Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nướcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước

Thể dục thể thao bắt nguồn từ lao động sản xuất và phát triển của xã hội loàingười, nhận thức được tầm quan trọng của thể dục thể thao Đảng và nhà nước ta

đã rất quan tâm đến ngành thể dục thể thao Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh rấtquan tâm đến việc rèn luyện thể chất cho các cán bộ và nhân dân ta Điều đó thể

hiện bằng việc người đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục: “Mỗi một người dân khoẻ mạnh góp phần cho cả nước khoẻ mạnh Vậy nên tập luyện thể dục thể thao bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước.” (Trích: “Lời kêu

gọi toàn dân tập thể dục” của Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Chính vì vậy mà phong trào tập luyện thể dục thể thao đã phát triển khôngngừng, thu hút nhiều đối tượng tham gia tập luyện, có thể tập ở mọi nơi, mọi lúc vàtập cho mọi đối tượng Không những thế tập luyện thể dục thể thao nói chung vàđiền kinh nói riêng có tác dụng giáo dục phẩm chất ý chí cho người tập, góp phầnxây dựng xã hội văn minh lành mạnh Vì vậy công tác giáo dục thể chất trong cáctrường phổ thông không chỉ là mục tiêu chung của ngành giáo dục và đào tạo màcòn là mối quan tâm của toàn xã hội Mặt khác tập luyện điền kinh một cách khoahọc hợp lý sẽ trang bị một thể lực tốt làm tiền đề nâng cao thành tích các môn thểthao khác

Trong công tác giáo dục thể chất trường học giảng dạy thể dục là việc làmthường xuyên ngoài việc trang bị kỹ năng vận động còn tác động giáo dục về phẩmchất đạo đức, tăng cường sức khỏe để học tập các môn học khác có hiệu quả Chạy100m là một môn học nằm trong chương trình giảng dạy thể dục, việc giảng dạy vàhuấn luyện cho người học có kết quả cao phải biết kết hợp hợp lý giữa các giaiđoạn Xuất phát- chạy lao- giữa quãng và về đích Các giai đoạn trong chạy 100m,giai đoạn xuất phát- chạy lao là quan trọng và quyết định thành tích, nhưng muốnxuất phát và chạy lao tốt Muốn thực hiện điều đó cần phải trang bị cho người tậpthể lực tốt và đặc biệt là thể lực chuyên môn.

Những tố chất thể lực trong chạy 100m biểu hiện rõ là sức mạnh tốc độ, tốc độ,sức nhanh Trong đó tố chất sức mạnh, sức mạnh tốc độ là quyết định đến thànhtích chạy 100m Sức mạnh tốc độ là khả năng sinh ra lực cơ học bằng sự nỗ lực cơbắp Qua thực tế huấn luyện thể lực trong chạy 100m của đội tuyển điền kinhtrường THPT - Ninh Bình vẫn còn gặp nhiều khó khăn, có thể phương pháp huấnluyện chưa tốt và cơ sở vật chất còn thiếu Do đó trong nhiều năm khi tham gia Hộikhỏe phù đổng của Tỉnh các em đều chưa đạt được kết quả như mong muốn Xuấtphát từ vấn đề đó giải pháp đầu tiên là cần xác định được những điểm yếu trong khithực hiện kỹ thuật nhảy xa từ đó để lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độnâng cao thành tích môn chạy 100m Có một số đề tài nghiên cứu về môn chạy100m như: Trần Văn Điệp (2009), Trần Văn Dũng (2010),…., nhưng chưa có đề tàinào nghiên cứu đối tượng mà chúng tôi đã lựa chọn Chúng tôi tiến hành nghiêncứu đề tài:

“Cải tiến bài tập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho nam học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT - Ninh Bình.”

- Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn qua nghiên cứu, tổng hợp tài liệu đề tài tiếnhành lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích chạy100m và nâng cao chất lượng giảng dạy, huấn luyện cho học sinh trường THPT -

- Mục tiêu nghiên cứu:

Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên, đề tài tiến hành thực hiện các mụctiêu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá huấn luyện sức mạnh tốc độ trong chạy 100m của namhọc sinh đội tuyển điền kinh trường THPT - Tỉnh Ninh Bình

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên đề tài dự kiến theo các bước:

- Tổng hợp các tài liệu có liên quan đến chạy 100m và giáo dục sức mạnhtrong huấn luyện thể thao

- Phỏng vấn chuyên gia, giáo viên để lựa chọn các test đánh giá sức mạnh tốc

độ trong môn chạy 100m

- Kiểm tra các test đã lựa chọn để đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ củahọc sinh trường

- Thực trạng sử dụng các bài tập sức mạnh tốc độ của trường THPT- TỉnhNinh Bình

Mục tiêu 2: Lựa chọn và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức mạnh tốc độnhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho nam học sinh đội tuyển điền kinh trườngTHPT- Tỉnh Ninh Bình

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên đề tài dự kiến theo các bước:

- Lựa chọn bài tập và phỏng vấn chuyên gia để xác định các bài tập phát triểnsức mạnh tốc độ

- Xây dựng chương trình ứng dụng bài tập thực nghiệm

- Đánh giá hiệu quả bài tập thực nghiệm cho đối tượng nghiên cứu

- Kết luận kết quả thực hiện đề tài

- Giả thuyết khoa học:

Qua quan sát và tìm hiểu công tác giáo dục thể chất của nhà trường thấy bàitập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho nam họcsinh đội tuyển điền kinh trường THPT - Tỉnh Ninh Bình còn hạn chế, vấn đề này do

nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chủ yếu là chưa có bài tập phù hợp Nếulựa chọn được các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tíchchạy 100m áp dụng trên đối tượng nghiên cứu thì sẽ nâng cao được thành tích chạy100m cho nam học sinh trường THPT - Tỉnh Ninh Bình.

2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đã

sử dụng các phương pháp sau:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu:

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu chuyên môn là một trong nhữngphương pháp nghiên cứu quan trọng và sử dụng trong hầu hết các đề tài nghiên cứu

ở mọi lĩnh vực, trong đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm phântích và tổng hợp những tài liệu có liên quan đến đề tài như: sách điền kinh, sách lýluận TDTT, sách sinh lý TDTT, tuyển tập nghiên cứu khoa học TDTT, sách dànhcho HLV điền kinh… từ đó tiếp cận lý luận và phương pháp về thể thao, khắc phụcnhững sai lầm và lựa chọn ra những bài tập có hiệu quả nhằm nâng cao sức mạnhtrong chạy 100m

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm:

Chúng tôi tiến hành phỏng vấn trực tiếp các giáo viên, huấn luyện viên có trình

độ đại học, trên đại học, có kinh nghiệm lâu năm trong nghề Từ đó chúng tôi đãthu thập, lựa chọn được các test đánh giá và bài tập phát triển sức mạnh tốc độ phùhợp với đặc điểm đối tượng trong việc nâng cao thành tích chạy 100m

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm:

Chúng tôi tiến hành quan sát một số giờ tập luyện chạy 100m của học sinh cáctrường THPT Qua đó lựa chọn các bài tập sức mạnh tốc độ phù hợp với đặc điểmcủa đối tượng tập luyện

Chúng tôi tiến hành kiểm tra các giai đoạn: Trước thực nghiệm và sau thựcnghiệm:

Để đánh giá kiểm tra hiệu quả của các bài tập chúng tôi dự kiến 3 test sau:

- Bật xa tại chỗ (m): đánh giá sức mạnh tốc độ

- Chạy 30m tốc độ cao (s): đánh giá sức mạnh và tốc độ

- Chạy 100m (s): đánh giá tổng hợp kỹ thuật

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Để có cơ sở để đánh giá hiệu quả các bài tập bổ trợ mà chúng tôi đã lựa chọn.Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm trên 20 học sinh nam chạy 100m đội tuyểnđiền kinh trường THPT - Ninh Bình Trong quá trình thực nghiệm chia làm 2nhóm

Nhóm 1: Nhóm thực nghiệm gồm 10 em tập luyện theo bài tập mà chúng tôi đã

lựa chọn

Nhóm 2: Nhóm đối chứng gồm 10 em tập luyện theo bài tập mà giáo viên của

trường đưa ra

Thực nghiệm sư phạm được tiến hành theo phương pháp so sánh thành tíchtrước và sau thực nghiệm cho cả hai nhóm

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê.

