Bài Thể loại Văn bản Đề tài, chủ đề chính 5Truyện ngắn Truyện ngắn – Trái tim Đan-kô Go-rơ-ki – Một người Hà Nội Nguyễn Khải – Tầng hai Phong Điệp – Nắng đẹp miền quê ngoại Trang Thế Hy
Trang 2TẬP HUẤN SỬ DỤNG SGK NGỮ VĂN 11
(BỘ SÁCH CÁNH DIỀU)
Trang 3NỘI DUNG CHÍNH
I CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 2018 VÀ YÊU CẦU VỚI LỚP 11
II HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH NGỮ VĂN 11
Giới thiệu chung về sách Ngữ văn 11
Hướng dẫn dạy học sách Ngữ văn 11
Phân tích giờ dạy minh hoạ
Định hướng xây dựng kế hoạch dạy học và bài dạy Ngữ văn 11
III GỢI Ý VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
IV TRAO ĐỔI, GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Trang 4PHẦN I CHƯƠNG TRÌNH GDPT MÔN NGỮ VĂN 2018
VÀ YÊU CẦU Ở LỚP 11
Trang 5ĐIỂM MỚI CỦA CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 2018
Mục tiêu: phát triển phẩm chất và năng lực, nhất là năng lực
Tổ chức theo trục kĩ năng: đọc, viết, nói và nghe (cả 3 cấp)
Dạy học theo thể loại và kiểu VB, không theo văn học sử
CT mở; kế thừa và đổi mới việc lựa chọn VB: Bắt buộc, Bắt buộc chọn và tự chọn
PPDH: phát triển phẩm chất và năng lực HS; dạy cách đọc, viết, nói
và nghe
Đánh giá: Dựa vào yêu cầu cần đạt của CT, không phụ thuộc SGK; chống chép văn mẫu
Trang 6Chương trình GDPT môn Ngữ văn 2018, lớp 11
Đọc: VB văn học, VB nghị luận và VB thông tin
– Thể loại: Truyện thơ, Truyện (truyện ngắn, tiểu thuyết), Kịch bản văn học (Bi kịch), Thơ và thơ có yếu tố tượng trưng, Kí (tuỳ bút, tản văn, truyện kí)
– Kiểu VB: Nghị luận văn học và Nghị luận xã hội; Văn bản thông tin: thuyết minh tổng hợp
Viết: VB nghị luận (NL văn học và NL xã hội), VB nhật dụng
Nói và nghe: Thuyết trình ý kiến về một vấn đề; Trình bày báo cáo nghiên cứu; Giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật (truyện, thơ, kịch, ); Thảo luận một vấn đề; Nghe thuyết trình;
Trang 7PHẦN II HƯỚNG DẪN GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH NGỮ
(BỘ SÁCH CÁNH DIỀU)
Trang 8CẤU TRÚC CHUNG CỦA SÁCH NGỮ VĂN 11 - CD
Phần cuối sách:
– Bảng tra cứu từ ngữ
– Bảng tra cứu tên riêng nước ngoài
– Bảng tra cứu yếu tố Hán Việt thông dụng
Ôn tập và tự đánh giá cuối HK I Ôn tập và tự đánh giá cuối HK II
Trang 9và truyện thơ Nôm
– Sóng (Xuân Quỳnh) – Tôi yêu em (Pu-skin) – Lời tiễn dặn (Trích Tiễn dặn người yêu)
– Hôm qua tát nước đầu đình – Nỗi niềm tương tư (Trích Bích Câu kì ngộ – Vũ Quốc Trân)
Những trạng thái cảm xúc muôn màu của tình yêu
Trang 10NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
chủ đề chính 2
Thơ văn
Nguyễn Du
Truyện thơ Nôm, thơ chữ Hán
– Trao duyên (Trích Truyện Kiều) – Anh hùng tiếng đã gọi rằng (Trích Truyện Kiều)
– Thề nguyền (Trích Truyện Kiều) – Đọc “Tiểu Thanh kí”
Bi kịch và vẻ đẹp của những người tài sắc
Trang 11NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
chủ đề chính 3
Truyện
Truyện ngắn và tiểu
thuyết
– Chí Phèo (Nam Cao) – Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) – Tấm lòng người mẹ (Trích Những người khốn khổ - V Huy-gô)
– Kép Tư Bền (Nguyễn Công Hoan)
Những con người khốn khổ, vẻ đẹp và sức mạnh của nhân tính
Trang 12Bài Kiểu
văn bản
chủ đề chính 4
– Phải coi luật pháp như khí trời
để thở (Theo Lê Quang Dũng) – Tạ Quang Bửu – người thầy thông thái (Hàm Châu)
– Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ (Phạm
Trang 13Bài Thể loại Văn bản Đề tài, chủ đề chính 5
Truyện
ngắn
Truyện ngắn
– Trái tim Đan-kô (Go-rơ-ki) – Một người Hà Nội (Nguyễn Khải) – Tầng hai (Phong Điệp)
– Nắng đẹp miền quê ngoại (Trang
Thế Hy)
Vẻ đẹp của con người, những tấm lòng nhân ái, sự cao
cả, thánh thiện,…
NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
Trang 14Bài Thể loại Văn bản Đề tài, chủ đề chính 6
Thơ
Thơ (có yếu tố tượng
Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống
NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
Trang 15Bài Thể loại Văn bản Đề tài,
chủ đề chính 7
– Ai đã đặt tên cho dòng sông?
