thiïơn caâc cöng cuơkhaâm phaâ, nhûng suy cho cuđng, sûơ khöng ăöịi xûâng vïì thöngtin giûôa ngûúđi sûê duơng vađ ngûúđi cung cíịp vöịn trong caâc nûúâcăang phaât triïín khöng giaêm ặúơc nhiïìu nhû trong caâc nïìnkinh tïị tiïn tiïịn – vađ thûơc tïị cođn töìi tïơ ăi.

Lađn soâng nghiïn cûâu chñnh saâch gíìn ăíy ăaô chó ra sûơ cíìnthiïịt phaêi coâ caâc biïơn phaâp chñnh saâch ăííy maơnh saên xuíịt vađtrao ăöíi thöng tin; haơn chïị viïơc thûơc hađnh quýìn lûơc thõtrûúđng, duđ lađ trong ngín hađng hay do nöơi böơ bïn trong, lađmphûúng haơi ăïịn cöí ăöng; vađ ăaêm baêo sûơ víơn hađnh hiïơu quaêcuêa thõ trûúđng chûâng khoaân coâ töí chûâc Nhûông chñnh saâchnađy dûúđng nhû seô coâ taâc duơng hún nïịu chuâng nhùìm vađo cúsúê haơ tíìng chûâ khöng phaêi trûơc tiïịp vađo baên thín cú cíịu tađichñnh Nhûông nghiïn cûâu gíìn ăíy vïì cú súê haơ tíìng hûôu hiïơuăaơt ặúơc nhiïìu tiïịn böơ nhíịt trong lônh vûơc tû phaâp, vađ trongnhûông lônh vûơc vûúơt ra ngoađi nhûông ýu cíìu hiïín nhiïn vađthiïịt ýịu nhùìm ăaêm baêo ngûúđi cho vay coâ thïí thûơc hiïơn ặúơcnhûông quýìn cuêa mònh möơt caâch mau leơ vađ ñt töịn keâm, trong

ÚÊ

ÚÊ mûâc thu nhíơp trïn ăíìu mûâc thu nhíơp trïn ăíìu

ngûúđi thíịp hún, giaâ trõ tađi saên

ngín hađng coâ xu hûúâng lúân

gíịp nhiïìu líìn mûâc ăöơ vöịn hoaâ

qua thõ trûúđng chûâng khoaân

khi so vúâi caâc nûúâc coâ thu

nhíơp cao.

Tađi chñnh cíìn möơt cú súê

haơ tíìng: luíơt phaâp vađ

thöng tin

trûúđng húơp xaêy ra tònh traơng vúô núơ Ăûúng nhiïn, chñnh phuê

coâ lúơi thïị so saânh trong viïơc soaơn thaêo vađ thûơc hiïơn luíơt

phaâp, vađ chñnh phuê phaêi toađn tím toađn yâ vađo viïơc cíơp nhíơt

vađ ăiïìu chónh luíơt phaâp, vađ caâc thöng lïơ phaâp lyâ vò chuâng

liïn quan ăïịn caâc húơp ăöìng tađi chñnh Cho nïn, ăïí tùng

cûúđng – hoùơc böí khuýịt cho sûơ thiïịu vùưng – caâc hađnh ăöơng

cuêa chñnh phuê, cođn coâ nhûông cú höơi roô rađng vađ thûơc tïị ăïí caâc

ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng khuýịch ăaơi cú cíịu ăiïìu tiïịt

khi cíìn thiïịt Thûơc tiïîn khaâ thađnh cöng úê möơt söị thõ trûúđng

chûâng khoaân coâ töí chûâc lađ nhûông thñ duơ ríịt töịt vïì nhûông

saâng kiïịn tû nhín nhû thïị Ăiïìu nađy phaên aânh möơt hûúâng ăi

túâi ăíìy hûâa heơn, nhíịt lađ khi viïơc triïín khai caâc ăaơo luíơt cuêa

nhađ nûúâc gùơp nhiïìu khoâ khùn

Hiïơn ăang coâ möơt cuöơc tranh luíơn lúân trong giúâi hoơc giaê:

liïơu viïơc soaơn thaêo luíơt phaâp chñnh xaâc coâ phaêi lađ víịn ăïì

chñnh hay khöng Nhûông nghiïn cûâu gíìn ăíy ăang tíơp trung

vađo nhûông kïịt quaê hoaơt ăöơng traâi ngûúơc nhau cuêa hïơ thöịng

tađi chñnh vúâi nhûông cú cíịu phaâp lyâ coâ nguöìn göịc khaâc nhau

Nhûông khaâc biïơt nađy ăaô ặúơc chûâng minh lađ coâ taâc ăöơng ăïịn

sûơ phaât triïín tûúng ăöịi cuêa thõ trûúđng núơ vađ cöí phiïịu, trong

ăiïìu kiïơn caâc cöng ty do nhiïìu ngûúđi nùưm giûô, hoùơc khaâi quaât

hún, lađ caâc cöng ty ăoâ ặúơc tađi trúơ tûđ bïn ngoađi, vađ do ăoâ,

nhûông khaâc biïơt nađy coâ aênh hûúêng ăïịn sûơ phaât triïín cuêa toađn

böơ khu vûơc tađi chñnh Vađ thöng ăiïơp chñnh saâch tûđ caâc kïịt quaê

kinh tïị lûúơng ăïìu khùỉng ắnh theo cuđng möơt hûúâng: viïơc baêo

vïơ coâ hiïơu quaê hún quýìn vïì tađi saên cuêa caâc nhađ tađi trúơ bïn

ngoađi chùỉng nhûông khöng gíy trúê ngaơi cho tùng trûúêng, mađ

cođn taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi cho sûơ phaât triïín cuêa thõ trûúđng tađi

chñnh vađ ăíìu tû

Sûơ tùng trûúêng cuêa hònh thûâc tiïịt kiïơm tíơp thïí – bao göìm

caê viïơc thöng qua caâc cöng ty ăíìu tû vađ quyô tûúng höî, cuông

nhû quyô lûúng hûu vađ caâc cöng ty baêo hiïím nhín thoơ – coâ thïí

thuâc ăííy maơnh phña cíìu cuêa thõ trûúđng cöí phiïịu, cuông nhû

múê röơng caâc loaơi hònh trung gian tađi chñnh sùĩn coâ cho nhûông

ngûúđi trung lûu, ăöìng thúđi taơo aâp lûơc caơnh tranh vúâi tiïìn gûêi

Caâc phûúng thûâc tiïịt kiïơm tíơp thïí giuâp tùng cûúđng vađ níng cíịp hïơ thöịng

ngín hađng Taâc ăöơng cuêa noâ khöng chó goâi goơn trong thõtrûúđng chûâng khoaân: trong nhûông thõ trûúđng trûúêng thađnh vađmúâi nöíi, caâc töí chûâc tiïịt kiïơm theo húơp ăöìng coâ võ trñ trungtím ăïí höî trúơ nhûông phaât kiïịn vïì tađi chñnh dûơa vađo thõtrûúđng, nhû chûâng khoaân coâ baêo ăaêm bùìng tađi saên, viïơc sûêduơng tađi chñnh cú cíịu vađ caâc saên phíím phaât sinh, bao göìmquyô theo doôi chó söị vađ caâc saên phíím töíng húơp ăïí baêo vïơ nhađăíìu tû trûúâc sûơ suy giaêm cuêa thõ trûúđng Nhûông kinh nghiïơmăuâc ruât ặúơc vađ thöng tin vïì viïơc taơo vöịn con ngûúđi, möơt khiặúơc trang bõ cho nhûông ngûúđi quaên lyâ quyô sûê duơng, seô giuâpcho viïơc níng cao chíịt lûúơng quaên lyâ ruêi ro trïn phaơm võ toađnböơ nïìn kinh tïị Sûơ tùng trûúêng cuêa nhûông quyô nađy coâ thïí ăaêmbaêo tađi trúơ nhanh vađ öín ắnh cho nhûông phín ăoaơn thñch húơpchuê ýịu cuêa thõ trûúđng tađi chñnh, nhû caâc cöng ty thú muahay cöng ty huy ăöơng vöịn ruêi ro Chuâng cuông coâ thïí taơo cíìuvïì ăíìu tû dađi haơn, qua ăoâ ặa ra giaêi phaâp dûơa vađo thõ trûúđngcho nhûông löî höíng thíịy ặúơc mađ chñnh phuê nhiïìu nûúâc ăangcöị gùưng líịp ăíìy trong nhiïìu nùm bùìng caâc giaêi phaâp hađnhchñnh töịn keâm vađ boâp meâo Ăiïìu tiïịt khu vûơc nađy, ăoâ lađ viïơcmađ nhiïìu nûúâc cíìn lûu yâ.

Caâc biïơn phaâp thađnh cöng trong viïơc phaât triïín síu thõtrûúđng tađi chñnh vađ haơn chïị viïơc sûê duơng meâo moâ quýìn lûơcthõ trûúđng, ăaô khiïịn coâ nhiïìu cöng ty vađ caâ nhín coâ thïí tiïịpcíơn ặúơc tñn duơng vúâi chi phñ phaêi chùng Tuy nhiïn, cođnngûúđi ngheđo, caâc doanh nghiïơp nhoê vađ doanh nghiïơp vi möthò sao? Nhûông khña caơnh nađo cíìn ăùơc biïơt chuâ yâ ăïí ăaêm baêohoơ khöng bõ boê qua, cho duđ ăaô coâ nhûông caêi thiïơn chung trongkïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa hïơ thöịng tađi chñnh? Khöng coâ gò phaêidöịi mònh rùìng, víịn ăïì khaê nùng tiïịp cíơn lađ dïî giaêi quýịt.Kinh nghiïơm cho thíịy, caâc thïí chïị tađi chñnh chñnh thûâc ríịtchíơm chaơp trong viïơc chíịp nhíơn chi phñ thiïịt líơp phaât sinhkhi muöịn vûún túâi nhûông ăöịi tûúơng khaâch hađng phín taân vađngheđo (cho duđ chó lađ dõch vuơ kiïíu gûêi tiïìn töịi thiïíu) Tuynhiïn, khi tòm caâch caêi thiïơn ăiïìu nađy, cíìn chuâ troơng hai khñacaơnh ríịt thiïịt ýịu lađ thöng tin vađ chi phñ cöị ắnh tûúng ăöịi cao