Được sử dụng để sử lý những số liệu, trong quá trình lập Test Chúng tôi đã sửdụng trong đề tài các công thức:

- Tính trung bình cộng:

X = x i n

−

−

- Đối tượng nghiên cứu:

Là các bài tập sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m và độituyển chạy 100m nam trường THPT - Tỉnh Ninh Bình (gồm 10 vận động viênnam)

- Phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng quan trắc: Là học sinh nam đội tuyển điền kinh trường THPT –Tỉnh Ninh Bình lứa tuổi 16 – 18

- Qui mô nghiên cứu, bao gồm:

+ Số lượng mẫu nghiên cứu (nA=nB= 10)

+ Phạm vi không gian nghiên cứu:

Trường THPT- Tỉnh Ninh Bình

+ Phạm vi thời gian nghiên cứu:

Đề tài được tiến hành từ tháng 10 năm 2014 đến tháng 01 năm 2016

3 DỰ BÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

- Đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập sức mạnh tốc độ nhằm nângcao thành tích chạy 100m cho nam học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT- TỉnhNinh Bình

- Lựa chọn và ứng dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ mà chúng tôi

đã thực nghiệm và đem lại hiệu quả Chứng tỏ phù hợp với trình độ tập luyện củavận động viên chạy 100m nam đội tuyển điền kinh trường THPT- Tỉnh Ninh Bình

4 DỰ TRÙ KINH PHÍ VÀ THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU

Dự trù kinh phí: Kinh phí tự túc.

Thiết bị nghiên cứu: Tài liệu đã nghiên cứu, sách, máy tính, máy in, máy

ảnh, máy quay camera, dụng cụ chuyên môn

CHƯƠNG II: NỘI DUNG

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Khái niệm và các quan điểm về huấn luyện tố chất sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m.

1.1 Khái niệm và các quan điểm về sức mạnh tốc độ:

Nhiều nhà khoa học đều cho rằng sức mạnh là khả năng của con người sinhlực cơ học bằng sự nỗ lực của cơ bắp

Sức mạnh tốc độ là sức mạnh được sinh ra trong các động tác nhanh

Theo quan điểm của phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Toán: Sức mạnh tốc độ làkhả năng sinh lực và khắc phục một trọng lượng nào đó với tốc độ nhanh nhất haysức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh trong thời gianngắn

Sức mạnh tốc độ theo quan điểm của Virkhosanxki: Thể hiện khả năng chốnglại đối kháng bên ngoài trong khoảng 40-70% khả năng tối đa

Sức mạnh tốc độ theo quan điểm của Jurger Hartmann: Nét đặc trưng cơ bảncủa sức mạnh tốc độ đó là sự kết hợp giữa các sức mạnh tốc độ với lực cản bênngoài (trọng lượng tạ, trọng lượng dụng cụ )

Theo quan điểm của Zaxiorski: Sức mạnh tốc độ là loại sức mạnh đượcquyết định bởi gia tốc động tác và khối lượng cố định vì lực cơ học của nó là:

Ông Hin (Mỹ) 1938 đă lập phương trình cơ bản của động lực cơ bắp nhưsau:

tỏ bản chất của sức mạnh tốc độ là sức mạnh và sức nhanh nên có thể nói sức mạnhtốc độ là tố chất đặc thù quyết định thành tích chạy 100m

