Giáo án chuyên đề học tập ngữ văn 10 cánh diều Kế hoạch dạy học chuyên đề học tập ngữ văn 10 cánh diều Kế hoạch giảng đề chuyên đề học tập ngữ văn 10 cánh diều
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 1 TẬP NGHIÊN CỨU VÀ VIẾT BÁO CÁO VỀ MỘT VẤN ĐỀ
VĂN HỌC DÂN GIAN Tiết TÌM HIỂU VỀ NGHIÊN CỨU MỘT VẤN ĐỀ VĂN HỌC DÂN
- Vận dụng được những hiểu biết từ chuyên đề để đọc hiểu và viết về VHDG
- Yêu thích VHDG và việc nghiên cứu VHDG
- Tiết 1 -2 -3 : +Nắm được các khái niệm cơ bản của nghiên cứu một vấn dềVHDG
+ Hiểu rõ những yêu cầu cơ bản của nghiên cứu và một số thao tácnghiên cứu VHDG
Trang 2- Biết giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc qua việc học tập và nghiên cứuVHDG.
-Biết phát huy ảnh hưởng tích cực của văn học với đời sống, củng cố hiểu biết vàbồi đắp tình yêu với nghệ thuật nói chung
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1.Thiết bị dạy học: Máy tính, vô tuyến kết nối internet, điện thoại thông minh 2.Học liệu:- Tranh ảnh và video liên quan.
- Sử dụng các phiếu học tập trong dạy học đọc, viết, nói, nghe
3 Chuẩn bị :
- Giáo viên : Sưu tầm tài liệu , lập kế hoạch dạy học; Thiết kế bài giảng điện tử
- Học sinh: +Đọc truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy
+ Xem lại những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian
+Sưu tầm một tài liệu về nghiên cứu VHDG
+Đọc trước phần bài học trong sgk và trả lời câu hỏi theo hướng dẫn
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho Hs xem video
PP vấn đáp: Em hãy cho biết bài ca dao, dân ca nào nhắc đến trong video?
Trang 3Em hãy cho biết thế nào là ca dao, dân ca?
Từ đó hãy nêu những đặc trưng văn học dân gian?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS xem, suy nghĩ, trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả
Dự kiến câu trả lời của HS:
Bước 4: Đánh giá, kết luận: Nhận xét câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt
động hình thành kiến thức mới
GV dẫn vào bài:
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2.1: Cung cấp tri thức khái quát về hoạt động nghiên cứu VHDG
a Mục tiêu: Tìm hiểu chung về yêu cầu, mục đích, biết được thế nào là hoạt động
nghiên cứu và ý nghĩa của hoạt động nghiên cứu VHDG
b Nội dung : Vận dụng kĩ năng đọc thu thập thông tin, trình bày để tìm hiểu về
c Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân trình bày được một số nét cơ bản về hoạt động
*Tìm hiểu về những yêu cầu và
cách thức của việc nghiên cứu
một vấn đề VNDG:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
I.Yêu cầu và cách thức nghiên cứu một vấn đề văn học dân gian:
1 Thế nào là nghiên cứu một vấn đề văn học dân gian ?
- Nghiên cứu một vấn đề VHDG là hoạtđộng thu thập và xử lí thông tin nhằm làmsáng tỏ một vấn đề chưa được giải quyết
Trang 4HS làm việc cá nhân
? Qua tìm hiểu ở nhà, nêu những
hiểu biết của em về những yêu
cầu và cách thức nghiên cứu một
vấn đề văn học dân gian ?
(Thế nào là nghiên cứu một vấn
đề VHDG? Mục đích nghiên cứu
và cách thức tiến hành? )
? Hãy nêu ví dụ về một hoạt động
nghiên cứu và chỉ ra ý nghĩa tác
dụng của hoạt động nghiên cứu đó
đối với con người hoặc cá nhân
em ?
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Bước 4: Đánh giá, kết luận
hay làm rõ những băn khoăn, thắc mắc vềmột nội dung nào đó của VHDG
- Mục đích của hoạt động nghiên cứuVHDG là tập phát hiện, nêu và giải quyếtnhững vấn đề còn chưa hiểu, chưa thấythuyết phục về văn học dân gian Qua đó
mở rộng vốn hiểu biết về văn học, gópphần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóadân tộc ; đồng thời hình thành một số thaotác đơn giản và quen thuộc của hoạt độngnghiên cứu VHDG …
- Ví dụ :Nghiên cứu về những dị bản khác nhau của phần kết truyện cổ tích Tấm Cám
+ Ý nghĩa : Giúp người đọc hiểu rõ hơn vềmột đặc trưng của VHDG, của thể loại cổtích thần kì và đặc biệt là ý nghĩa nhân văncủa câu chuyện phù hợp với yêu cầu củatừng thời đại
Hoạt động 2.2: Cung cấp tri thức về cách thức tiến hành hoạt động nghiên cứu VHDG
a Mục tiêu: Tiến hành hoạt động nghiên cứu VHDG và nắm được một số phương
pháp nghiên cứu thường sử dụng
Trang 5b Nội dung : Vận dụng kĩ năng đọc/nghe/viết/nói, HS làm việc cá nhân, hoạt
động nhóm để trình bày về nội dung kiến thức tiếp nhận được thông qua video
Huyền bí chém yêu tinh gà xây thành Cổ Loa cung cấp và tìm hiểu văn bản nghiên
cứu đã chuẩn bị ở nhà theo 3 nhóm đã phân công
c Sản phẩm: Câu trả lời của nhóm và của cá nhân trình bày được cách thức tiến
hành hoạt động nghiên cứu văn bản
d Tổ chức thực hiện hoạt động:
PHIẾU HỌC TẬP 01-PHẦN I (Làm ở nhà)
đề tài,và câu hỏi nghiên cứu về văn học dân gian.
Tìm kiếm, thu thập, đánh giá, lựa chọn các nguồn tài liệu phù hợp về vấn đề VHDG.
Nghiên cứu sâu tài liệu.
Câu hỏi gợi ý - Ý tưởng nghiên
cứu hình thành từ đâu?
- Cách xác định đề tài nghiên cứu?
- Câu hỏi nghiên cứu là gì?