Caâc lûơa choơn chñnh saâch

vađ cöng nghïơ múâi coâ thïí

múê röơng khaê nùng tiïịp

cíơn tađi chñnh

cíơn tađi chñnh 

cuêa viïơc cho vay qui mö nhoê Nhûông nghiïn cûâu gíìn ăíy

quan tím ăïịn tiïịn böơ cöng nghïơ vađ chñnh saâch ăaô cho thíịy coâ

thïí haơ thíịp nhûông rađo caên ăoâ bùìng caâch nađo

Ríịt nhiïìu töí chûâc tađi chñnh vi mö chuýn mön hoaâ vađ ăíìy

saâng taơo, phíìn lúân ặúơc bao cíịp, ăaô ặúơc thiïịt líơp vađ thu

ặúơc nhûông thađnh cöng to lúân Tó lïơ traê núơ khöng ăuâng kyđ

haơn thíịp - thíịp hún nhiïìu so vúâi caâc chûúng trònh cho vay

ặúơc bao cíịp thuöơc thïị hïơ trûúâc ăaô tûđng hoaơt ăöơng úê caâc nûúâc

ăang phaât triïín - vađ phaơm vi phuơc vuơ cuêa nhûông töí chûâc nađy,

xeât caê vïì söị tuýơt ăöịi líîn nhûông nhoâm ngûúđi trûúâc kia híìu

nhû bõ qún laông nhû phuơ nûô vađ nhûông ngûúđi ríịt ngheđo, ăïìu

ríịt röơng Thađnh cöng nađy lađ do ăaô biïịt dûơa vađo sûơ ăöíi múâi,

chùỉng haơn nhû viïơc sûê duơng caâc húơp ăöìng cho vay theo nhoâm

ăïí khai thaâc tíịt caê caâc tiïìm nùng vïì vöịn xaô höơi vađ aâp lûơc cuêa

nhoâm ăïí giaêm búât hiïơn tûúơng cöị tònh chíy núơ, taơo ra nhûông

khuýịn khñch ăöơng bùìng caâch aâp duơng caâc lõch trònh traê núơ

ăïìu ăùơn vađ nhûông khoaên vay tiïịp theo theo hònh thûâc “cho

vay luôy tiïịn”, vađ möơt cú cíịu quaên lyâ phín taân goơn nheơ hún ăïí

giaêm chi phñ vađ cho pheâp ngûúđi cho vay coâ thïí ắnh laôi suíịt

vöịn vay thíịp úê mûâc phaêi chùng

Cho duđ khöng ặúơc bao cíịp thò möơt söị trong nhûông kyô thuíơt

ăoâ víîn coâ thïí aâp duơng vađo viïơc cho vay nhoê ăöịi vúâi nhûông

ngûúđi khöng ngheđo Hún nûôa, viïơc sûê duơng hiïơu quaê thöng

tin tñn duơng coâ thïí lađm giaêm qui mö töịi thiïíu ăïí khu vûơc tađi

chñnh chñnh thûâc vađ khöng ặúơc bao cíịp coâ thïí cho vay mađ

víîn ăaơt hiïơu quaê vïì chi phñ Cöng nghïơ thöng tin ăaô giuâp cho

viïơc lađm giaêm maơnh ăún giaâ thu thíơp thöng tin vïì quaâ trònh

vay vöịn vađ caâc ăùơc ăiïím coâ liïn quan khaâc, cuông nhû lađm

tùng mûâc ăöơ tinh vi mađ caâc söị liïơu nađy coâ thïí ặúơc duđng ăïí

ăaânh giaâ uy tñn traê núơ Mùơc duđ taâc ăöơng cuêa viïơc coâ ặúơc

nhûông thöng tin nađy ăaô lađm thay ăöíi caâc khuýịn khñch vađ

quýìn lûơc thõ trûúđng theo möơt caâch ríịt tinh tïị - nhûng khöng

phaêi luâc nađo cuông coâ lúơi - nhûng tùng khaê nùng tiïịp cíơn

thöng tin tñn duơng víîn níng cao ặúơc khaê nùng sùĩn coâ cuêa

vöịn vay vađ haơ thíịp chi phñ trung gian



 ăaâng lûu yâ lađ trong ăaâng lûu yâ lađ trong lônh vûơc tađi chñnh vi mö

Chûúng 2: Ngùn ngûđa vađ giaêm thiïíu khuêng hoaêng

Tađi chñnh vöịn lađ dïî ăöí vúô, chuê ýịu lađ do nhûông hađnh ăöơngmaơo hiïím liïn quan tûđ thúđi kyđ nađy sang thúđi kyđ khaâc mađnhiïìu giao dõch tađi chñnh chûâa ặơng Viïơc cho vay tiïìn hömnay khöng chó vò nhûông hûâa heơn hoùơc kyđ voơng thu ặúơc tiïìntrong tûúng lai, mađ ngûúđi ta cođn lađm ăiïìu ăoâ bíịt chíịp caênhûông khoâ khùn do thöng tin haơn chïị hoùơc khöng ăöìng ăïìu,möơt phíìn lađ do ăùơc ăiïím cuêa phña ăi vay (lûơa choơn ngûúơc) vađphíìn khaâc lađ do hađnh vi sau ăoâ cuêa hoơ (lúơi duơng baêo laônh, cöị

yâ lađm liïìu) Tađi chñnh khöng thïí coâ taâc duơng nïịu khöng coâ tñnduơng, mađ tñn duơng laơi ăöìng nghôa vúâi ăođn bííy, cođn ăođn bííycoâ nghôa lađ coâ ruêi ro thíịt baơi, ăöi khi noâ lan röơng thađnh phaênûâng díy chuýìn Trong hoađn caênh ăoâ, kyđ voơng coâ thïí thay ăöíiríịt nhanh, lađm cho giaâ tađi saên dao ăöơng maơnh, vađ ăïịn lûúơtmònh, ăiïìu nađy laơi coâ thïí bõ hađnh vi cuêa ăaâm ăöng lađm chotríìm troơng thïm

Thõ trûúđng tađi chñnh thuöơc daơng kinh doanh sûê duơng hiïơuquaê caâc luöìng thöng tin, nhûng coâ khi cuông coâ sûơ sai lïơch lúân,thíơm chñ ngađy möơt nhiïìu hún, so vúâi mûâc giaâ cín bùìng, ăiïìuăoâ tûơ noâ ăaô chûâng toê noâ nhû nhûông bong boâng, hay tònh traơngbuđng phaât vađ ăöí vúô mang tñnh ăíìu cú Nïịu vö söị nhûông thñduơ trong lõch sûê vïì sûơ suơp ăöí giaâ tađi saên cođn chûa ăuê ăïí chûângminh cho ăiïìu ăoâ, thò lyâ thuýịt cuông ăaô giaêi thñch ặúơc vò saokhi viïơc thu thíơp thöng tin vađ kyâ kïịt húơp ăöìng ăïìu ríịt töịnkeâm thò thõ trûúđng tađi chñnh seô khöng bao giúđ coâ ăíìy ăuê hiïơuquaê hoùơc hoađn toađn ăiïìu hoađ ặúơc sûơ chïnh lïơch giaâ Kiïímắnh ăöịi chûâng thíơn troơng ăaô khùỉng ắnh rùìng, caâ nhínkhöng hoađn toađn húơp lyâ khi ăaânh giaâ ruêi ro: hoơ quaâ coi troơngnhûông diïîn biïịn gíìn ăíy (thïí hiïơn sûơ thiïín cíơn), hoơ buön baântheo phong trađo hún lađ dûơa vađo nhûông ýịu töị nïìn taêng, vađ hoơluön coâ nhûông phaên ûâng cuđng chiïìu (hay taơo xung lûúơng)bùìng caâch mua vađo khi giaâ ăang tùng Cuđng vúâi viïơc lađm chogiaâ tađi saên dao ăöơng maơnh hún vađ goâp phíìn vađo trađo lûu chovay dïî daôi cuêa ngín hađng – ặúơc tiïịp nöịi bùìng sûơ thay ăöíitím lyâ ăöơt ngöơt vađ viïơc töín thíịt tñn duơng tai haơi – caâc ăùơc

Tađi chñnh luön hađm chûâa

ruêi ro

ăiïím hađnh vi nađy ăaô trúê thađnh maênh ăíịt mađu múô cho nhûông

yâ ăöì gian líơn kiïíu Ponzi

Nïịu tađi chñnh lađ dïî ăöí vúô, thò ngín hađng laơi lađ böơ phíơn dïî

ăöí vúô nhíịt Caâc ngín hađng phaêi phuơ thuöơc ríịt nhiïìu vađo giaâ

trõ tin cíơy cuêa nhûông tađi saên mađ hoơ súê hûôu (keê caê uy tñn traê núơ

cuêa ngûúđi ăi vay), nhûng ngín hađng cuông gíy thïm nhûông

phûâc taơp khöng chó trong viïơc chuýín ăöíi kyđ haơn thanh toaân

mađ cođn caê trong caâc khoaên núơ khöng kyđ haơn, tûâc lađ tađi trúơ

bùìng caâch cho vay coâ baêo ăaêm bùìng nhûông tađi saên núơ theo

mïơnh giaâ dûúâi daơng tiïìn gûêi ngín hađng Tñnh chíịt ăùơc biïơt dïî

ăöí vúô cuêa tađi chñnh, trong ăoâ coâ ngín hađng, diïîn ra trong tíịt

caê caâc nûúâc, bíịt kïí mûâc thu nhíơp cuêa nûúâc ăoâ nhû thïị nađo,

nhû ăaô ặúơc chûâng minh qua sûơ buđng nöí khuêng hoaêng ngín

hađng úê nhiïìu nïìn kinh tïị cöng nghiïơp trong thíơp niïn 80 vađ

90 Nhûng hïơ thöịng ngín hađng nùìm ngoađi thïị giúâi cöng

nghiïơp cođn nguy haơi hún, vò úê nhûông nûúâc nađy khuêng hoaêng

lađ cûơc kyđ töịn keâm - xeât caê vïì chi phñ ngín saâch trûơc tiïịp, kòm

haôm tùng trûúêng, lađm chïơch hûúâng caâc chûúng trònh öín ắnh

hoaâ, vađ tríìm troơng thïm tònh traơng ăoâi ngheđo (Hònh 4)

Caâc nûúâc ăang phaât triïín ăang phaêi ặúng ăíìu thïm vúâi

möơt söị nguýn nhín gíy ra nguy cú ăöí vúô Khöng chó nhûông

víịn ăïì vïì thöng tin noâi chung nghiïm troơng hún, mađ nïìn

kinh tïị cuêa caâc nûúâc ăang phaât triïín cuông nhoê hún, vađ tíơp

trung hún vađo möơt söị ngađnh kinh tïị nhíịt ắnh, hoùơc phaêi lïơ

thuöơc vađo möơt söị saên phíím xuíịt khííu nhíịt ắnh, do víơy, ñt coâ

khaê nùng híịp thuơ ặúơc caâc cuâ söịc hay cuđng gaânh chõu nhûông

nguy cú ruêi ro taâch biïơt Hún nûôa, caâc thõ trûúđng múâi nöíi cođn

ăang chûâng kiïịn hađng loaơt sûơ chuýín ăöíi chïị ăöơ lađm thay ăöíi

cú cíịu ruêi ro cuêa möi trûúđng hoaơt ăöơng theo caâch ríịt khoâ

ăaânh giaâ, trong ăoâ ăiïín hònh lađ sûơ giaêm díìn ăiïìu tiïịt tađi

chñnh Ngoađi ra, vò ngín hađng coâ xu hûúâng lađ lûơc lûúơng chuê

ăaơo trong caâc thõ trûúđng tađi chñnh múâi nöíi nïn nhu cíìu vay núơ

seô nhiïìu hún, vađ khaê nùng tiïịp cíơn vöịn cöí phíìn bïn ngoađi cho

cöng ty seô ñt hún Do ăoâ, seô coâ nguy cú ăöí vúô cao hún Viïơc giaâ

cöí phiïịu suy giaêm khöng phaêi lađ vö haơi, nhûng roô rađng lađ ñt

gíy töín thíịt hún sûơ thíịt baơi cuêa ngín hađng, ăiïìu ăoâ giaêi thñch

vò sao phaêi chuâ troơng hún ăïịn khu vûơc ngín hađng.

Ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât khu vûơc tađi chñnh – vïì luíơt chúi trongkhu vûơc tađi chñnh vađ phûúng thûâc ăaêm baêo hiïơu lûơc thûơc thichuâng – ăïìu cíìn thiïịt ăïí haơn chïị hađnh vi lúơi duơng baêo laônh,cöị yâ lađm liïìu, cuông nhû ăïí ăaêm baêo caâc trung gian tađi chñnhcoâ ăöơng cú phín böí nguöìn lûơc vađ thûơc hiïơn chûâc nùng cuêamònh möơt caâch thíơn troơng Mùơc duđ nhûông nùm gíìn ăíy, trïnsaâch baâo ăaô coâ ríịt nhiïìu quan ăiïím thöịng nhíịt vúâi nhaunhûng víîn cođn nhûông khaâc biïơt roô rïơt trong möi trûúđng ăiïìutiïịt trïn khùưp thïị giúâi, vađ ýịu keâm trong lônh vûơc nađy lađnguýn nhín tiïìm íín gíy thïm nguy cú dïî bõ töín thûúng chocaâc thõ trûúđng múâi nöíi

Sûơ ăiïìu tiïịt síu röơng coâ thïí lađ cíìn thiïịt, nhûng bađi hoơc roôrađng tûđ nhûông nghiïn cûâu múâi ăíy vađ trûúâc kia lađ, sûơ ăiïìu tiïịtăoâ cíìn ặúơc böí sung bùìng viïơc sûê duơng caâc ăođn bííy khuýịnkhñch vađ thöng tin ăïí tùng cûúđng ăïịn mûâc töịi ăa söị lûúơng caâcăöịi tûúơng ặúơc thöng tin ăíìy ăuê vađ coâ ăöơng lûơc maơnh meô ăïítheo doôi caâc trung gian tađi chñnh Ăa daơng hoaâ hïơ thöịng caâcăöịi tûúơng theo doôi ngín hađng lađ ăiïìu nïn coâ, khöng phaêi chó

Ăoâi ngheđo tùng vađ víîn tiïịp

tuơc leo thang möơt thúđi gian

sau khuêng hoaêng

vò nhûông cú quan nađy coâ thïí coâ caâc nguöìn thöng tin khaâc

nhau, mađ cođn vò ăöơng cú cuêa chuâng khöng giöịng nhau vađ coâ

thïí cođn khöng minh baơch nûôa Nhûng ai coâ thïí theo doôi ngín

hađng? Coâ ba loaơi ăöịi tûúơng chñnh:

l Chuê súê hûôu, bao göìm ban giaâm ăöịc vađ caâc nhađ quaên lyâ

cíịp cao cuêa ngín hađng, nhûông ngûúđi mađ tađi saên rođng cuêa

hoơ phuơ thuöơc vađo kïịt quaê hoaơt ăöơng thíơn troơng cuêa thïí

chïị nađy

l Thõ trûúđng, hay tíịt caê nhûông ngûúđi cho vay bïn ngoađi

phi chñnh thûâc, vađ caâc bïn ăöịi taâc, nhûông ngûúđi tûơ biïịt

mònh khöng thuöơc diïơn ặúơc “cûâu trúơ”

l Nhûông ngûúđi giaâm saât chñnh thûâc, ăoâ lađ nhûông ăöịi

tûúơng hoaơt ăöơng trong möơt cú cíịu khuýịn khñch ặúơc

xíy dûơng kyô cađng

Nhûông ýịu töị ăaô nïu trïn, goâp phíìn lađm tùng nguy cú ăöí

vúô trong caâc thõ trûúđng múâi nöíi, coâ nghôa lađ chuâng cíìn phaêi

ăaêm baêo sao cho tíịt caê ba ăöịi tûúơng theo doôi nađy ăïìu thûơc

hiïơn nghiïm tuâc chûâc nùng cuêa mònh Thöng tin cíìn nhiïìu

hún, vađ nhûông víịn ăïì vïì ăöơng cú khuýịn khñch cho thíịy möơt

ăiïìu hiïín nhiïn lađ, seô khöng khön ngoan nïịu chó tíơp trung

vađo möơt trong caâc nhoâm ăöịi tûúơng nađy Vađ viïơc caâc thõ trûúđng

nađy biïịn ăöơng nhiïìu hún coâ nghôa lađ, ngay caê viïơc aâp duơng

möơt mö hònh”thađnh cöng nhíịt” nađo tûđ caâc nïìn kinh tïị cöng

nghiïơp cuông coâ thïí khöng ăaơt ặúơc muơc tiïu ăaô ắnh

Baâo caâo nađy khíín thiïịt ăïì nghõ caâc cú quan chûâc nùng

khöng nïn dûđng laơi úê caâc nguýn tùưc Basel hiïơn coâ Ăaêm baêo

cho caâc ngín hađng ặúơc ăa daơng hoaâ maơnh; ăiïìu nađy coâ

nghôa lađ trong nhiïìu nïìn kinh tïị nhoê viïơc coâ mùơt caâc ngín

hađng vuđng hoùơc ngín hađng nûúâc ngoađi lađ víịn ăïì quan troơng

Ăöơng viïn ặúơc ngûúđi cho vay, chùỉng haơn nhû bùưt buöơc caâc

ngín hađng phaêi phaât hađnh nhûông khoaên vay phuơ khöng

ặúơc baêo laônh, lađ möơt phíìn giaêi phaâp ăíìy triïín voơng, nhûng

noâ ăođi hoêi caâc cú quan chûâc nùng phaêi chuâ troơng tùng cûúđng

cung cíịp thöng tin cho caâc ăöịi tûúơng theo doôi nađy, vađ phaêi

tíơp trung vađo möơt nhiïơm vuơ khoâ khùn lađ lađm thïị nađo ăïí caâc

Sûê duơng caâc khuýịn khñch dûơa vađo thõ trûúđng ăïí böí sung cho caâc quy ắnh ăiïìu tiïịt

Cíìn phaêi ăi xa hún tađi liïơu hûúâng díîn Basel

ăöịi tûúơng nađy khöng coâ quan hïơ thín thiïịt vúâi ngín hađngphaât hađnh núơ Ăöìng thúđi, cuông cíìn ăaêm baêo duy trò ăöơng cúkhuýịn khñch ăöịi vúâi nhûông ngûúđi giaâm saât Ăïí hoơ coâ thïíthûơc hiïơn hûôu hiïơu cöng viïơc cuêa mònh, viïơc traê thuđ lao caohöm nay, vađ ăùơc biïơt lađ trong tûúng lai (thöng qua caâc khoaêntiïìn thûúêng hoùơc nhûông khoaên lûúng hûu hađo phoâng) cíìn ăiăöi vúâi vúâi viïơc baêo vïơ khöng ăïí hoơ bõ truy cûâu phaâp luíơt taơithúđi ăiïím hiïơn nay.

Trûúâc nguy cú ăöí vúô tađi chñnh, nhiïìu chñnh phuê ăaô xíydûơng caâc loaơi maơng lûúâi an sinh, mađ vïì cú baên ăïìu thöng quaphûúng thûâc cûâu caânh - cho vay - cuöịi cuđng vađ ngađy cađng phöíbiïịn lađ thöng qua chûúng trònh baêo hiïím tiïìn gûêi cöng khai.Baêo hiïím tiïìn gûêi ngađy cađng thöng duơng úê caâc thõ trûúđng múâinöíi, vò xem ra chuâng lađ möơt caâch hûôu hiïơu ăïí kiïìm chïị tònhtraơng ăua nhau ruât tiïìn úê ngín hađng, ñt ra lađ úê caâc nûúâc coâ thunhíơp cao, vađ giuâp nuöi dûúông caâc ngín hađng baên ắa Tuynhiïn, sûơ töìn taơi cuêa caâc chûúng trònh nađy thûơc tïị coâ thïí lađmxíịu ăi möi trûúđng khuýịn khñch vađ thöng tin, lađm tùng mûâcăöơ vađ tíìn suíịt cuêa caâc cuöơc khuêng hoaêng Trong möơt chûđngmûơc nađo ăoâ, viïơc thađnh líơp caâc chûúng trònh baêo hiïím tiïìngûêi chñnh thûâc coâ thïí xui khiïịn viïơc chíịp nhíơn ăöơ ruêi ro caohún – tím lyâ lúơi duơng baêo laônh, cöị yâ lađm liïìu truýìn thöịng,vöịn coâ xu hûúâng ăi liïìn vúâi híìu hïịt caâc hònh thûâc baêo hiïím.Seô coâ yâ kiïịn phaên ăöịi viïơc xíy dûơng caâc chûúng trònh chñnhthûâc, nhûng cíìn thûđa nhíơn rùìng, thiïịu möơt chûúng trònhchñnh thûâc coâ thïí tûúng ặúng vúâi sûơ xuíịt hiïơn möơt daơng baêohiïím tiïìn gûêi ngíìm – coâ thïí khöng haơn chïị phaơm vi baêo hiïímvađ cuông coâ nguy cú gíy ra tím lyâ lúơi duơng baêo laônh, cöị yâ lađmliïìu Vò thïị, coâ nïn aâp duơng möơt hïơ thöịng cöng khai haykhöng, vađ nïịu coâ, thò nïn aâp duơng kiïíu hïơ thöịng nađo, víîn cođnlađ víịn ăïì thûơc nghiïơm

