CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Các nghiên cứu trước liên quan đến đề tài
Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp đặc biệt chú trọng đến việc giải quyết các vấn đề tồn tại trong tổ chức kế toán Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án và bài viết trên tạp chí đã tập trung vào công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh ở một số doanh nghiệp.
Nghiên cứu đầu tiên mà tác giả đề cập liên quan đến việc hoàn thiện công tác kế toán trong chu trình bán hàng và thu tiền tại Agifish.
Bài viết của Trần Kim Tuyến (2020) phân tích chu trình bán hàng - thu tiền tại CTCP Xuất nhập khẩu thủy sản An Giang (Agifish), một doanh nghiệp hàng đầu trong xuất khẩu cá tra và cá basa fillet đông lạnh Tác giả giới thiệu khái niệm và chức năng của chu trình này cùng với bốn hoạt động chính: nhận đặt hàng, xuất kho, lập hóa đơn và thu tiền Mỗi bộ phận trong công ty được mô tả chi tiết theo các hoạt động trên Nghiên cứu cũng liệt kê các chứng từ và tổ chức tài khoản, minh họa quy trình luân chuyển chứng từ bằng lưu đồ Tác giả đề xuất giải pháp hoàn thiện các tồn tại trong bốn hoạt động chính nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh Tuy nhiên, nghiên cứu chưa đề cập sâu đến kế toán chu trình doanh thu và các phân tích còn thiếu rõ ràng, cụ thể, làm khó khăn cho việc tiếp cận và hình dung.
Mặc dù có ít nghiên cứu công bố về đề tài này, nhưng nó lại thu hút sự chú ý lớn trong các luận văn và khóa luận, vì nó liên quan chặt chẽ đến từng doanh nghiệp.
Trong khóa luận của Trương Ngọc Quỳnh Như (2022), tác giả đã nghiên cứu kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thái Gia Sơn, từ đó đưa ra những nhận xét về công tác kế toán tại công ty Ưu điểm của công ty là tuân thủ đúng thông tư 200/2014/TT-BTC và có đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm Công ty cũng chú trọng vào công tác bán hàng và quản lý bán hàng Tuy nhiên, tác giả chỉ ra một số nhược điểm như kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho, kế toán dự phòng phải thu khó đòi, và hệ thống sổ sách cũng như chính sách lương Để cải thiện, tác giả đề xuất nâng cao kế toán dự phòng và hoàn thiện hệ thống sổ sách Mặc dù có phân tích lý thuyết về kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, nhưng thực trạng kế toán tại công ty lại chưa được đề cập.
Trong khóa luận của Võ Tấn Hòa (2022) về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Kỹ thuật Công nghệ Vĩnh Tiến, tác giả đã nghiên cứu quy trình kế toán bán hàng và đưa ra nhận xét về những ưu nhược điểm của nó Tác giả chỉ ra rằng công tác chỉ đạo, bán hàng và chất lượng sản phẩm của công ty là những điểm mạnh, nhưng cũng tồn tại vấn đề về kế toán hàng tồn kho và chính sách lương Dựa trên những phân tích này, tác giả đã đề xuất các biện pháp cải thiện công tác kế toán bán hàng Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập đến quy trình bán hàng và mối quan hệ của nó với công tác kế toán, điều này cần được xem xét để hoàn thiện hơn.
Hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp đang ngày càng được chú trọng Trong nghiên cứu của Trần Thị Tú Trang (2022), tác giả đã chỉ ra nhiều tồn tại trong hệ thống thông tin và đề xuất các biện pháp hoàn thiện tổ chức Tuy nhiên, luận văn chủ yếu tập trung vào việc phân tích kiểm soát chu trình bán hàng và thu tiền tại công ty con, trong khi thực trạng tổ chức thông tin kế toán vẫn chưa được đề cập nhiều.