- Người nghiên
cứu thường sử dụng những cách nào để tìm kiếm, thu thập, lựa chọn các nguồn tài liệu phù hợp về vấn đề VHDG?
- Trình bày
những thao tác dùng để nghiên cứu sâu tài liệu
đã thu thập được?
Trang 6HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm
*Thao tác 1:Tìm hiểu việc tiến
hành hoạt động nghiên cứu
VHDG.
1.1.Tìm hiểu ví dụ :
GV cho HS theo dõi video
Huyền bí chém yêu tinh gà xây
tài nghiên cứu được thực hiện
trong video? Tại sao người
nghiên cứu lại lựa chọn đề tài
đó?
- Nhóm 2: Phiếu 2- Đặc trưng
nào của tác phẩm truyền thuyết
DG tìm hiểu được nghiên cứu ở
đó ?(yếu tố kì ảo , chi tiết tiêu
- Đặc trưng của truyền thuyết được nhắc tớitrong đề tài:
+ Sự kết hợp giữa cốt lõi sử và yếu tố hoangđường kì ảo
+ Chi tiết tiêu biểu trong truyền thuyết AnDương Vương và Mị Châu trọng Thủy :
Con gà trắng thành tinh gáy ngăn cản không cho vua xây thành -liên quan đến
Xóm Gà và tục không nuôi gà trắng vàkhông ăn thịt gà trắng, ngan trắng
Chi tiết chiếc áo lông ngỗng của Mị Châu
liên quan đến tục không nuôi ngan trắng củadân Cổ Loa
Trang 7- Nhóm 3: Phiếu 3- Người
nghiên cứu đã làm cách nào để
thu thập thông tin cho đề tài
nghiên cứu?
- Nhóm 4: Phiếu 4- Ghi lại
những câu hỏi mà người nghiên
cứu đặt ra trong quá trình thu
thập thông tin cho đề tài nghiên
cứu
- Thời gian thực hiện 5 phút
Bước 2 HS thực hiện nhiệm
vụ.
Hs có thể dùng giấy A0 đề làm
phiếu
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các nhóm cử đại diện lên báo
- Những câu hỏi đặt ra liên quan đến đề tàinghiên cứu :
+ Phỏng vấn người dân : ?Vì sao xóm có tên
là Xóm Gà?
+ Phỏng vấn nhà nghiên cứu: ?Người dân
Cổ Loa không nuôi gà trắng ngan trắng cóliên qaun đến việc An Dương Vương xâythành khi xưa hay không ?
?Tại sao nhân dân lại xây dựng câu chuyện
An Dương Vương xây thành dựa trên haicâu chuyện Gà Trắng và Rùa Vàng?
? Thông điệp về biểu tượng gà trắng ở vùngđất Cổ Loa là gì?
b.Kết luận:
b.1 Hình thành ý tưởng, xác định đề tài và
Trang 8Bước 4: Đánh giá, kết luận
chiếu trên màn hình nội dung
câu trả lời của nhóm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm
vụ:
Chia lớp thành 03 nhóm làm
việc : Từ việc phân tích ví dụ
trên và việc chuản bị ở nhà theo
phân công, hãy rút ra những kết
luận về việc tiến hành hoạt động
nghiên cứu VHDG như thế nào?
câu hỏi nghiên cứu về văn học dân gian:
- Ý tưởng nghiên cứu thường bắt nguồn từnhững băn khoăn thắc mắc chưa thể lí giảitrong quá trình học tập , giao tiếp.ý tưởngcũng có thể nảy sinh qua hoạt động quan sát,thảo luận, đọc sách, báo, tài liệu
- Ý tưởng nghiên cứu về một vấn đề VHDGthường dưới các dạng câu hỏi hoặc nêu vấnđề
- Xác định đề tài nghiên cứu cần tìm hiểuxem đã có những ai, những tài liệu nào đềcập đến vấn đề mà mình muốn giải quyết,bằng cách :
- Xác định các câu hỏi nghiên cứu, ở mỗicâu hỏi nghiên cứu xác định những từ ngữquan trọng để tra cứu tài liệu
b.2 Tìm kiếm, thu thập, đánh giá, lựa chọn các nguồn tài liệu phù hợp về vấn đề VHDG
- Sử dụng Internet( các công cụ tìm kiếm tưliệu, từ khóa, xác định những địa chỉ đángtin cậy cho vấn đề văn học dân đã chọn)
Trang 9- Nhóm 2: Rút ra kết luận về
việc tìm kiếm thu thập, đánh giá,
lựa chọn các nguồn tài liệu phù
hợp về vấn đề VHDG ( Người
nghiên cứu thường sử dụng
những cách nào để tìm kiếm, thu
thập, lựa chọn các nguồn tài
- Thời gian thực hiện 7 phút
Bước 2 HS thực hiện nhiệm
vụ.
Hs có thể dùng giấy A0 đề làm
phiếu
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các nhóm cử đại diện lên báo
- Sử dụng thư viện( quốc gia, tỉnh, thànhphố, quận,huyện/thị xã, thậm chí thư việncủa viện nghiên cưú, các trường đại học) đểtìm các tài liệu liên quan( tuyển tập tácphẩm văn học dân gian, các công trìnhnghiên cứu,…)
- Sử dụng phương thức khác: phỏng vấn,nghiên cứu, thực địa và quan sát…
b.3 Nghiên cứu sâu tài liệu:
- Đọc: kết hợp giữa đọc tổng thể văn bản để
có nhận thức ban đầu về cấu trúc và nhữngnội dung lớn của tài liệu với đọc kĩ, đọc sâucác khía cạnh cụ thể có liên quan đến vấn đềvăn học dân gian cần tìm hiểu, giải quyết
- Ghi chép: ghi chú, lưu giữ những thông tin
quan trọng; những từ ngữ, khái niệm, thuậtngũ cần tra cứu; những câu hỏi băn khoănnảy sinh trong lúc đọc.Có thể sửu dụng sổtay đọc, nhật kí đọc sách, giấy nhớ,…dể ghichép
- Tra cứu: thông tin ở các trang khác trong
cùng một tài liệu hoặc các nguồn tư liệukhác( sách, báo, công trình nghiên cứu,Internet )
Trang 10b Nội dung: Hs hình thành được ý tưởng, đề tài và câu hỏi nghiên cứu, biết cách
tra cứu tài liệu ngay trên lớp
c Sản phẩm: HS hoàn thành tốt bài tập được giao.