1.2 Những quan điểm về huấn luyện tố chất sức mạnh tốc độ nhằm nâng cao thành tích môn chạy 100m:

a, Sự cần thiết phải phát triển sức mạnh tốc độ trong chạy 100m

Năng lực sức mạnh và năng lực sử dụng sức mạnh tốc độ là khả năng lực hầunhư không thể thiếu được của tất cả vận động viên các môn chạy ngắn Đặc biệt đốivới các vận động viên chạy 100m thì tố chất sức mạnh tốc độ có vai trò đặc biệtquan trọng Sức mạnh tốc độ trong chạy 100m thể hiện ở sức nhanh, sức mạnh Các

tố chất này càng phát triển thì càng thúc đẩy sự phát triển chuyên môn

Trong thi đấu, sức mạnh tốc độ và sức nhanh nhanh hay chậm thường ảnhhưởng đến kết quả của vận động viên Nếu vận động viên biết phát huy sức mạnhtốc độ và sức nhanh thì vận động viên đó chiếm ưu thế hơn Khi nói đến vai trò củasức mạnh tốc độ thì chúng ta không thể không đề cập đến tính linh hoạt Tính linhhoạt là năng lực thay đổi nhanh chóng của cơ thể hoặc bộ phận cơ thể, do sự kếthợp của mấy tố chất vận động: Sức mạnh, thời gian phản ứng, tốc độ vận động, sức

mạnh bột phát, tính nhịp điệu tạo thành, vì vậy cần phải phát triển sức mạnh tốc độtrong chạy 100m.

b, Đặc điểm môn chạy 100m:

Chạy ngắn là một hoạt động có chu kỳ, lặp đi lặp lại những hoạt động giốngnhau nhằm mục đích nhanh chóng ra khỏi vạch xuất phát chạy nhanh về vạch đích.Trong các môn chạy ngắn có môn chạy 100m chúng ta đang nghiên cứu

Chạy 100m được chia thành 04 giai đoạn: Xuất phát- chạy lao- giữ quãng và

về đích

- Xuất phát: Được tính từ khi bắt đầu có khẩu lệnh, vào chỗ đến khi lao ra

khỏi vạch xuất phát Nhiệm vụ của xuất phát là nhằm mục đích lao ra thật nhanhkhỏi vạch xuất phát khi có phát lệnh, tạo ra tốc độ tối đa theo phương nằm ngang

và chuẩn bị tốt cho giai đoạn chạy lao Có 2 kỹ thuật xuất phát là xuất phát thấp vàxuất phát cao, thường chạy 100m là xuất phát thấp

- Chạy lao sau xuất phát: Tính từ khi rời khỏi vạch xuất phát đến khoảng

15- 20m ban đầu, đặc điểm giai đoạn này thân trên của vận động viên thấp và từ từnâng dần trọng tâm cơ thể lên Bước chạy ở giai đoạn này dài hơn Nhiệm vụ củachạy lao là đưa cơ thể con người từ trạng thái tĩnh sang trạng thái động và tăng tốctối đa ở cuối giai đoạn này

- Chạy giữa quãng: Tính từ khi kết thúc giai đoạn chạy lao, ở giai đoạn này

khi chạy thân người của vận động viên tương đối thẳng, bước sải đều, duy trì tốc

độ Nhiệm vụ của giai đoạn này là giữ được tốc độ duy trì về đích

- Về đích: Tính từ khi một bộ phận đầu tiên của cơ thể chạm dây đích.

Nhiệm vụ đảm bảo an toàn cho người chạy và có tác dụng giữ và nâng cao thànhtích Có 2 kỹ thuật đánh đích là đánh đích bằng ngực và đánh đích bằng vai

Để có thành tích cao trong chạy 100m, VĐV cần có tầm vóc tốt, trình độ cao

về sức mạnh tốc độ và nắm vững kỹ thuật chạy

1.3 Cơ sở sinh lý, lý luận của tố chất sức mạnh tốc độ:

Sức mạnh tốc độ là khả năng của con người thể hiện sự nỗ lực lớn nhất trongkhoảng thời gian ngắn nhất

* Mối quan hệ giữa sức mạnh với tốc độ:

Sức mạnh là khả năng của con người sinh ra lực cơ học bằng sự nỗ lực của

cơ bắp hay là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đối kháng lại nóbằng sự nỗ lực của cơ bắp