(Hoàng Phủ Ngọc Tường)
– Bánh mì Sài Gòn (Huỳnh Ngọc Trảng)
Vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước, con người Việt Nam
NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
Trang 16Bài Thể loại Tiểu loại Đề tài,
chủ đề chính 8
Bi
kịch
Bi kịch – Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (Trích Vũ Như
Tô của Nguyễn Huy Tưởng)
– Thề nguyền và vĩnh biệt (Trích Rô-mê-ô
và Giu-li-ét của Sếch-xpia) – Tôi muốn được là tôi toàn vẹn (Trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu
Trang 17Bài Kiểu
văn bản
chủ đề chính 9
xã hội và nghị luận văn học
– Tôi có một giấc mơ (Kinh) – Một thời đại trong thi ca
(Hoài Thanh)
– Lại đọc “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân (Nguyễn Đăng Mạnh) – Thế hệ trẻ cần có quyết tâm lớn
và phải biết hành động
(Nguyễn Thị Bình)
Ước mơ tự do, công
lí, vẻ đẹp của thơ văn
NGỮ VĂN 11 – TẬP 1
Trang 18MỘT SỐ ĐIỂM MỚI, NÂNG CAO CỦA NGỮ VĂN 11 SO VỚI NGỮ VĂN 10
Ngữ liệu mới
Kiến thức
mới
Kĩ năng mới
Trang 19VÍ DỤ VỀ ĐIỂM MỚI, NÂNG CAO CỦA NGỮ VĂN 11 SO VỚI NGỮ VĂN 10
Trang 20– Tích hợp đọc – viết – nói nghe – Kết hợp dạy học + đánh giá
Trang 21• Cách dạy học:
– HS tìm hiểu trước ở nhà;
– GV có thể nêu lại ở trên lớp vào đầu bài
học;
– Cuối bài học, GV hướng dẫn HS đối
chiếu Yêu cầu cần đạt với những kiến
Trang 23DẠY HỌC ĐỌC HIỂU
-
Trước giờ học:
Tùy theo tiết học và KH dạy học, GV có thể hướng dẫn HS chuẩn bị:
+ Đọc lại những Kiến thức ngữ văn có liên quan đến đọc hiểu.
+ Đọc và thực hiện theo yêu cầu của phần Chuẩn bị, chú ý câu hỏi /
lệnh huy động kiến thức, kinh nghiệm đã có
+ Đọc trước văn bản và lưu ý các chỉ dẫn đọc hiểu – các ô bên phải văn bản (tùy đối tượng HS, GV có thể yêu cầu HS trả lời vào vở các câu hỏi hoặc thực hiện các yêu cầu chỉ dẫn trong khi đọc)
Trang 24• Tạo hứng thú cho HS trước giờ học;
• Nêu tình huống học tập gắn với thực tiễn đời sống
• Cách thức:
– Xem hình ảnh hoặc video clip và suy đoán,…
– Nêu câu hỏi có tính vấn đề gắn với thực tiễn đời sống
– Trò chơi,…
– …
Trang 25DẠY HỌC ĐỌC HIỂU
-
Hoạt động 2 Tìm hiểu chung
• Tìm hiểu thông tin về VB và những điểm cần
lưu ý trước khi đọc hiểu;
• Huy động kiến thức, kinh nghiệm đã có của HS,
liên quan đến việc đọc VB.