Trang 11cứu
Những mô típ
quen thuộc trong
ca dao than thân
của người Việt
- Tìm kiếm và thuthập tài liệu cầnthiết ? [ Tên tài
( Internet, thưviện )]
- Tiến hành việcđọc
ghi chú và tra cứunhững thông tincần thiết giúp emtrả lời một trong
số các câu hỏinghiên cứu đã xácđịnh?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện trong nhóm quay bàn lại phía nhau,sử dụng bảng phụ để ghi lại nộidung kiến thức thống nhất
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
Bước 4: Đánh giá, kết luận
- GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của mỗi nhóm, chỉ ra những ưu điểm vàhạn chế trong hoạt động
-GV nhận xét, chỉnh sửa, bổ sung
Gợi ý câu trả lời của phiếu học tập số 02
Trang 12- Xác định cáccâu hỏi nghiêncứu của đề tài
đã chọn ?
- Tìm kiếm và thuthập tài liệu cầnthiết ? [ Tên tài
em trả lời một trong sốcác câu hỏi nghiên cứu
trong ca daothan thân của
Nam( ngườiKinh)
- Câu hỏi:
+ Mô típ đóđược thể hiệnnhư thế nào ?
- Ý nghĩa , điểmđặc sắc, tácdụng của mô típ
đó trong việcthể hiện lời thanthân ?
*Tên nguồn và cáctài liệu :
- Hoàng Tiến
Tựu(1997), Bình giảng ca dao, NXB
Giáo dục Hà Nội
( Nguồn : Thư việntrường THPT TháiThuận- Bắc Giang)
- Mô típ quen thuộctrong ca dao ViệtNam
:https://taplamvan.edu.vn/mo-tip-quen-thuoc-trong-ca -dao-
viet-nam/#izz7LxCxY600
*Mô típ đó được thểhiện như thế nào ?
- Thể hiện nhiều trongnhững câu ca dao mởđầu là Thân em tronglời than của người phụ
nữ VN thời phong kiến.( Liệt kê một số câu cadao có mở đầu thânem)
* Ý nghĩa , điểm đặcsắc, tác dụng:
- Mang nghĩa về nỗiđau thân phận củangười phụ nữ trongXHPK
- Phản ánh sự lệ thuộccủa người phụ nữ trongXHPK
-Phán ánh những khátvọng về hạnh phú củangười phụ nữ trongXHPK
- Ngợi ca vẻ đẹp của
Trang 13người trong XHPK
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị kiến thức của bài học
- Đọc tiếp phần I.3 và trả lời câu hỏi 4 trang 18
- Tập viết tiêu đề cho đề tài vừa lựa chọn : Mô típ mở đầu bằng lời than "Thân em " trong ca dao than thân của người Việt Nam( người Kinh).
Chuyên đề 1:
TẬP NGHIÊN CỨU VÀ VIẾT BÁO CÁO
VỀ MỘT VẤN ĐỀ VĂN HỌC DÂN GIAN Tiết 3: Một số phương pháp nghiên cứu văn học dân gian
a Mục tiêu: Tiến hành hoạt động nghiên cứu VHDG và nắm được một số phương
pháp nghiên cứu thường sử dụng
Trang 14b Nội dung : Vận dụng kĩ năng đọc/nghe/viết/nói, HS hoạt động nhóm, làm việc
cá nhân để trình bày về nội dung kiến thức tiếp nhận được thông qua nghiên cứusgk, video cung cấp
c Sản phẩm: Câu trả lời của nhóm và của cá nhân trình bày được các phương
pháp cơ bản trong nghiên cứu văn học dân gian
Nhiệm vụ 1: Khởi động: Tìm hiểu
khái quát khái niệm và các
phương pháp trong nghiên cứu
văn học dân gian
*Thời gian: 5 phút
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV nêu câu hỏi: Muốn nghiên cứu
một vấn đề văn học dân gian có hiệu
quả, người tiến hành nghiên cứu cần
phải có phương pháp nghiên cứu
Vậy hiểu thế nào là phương pháp
nghiên cứu văn học dân gian và SGK
giới thiệu những phương pháp
nghiên cứu nào?
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ.
HS theo dõi SGK, suy nghĩ độc lập
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời câu hỏi; những HS khác
theo dõi, nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá, kết luận
- GV đánh giá việc thực hiện nhiệm
vụ của HS, khái quát vấn đề
3 Một số phương pháp nghiên cứu văn học dân gian
*Khái niệm: Phương pháp nghiên cứu
VHDG là cách thức tiến hành hoạt động nghiên cứu VHDG nhằm đạt được mục tiêu đề ra
*Một số phương pháp nghiên cứu VHDG:
+ Phương pháp phân tích văn bản+ Phương pháp so sánh
+ Phương pháp quan sát + Phương pháp nghiên cứu thực địa, điền dã
+ Phương pháp sưu tầm VHDG+ Phương pháp khảo sát
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu 6 phương
pháp nghiên cứu VHDG
Thao tác 1: GV hướng dẫn hs tìm
3.1.Phương pháp phân tích văn bản:
3.1.1.Phân tích ví dụ
Trang 15hiểu 2 phương pháp: phương pháp
phân tích văn bản và phương pháp
thứ 1): Đọc nội dung văn bản nghiên
cứu của Hoàng Tiến Tựu trong
khung màu sgk trang 12, 13 Trong
văn bản, người nghiên cứu đã tiến
hành nghiên cứu về yếu tố nào của
văn học dân gian? Đã phân tích đối
tượng nghiên cứu trên những mặt
nào? Rút ra những kết luận gì?
+Nhóm 2: Phiếu học tập 1 (phiếu
thứ 2): Trình bày cách hiểu về
phương pháp phân tích trong nghiên
cứu văn học dân gian? Những lưu ý
khi sử dụng thao tác phân tích trong
nghiên cứu văn học dân gian?