Dung lûúơng caâc bùìng chûâng tûđ nhûông nghiïn cûâu gíìn ăíycho thíịy, trong thûơc tïị, thay vò giaêm búât khaê nùng xaêy rakhuêng hoaêng, viïơc aâp duơng möơt chûúng trònh baêo hiïím tiïìn

gûêi cöng khai noâi chung laơi keâo theo tònh traơng bíịt öín ắnh

hún cuêa khu vûơc ngín hađng, vađ kïịt quaê nađy dûúđng nhû khöng

diïîn ra theo chiïìu ngûúơc laơi ÚÊ ăíy, tûđ noâi chung ríịt quan

troơng: baêo hiïím tiïìn gûêi khöng coâ hiïơu ûâng ăaâng kïí úê nhûông

nûúâc coâ thïí chïị maơnh, nhûng trong möơt möi trûúđng thïí chïị

ýịu thò noâ coâ nguy cú gíy bíịt öín ắnh Kïịt quaê ăoâ ặúơc cuêng

cöị thïm bùìng kïịt luíơn cho rùìng, khi khai thaâc sûơ sùĩn coâ cuêa

caâc khoaên tiïìn gûêi ăaô ặúơc baêo hiïím thò caâc ngín hađng ăaô

chíịp nhíơn mûâc ăöơ ruêi ro lúân hún

Baêo hiïím lađm giaêm hoaơt ăöơng giaâm saât cuêa ngûúđi gûêi tiïìn,

vađ ăiïìu nađy laơi khöng ặúơc buđ laơi ăíìy ăuê bùìng sûơ giaâm saât

chñnh thûâc, khi caâc thïí chïị cođn ýịu Hún nûôa, trong möi

trûúđng thïí chïị ýịu, sûơ töìn taơi cuêa baêo hiïím tiïìn gûêi laơi ăi

keđm vúâi sûơ phaât triïín thíịp hún cuêa khu vûơc tađi chñnh, ăöìng

thúđi lađm tùng thïm nguy cú xaêy ra khuêng hoaêng Mùơc duđ coâ

thïí töìn taơi möơt nghõch lyâ lađ, cung cíịp baêo hiïím laơi ặa ăïịn ñt

hoaơt ăöơng hún, nhûng cuông coâ thïí, khi ngûúđi ăoâng thúị úê caâc

nûúâc ýịu keâm vïì thïí chïị nhíơn thíịy chñnh quýìn nûúâc hoơ

cöng khai ặâng ra baêo laônh, thò hoơ hiïíu rùìng, möi trûúđng seô

khöng nghiïng theo hûúâng kiïìm chïị chi phñ cuêa sûơ baêo laônh

ăoâ Kïịt quaê lađ, coâ thïí nhûông ngûúđi baêo hiïím thûơc thuơ, hay

baên thín nhûông ngûúđi traê thúị, seô choơn caâch giíịu tađi saên cuêa

mònh ngoađi hïơ thöịng ngín hađng, thíơm chñ coâ thïí úê ngoađi

nûúâc, ăïí traânh bõ ăaânh thúị ăïí líịy tiïìn chi traê baêo hiïím Phaât

hiïơn nađy tûúng phaên maơnh meô vúâi hoơc thuýịt phöí biïịn cho

rùìng, baêo hiïím tiïìn gûêi seô thuâc ăííy quaâ trònh phaât triïín tađi

chñnh theo chiïìu síu – vađ do ăoâ, thuâc ăííy tùng trûúêng – úê

caâc nûúâc ngheđo

Vai trođ cuêa thïí chïị húơp lyâ – mađ trong nghiïn cûâu nađy ặúơc

ăo bùìng caâc chó söị vïì phaâp quýìn, quaên trõ quöịc gia coâ hiïơu

quaê (möơt biïịn söị thay thïị cho viïơc ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât hûôu

hiïơu), vađ naơn tham nhuông ñt – coâ leô lađ nhûông ăiïìu kiïơn cú baên

ăïí giaêm búât cú höơi chíịp nhíơn ruêi ro Baêo hiïím tiïìn gûêi, nïịu

ặúơc thiïịt kïị töịt, cuông coâ thïí ặa ăïịn nhûông kïịt cuơc töịt hún,

nhûng trong ăiïìu kiïơn ăang coâ sûơ trò hoaôn trong viïơc hoađn

thiïơn ăiïìu tiïịt, giaâm saât, phaâp quýìn vađ caâc thïí chïị cú baên

khaâc, thò caâc nhađ ặúng cuơc ăang xem xeât viïơc ban hađnh baêo

hiïím tiïìn gûêi, trûúâc hïịt cíìn tíơp trung giaêi quýịt caâc thïí chïị

coâ liïn quan nađy ăïí giaêm búât nguy cú chíịp nhíơn ruêi ro quaâmûâc Cođn vúâi nhûông nûúâc ăaô coâ sùĩn baêo hiïím tiïìn gûêi cöngkhai thò khöng coâ nghôa lađ hoơ phaêi chíịm dûât ngay líơp tûâcnhûông chûúng trònh nađy – lađm nhû víơy coâ khi cođn díîn ăïịnkhuêng hoaêng – mađ thay vađo ăoâ nïn xem xeât laơi thiïịt kïị cuêahïơ thöịng baêo hiïím, theo hûúâng cuêa nhûông bùìng chûâng ặúơctrònh bađy úê ăíy Ăïí quýịt ắnh tñnh chíịt cuêa thiïịt kïị (chûúngtrònh baêo hiïím), baâo caâo nađy cho rùìng, caâc nhađ ặúng cuơc cíìnruât kinh nghiïơm tûđ thûơc tïị, ăùơc biïơt cíìn tíơn duơng caâc lûơclûúơng thõ trûúđng, ăaêm baêo hïịt sûâc thíơn troơng, chûâ khöng chóăún giaên lađ gùưng sao cheâp thûơc tïị ăaô coâ sùĩn – mađ baên thínchuâng ăaô ríịt ăa daơng – tûđ caâc nûúâc coâ thu nhíơp cao Víịn ăïìcûơc kyđ quan troơng lađ, caâc chñnh phuê khöng ặúơc cung cíịp chocaâc ngín hađng möơt maơng lûúâi an sinh quaâ hađo phoâng, vò ăiïìunađy seô gíy trúê ngaơi cho sûơ phaât triïín cuêa caâc böơ phíơn khaâctrong khu vûơc nađy, cuông nhû coâ nguy cú noâ seô trúê thađnh sûơbaêo laônh cho hađnh vi chíịp nhíơn ruêi ro quaâ mûâc.

Chûúng 3: Thíịt baơi cuêa chñnh phuê trong lônh vûơc tađi chñnh

Hún 40% dín söị thïị giúâi hiïơn víîn ăang söịng úê nhûông nûúâcmađ ăa söị tađi saên ngín hađng ăïìu nùìm trong nhûông ngín hađng

do nhađ nûúâc nùưm quýìn súê hûôu chi phöịi Hònh thûâc súê hûôucuêa chñnh phuê dûúđng nhû phöí biïịn hún úê caâc nûúâc ăang phaâttriïín (Hònh 5) Súê hûôu nhađ nûúâc trong hïơ thöịng ngín hađngvíîn tiïịp tuơc phöí biïịn úê nhiïìu nûúâc lađ do möơt söị nguýn nhín.Thûâ nhíịt, nhûông ngûúđi uêng höơ sûơ kiïím soaât cuêa nhađ nûúâc chorùìng, chñnh phuê coâ thïí phín böí töịt hún nguöìn vöịn cho caâc dûơaân ăíìu tû coâ hiïơu quaê cao Thûâ hai, cuông coâ ngûúđi e ngaơi rùìng,vúâi hònh thûâc súê hûôu tû nhín, sûơ tíơp trung quaâ mûâc vađo lônhvûơc ngín hađng coâ thïí khiïịn nhiïìu böơ phíơn trong xaô höơi chó coâkhaê nùng tiïịp cíơn haơn chïị ăïịn tñn duơng Thûâ ba, möơt caêmnhíơn chung coâ liïn quan – laơi ặúơc cuêng cöị búêi sûơ laơm duơngvađ nhûông vûúâng mùưc trong víịn ăïì quaên trõ taơi caâc ngín hađng

tû nhín úê nhiïìu nûúâc – cho rùìng, ngín hađng tû nhín coâ nguy

Súê hûôu nhađ nûúâc ăöịi vúâi

ngín hađng úê caâc nûúâc

ngheđo phöí biïịn hún

cú lím vađo khuêng hoaêng nhiïìu hún.

Mùơc duđ nhûông muơc ăñch cao quyâ thûúđng ặúơc nhûông

ngûúđi uêng höơ súê hûôu nhađ nûúâc taân thađnh – vađ cho duđ cuông

ăaô coâ möơt vađi thađnh cöng leê teê – nhûng viïơc ăaơt ặúơc nhûông

muơc ăñch nađy, nïịu phaât biïíu khiïm töịn nhíịt, thò noâi chung

víîn cođn ríịt múđ nhaơt

Thíịt baơi cuêa chñnh phuê vúâi tû caâch lađ chuê súê hûôu, lađ do

nhûông ăöơng cú khuýịn khñch mađ quaâ trònh chñnh trõ ăaô aâp

ăùơt, vađ möơt vađi trûúđng húơp ngín hađng quöịc doanh thađnh cöng

hún dûúđng nhû cuông coâ möịi quan hïơ vúâi möơt möi trûúđng thïí

chïị maơnh hún vađ möơt quýìn lûơc chñnh trõ phín taân hún Bùìng

chûâng thöịng kï múâi, quan troơng, ặúơc toâm tùưt trong Chûúng

3 khùỉng ắnh rùìng, súê hûôu nhađ nûúâc noâi chung lađ ăiïìu khöng

töịt ăöịi vúâi sûơ phaât triïín cuêa khu vûơc tađi chñnh vađ tùng trûúêng

Hònh thûâc nhađ nûúâc súê hûôu ngín hađng phöí biïịn hún gùưn liïìn

vúâi biïn ăöơ laôi suíịt cao hún, ñt tñn duơng tû nhín hún, ñt hoaơt

ăöơng trao ăöíi chûâng khoaân hún, vađ ñt tñn duơng ngoađi ngín

hađng hún, ngay caê sau khi ăaô giûô cöị ắnh nhiïìu ýịu töị khaâc

Khöng chó coâ sûơ phaât triïín tađi chñnh chõu aênh hûúêng: möơt

Ăöơng cú chñnh trõ khiïịn chñnh phuê lađ nhûông chuê ngín hađng keâm coôi

Ngín hađng quöịc doanh lađ hiïơn tûúơng phöí biïịn úê caâc nûúâc coâ thu nhíơp thíịp

nghiïn cûâu ăaô cho thíịy, caâc nûúâc coâ súê hûôu nhađ nûúâc trongngín hađng nhiïìu hún trong nùm 1970 coâ xu hûúâng tùngtrûúêng chíơm hún, vò nùng suíịt thíịp hún, nhíịt lađ trong caâcnûúâc ngheđo, núi mađ viïơc baêo vïơ quýìn súê hûôu tađi saên cođn ríịtnon ýịu Phín böí tñn duơng cuông coâ tñnh tíơp trung hún, vúâi 20doanh nghiïơp lúân nhíịt – thûúđng bao göìm caâc doanh nghiïơpnhađ nûúâc phi hiïơu quaê – ặúơc hûúêng nhiïìu tñn duơng hún khihònh thûâc súê hûôu nhađ nûúâc phöí biïịn hún Ngoađi ra, cođn coâbùìng chûâng chûâng toê súê hûôu nhađ nûúâc lúân hún gùưn liïìn vúâi sûơbíịt öín ắnh vïì tađi chñnh.

