Giao an lich su 11 chu de 3 kntt

Kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Trình bày được quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa.. - Năng lực tìm

Trang 1

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 3: QUÁ TRÌNH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC

CỦA CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á BÀI 5: QUÁ TRÌNH XÂM LƯỢC

VÀ CAI TRỊ CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN Ở ĐÔNG NAM Á

(2 tiết)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

- Trình bày được quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa.

- Trình bày được công cuộc cải cách ở Xiêm.

- Giải thích được vì sao Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam Á không trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

2 Năng lực

Năng lực chung:

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập

hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.

- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,

nhóm và GV Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư

duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Trang 2

- Năng lực tìm hiểu lịch sử: nhận điện được các loại hình tư liệu lịch sử (tư liệu

viết, hình ảnh, ), biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu để tìm hiểu về quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam

Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa.

- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: hiểu rõ về quá trình các nước thực dân

phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa.

- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng: thông qua việc vận dụng kiến thức đã

học giải thích một số vấn đề về quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa

3 Phẩm chất

- Bồi dưỡng các phẩm chất: khách quan, trung thực, có ý thức tìm tòi, khám phá lịch sử.

- Cảm thông với nhân dân các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân đô hộ.

- Có thái độ phê phán, lên án chủ nghĩa thực dân.

II THIẾT BỊ DẠY HỌC

1 Đối với giáo viên

- SHS, SGV Lịch sử 11, Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực,

- Tập bản đồ và Tư liệu lịch sử 11.

- Tư liệu lịch sử: các hình ảnh, các tư liệu về quá trình các nước thực dân phương

Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á.

- Phiếu học tập dành cho HS: dùng để HS trả lời các câu hỏi thảo luận, giúp HS

tự khám phá, tìm hiểu và nhận thức lịch sử.

- Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2 Đối với học sinh

- SHS Lịch sử 11.

Trang 3

- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo sự hứng thú, lôi cuốn, kích thích HS muốn khám phá về quá trình

các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á.

b Nội dung: GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh, video, yêu cầu HS dựa vào

kiến thức đã học ở THCS và trả lời câu hỏi:

- Vì sao thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha) lại tấn công xâm lược Vương quốc lắc-ca?

Ma Sự kiện con tàu PhloMa đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở MaMa lắcMa ca thể hiện điều gì?

c Sản phẩm: HS trình bày hiểu biết về hoạt động kinh tế ở eo biển Ma-lắc-ca và ý

nghĩa của sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca.

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 1 SGK tr.29, hình ảnh, video về vị trí eo biển

Ma-lắc-ca và nêu vấn đề: Bảo tàng Hàng hải ở Ma-lắc-ca (Ma-lai-xi-a) mô phỏng

con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca thu hút sự chú ý của đông đảo khách tham quan Phlo-đờ Ma là một trong số những con tàu thuộc hạm đội hùng mạnh của thực dân Bồ Đào Nha tấn công xâm lược Vương quốc Ma-lắc-ca (thương cảng sầm uất ở Đông Nam Á năm 1511)

Trang 4

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi:

+ Vì sao thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha) lại tấn công xâm lược Vương quốc lắc-ca?

Ma-+ Sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca thể hiện điều gì?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào kiến thức đã học ở THCS, khai thác hình ảnh, video và trả lời câu hỏi

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày hiểu biết của bản thân về hoạt động kinh tế ở eo biển Ma-lắc-ca và ý nghĩa của sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha) tấn công xâm lược Vương quốc Ma-lắc-ca vì:

 Vị trí địa lí: Nằm giữa In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, nối Ấn Độ Dương

và Thái Bình Dương.

 Hoạt động kinh tế: Vào thế kỉ XV, Vương quốc Ma-lắc-ca là nơi duy nhất trên

thế giới mà con người mua được hàng hóa một cách dễ dàng của Trung Quốc (đồ sứ, tơ lụa, gương), Ấn Độ (ngọc trai, vải bông mịn), Gia-và và Xu-ma-tra (thóc lúa, gia vị, vàng, trâu bò), Tây Á và châu Âu (hàng len), Đông Nam Á lục địa (gỗ trầm, gỗ đàn hương, đá quý, hồ tiêu, hương liệu).

+ Sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca mở đầu cho quá trình xâm lược và thống trị kéo dài nhiều thế kỉ của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.

Trang 5

- GV dẫn dắt HS vào vào bài: Bài 5 – Quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á.

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1 Tìm hiểu quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được những nét chính về quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á.

- Nêu được những chính sách cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á.

b Nội dung:

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 2 – 5, Tư liệu 1, mục Em có biết, thông tin trong mục 1a SGK tr.30 – 32 và trả lời câu hỏi: Trình bày quá trình thực

dân phương Tây xâm lược các nước Đông Nam Á.

- GV yêu cầu HS làm việc theo 4 nhóm, khai thác Hình 6, 7, Tư liệu 2, 3, thông tin

trong mục 1b SGK tr.33, 34 và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Trình bày chính sách

cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á.

c Sản phẩm: Câu trả lời, Phiếu học tập số 1 của HS về quá trình xâm lược và cai trị

của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á và chuẩn kiến thức của GV.

