1 giáo án hội giảng hoa bìm

- Đọc hiểu văn bản, phát hiện và cảm nhận những tình cảm, cảm xúc của tác giả gửi gắm qua văn bản “Hoa bìm” - Nhận xét được nét độc đáo của bài thơ “Hoa bìm”.. Tổ chức thực hiện: Bước 1:

Tuần 8; tiết 32

Ngày soạn: 17/20/2011

Ngày dạy: 24/10/2022

BÀI 3: VẺ ĐẸP QUÊ HƯƠNG

Đọc mở rộng theo thể loại:

HOA BÌM (Nguyễn Đức Mậu)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Năng lực:

a Năng lực chung

- Nhận biết được đặc trưng thể thơ lục bát

- Đọc hiểu văn bản, phát hiện và cảm nhận những tình cảm, cảm xúc của tác giả gửi gắm qua văn bản “Hoa bìm”

- Nhận xét được nét độc đáo của bài thơ “Hoa bìm”

b Năng lực chuyên biệt: Năng lực cảm thụ thẩm mỹ, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực

làm việc nhóm, năng lực thuyết trình

2 Phẩm chất:

- Tích cực, chủ động trong giờ học

- Bồi đắp tình yêu quê hương đất nước, rung động trước vẻ đẹp thiên nhiên quê hương yêu dấu

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- Máy tính, máy chiếu

- SGK, kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu PowerPoint, phiếu học tập, tranh ảnh minh họa, sơ đồ

tư duy

- Sản phẩm học tập của học sinh

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu)

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho Hs, thu hút Hs sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của

mình.

b Nội dung: Gv cho Hs nghe bài hát cùng chủ đề

c Sản phẩm: Hs lắng nghe và trả lời câu hỏi

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Gv cho Hs nghe bài hát “Quê tôi” và yêu cầu hs nêu cảm

nhận của mình sau khi nghe bài

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Hs lắng nghe và cảm nhận

Bước 3: Báo cáo kết quả

Hs trả lời

Bước 4: Đánh giá kết quả

- Gv nhận xét, chốt Giới thiệu sơ lược về Hoa Bìm

- Dẫn vào bài mới: Từ những ngày bé thơ, chúng ta lớn lên

bởi những câu hát hát ru, những câu chuyện kể của bà,

Hs lắng nghe và thực hiện nhiệm vụ

của mẹ Những lời hát, câu chuyện đó luôn xuất hiện hình

ảnh của quê hương thân thương Trong hai từ quê hương

thiêng liêng ấy chúng ta thấy những hình ảnh của khoảng

trời tuổi thơ trong xanh, thấy được những giọt mồ hôi vất

vả của cha, của mẹ Có thể nói quê hương từ lâu đã trở

thành một chủ đề bật tận đi vào thơ ca Hôm nay tiếp nối

với chủ đề đó, cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu bài thơ

Hoa bìm của tác giả Hồ Đức Mậu để cảm nhận được

những vẻ đẹp bình dị của quê hương mà tác giả thể hiện

trong văn bản.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Nhiệm vụ 1: Giới thiệu chung

1 Mục tiêu:

- Hs biết được các thông tin sơ lược về tác giả Nguyễn Đức Mậu và tác phẩm “Hoa bìm”

- Hs rèn luyện được kỹ năng thu thập thông tin và trình bày một vấn đề trước lớp

2 Nội dung: Hs thu thập thông tin về tác giả, tác phẩm đã được Gv giao ở tiết trước

3 Sản phẩm học tập: Thông tin về tác giả, tác phẩm được Hs thể hiện trên giấy A0 và trình

bày trước lớp

4 Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Ở tiết trước, Gv đã giao nhiệm vụ cho “Nhóm Chuyên gia”

(4 học sinh) về nhà tìm hiểu các thông tin sơ lược về tác

giả Nguyễn Đức Mậu và tác phẩm “Hoa bìm”

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Hs nhận nhiệm vụ, vận dụng kỹ năng Tin học để tìm kiếm

thông tin về tác giả, tác phẩm để thực hiện nhiệm vụ nhóm

ở nhà, thu thập thông tin dưới sự hướng dẫn của Gv

Bước 3: Báo cáo kết quả

- Nhóm Chuyên gia gửi kết quả tìm hiểu được cho Gv

chuẩn hóa

- Nhóm Chuyên gia lên trình bày kết quả trước lớp

- Cả lớp theo dõi, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu cần)

Bước 4: Đánh giá kết quả

Gv nhận xét sản phẩm học tập của học sinh và chốt kiến

thức

Nguyễn Đức Mậu thuộc lớp nhà thơ trưởng thành từ kháng

chiến chống Mỹ Trong thơ ông luôn đau đáu những nỗi

đau, những vết tích của chiến tranh về người lính, về nững

người đồng đội không trở về, về những hóa phụ với tấm

lòng hóa vàng thủy chug Với những trang viết ấy, ông đã

xác lập được vị trí của mình trên thi đàn Việt Nam.