- Sức mạnh cơ phát triển phụ thuộc vào các yếu tố sau:

+ Số lượng đơn vị vận động (sợi cơ tham gia vào căng cơ)

+ Chế độ co của các đơn vị vận động đó

+ Chiều dài ban đầu của sợi cơ trước lúc co

Khi số lượng sợi cơ co là tối đa, các sợi cơ co theo chế độ co cứng và chiềudài ban đầu của sợi cơ là chiều dài tối ưu thì cơ sẽ co với lực tối đa, lực đó gọi làsức mạnh tối đa thường đạt được trong co cơ tĩnh

- Sức mạnh tối đa phụ thuộc vào số lượng sợi cơ và thiết diện ngang (độ dày)các sợi cơ

Sức mạnh tuyệt đốiSức mạnh tương đối =

Trọng lượng cơ thể

Sức mạnh trong khi xuất phát được tính bằng công thức:

max

F I t

=

Trong đó: I: là chỉ số sức mạnh tốc độ

Fmax: Lực tối đa trong khi thực hiện động tác

t: Là thời gian đạt được chỉ số tối đa

+ Tốc độ: Là khả năng thực hiện động tác trong khoảng thời gian ngắn nhất.+ Yếu tố quyết định đến tốc độ là độ linh hoạt của quá trình thần kinh và tốc

Sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh, nhóm sứcmạnh này được chia thành sức mạnh động lực và hoãn xung, chúng có liên quan vàảnh hưởng đến việc quyết định thành tích chạy 100m

Lực tối đa mà con người có thể tạo ra, một mặt phụ thuộc vào đặc tính sinh

cơ của động tác (độ dài cánh tay đòn, khả năng thu hút các nhóm cơ lớn nhất hoạtđộng…) Mặt khác phụ thuộc vào mức độ hoạt động của từng nhóm cơ riêng biệt

và sự phối hợp giữa chúng

* Mức độ hoạt động của cơ được quy định bởi 2 nhân tố:

- Xung động từ các nơron thần kinh vận động trong sừng trước tủy sống đếncơ

- Phản ứng của cơ (tức là lực do nó sinh ra để đáp lại xung động thần kinh)

* Một số kết luận của các nhà khoa học về phân loại sức mạnh:

- Trị số lực sinh ra trong các động tác chậm hầu như không khác biệt so vớitrị số lực phát huy trong điều kiện co cơ đẳng trường

- Trong chế độ nhượng bộ khả năng sinh lực của cơ là lớn nhất đôi khi gấp 2lần trong điều kiện tĩnh

- Trong động tác nhanh trị số lực giảm dần theo chiều tăng tốc độ

- Khả năng sinh lực trong các động tác tuyệt đối và khả năng sinh lực trongcác động tác tĩnh tối đa thì không có tương quan với nhau

Có thể phân loại như sau:

- Sức mạnh đơn thuần: Là khả năng sinh lực trong các động tác chậm hoặctĩnh

- Sức mạnh tốc độ: Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh

- Ngoài ra còn có sức mạnh bột phát: Là khả năng con người phát huy mộtlực lớn trong khoảng thời gian ngắn nhất

* Những bài tập vận dụng cho phương pháp lặp lại đều có tính chất:

- Cường độ cao

- Khối lượng thấp

- Quãng nghỉ ngắn

- Thời gian thực hiện ngắn

* Đánh giá sức mạnh tốc độ theo phương pháp sau:

- Phát triển sức mạnh bột phát: Bài tập bật xa tại chỗ, bật cao, bật đổi chân ở

độ cao 40cm, bật 3 bước tại chỗ, bật liên tục trên cát…

- Phát triển sức mạnh ném đẩy: Số lần lặp lại 8- 12 lần, tổng số lặp lại

80-120 lần, tổng số thời gian thực hiện các bài tập là 20 phút, quãng nghỉ giữa các tổ là1-2 phút Phần nhỏ trong khi thực hiện các bài tập một giây đến vài giây