Thûơc ra, cuông coâ nhûông ngoaơi lïơ: Thñ duơ, Ăûâc coâ ríịt ñt súêhûôu nhađ nûúâc trong khu vûơc doanh nghiïơp (ngoađi giao thöngvađ tađi chñnh), ăiïìu ăoâ ăaô lađm giaêm xu hûúâng phín böí tñn duơngcho caâc ngađnh cöng nghiïơp cuêa chñnh phuê Hún nûôa, nhûôngquy ắnh trûđng phaơt khùưt khe ăöịi vúâi sûơ vúô núơ hay phaâ saên ăaôkhiïịn phíìn lúân caâc ngín hađng caêm thíịy dïî thúê hún, ngay caênhûông ngín hađng do nhađ nûúâc ăiïìu hađnh Mùơc duđ caâc nûúâcăang phaât triïín víîn coâ khaê nùng tòm ặúơc caâch haơn chïịnhûông töín haơi do súê hûôu nhađ nûúâc gíy ra, nhûng haơn chïị súêhûôu nhađ nûúâc dûúđng nhû víîn dïî thûơc hiïơn hún so vúâi nhûôngcaêi caâch thïí chïị vađ chñnh trõ khaâc vöịn ríịt cíìn thiïịt ăïí traânhtònh traơng laơm duơng hay phi hiïơu quaê trong khu vûơc ngínhađng quöịc doanh

Qui mö tiïìm tađng cuêa lúơi ñch do tû nhín hoaâ ngín hađng ăaôặúơc chûâng minh qua kïịt quaê ăiïìu tra chi tiïịt trong möơtnghiïn cûâu cuêa Ngín hađng Thïị giúâi vïì möơt quöịc gia coâ söị liïơuăíìy ăuê vađ coâ nhiïìu kinh nghiïơm trong viïơc tû nhín hoaâ, ăoâ lađAÂchentina Nghiïn cûâu nađy cho thíịy, trong möơt möi trûúđngcaâc khuýịn khñch coâ tñnh tûúng thñch, viïơc ăiïìu hađnh caâc ngínhađng ặúơc tû nhín hoaâ – phaên aânh qua baêng töíng kïịt tađi saênvađ baâo caâo thu nhíơp cuêa ngín hađng – qua thúđi gian ăaô bùưtăíìu mang ặúđng neât cuêa caâc ngín hađng tû nhín khaâc Ăiïìunađy ăùơc biïơt ăuâng khi xeât vïì tó lïơ giûôa chi phñ hađnh chñnh sovúâi thu nhíơp cuêa caâc ngín hađng nađy, vađ quan troơng nhíịt lađ xeâtvïì viïơc múê röơng tñn duơng ăïịn cho caâc doanh nghiïơp cöngcöơng, möơt ăiïìu nhíịt quaân vúâi bùìng chûâng nïu trïn vïì viïơc caêi

Tû nhín hoaâ coâ thïí díîn

ăïịn möơt khu vûơc ngín

hađng hiïơu quaê hún

hađng hiïơu quaê hún 

tiïịn phín böí nguöìn lûơc Lađ möơt phíìn trong quaâ trònh tû nhín

hoaâ, viïơc tinh giaên hay sûê duơng coâ hiïơu quaê hún ăöơi nguô nhín

viïn cuông ăaô chuýín biïịn theo cuđng xu hûúâng ăoâ, cho duđ ñt

coâ yâ nghôa hún ăöịi vúâi töíng thïí nïìn kinh tïị

Cuông nhû trûúđng húơp súê hûôu cuêa khu vûơc tû nhín trong

ngađnh ngín hađng, viïơc chuýín ăöíi sang súê hûôu tû nhín trong

möơt möi trûúđng ăiïìu tiïịt ýịu keâm coâ thïí gíy ra khuêng hoaêng

– nhû ăaô chûâng kiïịn trong trûúđng húơp Mïhicö ăíìu thíơp niïn

90, Chilï cuöịi thíơp niïn 70, vađ ríịt nhiïìu caâc nïìn kinh tïị

chuýín ăöíi khaâc Tuy tû nhín hoaâ ăöơt ngöơt vađ chûa chñn muöìi

coâ thïí ríịt nguy hiïím, nhûng chiïịn lûúơc ăïí mùơc cho súê hûôu

nhađ nûúâc cuông tai haơi khöng keâm Khöng nhûông ăaô coâ bùìng

chûâng cho thíịy noâ kiïìm chïị tùng trûúêng, mađ nhû trûúđng húơp

cuêa Seâc ăaô cho thíịy, viïơc tiïịp tuơc ăïí khu vûơc nhađ nûúâc kiïím

soaât hïơ thöịng ngín hađng dûúđng nhû ăaô taơo thuíơn lúơi cho tïơ

“bođn ruât”, – tònh traơng caâc doanh nghiïơp tiïịp tuơc vay mađ

khöng cíìn lo viïơc traê núơ

Vúâi híìu hïịt caâc nûúâc, viïơc tû nhín hoaâ ăöơt ngöơt vađ toađn

diïơn lađ khöng nïn Trûúâc hïịt vò nhiïìu nûúâc ăaô ăaơt ăïịn trònh

ăöơ phaât triïín tiïn tiïịn vúâi hònh thûâc súê hûôu nhađ nûúâc ríịt

khiïm töịn Ăöìng thúđi, viïơc chuýín ăöơt ngöơt tûđ möơt thúđi gian

dađi thuöơc vïì súê hûôu nhađ nûúâc sang hònh thûâc súê hûôu tû nhín

lađ cûơc kyđ nguy hiïím Nhađ ặúng cuơc, hoùơc phaêi ríịt tûơ tin vïì

trònh ăöơ phaât triïín thïí chïị cuêa mònh, hoùơc phaêi baân cho ngín

hađng nûúâc ngoađi nhûông tïn tuöíi hoađn haêo – vađ phaêi sùĩn sađng

ăaânh baơc trong cuöơc chúi ăoâ Traâi laơi, chuýín ăöíi tûđ tûđ, thíơn

troơng quaâ trònh tû nhín hoaâ ngín hađng – trong khi víîn chuíín

bõ phaât maơi caâc ngín hađng quöịc doanh vađ khùưc phuơc nhûông

ýịu keâm trong möi trûúđng khuýịn khñch noâi chung – dûúđng

nhû lađ möơt chiïịn lûúơc khön ngoan hún Bïn caơnh viïơc caêi tiïịn

cú súê haơ tíìng, quaâ trònh chuíín bõ coâ thïí coâ möịi liïn hïơ nhíịt

ắnh vúâi viïơc ăïìn buđ cho caâc nhađ quaên lyâ líu nùm trong ngín

hađng quöịc doanh theo giaâ trõ híơu tû nhín hoaâ trong tûúng lai

cuêa ngín hađng – chùỉng haơn nhû qua caâc quýìn mua chûâng

khoaân, möơt caâch lađm ăaô tûđng coâ taâc duơng úê Ba Lan Trïn thûơc

tïị, caâch lađm nađy chó thađnh cöng khi quaâ trònh ăoâ ăaâng tin cíơy,

nhûng quaâ trònh nađy cíìn ặúơc tiïịn hađnh thíơn troơng

nïịu khöng thò viïơc ăïìn buđ ặúơc traê chíơm ăoâ seô bõ chiïịt khíịuquaâ ăaâng ăïịn mûâc chùỉng cođn chuât giaâ trõ nađo Nhû seô ăïì cíơpdûúâi ăíy, viïơc baân ngín hađng quöịc doanh cho caâc ngín hađngnûúâc ngoađi maơnh coâ thïí lađ möơt caâch ăïí ặa nhûông kyô nùng,saên phíím vađ nùng lûơc töịt vïì ăađo taơo cho caâc caân böơ ngín hađngtrong nûúâc, vađ thíơm chñ cođn taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi cho quaâtrònh tùng cûúđng möi trûúđng ăiïìu tiïịt Chûđng nađo ngín hađngnûúâc ngoađi cođn coâ ăöơng cú baêo vïơ uy tñn cuêa hoơ ăïí hađnh xûêphuđ húơp vúâi caâc tiïu chuíín tñn duơng cao nhíịt, thò chûđng ăoâcaâch tiïịp cíơn nađy cođn ăííy nhanh töịc ăöơ ra caâc quýịt ắnhphín böí theo nguýn tùưc thõ trûúđng, trong khi giaêm thiïíuặúơc nguy cú khuêng hoaêng.

Lađm thïị nađo ăïí coâ thïí quýịt ắnh xem khuêng hoaêng ăaô ăaơtăïịn tònh traơng síu röơng hay chûa, vađ khi nađo chñnh phuê nïncan thiïơp cuđng vúâi nhûông sûơ trúơ giuâp khaâc? Thûơc ra khöng thïíchó ra ặúơc cú chïị cú hoơc cho kiïíu nhíơn ắnh nađy Trûúâc hïịt,

vò caâc söị liïơu liïn quan thûúđng ăïịn muöơn, hoùơc caâc thûúâc ăokhuêng hoaêng ríịt khöng hoađn haêo Ngoađi ra, khi nïìn kinh tïịăaơt ăïịn mûâc ngûúông ăaô biïịt, thò tím lyâ lúơi duơng baêo laônh, cöị

yâ lađm liïìu seô tùng lïn, ngín hađng vađ caâc ăöịi tûúơng tham giathõ trûúđng khaâc seô chíịp nhíơn ruêi ro quaâ mûâc Chñnh phuê seôchùỉng coâ míịy lûơa choơn ăïí tiïịp tuơc ăííy maơnh sûơ can thiïơp cuêamònh, mùơc duđ chûa ăïịn mûâc phaât nöí Do víịn ăïì nađy, mađ híìuhïịt caâc nhađ ặúng cuơc vïì tađi chñnh ăïìu quýịt ắnh coi sûơ múhöì ngíìm hiïíu lađ giaêi phaâp chñnh

Khi ặa ra quýịt ắnh can thiïơp, chñnh phuê coâ nhiïìu muơctiïu Trûúâc hïịt, duy trò hoùơc khöi phuơc hoaơt ăöơng cuêa hïơthöịng tađi chñnh Muơc tiïu nađy khoâ mađ tranh caôi ặúơc, mùơc duđphûúng tiïơn töịt nhíịt ăïí ăaơt muơc tiïu ăoâ khöng phaêi luâc nađocuông roô rađng Thûâ hai, chñnh phuê phaêi gaânh chõu chi phñ tađichñnh cho sûơ can thiïơp cuêa mònh Cíìn ríịt thíơn troơng khi hoaơchắnh caâc kïị hoaơc taâi cú cíịu, chùỉng haơn cíìn quan tím sao choviïơc tiïịt kiïơm töịi ăa chi phñ tiïìn mùơt ngùưn haơn khöng chuýínthađnh nhûông moân núơ ngín saâch dađi haơn lúân hún Vađ thûâ ba,chñnh phuê cíìn ăaêm baêo viïơc taâi cú cíịu seô giuâp giaêm thiïíu