+Nhóm 3: Phiếu học tập 2 (phiếu
thứ 3): Đọc nội dung đoạn nghiên
cứu của Nguyễn Xuân Lạc trong
-Văn bản trang 12,13: nghiên cứu về mô típ trong văn học dân gian (các yếu tố cố định hoặc tương đối cố định có mặt trongcác tác phẩm VHDG khác nhau) Cụ thể
là về mô típ trong ca dao
-Phân tích mô típ trong ca dao: Gồm 2 loại
+Có mô típ từ ngữ cố định: “trên trời có”,
có “trèo lên cây”, “Đêm qua”…
+Có mô tip mang tính ẩn dụ: “con cò”,
“con kiến”, “con bướm”, “con ong”….-Nhận định:
+Cả 2 loại mô típ trên đều mang tính ước
lệ, tượng trưng với những mức độ khác nhau
+Việc sử dụng mô típ trong văn học dân gian: Rất tự nhiên, quen thuộc, giống nhưngôn ngữ thường, có thể có những sáng tạo trong sự tổ chức, xắp xếp các mô tip
3.1.2 Kết luận về phương pháp phân tích văn bản
-Là phương nghiên cứu bám sát và đi sâu vào các yếu tố cụ thể của văn bản, phân chia nhỏ đối tượng nghiên cứu thành một
số bộ phận hoặc yếu tố để xem xét cụ thể,toàn diện về đối tượng nghiên nhằm đưa
ra các nhận xét, đánh giá có tính khái quát, tổng hợp
- Tuy vậy không nên bám vào câu chữ đơn thuần mà cần bám vào các sự việc, tình tiết, hình ảnh, biểu tượng có giá trị, ý
Trang 16khung màu sgk trang 14 Trong văn
bản, người nghiên cứu đã nghiên cứu
về đối tượng nào? Đã tiến hành so
phương pháp so sánh trong nghiên
cứu văn học dân gian? Mục đích của
việc sử dụng phương pháp so sánh?
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ.
Hs làm việc nhóm
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các nhóm cử đại diện lên báo cáo
sản phẩm
Bước 4: Đánh giá, kết luận
- GV nhận xét thái độ và kết quả làm
việc của các nhóm, chỉ ra những ưu
điểm và hạn chế trong quá trình làm
việc của từng nhóm
nghĩa hay của những mô tip được lặp lại
3.2.Phương pháp so sánh 3.2.1.Phân tích ví dụ
- Đối tượng nghiên cứu: Các bản kể truyện cổ tích “Chử Đồng Tử”:
+Bản kể lấy từ Hợp tuyển thơ văn Việt Nam
+Bản của Nguyễn Đổng Chi trong “Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam”
+Bản kể trong “Lĩnh nam chích quái” +Bản Tứ bất tử
- So sánh các bản kể: Điểm chung trong 3bản kể đầu: cốt truyện không khác nhau lắm mà chỉ có sự khác nhau về một số chitiết Bản Tứ bất tử có thêm 2 chi tiết kì ảo: Dùng phép màu để cứu nhân độ thế, Dùng phép màu để cứu nước
3.2.2.Kết luận về phương pháp so sánh
- Phương pháp so sánh: đối chiếu những bản ghi khác nhau, cụ thể là những chi tiết, sự việc, lời kể giống nhau và không giống nhau giữa các văn bản để tìm ra điểm chung và đặc sắc riêng
-Từ sự so sánh có cơ sở để nhận thức, lí giải, đánh giá đúng đắn, hợp lí về những quan niệm, suy nghĩ chung của cộng đồng và những nét riêng, độc đáo trong cách cảm, cách nghĩ của người dân ở từng địa phương
Thao tác 2: Giáo viên hướng dẫn 3.3 Phương pháp quan sát:
Trang 17hs tìm hiểu 2 phương pháp nghiên
cứu: phương pháp quan sát và
phương pháp thực địa/điền dã
*Thời gian: 10 phút
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
-Học sinh đọc sgk trang 14,15 phần
trình bày về phương pháp quan sát,
phương pháp thực địa, điền dã và
xem video “Đền Cuông – cội nguồn
truyền thuyết An Dương Vương”
-Chia lớp thành 04 nhóm làm việc
theo phiếu học tập:
+Nhóm 1: Phiếu học tập số 2 (phiếu
thứ 1): Trong vi deo, qua quan sát về
vị trí địa lí, kiến trúc đền Cuông,
người nghiên cứu đã thu thập được
những thông tin gì về thuyết An
Dương Vương? Theo em những kết
quả thu được có ý nghĩa gì trong
nghiên cứu về truyền thuyết này?
+Nhóm 2: Phiếu học tập số 2 (phiếu
thứ 2): Trình bày cách hiểu về
phương pháp quan sát trong nghiên
cứu văn học dân gian? Các phương
tiện sử dụng trong phương pháp
nghiên cứu này?
+Số phận, kết cục của An Dương Vương: Sau khi bị Triệu Đà tấn công,
Thục An Dương phải rút lui về phương Nam và tuẫn tiết tại An biển Cửa Hiền – phía Bắc núi Mộ Dạ - nay thuộc địa phận
xã Diễn An, huyện Diễn Châu
+Thái độ của nhân dân với An Dương Vương: Để tưởng nhớ công lao của Thục
Phán An Dương Vương nhân dân Diễn Châu đã lập đền thờ ở đỉnh núi Mộ Dạ lấy tên gọi là đền Cuông Trong đền thờ còn
+Dấu tích của truyền thuyết: Ở đền
Cuông hiện nay còn lưu giữ nhiều di vật quý như trống, chiêng, tượng thờ, đồ tế khí và nhiều tư liệu bằng chữ Hán liên quan đến Thục An Dương Vương
-> Kết quả nghiên cứu đã khảng định An Dương Vương là nhân vật lịch sử, được
kể lại trong truyền thuyết theo xu hướng
lí tưởng hoá, thể hiện thái độ ngưỡng mộ
và tôn vinh của nhân dân với người anh hùng…
3.3.2.Kết luận về phương pháp quan sát
-Là phương pháp sử dụng giác quan tự nhiên (thị giác) và các công cụ quan sát
để thu thập, ghi nhận những biểu hiện,
Trang 18thuyết An Dương Vương, người
nghiên cứu đã đi đến địa phương
nào, tiến hành phỏng vấn những ai
và thu thập được những thông tin gìn
liên quan đến truyền thuyết An
Dương Vương?