I Giới thiệu chung

1 Tác giả

- Nguyễn Đức Mậu sinh năm

1948 Quê quán ở Nam Định, hiện ông đang sinh sống ở Hà Nội

- Các sáng tác của ông mang những dấu ấn riêng về chiến tranh

2 Tác phẩm

Bài thơ Hoa bìm được in trong tập Thơ lục bát năm 2007.

Bài thơ Hoa bìm không thuộc về chủ đề chiến tranh mà

trong đó chất chứa là những kí ức đẹp về tuổi thơ của tác

giả.

Nhiệm vụ 2: Đọc hiểu văn bản

1 Mục tiêu:

- Hs nhận biết được đặc điểm thơ lục bát được thể hiện trong bài thơ Hoa bìm.

- Chỉ ra được được những hình ảnh thiên nhiên được thể hiện trong bài thơ

- Xác định được tình cảm của tác giả đối với quê hương

2 Nội dung: Giáo viên tổ chức cho Hs thực hiện dự án học tập và làm việc nhóm (Ở tiết trước,

Gv hướng dẫn Hs chuẩn bị bài ở nhà)

3 Sản phẩm học tập:

- Sản phẩm thảo luận nhóm của Hs.

- Bài thuyết trình của học sinh

- Phiếu học tập

4 Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Gv hướng dẫn Hs đọc hiểu văn bản với các hoạt động

sau:

- Gv yêu cầu Hs đọc văn bản Gv hướng dẫn Hs đọc với

giọng điệu nhẹ nhàng, thiết tha, nhiều tình cảm

- Gv yêu cầu Hs xác định thể thơ và phương thức biểu đạt

- Gv hướng dẫn Hs thực hiện nhiệm vụ Trải nghiệm cùng

văn bản theo phương pháp dự án và thảo luận nhóm

Ở tiết trước, Gv chia lớp thành 4 nhóm, phát phiếu học tập

cho các nhóm, Hs phân chia nhiệm vụ cho các thành viên

Hs chuẩn bị trước nội dung của nhóm mình ở nhà (gồm nội

dung câu trả lời và hình ảnh minh họa)

Nội dung phiếu học tập:

Nhóm 1: Em hãy điền các thông tin vào bảng để chỉ ra đặc

điểm thể thơ lục bát được thể hiện qua bài thơ

Cặp lục bát ………

Gieo vần ………

Ngắt nhịp ………

Thanh điệu ………

Nhóm 2 và Nhóm 3: Khung cảnh thiên nhiên làng quê

được miêu tả như thế nào qua bài thơ Hoa bìm Em có

nhận xét gì về khung cảnh thiên nhiên ấy

Nhóm 4: Qua bài thơ, em có nhận xét gì về tình cảm của

tác giả với quê hương

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Hs đọc bài thơ và xác định thể thơ, phương thức biểu đạt

II Đọc – hiểu văn bản

1 Đọc, chú thích

2 Thể thơ: lục bát 3.Phương thức biểu đạt: biểu

cảm, miêu tả

4 Trải nghiệm cùng văn bản

a Đặc điểm thơ lục bát được thể hiện qua bài thơ

- Bài thơ có 9 cặp lục bát.

- Cách gieo vần, thanh điệu: tuân

theo quy tắt chặt chẽ của thơ lục bát

- Cách ngắt nhịp: 2/2/2 (câu lục)

và 4/4 (câu bát)

b Kí ức tuổi thơ được tái hiện qua hình ảnh thiên nhiên

- Phép điệp từ “có”, biện pháp liệt kê

- Những hình ảnh gắn bó với tuổi thơ, những âm thanh bình dị của miền quê đã khắc họa nên bức tranh thiên nhiên thanh bình, êm ả đầy nồng ấm

 Gợi lại trong tác giả những kí

ức tuổi thơ tươi đẹp

- Hs thực hiện dự án học tập, làm việc nhóm ở nhà, chuẩn

bị nội dung để thuyết trình trước lớp

Bước 3: Báo cáo kết quả

- Các nhóm lên thuyết trình, trình bày kết quả trước lớp

- Cả lớp theo dõi, nhận xét, bổ sung, đặt câu hỏi

Bước 4: Đánh giá kết quả

- Gv nhận xét, đánh giá kết quả

- Gv chốt kiến thức

c Tình cảm của tác giả với quê hương

Câu hỏi tu từ và dấu chấm lửng cuối bài thơ như một nỗi trăn trở không nguôi

 Tác giả thể hiện tình yêu quê hương tha thiết với nỗi nhớ mong khắc khoải về nơi chôn nhau cắt rốn

Nhiệm vụ 3: Tổng kết

1 Mục tiêu: Hs chỉ ra được nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

2 Nội dung: Tổng kết kiến thức bằng sơ đồ tư duy

3 Sản phẩm học tập: Sơ đồ tư duy

4 Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Gv yêu cầu Hs nêu nội dung và chỉ ra nét đặc sắc về nghệ

thuật của bài thơ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Hs làm việc cá nhân, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả

Hs trình bày câu trả lời Cả lớp lắng nghe và nhận xét

Bước 4: Đánh giá kết quả

Gv nhận xét, trình chiếu sơ đồ tư duy để chốt kiến thức

III Tổng kết

Sơ đồ tư duy

3 Hoạt động 3: Luyện tập

1 Mục tiêu: Hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được

2 Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

3 Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.