Chñnh phuê chó nïn can

thiïơp khi cuöơc khuêng

hoaêng mang tñnh toađn

diïơn



 vađ chuíín bõ trûúâc möơt vađ chuíín bõ trûúâc möơt

chiïịn lûúơc ruât lui roô rađng

nguy cú gíy ra nhûông cuöơc khuêng hoaêng kïị tiïịp – nhíịt lađ khi

xeât vïì cú cíịu khuýịn khñch ngíìm

Tiïịc thay, nhû ăaô thûơc hiïơn úê nhiïìu nûúâc, caâc chûúng

trònh taâi cíịp vöịn cho ngín hađng do nhađ nûúâc tađi trúơ – roât vöịn

vađo, thûúđng dûúâi hònh thûâc traâi phiïịu cho ngín hađng –

thûúđng ăïìu boê lúô cú höơi taơo ra nhûông ăöơng cú khuýịn khñch

maơnh meô ăöịi vúâi hađnh vi thíơn troơng trong tûúng lai Sau ăoâ,

ăiïìu nađy ăaô bûng bñt möơt thöng ăiïơp: hoaơt ăöơng ýịu keâm seô

ríịt töịn keâm Taâi cíịp vöịn mađ khöng ăi keđm vúâi nhûông ýu

cíìu vïì tađi chñnh tûúng ûâng cho ngín hađng – vađ sau ăoâ lađ

thûơc hiïơn nhûông ýu cíìu nađy – seô chó lađ sûơ chuýín giao

nguöìn lûơc tûđ ngûúđi traê thúị sang cho caâc cöí ăöng, nhoâm

ngûúđi ăang súê hûôu nhûông giaâ trõ cođn laơi cuêa ngín hađng

khöng hún khöng keâm

Vò thïị, nïịu cíìn roât vöịn tûđ ngín saâch cuêa chñnh phuê thò

chñnh phuê cíìn phaêi coâ sûơ tham gia nhíịt ắnh Chñnh phuê roât

phíìn vöịn cuêa mònh vađo vúâi mong muöịn ăaêm baêo nguöìn vöịn

ăoâ chó ặúơc duđng khi cíìn thiïịt ăïí líịp ăíìy nhûông löî höíng do

míịt khaê nùng traê núơ, vađ nhíịt lađ chuâng khöng bõ cûúâp ăi

Nhûng hoơ phaêi thíịy rùìng khöng nïn thûơc hiïơn chûâc nùng

ngûúđi súê hûôu ngín hađng; vađ tûúng ûâng, phíìn vöịn cöí phíìn cuêa

chñnh phuê trong ngín hađng cuông chó nïn töìn taơi trong möơt

thúđi gian coâ haơn Möơt caâch ăïí ăaơt ặúơc caê hai muơc tiïu nađy lađ

ăïí nhađ ặúng cuơc ặúơc cíịp möơt phíìn ngín quyô ăïí taâi cíịp vöịn

cho ngín hađng, nhûng chó cho nhûông ngín hađng nađo:

l Ăaêm baêo tađi trúơ song song tûđ nguöìn ngín quyô cuêa khu

vûơc tû nhín theo tó lïơ nhíịt ắnh

l Ăöìng yâ haơn chïị cöí tûâc vađ caâc hònh thûâc ruât vöịn khaâc cuêa

nhûông ngûúđi trong cuöơc trong möơt thúđi gian (cuông nhû

víơy, viïơc thoaê thuíơn vúâi caâc nhađ quaên lyâ líu nùm cuông

cíìn ặúơc dađn xïịp sao cho nhíịn maơnh ăïịn viïơc ăïìn buđ

bùìng caâch traê chíơm tuđy theo kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa ngín

hađng)

l Tuín thuê nghiïm ngùơt caâc qui ắnh vïì tñnh minh baơch

Baên chíịt cuêa caâch lađm nađy lađ ăïí chñnh phuê hoùơc caâc cú

Sûê duơng thõ trûúđng ăïí nhíơn diïơn ngín hađng cíìn

“cûâu giuâp”

quan do chñnh phuê tađi trúơ khöng tham gia vađo quaâ trònh choơn

“keê thùưng”, möơt quaâ trònh ăíìy ríîy sûơ laơm duơng Bùìng caâchtuýn böị cöng khai caâc ăiïìu khoaên mađ chñnh phuê seô höî trúơngín hađng vađ caâc cöí ăöng múâi cuêa noâ, vađ ăaêm baêo rùìngnhûông ăiïìu khoaên nađy seô taơo ăöơng lûơc ăïí caâc ngín hađng ăaôtaâi cú cíịu tiïịp tuơc tiïịn lïn, chñnh phuê coâ thïí sûê duơng töịt nhíịtcaâc lûơc lûúơng thõ trûúđng trong khi víîn giaêm thiïíu ặúơc viïơctûơ mònh ặâng ra trûơc tiïịp súê hûôu

Chûúng 4: Tađi chñnh khöng biïn giúâi?

Cuđng vúâi viïơc múê röơng nhanh choâng – tuy khöng ăïìu – caâcmoân núơ quöịc tïị vađ caâc luöìng vöịn cöí phíìn, kïí caê ăíìu tû trûơctiïịp nûúâc ngoađi (FDI), gíìn ăíy cođn coâ sûơ tùng lïn maơnh meôcuêa caâc dõch vuơ tađi chñnh trong nhiïìu nûúâc ăang phaât triïín docaâc cöng ty tađi chñnh súê hûôu nûúâc ngoađi cung cíịp Toađn cíìuhoaâ tađi chñnh ăang lađm gia tùng tiïìm nùng coâ ặúơc tùngtrûúêng vađ caâc lúơi ñch khaâc tûđ tađi chñnh, nhûng ăöìng thúđi noâcuông lađm tùng ruêi ro

Trong möơt thïị giúâi, núi mađ ngay caê caâc nûúâc ăang phaâttriïín lúân nhíịt cuông coâ möơt hïơ thöịng tađi chñnh vúâi qui mö ríịtnhoê so vúâi qui mö vađ tñnh lûu ăöơng cuêa tađi chñnh toađn cíìu, thò

tû duy chñnh saâch cíìn phaêi ặúơc ắnh hûúâng laơi, tíơp trungvađo nhûông phaơm vi coâ haơn nhûng quan troơng cuêa caâc hađnhăöơng chñnh saâch trong nûúâc, nhùìm töịi ăa hoaâ nùng lûơc cuêamöơt nûúâc ăïí ăaêm baêo cung cíịp töịt nhíịt caâc dõch vuơ tađi chñnh,cho duđ chuâng bùưt nguöìn tûđ ăíu, vađ haơn chïị nguy cú nhíơpkhííu sûơ bíịt öín ắnh

Ngoađi Trung Quöịc, Braxin lađ nûúâc ăang phaât triïín duynhíịt chiïịm 1% hïơ thöịng tađi chñnh thïị giúâi, hïơ thöịng tađi chñnhcuêa caâc nûúâc ăang phaât triïín lađ nhoê beâ, vađ cíìn ặúơc quaên lyâvúâi nhíơn ắnh nađy (Hònh 6) Hïơ thöịng tađi chñnh nhoê hoaơt ăöơngýịu keâm Chuâng phaêi chõu sûơ tíơp trung cuêa nhiïìu loaơi ruêi ro:hïơ thöịng tađi chñnh cađng nhoê, cađng coâ nhiïìu nguy cú bõ töínthûúng trûúâc caâc cuâ söịc bïn ngoađi, vađ cađng coâ ñt khaê nùng caâch

Híơu quaê cuêa tñnh chíịt

nhoê beâ

ly hay tûơ baêo hiïím caâc hïơ thöịng tađi chñnh ăoâ trûúâc nhûông cuâ

söịc nađy – trûđ phi baên thín hïơ thöịng tađi chñnh ăoâ ăaô höơi nhíơp

möơt caâch an toađn vađo hïơ thöịng tađi chñnh thïị giúâi, thöng qua

caâc hònh thûâc súê hûôu vađ caâc möịi liïn kïịt cú cíịu ăíìu tû Hïơ

thöịng tađi chñnh nhoê cung cíịp ặúơc ñt dõch vuơ vúâi ăún giaâ cao,

möơt phíìn, lađ do chuâng khöng tíơn duơng ặúơc lúơi thïị kinh tïị

nhúđ qui mö, vađ möơt phíìn khaâc, lađ do thiïịu tñnh caơnh tranh

Ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât caâc hïơ thöịng nhoê töịn keâm hún, vađ ngay

caê khi cíịp ăuê kinh phñ cuông khoâ coâ thïí ăaêm baêo sûơ öín ắnh,

nïịu tađi chñnh chó haơn chïị trong nhûông thïí chïị nöơi ắa hoaơt

ăöơng trong nûúâc Nhiïìu hïơ thöịng tađi chñnh ăaô khöng ăaơt

ặúơc qui mö hiïơu quaê töịi thiïíu, vađ do ăoâ, khöng tranh thuê

ặúơc nhiïìu lúơi ñch tûđ viïơc caâc cöng ty nûúâc ngoađi chuýín dõch

vuơ tađi chñnh sang nûúâc khaâc

Chùưc chùưn rùìng, nïịu ăöơng cú khuýịn khñch sai thò noâ seô trúê

thađnh möịi ăe doaơ Cuông coâ nhûông lúơi ñch hiïín nhiïn tûđ viïơc

tûơ do hoaâ úê bïn ngoađi, vađ trïn hïịt lađ tñnh tíịt ýịu cuêa viïơc phaêi

múê cûêa hún nûôa cho thõ trûúđng vöịn vađ caâc thïí chïị tađi chñnh

nûúâc ngoađi Tuy ăaô coâ nhiïìu cöng trònh nghiïn cûâu nhûng

cho ăïịn nay víîn chûa tiïịn ăïịn ặúơc möơt sûơ nhíịt trñ vïì mùơt

Töíng tađi saên trong hïơ thöịng ngín hađng trong khoaêng 1/3 söị nûúâc chûa ăaơt túâi 1 tó $; 1/3 söị nûúâc khaâc coâ hïơ thöịng ngín hađng chûa ăaơt 10 tyê ăöla

chuýn mön xem liïơu taâc ăöơng thuíìn cuêa viïơc tûơ do hoaâ hoađntoađn tađi khoaên vöịn ăïịn tùng trûúêng, ăoâi ngheđo vađ sûơ bíịt öínắnh lađ coâ lúơi hay khöng.