+Nhóm 4: Phiếu học tập số 2
(Phiếu thứ 4): Trình bày cách cách
hiểu về phương pháp thực địa, điền
dã? Những hoạt động đặc trưng tiến
hành trong phương pháp này?
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ.
Hs làm việc nhóm, có thể dùng giấy
khổ lớn hoặc dùng máy chiếu để giới
thiệu sản phẩm làm việc
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các nhóm cử đại diện lên báo cáo
sản phẩm
Bước 4: Đánh giá, kết luận
- GV nhận xét thái độ và kết quả làm
việc của các nhóm, chỉ ra những ưu
điểm và hạn chế trong hoạt động
đặc tính của sự vật, hiện tượng, con người, phục vụ cho việc nghiên cứu.-Trong nghiên cứu văn học dân gian, quan sát được sử dụng chủ yếu trong hoạtđộng tìm hiểu đặc tính diễn xướng của tác phẩm văn học dân gian cũng như các dấu tích, dấu vết trong thực địa gắn liền với các chi tiết nghệ thuật trong sáng tác dân gian, nhất là truyền thuyết
-Các phương tiện được sử dụng: điện thoại, máy ảnh, máy quay phim…
3.4 Phương pháp nghiên cứu thực địa/ điền dã
3.4.1.Phân tích ví dụ
- Nghiên cứu về truyền thuyết truyện An Dương Vương, người nghiên cứu đã dùng phương pháp thực địa, về đền Cuông, xã Diễn An, huyện Diễn Châu, Nghệ An
-Thông tin thu được từ phỏng vấn:
+Người nghiên cứu về văn học dân gian: chủ đề chính của truyền thuyết là chủ đề bài học cảnh giác chống xâm lược, mối tình Mỵ Châu Trọng Thuỷ không phải là mối tình hoà hợp hay chung thuỷ mà có ýnghĩa cảnh giác trước âm mưu của kẻ thù.+Người quản lí văn hoá: trong đền Cuôngthờ các nhân vật của truyền thuyết
3.4.2.Kết luận về phương pháp thực địa, điền dã
Trang 19-Là phương pháp đi vào môi trường sống,sinh hoạt văn hoá cộng đồng của nhân dân, nhất là những địa phương gốc của những tác phẩm, những vấn đề văn học dân gian cần tìm hiểu.
-Hoạt động đặc trưng của phương pháp này là điều tra văn học dân gian, gồm 2 loại là điều tra cơ bản (điều tra tương đối toàn diện) và điều tra chuyên đề (chuyên biệt một khía cạnh của vấn đề)
Thao tác 3: GV hướng dẫn hs
nghiên cứu 2 thao tác sưu tầm văn
học dân gian và phương pháp
khảo sát
*Thời gian: 10 phút
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Đọc sách giáo khoa trang 16, 17, 18
phần trình bày về 2 phương pháp sưu
tầm văn học dân gian và phương
pháp khảo sát
- Học sinh trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm và câu hỏi phát vấn
Câu 1: Văn bản trang 16 của Vũ
Anh Tuấn đã nói đến quá trình sưu
- Đặc trưng của phương pháp này là tìm kiếm, tập hợp, phân loại những sáng tác truyền miệng trong dân gian
-Đối tượng mà hoạt động sưu tầm hướng tới là nhân dân nhưng cần xác định đúng đối tượng
- Cần ghi chép khoa học, có mục đích, ý
Trang 20Câu 2: Hoạt động sưu tầm sau thực
hiện với với văn bản sử thi “Đẻ đất
đẻ nước” nào “Hai bố con cứ dắt
nhau đi hết mường này đến mường
khác Sau mấy năm họ đã có được
một tập giấy dày chừng gang tay,
B.Văn bản do Vương Anh, Hoàng
Anh Nhân sưu tầm
C.Văn bản do Bùi Văn Kín sưu tầm
D.Văn bản do Vương Anh, Hoàng
Anh Nhân, Đặng Văn Lung sưu tầm
Câu 3: Hoạt động sưu tầm mà văn
học dân gian hướng tới là ai?
A.Người làm công tác nghiên cứu
văn học dân gian
B Người trong vùng khảo sát, sưu
tầm
C Người làm công tác quản lí văn
hoá dân gian trong vùng khảo sát,
-Đáp án câu hỏi trắc nghiệm5.C
6.D7.B8.B
3.6.2.Kết luận về phương pháp khảo sát:
- Là phương pháp thu thập thông tin về một vấn đề văn học dân gian thông qua việc khảo sát lấy ý kiến quan điểm của một (một số) đối tượng nào đó có liên quan
- Có 2 cách thức khảo sát cơ bản:
+Khảo sát với một lượng mẫu phù hợp để
có thông tin chung, sau đó tiến hành phỏng vấn một số trường hợp tiêu biểu.+Phỏng vấn một số cá nhân có hiểu biết
về vấn đề văn học dân gian, sau đó khảo sát trên diện rộng hơn để tìm hiểu thông tin
Trang 21tầm, một trong những hoạt động cơ bản và quen thuộc là ghi chép Nhận
định này đúng hay sai?
A.Đúng
B.Sai
Câu 5: Việc tiến hành khảo sát có
thể tiến hành qua cách thức nào:
A Phiếu
B Phỏng vấn
C Kết hợp cả phiếu và phỏng vấn
D Ghi âm
Câu 6: Đâu là đối tượng khảo sát
của văn học dân gian?
A.Nhà nghiên cứu văn học dân gian
B Nhân dân ở nơi đến khảo sát
C Cán bộ văn hoá ở địa phương
D.Tất cả đáp án trên
Câu 7: Khi nghiên cứu về cách kết
thúc truyền thuyết Thánh Gióng,
người nghiên cứu đã tiến hành mấy cách thức khảo sát ?
Trang 22Phương pháp … là phương pháp
thu thập thông tin về vấn đề văn học
dân gian thông qua việc khảo sát ý
kiến quan điểm, quan điểm của một
số đối tượng nào đó có liên quan
A.Phương pháp sưu tầm văn học dân
gian
B.Phương pháp khảo sát
*Câu hỏi phát vấn: Qua nghiên cứu
sgk và trả lời câu hỏi trắc nghiệm em
hãy:
- ?Trình bày cách hiểu về phương
pháp sưu tầm văn học dân gian? Đối
tượng sưu tầm, cách thức sưu tầm
văn học dân gian?