• Cách thức:
– Yêu cầu HS trình bày 1 số nội dung đã thực hiện
ở nhà theo hướng dẫn trong phần chuẩn bị (VD:
hiểu biết về tác giả, trải nghiệm của cá nhân,…)
Trang 26DẠY HỌC ĐỌC HIỂU
-
Hoạt động 3: Đọc hiểu văn bản
• Đọc VB và chia sẻ về những thu hoạch của các em
khi thực hiện theo các chỉ dẫn đọc bên phải
• Tổ chức HS đọc hiểu theo các câu hỏi cốt lõi trong
SGK (GV có thể thêm các câu hỏi gợi mở)
3 lớp câu hỏi đọc hiểu trong SGK:
► Biết, Hiểu: nhận diện đặc điểm chung VB, cảm nhận khái quát về
VB, thấy được một số khía cạnh hình thức, nội dung văn bản (thể loại, đề tài,…).
► Phân tích, đánh giá: tìm hiểu sâu giá trị nội dung và nghệ thuật của
VB
► Vận dụng, nâng cao: liên hệ, so sánh, kết nối VB – VB, VB – Cuộc sống, VB – Chính bản thân HS.
Trang 27DẠY HỌC ĐỌC HIỂU
-
Hoạt động 4: Tổng kết
• GV hướng dẫn HS đánh giá khái quát:
– Đặc điểm nội dung và nghệ thuật (chú ý đặc trưng thể loại) của văn bản.
– Cách đọc VB theo thể loại hoặc kiểu VB (sau khi đọc hiểu VB 2 hoặc thực hành đọc hiểu)
Trang 28– Bài tập đọc hiểu cuối trong SGK (câu 5, 6)
– Bổ sung bài tập (nếu cần)
Trang 29GIỜ DẠY MINH HOẠ
DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN
Tạ Quang Bửu – người thầy thông thái
(Hàm Châu)
YÊU CẦU XEM BĂNG
1 Có những điểm nào giống và khác về nội dung và phương pháp tổ chức dạy học đọc hiểu ở video trên với việc dạy học hiện nay của các thầy / cô?
2 Dạy học Ngữ văn theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS được thể hiện thế nào qua video trên?
3 GV đã sử dụng, khai thác SGK như thế nào trong bài học trên? Hãy chỉ ra phần sáng tạo, linh hoạt của
GV
Trang 30DẠY THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU
-
• Do thời gian và tính chất thực hành nên
giờ học này không cần đầy đủ HĐ như bài
học chính mà hướng dẫn HS đọc hiểu VB
luôn
• Nếu có thời gian, GV tiến hành đủ các HĐ
như giờ đọc VB chính.
• Hoạt động bắt buộc là HS phải đọc văn
bản và trả lời các câu hỏi đọc hiểu sau
văn bản
• GV lựa chọn một số câu hỏi quan trọng để
hướng dẫn HS tìm hiểu hoặc củng cố lại
cách đọc VB đã được học trước đó
Trang 31• Định hướng dạy theo 1 trong 2 cách chính:
– Tổ chức HS thực hành làm bài tập TV rồi tự rút ra hiểu biết về
kiến thức TV, sau đó đối chiếu với nội dung TV trong phần Kiến
thức ngữ văn;
– GV yêu cầu HS đọc nội dung TV trong phần Kiến thức ngữ văn
và giải thích thêm cho HS hiểu (thật ngắn gọn và qua ví dụ cụ
thể, không thêm kiến thức) rồi hướng dẫn HS thực hành.
• GV lưu ý HS gắn kết nội dung TV với bài đọc hiểu trước đó, nhất là
giúp HS thấy ý nghĩa, tác dụng của việc sử dụng từ / câu, trong
ngữ cảnh cụ thể (VD: trong đoạn miêu tả ngoại hình nhân vật hay
trong khổ thơ diễn tả cảm xúc mãnh liệt của người viết, )
Kĩ thuật dạy học Tiếng Việt
So sánh đối chiếu
Quy loại, phân loại
Khái quát, tổng hợp
Sử dụng Từ điển
Giải quyết tình huống Tranh biện
Trang 32• Dạy viết theo tiến trình.
• Bốn bước chính: chuẩn bị; tìm ý, lập dàn ý; viết và kiểm tra, chỉnh sửa
Trang 33– Xem lại các phần Đọc hiểu trước đó vì phần
này thường cung cấp các mẫu, các cách diễn đạt
có liên quan
– Đọc văn bản minh hoạ và thực hiện theo các chỉ dẫn để hình dung rõ ràng về kiểu bài
Trang 34Hoạt động 2: Định huớng viết (Hình thành kiến thức, kĩ năng mới)
– GV giúp HS hiểu rõ những nội dung hướng dẫn Viết (Gọi HS trình bày phần Chuẩn bị, nêu những
thắc mắc, giái đáp cho HS,…);
– Nhấn mạnh những điểm quan trọng, cần chú ý khi viết (Sử dụng sơ đồ, bảng biểu,… để neo, chốt những điểm cần chú ý khi viết).