Khóa luận của tác giả Lê Thị Vân Anh (2022) nghiên cứu kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần du lịch và tiếp thị giao thông vận tải Việt Nam (Vietravel) - chi nhánh Đồng Nai Tác giả đã tìm hiểu lý thuyết, mô tả công ty và công tác kế toán hiện tại, trong đó Vietravel đang sử dụng phần mềm FPT cho bộ phận kế toán Phương hướng nghiên cứu tập trung vào quy trình kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả trên phần mềm FPT, đồng thời xem xét mối quan hệ với phần mềm Etour tại phòng kinh doanh Khóa luận nêu rõ ưu điểm và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình kế toán trên phần mềm FPT tại Vietravel, mặc dù tác giả chủ yếu tập trung vào hệ thống thông tin kế toán mà chưa đi sâu vào quy trình kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh.
Khóa luận của Nguyễn Phạm Nhật Linh (2021) nghiên cứu về việc hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại A & P.L.U.S, bao gồm cơ sở lý thuyết, giới thiệu công ty và thực trạng kế toán bán hàng Đề tài nhấn mạnh việc xác định kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác trong kỳ kế toán năm của doanh nghiệp Tuy nhiên, tác giả không đề cập đến chi phí hoạt động tài chính, doanh thu hoạt động tài chính và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tác giả Dương Thị Thanh Nga (2021) đã nghiên cứu kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Điện tử Hoàn Kiếm, đồng thời khái quát hóa các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh.
Bài viết phân tích thực trạng công tác kế toán tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Điện tử Hoàn Kiếm, nêu rõ những ưu điểm và đề xuất giải pháp cải thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh Tuy nhiên, các giải pháp này vẫn còn mang tính lý thuyết và cần được áp dụng thực tiễn để đạt hiệu quả cao hơn.
Trong bài luận của Phạm Thị Thắm (2012), tác giả đã nghiên cứu về việc hoàn thiện công tác tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Nguyên Tác giả đã cung cấp cái nhìn tổng quan về công ty cùng với quy trình kế toán bán hàng và kết quả kinh doanh Bên cạnh đó, tác giả cũng chỉ ra những ưu điểm và nhược điểm của quy trình hiện tại nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức kế toán Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập đến các yếu tố như kế toán chi phí hoạt động tài chính, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác, chi phí khác và thuế thu nhập doanh nghiệp, mặc dù những tài khoản này là cần thiết để xác định chính xác kết quả bán hàng.
Các tác giả đã hệ thống hóa các nội dung cơ bản về tổ chức công tác kế toán, đồng thời mô tả thực trạng tổ chức kế toán tại đơn vị và đề xuất giải pháp cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác Nghiên cứu này tập trung vào kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh, nhằm đóng góp thông tin hữu ích cho công tác kế toán tại công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam.
Cơ sở lý thuyết
2.2.1 Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh
Theo Điều 79 Thông tư 200/2014/TT-BTC, bán hàng được định nghĩa bao gồm việc bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất, bán hàng hóa mua vào và bán bất động sản đầu tư.
Bán hàng là giai đoạn cuối cùng trong hoạt động kinh doanh, nơi doanh nghiệp chuyển giao hàng hóa cho khách hàng, và khách hàng thực hiện thanh toán hoặc cam kết thanh toán cho doanh nghiệp Nói cách khác, bán hàng đóng vai trò nền tảng trong kinh doanh.
Dưới góc độ kinh tế, bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh nghiệp được chuyển từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ.
2.2.1.2 Xác định kết quả kinh doanh
Theo Điều 96 Thông tư số 200/2014/TT-BTC, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được xác định là kết quả cuối cùng trong một khoảng thời gian nhất định, bao gồm các hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư tài chính và các hoạt động khác.
Theo Trương Ngọc Quỳnh Như (2020), xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh chi phí kinh doanh và thu nhập kinh doanh trong một kỳ Nếu thu nhập vượt chi phí, doanh nghiệp đạt lãi; ngược lại, nếu thu nhập thấp hơn chi phí, doanh nghiệp sẽ chịu lỗ Quá trình xác định kết quả bán hàng thường diễn ra vào cuối kỳ kinh doanh, có thể là cuối tháng, cuối quý hoặc cuối năm, tùy thuộc vào đặc điểm và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp.