-?Trình bày cách hiểu về phương
pháp khảo sát trong nghiên cứu văn
học dân gian? Những cách thức cơ
bản trong khảo sát văn học dân gian?
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ.
Hs làm việc làm việc theo cặp
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV chia lớp làm 2 đội thi đấu
-Đáp án câu hỏi trắc nghiệm Câu 1: B
Trang 23- GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm lên
màn hình, 2 đội thi trả lời câu hỏi
trắc nghiệm: Ai nhanh hơn?
-Thể lệ: Mỗi câu hỏi có 30 giây để
đọc câu hỏi, khi có hiệu lệnh bắt đầu
mới được trả lời Đội mất quyền trả
lời hoặc trả lời sai, đội còn lại được
trả lời
Câu 1:
“…Tục thờ tổ nghề hát vốn xưa có ở
một số làng thuộc các huyện Ðông
Hưng, Thái Thụy, Hưng Hà Lệ tế tổ
chèo trước đây thường được những
người hành nghề chèo duy trì hàng
năm Ðình làng Hoàng Quan nay
thuộc xã Ðông Cường thờ Thành
hoàng làng là tổ nghề hát, dân làng
vẫn gọi là bà Ðầu, bà Ðào hoặc bà
Ðào Nương Làng Ðống nay thuộc
xã Ðông Các xưa có gò Con Hát
Làng Thượng Liệt nay thuộc xã
Ðông Tân xưa có đường Con Hát…
(Nghệ thuật chèo ở Thái Bình: Xưa
và nay - 15/10/2021, báo Hội Liên
hiệp phụ nữ tỉnh Thái Bình)
Để có được những thông tin trên,
tác giả bài báo đã sử dụng
phương pháp nghiên cứu chính
nào?
A.Phương pháp phân tích văn bản
B.Phương pháp thực địa/điền dã
Câu 2: D Câu 3: B Câu 4: 1D, 2C, 3A, 4B Câu 5: Kể được từ 2 -3 phương pháp:
phương pháp khảo sát, phương pháp sưu tầm, phương pháp khảo sát…
Trang 24C.Phương pháp khảo sát
D.Phương pháp so sánh
Đáp án: B
Câu 2: “Hẳn nhiều người còn nhớ
đến bài ca dao Tát nước đầu đình
rất hay, rất ý nhị và được những nhà soạn sách giáo khoa đưa vào
chương trình lớp 10 chỉnh lý năm
2000(*) (SGK mới hiện nay đã bỏ
bài này) Gần đây, người ta lại tìm
thấy thêm hai dị bản, một của Phú
Yên, một của Bình Ðịnh Về nội
dung, cả ba đều là ca dao nói về tình yêu, xây dựng lời tỏ tình của chàng
trai trên nền kết cấu “áo rách - nhờ khâu (vá) - trả công” Nhưng ở
chúng vẫn có những điểm khác
nhau Thứ nhất, về một số từ ngữ, lễ vật hỏi cưới trong hai bài ca dao sau mang tính đặc trưng riêng của địa
“đèo bông tai” Tiếp nữa là hai bài
ca dao sau không chỉ đề cập tới nội dung “giúp của” phục vụ cho hôn lễ
mà còn “giúp của” dùng trong sinh hoạt hằng ngày Ðiều này ở bài Tát nước đầu đình (SGK lớp 10 chỉnh lý)
Trang 25không có”
ngữ, ca dao, báo Cà Mau điện tử)
Phương pháp nghiên cứu chính
được sử dụng trong đoạn văn trên
là phương pháp nào?
A.Phương pháp phân tích văn bản
B.Phương pháp sưu tầm văn học
kho tàng sử thi Tây Nguyên” và
“Phiên âm, biên dịch, xuất bản 25
tác phẩm sử thi Tây Nguyên” do
nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Kính làm chủ nhiệm cùng các cộng sự
thuộc Viện Nghiên cứu Văn hóa
(Viện Hàn lâm Khoa học xã hội
Việt Nam) và các tỉnh Tây Nguyên
thực hiện vào năm 2001 được coi
là những công trình khoa học tổng
thành trong việc sưu tầm, nghiên
cứu sử thi Tây Nguyên theo phương pháp hi n đại.
(Thứ bảy, 10/02/2018 Di sản văn
bản kho tàng sử thi tây nguyên và
Trang 26việc hóa giải hiện tượng “đứt gãy”
trong tiếp nhận – Tạp chí khoa học
công nghệ Việt Nam) PGS.TS
Nguyễn Hữu Sơn
Đoạn văn trên nhắc đến việc sử
dụng phương pháp nghiên cứu
văn học dân gian nào?
2.Phương pháp
quan sát
B Tìm kiếm, tập hợp, phân loại những sángtác truyền miệng trong dângian
3.Phương pháp
khảo sát
C.Sử dụng trong tìm hiểu
Trang 27đặc tính diễn xướng và dấu tích trong thực địa
4 Phương pháp
sưu tầm
D Bám sát văn bản để tìm hiểu
ý ôn tập, chuẩn bị bài mới
Bài tập về nhà: Xem video “Đền Hoá
Dạ Trạch và truyền thuyết Chử Đồng Tử” hãy cho biết khi nghiên cứu về
truyền thuyết Chử Đồng Tử người nghiên cứu đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu nào? Nêu cơ sở xác định những phương pháp đó?