Hoạt động 3: Thực hành viết (Luyện tập)
• GV hướng dẫn HS thực hành theo quy trình 4 bước: Chuẩn bị, Tìm ý và lập dàn ý, Viết và Kiểm
tra, chỉnh sửa như SGK đã nêu Trong 4 bước, bước tìm ý, lập dàn ý và viết là chính
• GV hướng dẫn HS thực hành rèn luyện kĩ năng viết theo yêu cầu của bài học
Trang 35DẠY HỌC NÓI – NGHE
• Có hai mục: Định hướng nêu
ngắn gọn lí thuyết và Thực
hành, luyện tập.
• Nội dung nói và nghe dựa trên
kết quả của đọc hiểu và viết
• Kĩ năng nói – nghe cần được
rèn luyện tích hợp ở đọc, viết
và các môn học, các HĐ khác
35
Trang 36DẠY HỌC NÓI & NGHE (Trước giờ học)
Trang 37DẠY HỌC NÓI – NGHE (Trên lớp)
Hoạt động 2: Định huớng nói – nghe (Hình thành kiến thức, kĩ năng mới)
– GV giúp HS hiểu rõ những nội dung hướng dẫn nói – nghe (Gọi HS trình bày phần chuẩn bị, nêu những thắc mắc, giái đáp cho HS,…).
– Nhấn mạnh những điểm quan trọng, cần chú ý khi nói – nghe (Sử dụng sơ đồ, bảng biểu,… để neo, chốt những điểm cần chú ý khi nói – nghe)
Hoạt động 3: Thực hành nói – nghe (Luyện tập, vận dụng)
• GV hướng dẫn HS thực hành theo hướng dẫn, chú ý cả khâu nói và nghe.
• Cách thức: cặp đôi, nhóm, toàn lớp.
37
Trang 38DẠY PHẦN TỰ ĐÁNH GIÁ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
-1 Tự đánh giá
– Linh hoạt, tùy theo kế hoạch dạy học và bối cảnh cụ thể.
– Cần sắp xếp thời gian trong KH dạy học để kiểm tra, chữa bài, hỗ
trợ HS.
– Cách 1: Tổ chức kiểm tra trên lớp và chữa (nếu còn thời gian).
– Cách 2: Hướng dẫn HS tự làm ở nhà (ra vở) và chữa
2 Hướng dẫn tự học
– Linh hoạt, tùy theo kế hoạch dạy học và bối cảnh cụ thể.
– Cần sắp xếp thời gian để hướng dẫn và hỗ trợ HS
– Cách 1: Hướng dẫn HS tự học mở rộng, nâng cao sau mỗi phần
học (Đọc hiểu, TV, Viết, Nói – nghe)
– Cách 2: Hướng dẫn HS tự học mở rộng, nâng cao sau cả bài học
38
Trang 39CHUYÊN ĐỀ HỌC T P NGỮ VĂN 11 ẬP NGỮ VĂN 11
về một vấn đề văn học trung đại
trong đời sống xã hội hiện đại.
Trang 40ĐỊNH HƯỚNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ HỌC T P NGỮ VĂN 10 ẬP NGỮ VĂN 11
Với nội dung lí thuyết: đọc, tóm tắt, sơ đồ hoá, trình chiếu,
Với nội dung thực hành: cá nhân, cặp đôi, nhóm, đóng vai, sân khấu hoá, CLB Văn học, dự án,…
Khuyến khích áp dụng mô hình lớp học đảo ngược
Trang 42Căn cứ xây dựng Kế hoạch dạy học và Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 11
Chương trình GDPT 2018
– Chương trình GDPT tổng thể – Chương trình môn Ngữ văn, lớp 11
– Phụ lục 1,2 (Tổ CM) – Phụ lục 3,4 (GV)
Công văn 5512/BGDĐT
SGK Ngữ văn 11, Cánh Diều
Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT
Trang 43CÁC BƯỚC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC (TỔ CHUYÊN MÔN, PHỤ LỤC 1 - CV 5512) NGỮ VĂN 11 (CÁNH DIỀU)
Nghiên cứu Chương trình GDPT 2018
các VB hướng dẫn chuyên môn của Sở GD (nếu có)
Xây dựng Kế hoạch dạy học theo Phụ lục 1 – CV5512
Trang 44GỢI Ý KẾ HOẠCH DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC - MÔN NGỮ VĂN 11
Trang 46MÔ HÌNH KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 11
KHBD
Tên bài Mục tiêu
Năng lực
NL văn học, ngôn ngữ
NL chung Phẩm chất
Thiết bị dạy học
Tiến trình dạy học
Đọc hiểu
Thực hành đọc hiểu
Thực hành tiếng Vi t ệt Viết Nói – nghe
Khởi đ ng và ộ GD-ĐT và
xác định nhi m vụ học t p ệt ập Hình thành kiến thức, kĩ năng mới
