1 DANH MỤC CHÚ THÍCH CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM STT Từ viết tắt Nội dung 1 GV Giáo viên 2 HS Học sinh 3 SGK Sách giáo khoa 4 Ss Students 5 THCS Trung học cơ sở 6 THPT Trung học ph[.]
Trang 1DANH MỤC CHÚ THÍCH CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHỤ LỤC
Trang 2NỘI DUNG Tran
g
Trang 3NỘI DUNG GIẢI PHÁP
A MỤC ĐÍCH, SỰ CẦN THIẾT
Trong những năm gần đây, song song với sự phát triển không ngừng của nghành khoa học kĩ thuật, công nghệ thông tin, công nghiệp du lịch,…việc học ngoại ngữ đã trở thành một nhu cầu cần thiết với tất cả mọi người Với cơ chế mở cửa, quan điểm “ hội nhập”, ngoại ngữ đã trở thành phương tiện tối ưu để chúng ta tiếp cận với thế giới văn minh, trao đổi văn hóa và nối vòng hữu nghị toàn cầu Xuất phát từ mục đích đó, việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường THCS
đã có chuyển biến rõ rệt Ngoại ngữ đã trở thành một trong các môn thi bắt buộc trong các kì thi tốt nghiệp THPT Tiếng Anh đã được phủ kín các trường ở khắp nơi kể cả vùng sâu, vùng xa Thậm chí hầu hết các trường tiểu học cũng đã đưa môn ngoại ngữ vào để các em sớm được làm quen với môn học và tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập sau này của các em Hằng năm Sở giáo dục và Phòng giáo dục tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học, nhằm nâng cao chất lượng Trong tất cả các trường học, tài liệu và các thiết bị dạy học được đưa vào ngày càng hoàn thiện hơn, giúp cho giờ học đạt hiệu quả tốt hơn và học sinh cũng hứng thú hơn với môn học này
Cùng với việc đổi mới nội dung chương trình SGK, đổi mới phương pháp giảng dạy, thì vấn đề đổi mới kiểm tra đánh giá là khâu hết sức quan trọng trong quá trình giảng dạy và học tập Đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá là hai hoạt động có liên quan chặt chẽ với nhau Việc đổi mới kiểm tra đánh giá bao gồm nhiều khâu, nhiều nội dung, nhiều công đoạn đòi hỏi học sinh phát triển toàn diện 04 kĩ năng năng: Nghe, nói, đọc và viết Vì vậy để tạo động
lực cho các em có hứng thú và yêu thích môn học này tôi lựa chọn đề tài “Một số
ý tưởng tạo hứng thú cho học sinh trong tiết học Tiếng Anh” Tôi mong muốn sẽ
phần nào giúp giáo viên dần khắc phục những khó khăn trên để tiến hành dạy một tiết học tiếng Anh có hiệu quả tốt hơn, học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học Đó cũng là lý do mà tôi áp dụng thực hiện giải pháp này
B PHẠM VI TRIỂN KHAI
1 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp này được áp dụng cho học sinh trong tiết học Tiếng Anh trường THCS Thị trấn Mường Chà - huyện Mường Chà - tỉnh Điện Biên
2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 4Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn xác định cho mình là người thầy có vai trò hướng dẫn, động viên khuyến khích để học sinh phát huy tính tích cực chủ động, giúp các em lĩnh hội kiến thức và sử dụng ngôn ngữ một cách trôi chảy, lưu loát, tự tin Từ đó nâng cao hiệu quả giờ học và phát huy tính năng động sáng tạo Tôi luôn tận tình, luôn tìm tòi sáng tạo trong các tiết học Tuy nhiên bản thân tôi cũng luôn xác định rõ trọng tâm của mỗi tiết dạy, truyền đạt đúng, đủ song phải luôn xác định rằng mục đích cuối cùng của việc dạy học Tiếng Anh là giúp học sinh nắm vững các kĩ năng của ngôn ngữ để áp dụng vào đời sống thực tiễn Bởi thế, bằng các ý tưởng mới đã được học, bằng sự sáng tạo của bản thân, giáo viên phải có nhiệm vụ hướng dẫn cho học sinh học tập có hiệu quả, tạo mọi cơ hội thuận lợi cho học sinh thể hiện vốn hiểu biết Tiếng Anh của mình càng nhiều càng tốt
C NỘI DUNG
I Tình trạng và giải pháp đã biết
Như chúng ta đã biết Tiếng Anh là một ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực cuộc sống Đặc biệt nó được dùng như là một công cụ giao tiếp chính giữa các quốc gia Biết sử dụng Tiếng Anh con người đã nhân khả năng tiếp nhận lên nhiều lần Biết sử dụng tiếng Anh con người sẽ có khả năng chế ngự một phương tiện văn hoá cơ bản, giúp họ giao tiếp được với bạn bè trên thế giới Đặc biệt trong thời đại bùng nổ thông tin thì biết sử dụng Tiếng Anh càng quan trọng hơn vì nó sẽ giúp người ta sử dụng nguồn thông tin rộng lớn Vì vậy dạy học Tiếng Anh có ý nghĩa rất quan trọng trong nhà trường hiện nay
1 Ưu điểm
* Về phía giáo viên.