Trang 28CHUYÊN ĐỀ 2: SÂN KHẤU HÓA TÁC PHẨM VĂN HỌC
(Lý thuyết: 5 tiết; Thực hành: 5 tiết; Báo cáo sản phẩm: 5 tiết)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Xác định rõ khái niệm sân khấu hóa tác phẩm văn học
Nhận biết, so sánh sự khác biệt giữa ngôn ngữ trong văn bản văn học vàngôn ngữ trong kịch bản sân khấu
2 Về năng lực
Lên kế hoạch (xây dựng kịch bản, tạo bối cảnh, trang phục, biên đạo, đạo diễn) tiến hành sân khấu hóa một tác phẩm văn học
Biết cách tiến hành sân khấu khóa tác phẩm văn học
Biết đóng vai các nhân vật và biểu diễn
3 Về phẩm chất:
Yêu thích và nhiệt tình tham gia hoạt động sân khấu hóa tác phẩm văn học
Biết yêu quý cái đẹp trong nghệ thuật, trân trọng những sáng tạo của bản thân và của người khác
II THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1 Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, ảnh chân dung tác giả,
2 Thiết bị: Máy chiếu, bảng, giấy A0, phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1: THẾ NÀO LÀ SÂN KHẤU HÓA TÁC PHẨM VĂN HỌC
1 HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ (3 phút)
Trang 29a Mục tiêu hoạt động:
- Hs hào hứng khi tìm hiểu về sân khấu khóa tác phẩm văn học
- Tạo tâm thế để dẫn dắt vào bài
b Nội dung thực hiện:
- GV sử dụng kỹ thật Think – Pair – Share
- Tình huống: Hs xem/nghe bài hát “Mùa xuân nho nhỏ” của nhạc sĩ Trần Hòa vàchia sẻ
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập
- Bài hát trên được phổ nhạc từ tác
phẩm văn học nào?
- Lời thơ và lời nhạc tác động tới tác
động tới quá trình tiếp nhận của em
như thế nào?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh trả lời nhanh vào giấy note
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh bắt cặp chia sẻ đáp án với bạn
bên cạnh và chấm chéo
Bước 4 Kết luận, nhận định
Giáo viên dẫn dắt vào bài học
- Bài hát được phổ nhạc từ tác phẩm
“Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải
- Lời thơ: tiếp nhận qua hành động đọc
- Lời nhạc: tiếp nhận qua hành độngnghe – xem, tiết tấu, nhịp, giai điệu, sânkhấu, …
nghe nhạc dễ thuộc thơ
Trang 30b Nội dung thực hiện:
- Hs đọc ngữ liệu sgk và xác định khái niệm sân khấu hóa TPVH
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Hs đọc ngữ liệu sgk/29 và trả lời câu
hỏi sau: Sân khấu hóa tác phẩm văn
học là gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh đọc to nội dung và trình bày
khái niệm dưới dạng từ khóa
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Học sinh thống nhất từ khóa và ghi lại
b Nội dung thực hiện:
- gv chia lớp thành 4 nhóm, 2 nhóm chung 1 nội dung câu hỏi trong sgk/33 tiếnhành làm việc nhóm
- Giống nhau: cùng thể hiện, tái hiệnhình tượng nhân vật được nhắc tới trong
Chuyển nội dung TPVH thành kịch bản văn học
Biểu diễn trên sân khấu dưới các hình thức khác nhau
Đọc tác phẩm chuyển sang hoạt động tập làm biên kịch, đạo diễn, diễn viên
Trang 31đọc/xem nội dung gợi mở cột
bên phải
- 5 phút thảo luận câu hỏi và ghi
vào phiếu học tập Lý giải vì sao
lại có sự khác nhau đó?
- 2 nhận xét, đánh giá
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
Hs hoàn thành phiếu học tập sau:
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ bài làm Nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
văn bản
- Khác nhau:
Nộidung
Đọc văn bảnvăn học
Kịch bảnvăn học Ngôn
ngữ
Đơn thuầnđọc, phát lên
âm thanh, chi
giọng đọc cánhân
- Ngôn ngữ
có phần phôdiễn, giọngngâm, xengiọng điệu,ngữ điệu củanhân vật
- Xuất hiệnnhững chỉdẫn sân khấuNhân
vật
Hiện lên quacâu chữ vănbản
Nhân vật cóthể thêm bớt,
có hỗ trợthêm cácphương tiệnphi ngônngữ
Khônggian/
thờigian
Gián tiếp hiệnlên qua ngônngữ văn học
Trực tiếp gợilên từ bài tríánh sáng, âmthanh, hoạtcảnh, đạo cụ
…Phươn
g thứctiếp
Tiếp nhậnthưởng thứcbằng hành
Tiếp nhậnqua hànhxem, nghe
Trang 32Bước 4 Kết luận, nhận định
Giáo viên chốt những kiến thức
nhận động đọc và
hình dungtưởng tượng
nhìn
Có sự khác nhau như vậy là do đặctrưng của loại hình nghệ thuật biểu diễnquyết định
3 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a Mục tiêu hoạt động:
- Hs nhận xét sự giống và khác nhau giữa đọc văn bản văn học, kịch bản văn học
và hoạt động sân khấu hóa qua đoạn phim trích Làng Vũ Đại ngày ấy Em có nhận
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- 2 phút làm việc cá nhân đọc văn bản
- 3 phút xem đoạn trích
- 3 phút bắt cặp và chia sẻ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện nhiêm vụ theo yêu
cầu
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ và ghi chép
- Văn bản Lão Hạc: có người kể chuyện,
có điểm nhìn trần thuật, câu chuyệnđược kể qua lời kể của ông giáo
- Kịch bản văn học: không có người kểchuyện, xuất hiện những chỉ dẫn diễnxuất, chỉ dẫn sân khấu và có những cải
biên (Ví dụ: Trong văn bản, Lão Hạc
chỉ cho chó ăn cơm; trong kịch bản sân
Trang 33Gv chốt nội dung chính khấu, Lão Hạc giúp thằng Mục lồng
3 Nhận xét về sự khác biệt
- Phim có sự khác biệt so với kịch bảnvăn học và văn bản văn học do cónhững cải biên và điều chỉnh của đạodiễn nhằm đưa đến cái nhìn chân thực