4 Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Gv tổ chức cho Hs luyện tập thông qua trò chơi “Rung

chuông vàng” bằng câu hỏi trắc nghiệm

Luật chơi: Gv phát cho mỗi Hs một bộ thẻ đáp án Gv mời

cả lớp đứng lên Gv chiếu câu hỏi, Hs có 15 giây để suy

nghĩ, sau khi hết thời gian Hs sẽ giơ đáp án để trả lời Những

Hs trả lời sai sẽ mất lượt chơi, Hs trả lời đúng tiếp tục tham

gia trò chơi cho đến Hs cuối cùng

Câu 1: bài thơ Hoa bìm được viết theo thể thơ nào?

a Thơ sáu chữ

b Thơ tự do

c Thơ lục bát

d Thơ tám chữ

Câu 2: Tình cảm chủ đạo được tác giả thể hiện trong bài thơ

là gì?

a Tình yêu mến những người nông dân

b Tình yêu với các chiến dịch bộ đội

c Tình cảm đôi lứa miền sông nước

d Tình yêu và nỗi nhớ về quê hương

Câu 3: Đáp án nào nói đúng về cách ngắt nhịp của bài thơ

a Ngắt nhịp: 2/2/2 (câu lục) và 4/4 (câu bát).

b Ngắt nhịp: 3/2 hoặc 3/2

c Ngắt nhịp 4/3 hoặc 2/2/3

d Ngắt nhịp lẻ

Câu 4: Kí ức tuổi thơ của tác giả được khơi gợi nhờ hình

ảnh nào?

a Hình ảnh của hoa bìm.

b Hình ảnh của dế mèn

c Hình ảnh của bác nông dân cấy lúa

d Hình ảnh của cây đa, con đò

Câu 5: Tác giả Nguyễn Đức Mậu sinh vào năm nào?

a 1984

b 1948

c 1984

d 1966

Câu 6: Nội dung của bài thơ Hoa bìm là?

a Bài thơ thể hiện nỗi đau của một người con xa xứ khi

nhiều năm chưa trở về quê hương

b Bài thơ vẽ lên một khung cảnh thiên nhiên thân thuộc,

gần gũi, sống động với người đọc và bộc lộ được cảm xúc,

Hs lắng nghe và thực hiện nhiệm vụ

nỗi nhớ của mình với quê hương.

c Bài thơ là lời than thở của một người tha phương cầu thực

d Bài thơ khắc họa một bức tranh thiên nhiên xanh mát

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Hs lắng nghe và thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả

Hs trả lời câu hỏi cá nhân

Bước 4: Đánh giá kết quả

Gv nhận xét,chốt

4 Hoạt động 4: Vận dụng

1 Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng, áp dụng kiến thức vừa học để giải quyết các tình huống/vấn đề

trong học tập và thực tế

2 Nội dung:Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi

3 Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

4 Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Gv giao nhiệm vụ cho Hs: Em hãy tưởng tượng và vẽ bức

tranh về quê hương theo sự miêu tả của nhà văn Nguyễn

Đức Mậu qua lời bài thơ Hoa bìm.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Hs nhận nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ ở nhà

- Gv hướng dẫn, định hướng

Bước 3: Báo cáo kết quả

Hs trình bày kết quả trước lớp

Bước 4: Đánh giá kết quả

Gv nhận xét, đánh giá sản phẩm của Hs

Hs thực hiện bài tập thông qua các hướng dẫn của giáo viên

* Hướng dẫn về nhà

- Học sinh học bài và thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao

- Chuẩn bị bài mới: đề cương, các nội dung kiến thức cho bài Ôn tập giữa học kì I

RÚT KINH NGHIỆM

………

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Nhóm 1 Em hãy điền các thông tin vào bảng để chỉ ra đặc điểm thể thơ lục bát được thể hiện

qua bài thơ

Cặp lục bát ………

Thanh điệu ………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Nhóm 2 và nhóm 3: Khung cảnh thiên nhiên làng quê được miêu tả như thế nào qua bài thơ

Hoa bìm Em có nhận xét gì về khung cảnh thiên nhiên ấy.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Nhóm 4: Qua bài thơ, em có nhận xét gì về tình cảm của tác giả với quê hương.