- Đã tiếp cận sử dụng tương đối tốt các phương pháp, kỹ thuật dạy học đặc trưng trong giờ học ngoại ngữ
- Không ngừng được học tập, trao đổi về việc đổi mới phương pháp dạy học hằng năm, và vận dụng có hiệu quả các phương pháp trong các tiết học một cách linh hoạt, phù hợp với nội dung bài học
- Sáng tạo ra nhiều đồ dùng dạy học, các câu hỏi gợi mở linh hoạt phù hợp với nội dung các tiết dạy, vì vậy tiết học trở nên sinh động, có sức lôi cuốn và đạt hiệu quả cao
- Các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá trình dạy học như: Băng đĩa, máy cassette, máy chiếu, phòng bộ môn
* Về phía học sinh.
- Học sinh đã dần quen với các phương pháp học đặc trưng bộ môn, nghe và nhận biết được giọng đọc, lời nói của người bản ngữ
Trang 5- Nhiều học sinh được làm quen và hình thành các kỹ năng, kỹ xảo trong quá trình học Các em tự tin, mạnh dạn hơn trong quá trình học
2 Hạn chế
* Giáo viên:
- Giáo viên gặp một số khó khăn nhất định trong việc thực hiện các phương pháp Các giải pháp giúp các em đam mê học tập bộ môn này còn chưa đa dạng, hiệu quả chưa cao, chưa phù hợp với nhiều đối tượng HS
- Các phương tiện phục vụ cho việc dạy và học còn chưa phong phú
* Học sinh
- Đa số các em là người dân tộc thiểu số, điều kiện gia đình còn nhiều khó khăn nên thiếu thốn về sách vở cũng như các đồ dùng phục vụ học tập Do đó nhiều
em ít có cơ hội để tiếp cận để có thể phát triển vốn kiến thức của bản thân
- Hạn chế khả năng tư duy, tìm tòi của học sinh, học sinh tiếp thu kiến thức thụ động nhiều hơn nên mức độ hiểu và ghi nhớ kiến thức còn hạn chế, chưa rõ ràng
- Nhiều em còn ngại giao tiếp bằng tiếng Anh, còn sợ bị mắc lỗi, sợ bạn bè chê cười
II Nội dung giải pháp
1 Mục đích giải pháp
Trong thời kì đổi mới: “ Đổi mới giáo dục căn bản và toàn diện” để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Xuất phát từ mục tiêu giáo dục của bậc trung học cơ sở “Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đức - trí - thể
- mỹ và các chức năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên trung học phổ thông” Từng bước nâng cao chất lượng tiết dạy môn Tiếng Anh nhằm đáp ứng mục đích chương trình, SGK mới
Việc dạy và học trong nhà trường hiện nay, đã có nhiều khởi sắc, điều kiện cơ
sở vật chất và thiết bị dạy học đã được trang bị đầy đủ hơn, đội ngũ giáo viên chuẩn hoá đã được nâng lên Đặc biệt đổi mới phương pháp dạy học được đẩy mạnh, đa
số giáo viên có sáng tạo, biết lựa chọn phương pháp phù hợp, phát huy được tính tích cực của học sinh Nhưng thực tế, trong nhiều năm trước đây, theo phương pháp dạy học truyền thống thầy giáo là trung tâm, là người còn quá nặng nề về truyền đạt kiến thức, chưa chú trọng rèn luyện được cho học sinh cách học tập tích cực, cách sử dụng kiến thức, cách nắm bắt vấn đề chủ động Phương pháp giảng dạy chủ yếu như vậy đã ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng nhận thức độc lập của học sinh ở tất cả các môn học nói chung và đặc biệt là môn ngoại ngữ - một môn học có đặc