Vì vậy chúng ta muốn phát triển sức mạnh tốc độ phải có phương pháp giảngdạy và huấn luyện hợp lý khối lượng và cường độ phù hợp với khả năng chức phận

và đặc điểm trình độ phát triển thể lực của các em

Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi:

Lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các bộ phận

cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ chậm dần Chức năng sinh lý đã tươngđối ổn định, khả năng hoạt động của các hệ thống, cơ quan của cơ thể cũng đượcnâng cao hơn Ở lứa tuổi này cơ thể các em đang chuyển dần từ phát triển theochiều cao nhiều hơn sang phát triển theo chiều ngang nhiều hơn, chiều cao vẫn pháttriển nhưng chậm Vì vậy các giáo viên, HLV cần căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lýlứa tuổi và giới tính để đưa ra những bài tập có cường độ, khối lượng sao cho đảmbảo tính hợp lý, tạo sự phát triển một cách toàn diện

a, Đặc điểm tâm lý:

Về tâm lý các em tỏ ra mình là người lớn, muốn để cho mọi người tôn trọngmình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân tích tổng hợp, muốnhiểu biết nhiều, có nhiều hoài bão, nhưng còn nhiều nhược điểm và thiếu kinhnghiệm trong cuộc sống

Tuổi này chủ yếu là tuổi hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành tínhcách và hướng về tương lai Đó cũng là tuổi của lãng mạn, mơ ước độc đáo vàmong cho cuộc sống tốt đẹp hơn, đó là tuổi đầy nhu cầu sáng tạo, nảy nở nhữngtình cảm mới, trong đó có mối tình đầu thường để lại dấu vết trong sáng trong suốtcuộc đời Thế giới quan không phải là một niềm tin lạnh nhạt, khô khan, trước hết

nó là sự say mê ước vọng nhiệt tình

- Hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất phát từ

động cơ học tập đúng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề sau này sau khi đã họcxong phổ thông trung học Song hứng thú học tập vẫn còn nhiều động cơ khác như:Giữ lời hứa với bạn, đôi khi do tự ái, hiếu danh

- Tình cảm: Biểu hiện rõ rệt hơn Việc giáo viên gây được thiện cảm và sự

tôn trọng là một trong những thành công Điều đó giúp giáo viên thuận lợi trongquá trình giảng dạy, nó thúc đẩy các em tích cực, tự giác trong tập luyện và hamthích môn TDTT Do vậy, giáo viên phải là người mẫu mực, công bằng, biết độngviên kịp thời và quan tâm đúng mực với học sinh và tôn trọng kết quả học tập cũngnhư tình cảm của học sinh

- Trí nhớ: Ở lứa tuổi này hầu như không còn tồn tại việc ghi nhớ máy móc

do các em đã biết ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính logic, tư duy chặt chẽ hơn vàlĩnh hội được bản chất của vấn đề cần học tập

- Các phẩm chất chú ý: Rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn học sinh các lứa tuổi

trước đó Các em có thể hoàn thành được những bài tập khó và đòi hỏi sự khắcphục khó khăn lớn trong tập luyện

b, Đặc điểm sinh lý:

- Hệ thần kinh :

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển để đi đến hoàn thiện

Khả năng tư duy, khả năng phân tích, tổng hợp và trừu tượng hóa được pháttriển tạo thuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuậtđộng tác Tuy nhiên, đối với một số bài tập mang tính chất đơn điệu, không hấp dẫncũng làm cho các em nhanh chóng mệt mỏi Cần thay đổi nhiều hình thức tập luyệnmột cách phong phú và tạo điều kiện hoàn thành tốt các bài tập chính, nhất là cácbài tập sức bền

Ngoài ra, do sự vận động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên,làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế giữa hưng phấn và ức chếkhông cân bằng đã ảnh hưởng đến hoạt động thể lực

- Hệ vận động:

+ Hệ xương: Đã bắt đầu giảm tốc độ phát triển mỗi năm nữ cao thêm

0,5cm-1cm, nam cao thêm 1- 3cm Tập luyện thể dục thể thao một cách thường xuyên liêntục làm cho bộ xương khỏe mạnh hơn