Chñnh phuê khöng thïí tiïịp tuơc hy voơng duy trò möơt khoaêngcaâch röơng, thûúđng xuýn, giûôa tó giaâ trong thûơc tïị vađ tó giaâ cínbùìng thõ trûúđng vúâi laôi suíịt thûơc baân buön nïịu khöng coâ ặúơcsûơ kiïím soaât hoađn toađn vïì mùơt hađnh chñnh ăöịi vúâi thûúng maơiquöịc tïị, cuông nhû ăöịi vúâi hoaơt ăöơng thanh toaân, vúâi ăiïìu kiïơnnoâ gíy thiïơt haơi roô rađng ăïịn tùng trûúêng vađ mûâc söịng Ăõnhăïì nađy baên thín noâ khöng phuê nhíơn nhûông hònh thûâc kiïímsoaât ön hoađ hún, nhû thúị, hay viïơc haơn chïị cho pheâp caâccöng ty dõch vuơ tađi chñnh do nûúâc ngoađi súê hûôu (nhû ngínhađng chùỉng haơn) ặúơc hoaơt ăöơng, haơn chïị viïơc ngûúđi nûúâcngoađi mua cöí phíìn trong nûúâc, hay haơn chïị sûơ chu chuýínvöịn quöịc tïị Tuy nhiïn, bùìng chûâng cho thíịy, nhûông haơn chïịnhû thïị cíìn ặúơc sûê duơng ríịt thíơn troơng

Quöịc tïị hoaâ viïơc cung cíịp dõch vuơ tađi chñnh, bao göìm caêviïơc caâc ngín hađng nöíi tiïịng cuêa nûúâc ngoađi hay caâc cöng tytađi chñnh khaâc cuđng tham gia, coâ thïí lađ möơt ăöơng lûơc maơnhmeô ăïí níng cao hiïơu quaê hoaơt ăöơng vađ tñnh caơnh tranh, vađcuöịi cuđng, noâ cuông chûâng toê lađ möơt lûơc lûúơng öín ắnh hoaâ(Hònh 7)

Möơt söị nûúâc víîn cođn ríịt chíơm trong viïơc cho pheâp caâcdoanh nghiïơp tađi chñnh do nûúâc ngoađi súê hûôu tham gia thõtrûúđng trong nûúâc, vò súơ rùìng, chuâng seô lađm cho hïơ thöịng tađichñnh nöơi ắa míịt öín ắnh, vađ ăííy caâc cöng ty tađi chñnh trongnûúâc ra khoêi kinh doanh Kïịt quaê cuöịi cuđng lađ, nhûông ngađnhcuơ thïí vađ nhu cíìu cuơ thïí cuêa quöịc gia ặúơc phuơc vuơ keâm Tuynhiïn, khöng coâ bùìng chûâng thuýịt phuơc cho thíịy sûơ xuíịthiïơn trong nûúâc cuêa ngín hađng nûúâc ngoađi ăaô lađm míịt öínắnh luöìng tñn duơng, hoùơc haơn chïị khaê nùng tiïịp cíơn cuêa caâcdoanh nghiïơp nhoê Traâi laơi, sûơ tham gia cuêa nhûông ngín hađngnađy ăi liïìn vúâi sûơ caêi thiïơn ăaâng kïí chíịt lûúơng cuêa sûơ ăiïìu tiïịtvađ cöng khai Möịi ăe doaơ ăñch thûơc cuêa sûơ tham gia nađythûúđng ăuê lúân ăïí khiïịn caâc ngín hađng nöơi ắa phaêi xem xeâtlaơi toađn böơ cú cíịu chi phñ cuêa mònh, cuông nhû loaơi hònh vađ

Sûơ xím nhíơp cuêa Ngín

hađng nûúâc ngoađi coâ thïí

lađm cho hïơ thöịng maơnh

hún

chíịt lûúơng cuêa caâc dõch vuơ cuêa mònh, vúâi kïịt quaê lađ, sûơ tham

gia cuêa nûúâc ngoađi thûúđng ặúơc chûâng toê lađ khöng sinh lúđi

nhiïìu cho nhûông töí chûâc nûúâc ngoađi tham gia nhû ngûúđi ta

víîn nghô

Coâ thïí coâ sûơ thu heơp qui mö: aâp lûơc caơnh tranh nûúâc ngoađi

ăöịi vúâi caâc ngín hađng nöơi ắa coâ thïí lađ möơt nguy cú vïì tñnh

thíơn troơng, nïịu noâ lađm xoâi mođn giaâ trõ ăùơc quýìn kinh doanh

cuêa nhûông ngín hađng coâ chi phñ cao ăïịn mûâc nhûông ngín

hađng nađy phaêi ăaânh baơc ăïí töìn taơi Ăöìng thúđi, cuông coâ nguy

cú möơt söị ngín hađng nûúâc ngoađi ñt uy tñn tham gia vađo thõ

trûúđng coâ díịu hiïơu khöng lađnh maơnh Roô rađng nhûông quan

ngaơi nađy ăaô lađm tùng thïm tñnh cíịp thiïịt phaêi tùng cûúđng

nhûông quy ắnh vïì tñnh thíơn troơng Thûơc ra, sûơ gia nhíơp cuêa

caâc ngín hađng nûúâc ngoađi coâ uy tñn thûúđng ăi keđm vúâi sûơ caêi

thiïơn vïì tñnh minh baơch trong caê hïơ thöịng (nhíịt lađ nïịu nhûông

ngín hađng nađy mang theo hoơ nhûông phûúng phaâp kïị toaân

tiïn tiïịn)

Sûơ phaât triïín cú cíịu maơnh meô nhíịt trong tađi chñnh quöịc tïị

dađnh cho caâc nûúâc ăang phaât triïín trong thíơp kyê vûđa qua lađ

Cú cíịu súê hûôu coâ vai trođ quan troơng ăöịi vúâi viïơc phođng traânh khuêng hoaêng

sûơ tùng trûúêng cuêa caâc luöìng ăíìu tû bùìng cöí phiïịu tûđ nûúâcnađy sang nûúâc khaâc, duđ dûúâi hònh thûâc ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâcngoađi (núi caâc nhađ ăíìu tû nùưm quýìn kiïím soaât) hay ăíìu tûgiaân tiïịp qua cöí phiïịu niïm ýịt hoùơc khöng niïm ýịt Sûơ suơpăöí nhanh choâng cuêa thõ trûúđng chûâng khoaân úê Ăöng AÂ trongnùm 1997 vađ 1998 ăaô lađm lu múđ thađnh tñch ặúơc xem nhû sûơtûơ do hoaâ gíìn nhû khöng gíy phiïìn toaâi gò cho hađng taâ thõtrûúđng cöí phiïịu trong hai thíơp kyê trûúâc ăoâ, möơt thađnh tûơu ăaôăùơt ra nhiïìu cíu hoêi vïì híơu quaê, lúơi ñch vađ chi phñ cuêa viïơc tûơ

do hoaâ thõ trûúđng cöí phiïịu

Ăöịi vúâi nhûông nûúâc coâ möơt thõ trûúđng cöí phiïịu tñch cûơc, thòviïơc múê cûêa thõ trûúđng ăoâ cho caâc nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi lađmöơt bûúâc ăi quýịt ăoaân vúâi dûơ kiïịn seô coâ aênh hûúêng ăïịn mûâcăöơ vađ ăöơng thaâi cuêa viïơc ắnh giaâ tađi saên Hún ba mûúi súê giaodõch chûâng khoaân tíìm cúô trong caâc nïìn kinh tïị múâi nöíi ăaôtiïịn hađnh tûơ do hoaâ maơnh meô híìu nhû chó tíơp trung trong giaiăoaơn 10 nùm, tûđ giûôa thíơp niïn 80 ăïịn giûôa thíơp niïn 90 Vòthïị, leô tûơ nhiïn caâc cíu hoêi ặúơc ăùơt ra lađ: liïơu hiïơu ûâng kyđvoơng coâ xaêy ra trong thûơc tïị hay khöng? Liïơu giaâ chûângkhoaân noâi chung coâ cao hún mûâc leô ra ăaô coâ hay khöng? Sûơbíịt öín ắnh cuêa thõ trûúđng chûâng khoaân tùng hay giaêm?Trïn thûơc tïị, nhûông cíu hoêi nađy khoâ traê lúđi hún so vúâi tatûúêng luâc ăíìu Mùơc duđ víơy, noâi chung qua caâc kïịt luíơnnghiïn cûâu, dûúđng nhû giaâ cöí phiïịu ăaô tùng, do ăoâ lađm giaêmchi phñ vöịn, mađ khöng lađm tùng quaâ mûâc sûơ biïịn ăöơng cuêa thõtrûúđng Múê cûêa cuông ăaô ăííy nhanh quaâ trònh tùng cûúđng tñnhcöng khai vađ hiïơu quaê cuêa thõ trûúđng chûâng khoaâ trong nûúâc,mùơc duđ möơt söị cöí phíìn cuêa chuâng trong nhûông doanh nghiïơpăang lađm ùn khíịm khaâ ăaô bõ thíịt laơc trong quaâ trònh niïm ýịtvađ buön baân cöí phiïịu trong nûúâc

Trûúâc khi ăíìu tû cöí phiïịu quöịc tïị buđng nöí, hònh thûâc tađichñnh quöịc tïị cöí ăiïín lađ caâc dođng núơ: cho vay vađ ăi vay quöịctïị Tuy nhûông biïơn phaâp tûúng tûơ nhû thúị ăaô ặúơc thiïịt kïịcíín thíơn ăöi khi cuông coâ taâc duơng trong viïơc haơn chïị búât caâcdođng núơ ngùưn haơn, nhûng múê cûêa cho caâc dođng vöịn quöịc tïịhiïín nhiïn seô taâc ăöơng ăïịn laôi suíịt nöơi ắa vađ tó giaâ höịi ăoaâi