2.2.2 Các phương thức bán hàng và các phương thức thanh toán trong doanh nghiệp
Phương thức bán hàng là cách doanh nghiệp tiếp cận và cung cấp sản phẩm cho khách hàng nhằm tạo ra lợi nhuận Các phương thức này có thể được phân loại dựa trên hình thức bán hàng, đối tượng khách hàng hoặc địa điểm giao dịch Một trong những hình thức bán hàng phổ biến là bán buôn.
Bán buôn là hoạt động cung cấp hàng hóa cho các thương nhân bán buôn, thương nhân bán lẻ và các tổ chức khác Hai phương thức chính trong bán buôn bao gồm bán qua kho và bán hàng vận chuyển thẳng.
➢ Phương thức bán hàng qua kho
Phương thức bán hàng qua kho cho phép doanh nghiệp xuất hàng hóa trực tiếp từ kho của mình Trong hình thức này, có hai phương thức giao nhận hàng hóa khác nhau.
Giao hàng trực tiếp là hình thức mà bên mua cử đại diện đến kho doanh nghiệp để nhận hàng Doanh nghiệp sẽ xuất hàng tại kho, và sau đó hai bên ký kết hợp đồng Bên mua có thể thanh toán tiền ngay hoặc nợ theo thỏa thuận Hàng hóa sẽ được ghi nhận là đã tiêu thụ.
Giao hàng theo hình thức chuyển hàng được thực hiện dựa trên hợp đồng kinh doanh, trong đó bên xuất hàng sử dụng phương tiện vận chuyển của mình hoặc thuê ngoài để vận chuyển hàng hóa từ kho đến địa điểm yêu cầu của bên mua Trong suốt quá trình vận chuyển, hàng hóa vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán Chỉ khi bên mua kiểm tra, nhận hàng và thực hiện thanh toán hoặc ghi nhận nợ, hàng hóa mới được coi là đã tiêu thụ.
➢ Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng
Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng cho phép doanh nghiệp mua hàng từ nhà cung cấp và chuyển thẳng đến khách hàng mà không cần nhập kho Hình thức này bao gồm hai cách thực hiện: tham gia thanh toán và không tham gia thanh toán.
Doanh nghiệp tham gia thanh toán đóng vai trò trung gian giữa bên mua và bên bán, chịu trách nhiệm giao hàng và thu tiền từ bên mua, sau đó thanh toán tiền hàng cho đơn vị cung cấp.
Theo hình thức không thanh gia thanh toán, doanh nghiệp đóng vai trò trung gian giữa bên bán và bên mua để nhận hoa hồng từ một trong hai bên Bên mua sẽ chịu trách nhiệm nhận hàng và thanh toán cho bên bán Khi hoa hồng được chấp nhận, doanh nghiệp cần lập Hóa đơn GTGT hoặc Hóa đơn bán hàng để ghi nhận số hoa hồng môi giới nhận được.
Bán lẻ là các nhà sản xuất hoặc nhà bán buôn sẽ trực tiếp bán những sản phẩm
Bán hàng không qua cửa hàng là hình thức bán hàng diễn ra ngoài các cửa hàng bán lẻ, bao gồm việc tiếp cận khách hàng tại nhà, cơ quan, trực tuyến hoặc các địa điểm khác Một phương thức phổ biến trong bán hàng không qua cửa hàng là bán hàng thông qua đại lý, giúp mở rộng thị trường và tăng cường kết nối với khách hàng.
Bán hàng thông qua đại lý là hoạt động thương mại, trong đó bên giao đại lý và bên đại lý thỏa thuận để bên đại lý thực hiện việc mua, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ nhân danh mình nhằm nhận thù lao Bên giao đại lý có thể là thương nhân giao hàng hoặc ủy quyền cho đại lý thực hiện dịch vụ, trong khi bên đại lý là thương nhân nhận hàng hóa để bán hoặc cung ứng dịch vụ Luật thương mại 2005 quy định các hình thức đại lý cụ thể, đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong hoạt động này.