Các xương nhỏ như xương cổ tay, bàn tay hầu như đã hoàn thiện nên các em

có thể tập luyện một số động tác treo chống, mang vác vật nặng mà không làm tổnhại hoặc không tạo sự phát triển lệch lạc của cơ thể Cột sống đã ổn định hình dáng,nhưng vẫn chưa được hoàn thiện, vẫn có thể bị cong vẹo Cho nên việc tiếp tục bồidưỡng tư thế chính xác thông qua hệ thống bài tập như: đi, chạy, nhảy, thể dục nhịpđiệu, thể dục cơ bản… cho các em vẫn cần tiếp và không thể xem nhẹ

+ Hệ cơ: Các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên cơ co vẫn còn

tương đối yếu, các bắp cơ lớn phát triển tương đối nhanh (cơ đùi, cơ cánh tay) còncác cơ nhỏ (cơ bàn tay, cơ ngón tay) phát triển chậm hơn Các cơ co phát triển sớmhơn các cơ duỗi Nam từ 14- 16 tuổi là thời kỳ cơ bắp phát triển nhanh nhất

- Hệ tuần hoàn:

Hệ tuần hoàn đang phát triển và đi đến hoàn thiện buồng tim phát triển tươngđối hoàn chỉnh, mạch đập của nam 70- 80 lần/phút Hệ thống điều hòa vận mạchphát triển tương đối hoàn chỉnh Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tươngđối rõ rệt, nhưng sau vận động mạch đập và huyết áp hồi phục tương đối nhanhchóng Cho nên lứa tuổi này có thể tập những bài tập dai sức và những bài tập cókhối lượng vận động và cường độ vận động tương đối lớn Khi sử dụng các bài tập

có khối lượng vận động và cường độ vận động lớn trong các bài tập phát triển sứcbền cần phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sức khỏe củahọc sinh

- Hệ hô hấp:

Đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình của nam từ 72cm Diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100- 120cm2 gần bằng tuổi trưởng thành,dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng: Lúc 15 tuổi từ 2- 2,5 lít đến 16- 18 tuổi

67-khoảng 3- 4 lít, tần số hô hấp 10- 20 lần/phút Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếunên sức co giãn của lồng ngực ít, chủ yếu là co giãn cơ hoành Trong tập luyện cầnthở sâu và tập chung chú ý thở bằng ngực và các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình,việt dã có tác dụng tốt đến phát triển hệ hô hấp.

Tóm lại:

+ Sức mạnh tốc độ là yếu tố không thể thiếu đối với mỗi VĐV chạy 100m

+ Muốn nâng cao thành tích chạy 100m nhất thiết phải huấn luyện sức mạnh tốcđộ

+ Cần phải lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ nhằm nâng caothành tích cho VĐV chạy 100m đội tuyển điền kinh trường THPT- Ninh Bình

PHẦN II: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Bằng cách nghiên cứu trên chúng tôi đã tìm ra được 4 test:

- Bật xa tại chỗ (m)

- Chạy 30m tốc độ cao (s)

- Chạy xuất phát thấp 80m (s)

- Chạy 60m xuất phát cao (s)

Lựa chọn các test phù hợp để đánh giá sức mạnh tốc độ cho học sinh nam đội tuyển điền kinh trường THPT- Ninh Bình, chúng tôi tiến hành phỏng vấn nhằm thu thập ý kiến của các HLV, giáo viên điền kinh… số phiếu phát ra là 30, thu về là 30

Cách trả lời cụ thể như sau:

3 điểm: Rất quan trọng

2 điểm: Quan trọng.

1 điểm: Không quan trọng

Qua phỏng vấn 30 HLV và giáo viên đã từng huấn luyện VĐV chạy 100m cóđặc điểm trình độ được trình bày ở biểu đồ 1

Biểu đồ 1: Biểu diễn đặc điểm đối tượng phỏng vấn.