Trang 6thù riêng là học sinh được rèn luyện độc lập càng nhiều càng tốt và trong giờ học, học sinh phải được tạo điều kiện sử dụng ngôn ngữ theo chính khả năng của mình
* Điều tra thực tế:
Trường Trung học cơ sở Thị trấn Mường Chà đang thực hiện chương trình tiếng Anh đối với khối 6, 7 và khối 8 học chương trình tiếng Anh thí điểm hệ 10 năm, khối 9 học chương trình hiện hành hệ 7 năm Với kinh nghiệm giảng dạy môn Tiếng Anh trong nhiều năm Ngay từ đầu năm học tôi đã định hướng cho mình một kế hoạch và phương pháp cụ thể để chủ động điều tra tình hình học tập của học sinh do lớp mình phụ trách Qua điều tra, tôi đã nhận ra rằng hầu hết các em nắm từ vựng không chắc, các kĩ năng còn nhiều hạn chế, trong quá trình học nhiều em còn ngại học thậm chí có em sợ học, không thích học bộ môn này Kết quả điều tra khi chưa thực hiện các giải pháp như sau:
Lớp TS
HS
9
2 Bản chất, nội dung của giải pháp
Để giảng dạy tốt bộ môn và giúp cho các em có đam mê trong quá trình học
tập, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Trong quá trình giảng dạy hằng ngày,cùng với những buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ đồng nghiệp, bản thân tôi đã tìm ra một số giải pháp mới giúp các em thích thú hơn với bộ môn này
a Giải pháp thứ nhất : Tạo hứng thú cho học sinh học tập bằng cách kích
thích tính tò mò của học sinh
Như chúng ta đều biết một điều rằng, sự tò mò, là động lực thôi thúc con người khám phá những điều chưa biết Ngay từ thuở sơ khai, quá trình học tập đã là kết quả của các hành động để thỏa mãn sự tò mò về thế giới xung quanh Mặc dù là một đặc điểm tự nhiên và có sẵn của con người nhưng chúng cũng dễ bị mất đi nếu không có môi trường Do đó, tạo dựng sự tò mò nên là điều đầu tiên mà chúng ta phải làm trong quá trình hướng dẫn HS học tập trên lớp Giải pháp này thúc đẩy quá trình học tập và thôi thúc học sinh đặt câu hỏi và đi tìm câu trả lời cho những điều mà bản thân HS còn thấy mới lạ nhưng lại có sự lôi cuốn kích thích HS luôn muốn tìm tòi khám phá để giải quyết ngay những vướng mắc, điều này sẽ làm các
em say mê, hứng thú hơn trong quá trình học tập, làm tăng chất lượng và kết quả học tập của các em HS
Ví dụ 1: English 8 Unit 10: Skills 1
Trang 7Trước khi bắt đầu nội dung bài học GV yêu cầu học sinh liệt kê các phương tiện giao tiếp GV đặt câu hỏi: “ How many ways of communication ? What are they ?
Sau khi HS liệt kê ra các cách giao tiếp trên GV hướng HS vào nội dung bài học bằng cách đặt ra câu hỏi “ In your opinion what ways of communication do people communicate to each other in the future ?” (Trong tương lai con người sẽ giao tiếp với nhau bằng những cách nào ?) Với câu hỏi này sẽ tạo cho HS sự tò mò muốn tìm hiểu để tìm ra câu trả lời cho bản thân Vì vậy các em sẽ tập trung vào nội dung bài học, để tìm ra câu trả lời chính xác cho câu hỏi mà GV nêu trên
Ví dụ 2: English 9 Unit 10 Life on other planets
Để kích thích tính tò mò dẫn học sinh vào nội dung bài học GV đưa 2 bức tranh
GV yêu cầu HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi:
What are two pictures talking about ?