về nỗi thống khổ của những người nôngdân trước Cách mạng tháng Tám
- Sự cải biên này mang lại một hiệu ứngtích cực cho người xem, để lại dư âm,nỗi ám ảnh về hình tượng nhân vật
4 HOẠT ĐỘNG 4: NÂNG CAO, MỞ RỘNG
a Mục tiêu hoạt động:
- Kể tên một vài tác phẩm văn học được sân khấu hóa
- Hs chỉ ra được những ưu điểm và hạn chế của hình thức sân khấu hóa tác phẩm
Trang 34văn học đối với việc tiếp nhận văn học
b Nội dung thực hiện:
- Hs kể tên một vài tác phẩm văn học được sân khấu hóa
- Hs làm việc nhóm để chỉ ra ưu điểm, hạn chế của hình thức sân khấu hóa tácphẩm văn học Mỗi nhóm hoàn thành phiếu học tập của nhóm mình Mỗi thànhviên trong nhóm đưa ra 1 ý viết vào phiếu, người sau không lặp lại ý người trước
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập
- Em hãy kể tên một vài tác phẩm
văn học được sân khấu hóa
- Qua bài học, em hãy nêu những
ưu điểm và hạn chế của hình thức
sân khấu hóa tác phẩm văn học đối
với việc tiếp nhận văn học
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
- hs làm việc theo nhóm
- thời gian 5 phút
- tên hoạt động “ Ai nhanh hơn”
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Đại diện HS trình bày phần bài làm
của nhóm mình Nhóm khác phản
biện, bổ sung
Bước 4 Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn
các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo
2 Ưu điểm
- Hình tượng nhân vật hiện lên sống động,đậm nét khi kết hợp với hóa trang, lời thoại,hành động dễ tạo ấn tượng, thu hút và lôicuốn người xem
- Âm thanh, ánh sáng, đạo cụ làm nổi bậtdiễn xuất của diễn viên và hỗ trợ thể hiệnnội tâm nhân vật, góp phần tạo không khí
và chuyển tải thông điệp
- Sự thay đổi, cải biên nhằm mang hơi thởmới vào tác phẩm văn học, đưa ra một cáchnhìn về một vấn đề có ý nghĩa thời sự, thờiđại
Trang 35 Đời sống tác phẩm văn học được nối dài,mang sức sống mới./
- hs đọc trước tài liệu tiết học sau và tự tóm tắt theo mẫu ghi chép
Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên giao nhiệm vụ
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
- Hs hoàn thành phiếu rời lớp
Bước 3 Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày phần bài làm của
mình
Bước 4 Kết luận, nhận định
GV chốt lại một vài chia sẻ nhanh nhất
Trang 36TIẾT 2: THẾ NÀO LÀ SÂN KHẤU HÓA TÁC PHẨM VĂN HỌC (TIẾP)
2 MỤC TIÊU, YÊU CẦU VÀ HÌNH THỨC SÂN KHẤU HÓA TÁC PHẨM VĂN HỌC TRONG NHÀ TRƯỜNG
- Dẫn dắt vào nội dung tiết học
b Nội dung thực hiện:
Hs trả lời 6 câu hỏi liên quan đến sân khấu hóa TPVH, mỗi câu trả lời trong 15giây và viết lên giấy note Sau đó chia sẻ chấm chéo
Bước 1: Giao nhiệm vụ
1 Để sân khấu hóa tác phẩm văn học,
tác phẩm văn học phải được viết lại
thành … … … …
2 Khi sân khấu hóa TPVH, hoạt động
đọc sẽ được thay bằng hoạt động …
và …
3 Sân khấu hóa TPVH, khi diễn xuất
diễn viên ngoài lời thoại có thể vận
dụng yếu tố … … … để thể hiện vai
diễn
4 Trong sân khấu hóa, âm thanh, ánh
sáng, đạo cụ hỗ trợ… … thể hiện nội
tâm nhân vật
5 Khi sân khấu hóa tác phẩm văn học,
biên kịch, đạo diễn có thể … … tác
Trang 37phẩm để mang tới một thông điệp mới.
6 Bức hình sau cho em biết em sẽ hóa
thân vào nhân vật … …
khi thực hành sân khấu hóa ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh đọc to nội dung
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Học sinh thống nhất từ khóa và ghi lại
b Nội dung thực thiện
- Gv chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm thảo luận 1 nội dung theo phiếu học tập
- Nhóm trình bày, nhóm lắng nghe, phản biện
- Gv chốt kiến thức
Trang 38- Nhóm 1: Tìm hiểu mục tiêu của sân
khấu hóa
- Nhóm 2: Tìm hiểu các yêu cầu của
sân khấu hóa
- Nhóm 3: Tìm hiểu hình thức của sân
Có 3 mục tiêu chính:
- Sân khấu hóa, học sinh sẽ đọc tácphẩm qua hoạt động nghe nhìn bằngviệc sử dụng văn bản đa phương tiện
- Sân khấu hóa giúp người đọc phá vỡkhoảng cách giữa văn bản – người đọc
vì để sân khấu hóa được, học sinh phảithấu hiểu tác phẩm, phải đóng vai, nhậpthân vào nhân vật qua hành động, ngônngữ
- Qua hoạt động sân khấu hóa, học sinh đồng cảm với nhân vật, yêu nhân vật… phát triển khả năng tương tác, làm việc nhóm và năng lực diễn xuất, ngôn ngữ
2 Yêu cầu
Trang 39khấu hóa
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Làm việc theo nhóm vào phiếu học tập
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Trình bày kết quả làm việc nhóm, nhận
Diễn cho ra chất của nhân vật, khắchọa hình tượng nhân vật, hình tượng cáitôi trữ tình
- Khi sân khấu hóa phải đảm bảo yêucầu ngôn ngữ sân khấu, đảm
- Khi sân khấu hóa phải đảm bảo yêucầu tính thẩm mỹ, tính giáo dục và tâm
Trang 40lý lứa tuổi vì:
+ ngôn ngữ TPVH có tính thẩm mỹ,tính hình tượng nên khi chuyển thểngôn ngữ sân khấu cũng cần đảm bảotính thẩm mỹ
+ TPVH thể hiện chủ đề, tư tưởng,thông điệp của nhà văn muốn gửi gắmtới người đọc Khi chuyển thể sang sânkhấu, cũng cần chuyển tải thông điệpcủa nhà văn để định hướng giáo dục
3 Một số hình thức sân khấu hóa TPVH
- Có 2 hình thức sân khấu hóa:
- Sự khác biệt tiểu phẩm và hoạt cảnh:
Tiểu phẩm Hoạt cảnh
- trọn vẹn (1 vở,
1 màn, 1 cảnh
- minh họa ngắn