Đại lý bao tiêu là một hình thức đại lý trong đó bên đại lý thực hiện việc mua bán toàn bộ một khối lượng hàng hóa hoặc cung cấp đầy đủ dịch vụ cho bên giao đại lý.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Tổng quan về Công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam
3.1.1 Giới thiệu khái quát về công ty
Tên chính thức:CÔNG TY TNHH Ô TÔ ISUZU VIỆT NAM
Tên giao dịch:ISUZU VIETNAM CO., LTD
Mã số thuế:0301236665 - Ngày cấp: 06/10/1998
Người đại diện: KAZUO GODA Địa chỉ trụ sở: Số 695, đường Quang Trung, Phường 8, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh.
Công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam, thành lập vào ngày 19.10.1995, là doanh nghiệp liên doanh Việt – Nhật, chuyên nhập khẩu, lắp ráp và phân phối đa dạng các sản phẩm xe thương mại và ô tô Sản phẩm của công ty bao gồm xe tải nhẹ, trung, nặng, xe chuyên dùng, khung gầm xe buýt, cũng như xe bán tải và SUV 7 chỗ Công ty được góp vốn bởi
- Công ty Ô tô Isuzu Nhật Bản (42%)
- Tập đoàn thương mại Itochu Nhật Bản (28%)
- Tổng công ty Cơ khí Giao thông Vận tải Sài Gòn (20%)
- Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Gia Định (10%)
Tổng vốn đầu tư: 50,000,000 USD
3.1.2 Quá trình hình thành, phát triển và sứ mạng, tầm nhìn
Ngày 07/03/1996, ông Seiki, Chủ tịch - Tổng giám đốc Isuzu Nhật Bản, đã đến thăm Công ty Ô tô Isuzu Việt Nam, đánh dấu sự kiện quan trọng trong lịch sử công ty Ngày này hiện nay được kỷ niệm như ngày thành lập của Isuzu Việt Nam.
From 1997 to 2008, several vehicle lines were officially launched, including the N-Series trucks, Trooper UBS, N-Bus chassis, HI-LANDER MPV, D-Max pickup, FTR truck series, and the new N/F Series trucks.
Năm 2008, Isuzu đã ghi dấu ấn tại Việt Nam khi trở thành hãng xe tải đầu tiên ứng dụng công nghệ phun dầu điện tử Common Rail hiện đại, đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 2 Công nghệ này không chỉ nâng cao hiệu suất vận hành mà còn tối ưu hóa việc sử dụng nhiên liệu và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Năm 2018, Isuzu Việt Nam đã ra mắt dòng xe tải thế hệ mới với động cơ công nghệ Common Rail cải tiến mang tên Blue Power, tiên phong trong việc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 4 theo yêu cầu của Chính phủ.
Năm 2022, Isuzu Việt Nam đã giới thiệu dòng xe tải mới Isuzu Master Truck Euro 5 Green Power, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 Sản phẩm này không chỉ tuân thủ lộ trình của Chính phủ về tiêu chuẩn khí thải tại Việt Nam mà còn góp phần bảo vệ môi trường và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho xã hội.
Hơn 25 năm có mặt tại Việt Nam, các sản phẩm xe tải Isuzu đã và đang được nhiều thế hệ khách hàng tin tưởng, đánh giá cao với nhiều ưu thế nổi bật: AN TOÀN – BỀN BỈ – TIẾT KIỆM NHIÊN LIỆU – THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG.
Tầm nhìn của Isuzu Việt Nam:
“Isuzu sẽ luôn là tốt nhất”
Dẫn đầu trong ngành vận tải, xe thương mại và động cơ diesel, luôn hỗ trợ khách hàng và thân thiện với môi trường.
Sứ mệnh của Isuzu Việt Nam:
Tin cậy - Hành động - Vượt trội
“Đội ngũ toàn cầu cam kết mang đến sản phẩm và dịch vụ vượt mong đợi”
4 GIÁ TRỊ CỐT LÕI ISUZU VIỆT NAM
Phục vụ khách hàng với tâm huyết và chú trọng đến cả khách hàng nội bộ lẫn bên ngoài sẽ nâng cao mức độ hài lòng và lòng trung thành của khách hàng.