Have you ever seen it in your life ?
Quan sát 2 bức tranh HS dễ dàng biết 2 bức tranh nói về những điều bí ẩn ở một hành tinh khác, đang còn xa lạ, huyền bí đối với các em Vì thế GV giới thiệu và đưa ra một số câu hỏi gợi mở như: Nó có tồn tại trên trái đất không?, nó đến từ đâu ?Một số người đã nhìn thấy người ngoài hành tinh vào khi nào? ở quốc gia nào? Để hướng các em vào nội dung bài học Với phương pháp này kích thích các
em muốn được khám phá để tìm ra những bí ẩn xung quanh chủ đề Tạo hứng thú cho các em trong suốt quá trình học tập
b Giải pháp thứ hai: Tạo hứng thú cho Hs bằng cách tốt bằng việc sử dụng các
đồ dùng dạy học trực quan
Using body language
Trang 8Dạy học sử dụng đồ dùng trực quan là phương pháp dạy học dự trên những nguyên tắc cơ bản của lý luận giúp học sinh có thể hình thành khái niệm dựa trên
cơ sở trực tiếp quan sát các vật, đồ dùng qua minh họa bằng tranh, ảnh, video Đồ dùng đó chính là chỗ dựa giúp học sinh hiểu bản chất của kiến thức, là một phương tiện giúp các em hình thành khái niệm, nắm vững được các quy luật của sự phát
triển xã hội Vì vậy để có những tiết học trực quan bổ ích cũng như hiệu quả, tạo
hứng thú cho các em học sinh, giáo viên cần quan tâm tới quy trình thực hiện
+ Bước đầu tiên, giáo viên cần chuẩn bị hình ảnh, video, băng đĩa, phim
… về chủ đề bài học Các hình ảnh, video cần được xem xét trước để không chứa các nội dung phản cảm, không phù hợp với nội dung bài học hoặc thời lượng video quá ngắn hoặc quá dài cũng làm ảnh hưởng đến tiến trình dạy học
+ Bước tiếp theo các giáo viên treo các tranh ảnh, đồ dùng minh họa, các vật dụng thí nghiệm hay những thiết bị … sau đó, giáo viên cần đưa ra định hướng hoặc yêu cầu cụ thể cho HS xem để làm gì và làm như thế nào, thời gian trong bao lâu
+ Giáo viên yêu cầu một vài học sinh trình bày lại nội dung bức tranh, nội dung đoạn video, phim hay cách thức tiến hành thí nghiệm Từ đó các em tiếp thu được mình đã học được những gì
+ Giáo viên soạn sẵn những câu hỏi nhằm giúp các em học sinh vận dụng những gì được thấy được xem để trả lời từ đó hiểu và nắm bài rõ hơn
* Các ví dụ minh họa
Ví dụ 1: English 8 Unit 6 : Folk tales
+ Giáo viên có thể dẫn dắt vào bài bằng cách đưa ra các bức tranh sau:
Sau khi đưa bức tranh GV đưa ra yêu cầu quan sát các bức tranh và trả lời câu hỏi: How many pictures are there on the board ?
What is the name of story in each picture ?
Can you tell the story in the class?
What is the whole picture talk about ?
Trang 9Như vậy qua quan sát bức tranh và trả lời các câu hỏi GV đưa ra Học sinh sẽ biết được nội dung bài mà chúng chuẩn bị học sẽ về các câu chuyện cổ tích Bằng cách
sử dụng các hình ảnh sinh động , quen thuộc sẽ giúp HS định hình được nội dung sắp học, do đó GV dễ dàng dẫn dắt các em vào nội dung bài học, hơn nữa nó cũng
là cách tạo cho học sinh tính tò mò muốn tìm hiểu xem nội dung các câu chuyện có giống như các em đã được đọc hay không, tạo động lực cho HS muốn tìm hiểu khám phá ngay nội dung của bài học
Ví dụ 2 : English 8 Unit 6: Folk tales
Sau khi HS được tìm hiểu về một số câu chuyện cổ tích, GV cho HS các bức
tranh sau:
Trang 10+ GV đưa tranh và yêu cầu học sinh quan sát tranh và trả lời câu hỏi.