Luy n t p và V n dụng ệt ập ập
Mở r ng, nâng cao ộ GD-ĐT và
Trang 47CÁC BƯỚC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 11
01 • Nghiên cứu yêu cầu của chương trình, KHDH của Tổ, KHGD của GV
02
03
04 • Soạn các phần theo tiến trình bài học
05 • Kiểm tra, chỉnh sửa
● Nghiên cứu bài học trong SGK, SGV và tài
liệu khác (VD: Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 11)
● Phân tích bối cảnh thực tiễn dạy học
Trang 48M T SỐ LƯU Ý VỀ KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 11 CÁNH DIỀU Ộ
04 Chú trọng thiêt kế hoạt đ ng học cho HS qua các PP, KT dạy học tích cực; ộ GD-ĐT và
không t p trung trình bày n i dung ập ộ GD-ĐT và
02 Bám sát kế hoạch dạy học của Tổ chuyên môn và
Kế hoạch giáo dục của GV
01 Bám sát các yêu cầu của Chương trình, SGK Ngữ văn 11
05 Không phải phần / tiết học nào cũng đủ 4 hoạt đ ng ộ GD-ĐT và
03 Thống nhất: mục tiêu – n i dung – phương pháp – đánh giá ộ GD-ĐT và
Trang 49GỢI Ý KẾ HOẠCH BÀI DẠY (GIÁO ÁN) NGỮ VĂN 11 (BỘ CÁNH DIỀU)
Trang 50PHẦN III MỘT SỐ GỢI Ý VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
NGỮ VĂN 11
Trang 51Việc đánh giá phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của các cơ quan chỉ đạo dạy học (Bộ,
Sở GD&ĐT) Thông tư 22 (20/7/2021).
Đánh giá cả 4 kĩ năng: Đọc – Viết – Nói và Nghe; bài kiểm tra h số 2, 3 t p trung ệt ập đánh giá đọc hiểu và viết
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG MÔN NGỮ VĂN 11
Đa dạng hóa các hình thức đánh giá: bài kiểm tra (trắc nghi m, tự lu n), bài ệt ập thuyết trình (cá nhân, nhóm), dự án học t p, sản phẩm của từng công đoạn tạo ập
l p văn bản (tìm ý và l p dàn ý, đoạn văn, phiếu tự đánh giá và chỉnh sửa),… ập ập
05 Các mức đánh giá trong Chương trình: Biết – Hiểu – V n dụng ập
Trang 52BÁM SÁT CHỦ TRƯƠNG ĐỔI MỚI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ CỦA BỘ GIÁO DỤC – CV 3175 ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG SGK NGỮ VĂN 11 – BỘ CÁNH DIỀU
Trang 53BÁM SÁT CHỦ TRƯƠNG ĐỔI MỚI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ CỦA BỘ GIÁO DỤC – CV 3175 ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG SGK NGỮ VĂN 11 – BỘ CÁNH DIỀU
Trang 54SÁCH GIÁO VIÊN, SÁCH BÀI T P NGỮ VĂN 11 ẬP NGỮ VĂN 11
VĂN BẢN ĐỌC HIỂU NGỮ VĂN 11
BÀI T P ĐỌC HIỂU NGỮ VĂN 11 ẬP NGỮ VĂN 11
TÀI LI U HỖ TRỢ DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (B CÁNH DIỀU) ỆU HỖ TRỢ DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (Bộ CÁNH DIỀU) ộ GD-ĐT và
PHIẾU HỌC TẬP NGỮ VĂN 11
05 KẾ HOẠCH BÀI DẠY (GIÁO ÁN) NGỮ VĂN 11
Trang 55TÀI LI U HỖ TRỢ GIÁO VIÊN DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (BỘ SÁCH CÁNH DIỀU) ỆU HỖ TRỢ DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (Bộ CÁNH DIỀU)
Trang 56TÀI LI U HỖ TRỢ GIÁO VIÊN DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (BỘ SÁCH CÁNH DIỀU) ỆU HỖ TRỢ DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 (Bộ CÁNH DIỀU)
Trang 57GIỚI THIỆU HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ
Link truy cập học liệu điện tử Ngữ văn 11:
HS trả lời các câu hỏi trong khi đọc VB
Trang 58PHẦN IV TRAO ĐỔI, GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
Trang 59Email các tác giả liên hệt, trao đổi chuyên môn
Trang 60TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!