Chính trực là giá trị cốt lõi trong mọi hành động của cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời là kim chỉ nam cho sự phát triển bền vững mà chúng tôi luôn tự hào theo đuổi.
Thực thi vượt trội sẽ dẫn đến sự khác biệt của chúng ta và là nền tảng cho các giá trị cốt lõi khác.
Nơi làm việc hạnh phúc khơi dậy niềm đam mê và tạo động lực cho các thành viên phát huy tối đa năng lực cá nhân Sự gắn kết và đồng hành trong môi trường này giúp mọi người cùng nhau phát triển và đạt được thành công.
IVC phát triển bền vững.
Công ty chuyên nhập khẩu, lắp ráp và phân phối các phương tiện vận tải, chủ yếu là xe tải và khung gầm xe buýt mang thương hiệu Isuzu Ngoài ra, công ty còn nhập khẩu và phân phối xe bán tải cùng các phụ tùng ô tô, đồng thời cung cấp dịch vụ bảo hành và sửa chữa xe.
Tổng giám đốc Isuzu nhấn mạnh rằng công ty luôn nỗ lực phát triển sản phẩm và tối ưu hóa dịch vụ để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng Isuzu cam kết trở thành đối tác tin cậy, cung cấp giải pháp toàn diện và hiệu quả cho hoạt động kinh doanh của khách hàng.
3.1.3 Kết quả bán hàng và kinh doanh của doanh nghiệp trong năm 2022 Đơn vị tính: VND
Chỉ tiêu Năm 2021 Năm 2022 Chênh lệch %
2 Các khoản giảm trừ doanh thu 1.714.399.574 30.231.188.344 28.516.788.770 1663,37
3 Doanh thu thuần về BH&CCDV 5.798.575.850.820 4.821.445.589.838 (977.130.260.982) -16,85
5 Lợi nhuận gộp về BH&CCDV 1.360.415.751.310 620.813.495.614 (739.602.255.696) -54,37
6 Doanh thu hoạt động tài chính 19.656.615.226 19.200.421.082 (456.194.144) -2,32
- Trong đó: Chi phí lãi vay 2.125.426.208 11.204.496.346 9.079.070.138 427,16
9 Chi phí quản lý doanh nghiệp 121.395.462.138 83.560.376.868 (37.835.085.270) -31,17
10 Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh 1.042.386.148.204 224.820.990.186 (817.565.158.018) -78,43
14 Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế 1.041.743.591.270 224.201.725.010 (817.541.866.260) -78,48
15 Chi phí thuế TNDN hiện hành 229.928.461.460 68.141.976.618 (161.786.484.842) -70,36
16 Chi phí thuế TNDN hoãn lại 73.782.452 (5.736.819.948) (5.810.602.400) -7875,32
17 Lợi nhuận sau thuế TNDN 811.741.347.358 161.796.568.340 (649.944.779.018) -80,07
Bảng 3 1 - Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2021-2022 tại Công ty
TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty năm 2022 giảm 16,35% so với năm 2021, trong khi các khoản giảm trừ doanh thu tăng mạnh 1663,37% Sự gia tăng này chủ yếu do công ty áp dụng chiết khấu thương mại và giảm giá hàng bán, dẫn đến doanh thu thuần giảm 16,85% so với năm trước.
Doanh thu hoạt động tài chính năm 2022 giảm 2,32% so với năm 2021 chủ yếu do lãi tiền gửi tại ngân hàng giảm mạnh Mặc dù vậy, nhờ vào sự gia tăng của các khoản lãi chênh lệch tỷ giá đối hoái, doanh thu tài chính của công ty chỉ giảm nhẹ so với năm trước.
Chi phí bán hàng trong năm 2022 tăng 59,33% so với năm 2021 Vì sang năm
Năm 2023, các công ty đang nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ bán hàng bằng cách tuyển dụng thêm nhiều nhân viên bán hàng, điều này đã làm gia tăng chi phí nhân công Đồng thời, chi phí dịch vụ mua ngoài cũng tăng cao, dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ trong tổng chi phí bán hàng so với năm 2021.