Từ kết quả phỏng vấn chúng tôi sẽ lựa chọn các chỉ tiêu có số điểm đạt từ 70% tổng điểm trở lên để tiến hành các thử nghiệm của đề tài

Phỏng vấn cho kết quả ở bảng 1

Bảng 1 Kết quả phỏng vấn lựa chọn một số test đánh giá trình độ sức mạnh tốc độ cho nam học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT- Ninh Bình (n=30)

T

Kết quả phỏng vấn Rất quan

trọng

Quan trọng

Không quan trọng

Qua bảng 1 cho thấy trong 4 test đưa ra phỏng vấn có 2 test được HLV, giáo viên điền kinh trả lời có ý kiến tán đồng cao hơn 70% tổng điểm:

- Bật xa tại chỗ (m)

- Chạy 30m tốc độ cao (s)

Còn 2 test có ý kiến đánh giá dưới 70% tổng điểm:

- Chạy 80m xuất phát thấp (s)

- Chạy 60m xuất phát cao (s)

Từ kết quả trên chúng tôi đi đến kết luận sử dụng 2 test Bật xa tại chỗ (m), Chạy30m tốc độ cao (s) để đánh giá sức mạnh tốc độ cho VĐV chạy 100m

Để có tính khách quan chúng tôi tiến hành tính hệ số tương quan thứ bậc giữa kiểm tra của 2 test trên với thành tích chạy 100m của 20 VĐV chạy 100m Qua thu thập số liệu và tính toán cho kết quả ở bảng 2

Bảng 2: Mối tương quan giữa các test với thành tích chạy 100m (n= 20)

phỏng vấn các giáo viên thuộc bộ môn Thể dục của nhà trường và được biết độituyển điền kinh của trường được thành lập chủ yếu dựa trên cơ sở tuyển chọn từcác đợt kiểm tra môn học thể dục của năm thứ nhất (lớp 10) và thứ hai (lớp 11),mỗi một nội dung lấy thành tích cao nhất từ 5- 6 em để tham gia tập luyện và chọn

ra em có thành tích tốt nhất, tham gia các giải điền kinh học sinh và hội khỏe PhùĐổng

Do đó, việc chuẩn bị thể lực cũng như về kỹ thuật các môn điền kinh của các

em, cũng chỉ được tập luyện trong trường học theo chương trình của bộ môn thểdục Vì vậy việc chuẩn bị thể lực, cũng như kỹ thuật còn hạn chế Trong nhữngnăm gần đây, được phép của ban giám hiệu nhà trường và của bộ môn thể dục độituyển điền kinh của nhà trường đã được thành lập và được tập luyện thường xuyêntheo thời gian biểu (3 buổi/tuần) và được hưởng chế độ của nhà trường Nhưng việcđảm nhiệm giảng dạy và huấn luyện của giáo viên trong nhà trường còn hạn chế về

số lượng và trang thiết bị dụng cụ, các môn thi đấu gồm nhiều môn như: Chạy100m, nhảy xa, nhảy cao, đẩy tạ, chạy cự ly trung bình (800m nữ, 1500m nam).Thông qua quan sát nhiều buổi tập chạy 100m của các em, chúng tôi thấy nộidung của các buổi tập thể lực thì rất đơn giản, chỉ có một số bài tập như: Bật nhảytrên hố cát, bật lò cò, bật nhảy tại chỗ đổi chân và hoàn thiện kỹ thuật Trong khi đó

có nhiều yếu tố quyết định đến thành tích chạy 100m như: Kỹ thuật, thể lực, tâm lý,

ý trí … Đặc biệt là người chạy phải có tầm vóc tốt, có trình độ cao về sức nhanh,sức mạnh, sức mạnh tốc độ là những tố chất ảnh hưởng rất lớn (quan trọng đối vớithành tích chạy 100m) Nhưng sức mạnh tốc độ là tố chất quyết định đến thành tíchchạy 100m

Để đánh giá huấn luyện sức mạnh tốc độ trong chạy 100m của nam học sinh độituyển điền kinh trường THPT - Tỉnh Ninh Bình chúng tôi sử dụng các test: Bật xa tại chỗ (m), chạy 30m tốc độ cao (s), chạy 100m xuất phát thấp (s), thu thập được