How many people are there ?
Who are they ?
Do you know the name of this story ? and its plot is about ? + GV yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi, sắp xếp các bức tranh theo trình tự và nói tên câu chuyện khuyến khích các em kể lại nội dung câu chuyện dựa vào tiến trình bức tranh Qua câu chuyện GV có thể gợi ý các em kể tên, hoặc kể nội dung một câu chuyện nào đó tương tự mà các em đã được học hoặc được đọc Thông qua nội dung bài học GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm việc theo nhóm nhỏ, các em có thể đóng vai các nhân vật cổ tích để kể lại các câu chuyện bằng Tiếng Anh
+ GV khuyến khích các em có thể sáng tạo nội dung cốt chuyện theo cách riêng của mình GV nghiệm thu kết quả của các em bằng cách quay video, chụp ảnh chấm điểm hoặc làm tư liệu Như vậy các em đã được giao nhiệm vụ được
tự do sáng tạo, được lựa chọn các nhân vật cổ tích, vừa giúp các em tìm hiểu về truyền thuyết vừa tạo cơ hội cho các em được thể hiện năng lực của bản thân, khả năng làm việc tập thể nhóm, đội , qua câu chuyện HS được thực hành kĩ năng nói, thuyết trình, những HS khác có kĩ năng nghe, phản biện…
Ví dụ 3: English 6 Unit 2: My home - Getting started phần 2
Giáo viên có thể dẫn dắt vào bài bằng cách cho các em quan sát bức tranh:
Trang 11+ GV yêu cầu Hs quan sát tranh và nhận xét về vị trí các con vật trong từng bức tranh GV đặt tiếp câu hỏi qua bức tranh các em học được những nội dung gì? HS sẽ biết chúng sẽ được học về cách miêu tả về đồ vật bằng cách sử dụng các giới từ vị trí và từ các câu mà HS trả lời các em có thể ôn lại được mẫu câu dùng để miêu tả vị trí đồ vật
+ GV sẽ nhận xét, bổ sung và sửa lỗi nếu có
Để giúp các em khắc sâu kiến thức GV tổ chức cho các em tìm kiếm các đồ vật trong lớp bằng cách cho các em làm việc theo cặp một em đặt câu hỏi và một
em trả lời
+ GV đưa ra ví dụ mẫu: GV cầm trên tay quyển sách sau đó đặt quyển sách
đó xuống bàn và đặt câu hỏi:
Where is the book ?
Sau khi HS trả lời được câu hỏi GV đưa ra về vị trí quyển sách GV tiếp tục đặt quyển sách xuống ngăn bàn, ở giữa hay bên cạnh một đồ vật nào đó và vẫn hỏi câu hỏi như lúc đầu Tương tự như vậy GV cho các cặp HS thực hành trước lớp.Với cách thực hiện này GV nắm được khả năng tiếp thu các các em ở mức
độ nào thông qua trò chơi, và giúp các em khắc sâu được nội dung bài vừa học
HS có cơ hội được giao tiếp được tương tác với bạn bè
c Giải pháp thứ ba: Tạo hứng thú cho Hs bằng cách đưa ra các trò chơi
Việc tổ chức trò chơi nhằm giúp các em bớt đi căng thẳng hay nhàm chán trong quá trình học Do vậy GV cần thường xuyên tổ chức các trò chơi tập thể Mỗi tổ, hoặc nhóm sẽ chịu trách nhiệm tổ chức một lần trong tiết học “project”
Kế hoạch tổ chức sẽ được giáo viên giao nhiệm vụ riêng cho từng nhóm Các nhóm được chuẩn bị trước về mặt nội dung Nội dung thi sẽ do GV đặt ra và nằm trong chương trình các em đang tìm hiểu Khi các em được tham gia, các
em sẽ cảm thấy vai trò của mình quan trọng hơn Giáo viên có thể kích thích tinh thần trách nhiệm của học sinh bằng cách trao cho các em một số chức vụ