Mùơc duđ coâ möơt vađi sûơ

thuơt luđi

thuơt luđi 



 nhûng tûơ do hoaâ thõ nhûng tûơ do hoaâ thõ

trûúđng cöí phiïịu ăaô lađm

giaêm chi phñ vöịn mađ

khöng lađm tùng mûâc ăöơ

bíịt öín ắnh

Ăíy lađ luâc mađ ruêi ro tùng lïn, vađ lađ núi caâc chñnh saâch kinh tïị

vô mö, tađi khoaâ vađ tiïìn tïơ liïn tuơc ặúơc hûúâng vađo viïơc kiïìm

chïị nhûông ruêi ro nađy Sûơ coơ xaât cuêa caâc trung gian tađi chñnh

vađ caâc töí chûâc khaâc vúâi ruêi ro tó giaâ, caê trûơc tiïịp líîn giaân tiïịp,

ăïìu coâ thïí lađ nhûông nguýn nhín ăùơc biïơt nghiïm troơng gíy

ra nhûông khoâ khùn

Tûơ do hoaâ tađi chñnh nöơi ắa víîn coâ thïí thûơc hiïơn ặúơc, cho

duđ khöng múê cûêa nïìn kinh tïị cho caâc chuýín dõch vöịn quöịc

tïị; cođn khi ăaô múê cûêa thò noâ lađ ăiïìu khöng thïí traânh khoêi Tûơ

do hoaâ tađi khoaên vöịn ăaô lađm suy ýịu vađ boâp meâo khu vûơc tađi

chñnh nöơi ắa ăang bõ kiïìm chïị, vađ suy cho cuđng, noâ cuông

buöơc phaêi tûơ do hoaâ trong nûúâc Nïịu quaâ trònh nađy bõ keâo dađi

thò viïơc tûơ do hoaâ tađi chñnh nûêa vúđi trong vađ ngoađi nûúâc coâ thïí

gíy ra tònh traơng cûơc kyđ nguy hiïím vađ khöng lađnh maơnh

Tûơ do hoaâ caê tađi chñnh trong nûúâc vađ quöịc tïị coâ thïí díîn

ăïịn sûơ höơi tuơ cuêa sûơ chuýín dõch laôi suíịt, mùơc duđ caâc nûúâc

ăang phaât triïín hiïơn nay ăang phaêi traêi qua möơt sûơ bíịt öín

ắnh nhíịt ắnh ngađy möơt tùng vïì laôi suíịt vađ chïnh lïơch laôi

suíịt do ruêi ro cú cíịu, möơt tònh traơng phíìn nađo phaên aânh ruêi

ro tó giaâ vađ caâc ruêi ro chñnh saâch khaâc

Sûơ phaât triïín liïn tuơc trong cöng nghïơ maây tñnh vađ thöng

tin liïn laơc dûúđng nhû chùưc chùưn seô ắnh hònh laơi con ặúđng

phaât triïín cuêa dõch vuơ tađi chñnh trïn toađn thïị giúâi ÚÊ möơt

chûđng mûơc nhíịt ắnh, taâc ăöơng ăïịn caâc nïìn kinh tïị ăang phaât

triïín seô lađ sûơ lúân maơnh cuêa caâc xu thïị trong nhûông nùm gíìn

ăíy, vađ caê sûơ thay ăöíi ắnh tñnh Hiïơu quaê kinh tïị nhúđ qui mö

trong möơt söị dõch vuơ tađi chñnh seô giaêm, nhûng trong möơt söị

khaâc laơi tùng lïn, trong khi sûơ ăan xen giûôa dõch vuơ tađi chñnh

vađ caâc dõch vuơ kinh tïị khaâc laơi thay ăöíi, vađ cuông ngađy cađng

tùng lïn Ăiïìu nađy seô lađm thay ăöíi töí chûâc ngađnh, vúâi sûơ saâp

nhíơp trong lônh vûơc nađy vađ sûơ phín taâch trong lônh vûơc kia

Quaâ trònh nađy thïí hiïơn möơt söị cú höơi cho nhûông ngûúđi

cung cíịp dõch vuơ tađi chñnh trong caâc nïìn kinh tïị nhoê, nhíịt lađ

khi khöng coâ nhiïìu saên phíím tađi chñnh ăïí laơi caâc saên phíím

phuơ coâ thïí saên xuíịt ặúơc möơt caâch hiïơu quaê vúâi chi phñ chòm

thíịp, vađ tíơn duơng ặúơc lúơi thïị vïì võ trñ chûâ khöng phaêi vïì qui

Ngađy cađng thíịy roô, caâc nûúâc coâ thïí choơn loaơi dõch vuơ tađi chñnh nađo nïn mua vađ loaơi dõch vuơ tađi chñnh nađo nïn xíy dûơng

mö Tuy nhiïn, lúơi ñch tiïìm nùng lúân hún trong tûúng lai ăöịivúâi caâc nïìn kinh tïị ăang phaât triïín seô dađnh cho nhûông ngûúđisûê duơng dõch vuơ tađi chñnh, kïí caê nhûông dõch vuơ thûúđng chûaặúơc phaât triïín maơnh – nhû quô hûu trñ hay caâc hònh thûâc tiïịtkiïơm tíơp thïí khaâc – vađ thanh toaân quöịc tïị Cöng nghïơ cuôngcho pheâp caâc nûúâc nađy tiïịp cíơn ặúơc caâc dõch vuơ ăoâ vúâi möơtthúđi haơn tûúng ặúng vúâi ngûúđi tiïu duđng úê caâc nûúâc tiïntiïịn, nhíịt lađ khi khoaêng caâch ắa lyâ ăïịn ngûúđi cung cíịp dõchvuơ bùưt ăíìu míịt díìn yâ nghôa nhû hiïơn nay Khöng cođn nghingúđ gò nûôa, sûơ goâp mùơt nhanh choâng cuêa Internet seô bùưt ăíìugiuâp cho caâc giao dõch tađi chñnh quöịc tïị trûơc tiïịp ăïịn ặúơc vúâicaê nhûông doanh nghiïơp nhoê vađ tûđng caâ nhín.

Töịc ăöơ cuêa nhûông phaât triïín nađy, vađ mûâc ăöơ mađ chuângthay thïị ặúơc cho sûơ cíìn thiïịt phaêi coâ mùơt caâc cöng ty dõch vuơtađi chñnh úê tûđng nûúâc, víîn cođn chûa roô rađng Möơt cíu hoêi seôngađy cađng ặúơc nhiïìu ngûúđi nïu lïn lađ, caâc nûúâc ăang phaâttriïín nhoê beâ coâ cíìn phaêi coâ thõ trûúđng chûâng khoaân vađ vay núơtrong nûúâc theo nghôa truýìn thöịng hay khöng, vađ ngay caêbao nhiïu phíìn hoaơt ăöơng ngín hađng phaêi mang tñnh nöơi ắa.Ăöịi vúâi caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch úê caâc nûúâc ăang phaâttriïín, cíu hoêi seô chuýín sang viïơc xem xeât khaê nùng öín ắnhcuêa caâc thïí chïị tađi chñnh trong nûúâc khi ặâng trûúâc sûơ caơnhtranh quöịc tïị Khaê nùng tiïịp cíơn caâc dõch vuơ tađi chñnh nûúâcngoađi ngađy möơt dïî dađng hún seô lađm phaât sinh nhu cíìu sûêduơng ngoaơi tïơ nhiïìu hún, vađ ăiïìu nađy seô lađm nöíi bíơt thïm ruêi

ro tó giaâ vađ sûơ bíịt öín ắnh laôi suíịt cho nhûông nûúâc choơn caâchduy trò ăöìng baên tïơ cuêa mònh Möơt líìn nûôa, cíìn caênh giaâc caoăöơ vïì tñnh thíơn troơng

YÂ

YÂ nghôa chñnh saâch vađ caâc ûâng duơng ăiïín hònh nghôa chñnh saâch vađ caâc ûâng duơng ăiïín hònh

Caâch tiïịp cíơn chung nöíi bíơt tûđ nghiïn cûâu nađy ríịt roô

rađng Bùìng chûâng vïì vai trođ cuêa cú súê haơ tíìng tađi chñnhhúơp lyâ quan troơng hún nhûông gò ta tûúêng Möơt hïơthöịng tađi chñnh phi ăiïìu tiïịt seô thíịt baơi, thûúđng lađ ríịt tađn khöịc,nhûng hònh thûâc ăiïìu tiïịt sai cuông phaên hiïơu quaê Hònh thûâc

ăiïìu tiïịt ăuâng lađ “coâ caâc khuýịn khñch tûúng thñch” – tûâc lađ,

noâ phaêi ặúơc xíy dûơng vúâi quan ăiïím ăaêm baêo ăöơng cú

khuýịn khñch mađ noâ taơo ra cho nhûông ăöịi tûúơng tham gia thõ

trûúđng seô giuâp ăaơt ặúơc muơc ăñch cuêa noâ, chûâ khöng phaêi

ngùn caên Noâi cuơ thïí hún, kiïíu ăiïìu tiïịt ăuâng lađ:

l Húơp taâc vúâi thõ trûúđng, chûâ khöng phaêi phoâ mùơc cho thõ

trûúđng

l Ăïí caâc nhađ ặúng cuơc khöng dñnh daâng gò ăïịn caâc giao

dõch, haơn chïị cú höơi gíy ra míu thuíîn vïì lúơi ñch hoùơc

tham nhuông

l Khuýịn khñch viïơc chíịp nhíơn ruêi ro möơt caâch thíơn

troơng, coâ nghôa lađ ruêi ro phaêi do nhûông ngûúđi coâ khaê

nùng gaânh chõu nhíịt ặâng ra gaânh chõu, thñ duơ bùìng

caâch dúô boê nhûông meâo moâ khiïịn cho coâ quaâ ñt ăíìu tû

trûơc tiïịp, quaâ ñt tađi chñnh qua cöí phiïịu, quaâ ñt tađi chñnh

dađi haơn, vađ cho caâc doanh nghiïơp nhoê vađ ngûúđi ngheđo

vay quaâ haơn chïị

Noâi toâm laơi, ăíy lađ möơt chñnh saâch tađi chñnh caênh giaâc vúâi

thõ trûúđng

Kiïíu ăiïìu tiïịt sai lađ kiïìm chïị tađi chñnh – duy trò laôi suíịt

thûơc thíịp hún mûâc cín bùìng thõ trûúđng vađ thûúđng lađ ím, vađ

phín böí tñn duơng bùưt buöơc Caâc chñnh saâch kiïìm chïị, trong

nhiïìu trûúđng húơp, lađ sûơ phaên ûâng sai trûúâc möơt vođng khuêng

hoaêng xaêy ra tûđ trûúâc, seô gíy thïm nhiïìu víịn ăïì mađ chuâng ta

ăaô chûâng kiïịn ngađy nay, bao göìm viïơc ăíìu tû quaâ ñt vađo kyô

nùng vađ cú súê haơ tíìng, vöịn lađ nhûông ýịu töị cíìn thiïịt ăïí höî trúơ

möơt hïơ thöịng tađi chñnh dûơa vađo thõ trûúđng Phaêi hïịt sûâc lûu yâ

ăïịn thiïịt kïị cuêa maơng lûúâi an sinh tađi chñnh nïịu khöng muöịn

noâ trúê thađnh möơt daơng ăiïìu tiïịt khöng ăuâng chöî

Möơt giaêi phaâp sai líìm nûôa lađ, phuơ thuöơc quaâ nhiïìu vađo möơt

kiïíu theo doôi hoùơc giaâm saât caâc trung gian tađi chñnh Giaâm saât

thíơn troơng hiïơn ăang lađ möơt tñnh chíịt phöí cíơp cuêa chñnh saâch

tađi chñnh, nhûng ăöịi tûúơng giaâm saât laơi chõu aâp lûơc lúân lađ phaêi

theo kõp cöng nghïơ tađi chñnh vađ töịc ăöơ thay ăöíi cuêa cú cíịu ruêi

ro trong ngín hađng Tranh thuê sûơ giuâp ăúô cuêa nhûông ăöịi taâc

Chñnh saâch tađi chñnh cíìn caênh giaâc vúâi thõ trûúđng