Nhiệm vụ 1: Quá trình xâm lược

* Quá trình xâm lược

- GV trình chiếu cho HS quan sát lược đồ Hình 2 SGK tr.30 kết

hợp khai thác thông tin trong mục và trả lời câu hỏi: Nêu

những nét chung về quá trình các nước thực dân phương Tây

1 Tìm hiểu quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á

a Quá trình xâm lược

* Quá trình xâm lược:

Trang 6

xâm lược Đông Nam Á

* Đối với Đông Nam Á hải đảo

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, trao đổi nhanh và cho biết:

Vì sao các nước Đông Nam Á hải đảo là đối tượng đầu tiên

thu hút sự chú ý của thực dân phương Tây?

(Khu vực giàu tài nguyên, có nguồn hương liệu, sản phẩm

hàng hóa phong phú, thương cảng sầm uất nằm trên tuyến

đường biển huyết mạch nối liền phương Đông và phương

Tây).

https://www.youtube.com/watch?v=FQwwwSSXcD4

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi và trả lời câu hỏi: Trình bày

quá trình thực dân phương Tây xâm lược đối với các nước

Đông Nam Á hải đảo

- Thời gian: đầu thế kỉ

XVI.

- Bối cảnh:

+ Các nước Đông Nam Á bước vào thời kì suy thoái, khủng hoảng của chế độ phong kiến.

+ Nhiều cuộc nổi dậy chống lại chế độ phong kiến.

- Hình thức xâm lược:

+ Thông qua thương điếm.

+ Mở rộng giao thương + Từng bước chuẩn bị quá trình xâm lược.

* Đối với Đông Nam Á hải đảo

Đông Nam Á hải đảo là đối tượng đầu tiên thu hút sự chú ý của thực dân phương Tây.

- Phi-lip-pin:

+ Giữa thế kỉ XVI, Tây Ban Nha xâm lược Phi-

Trang 7

- GV trình chiếu cho HS quan sát thêm hình ảnh:

Những người Phi-lip-pin thiệt mạng trong cuộc chiến chống Mỹ (Năm 1900)

* Đối với Đông Nam Á lục địa

- GV yêu cầu HS tiếp tục làm việc cặp đôi, khai thác Hình 4, 5,

đọc thông tin trong mục SGK tr.31, 32 và trả lời câu hỏi: Trình

bày quá trình thực dân phương Tây xâm lược đối với các

nước Đông Nam Á lục địa.

lip-pin.

+ Năm 1898, Phi-lip-pin trở thành thuộc địa của Mỹ.

- In-đô-nê-xi-a:

+ Cuối thế kỉ XVI, Hà Lan bắt đầu quá trình xâm nhập vào In-đô-nê-xi-a + Giữa thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành kiểm soát In- đô-nê-xi-a

- Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, Bru-nây: đầu thế kỉ XX,

thực dân Anh cai trị toàn

bộ lãnh thổ 3 quốc gia này.

* Đối với Đông Nam Á lục địa

Quá trình xâm lược đối với Đông Nam Á lục địa bắt đầu vào thế kỉ XIX (muộn hơn các nước Đông Nam Á hải đảo).

- Miến Điện (nay là an-ma): thực dân Anh 3

Mi-lần tiến hành chiến tranh

Trang 8

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em,

cách thức tiến hành xâm lược các nước Đông Nam Á của

thực dân phương Tây có điểm gì chung?

- HS khai thác hình ảnh, tư liệu, thông tin trong mục, thảo

luận và trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trình bày quá trình thực dân

phương Tây xâm lược các nước Đông Nam Á.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến

(nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Công cuộc xâm lược Đông Nam Á của thực dân phương Tây

diễn ra trong khoảng gần 4 thế kỉ.

+ Bằng nhiều thủ đoạn khác nhau (xâm nhập thị trường,

chiến tranh xâm lược, cạnh tranh quyết liệt với nhau), đến

đầu thế kỉ XX, các nước phương Tây đã hoàn thành quá trình

thôn tính Đông Nam Á.

- GV chuyển sang nội dung mới

xâm lược, kéo dài hơn 60

năm (1824 – 1885).

- Ba nước Đông Dương:

+ Năm 1858: thực dân Pháp xâm lược Việt Nam sau năm 1858.

+ Giai đoạn 1858 – 1893:

mở rộng sang chia và Lào.

Cam-pu Vương quốc Xiêm (Thái

Lan ngày nay): giữ được

nền độc lập nhưng bị lệ thuộc nước ngoài, là

“vùng đệm” giữa khu vực thuộc địa của Anh và Pháp.

Trang 9

hoàn thành Phiếu học tập số 1: Trình bày chính sách cai trị

của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Chính trị

Kinh tế

Văn hóa – xã hội

- GV hướng dẫn các nhóm khai thác tư liệu:

+ Tư liệu 2: gạch dưới chân từ khóa và ghi lại những điểm

chung của chính sách thống trị thực dân ở Đông Nam Á.

+ Tư liệu 3: Lời tố cáo đối với chính sách thống trị của thực

dân Pháp ở thuộc địa.

- HS thảo luận, khai thác hình ảnh, tư liệu, thông tin và hoàn

thành Phiếu học tập số 1.

Trang 10

- GV mời đại diện 1 - 2 nhóm lần lượt trình chính sách của

thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á theo

Chính trị Tiến hành thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á dưới những hình

thức khác nhau nhưng có điểm chung là chính quyền thực dân duy trì các thế lực phong kiến địa phương như một công cụ để thi hành chính sách cai trị thuộc địa.

- Hình thức cai trị: quyền hành chính, lập pháp, tư pháp, ngoại giao, quân sự,…của các thuộc địa tập trung trong tay đại diện chính quyền thực dân.

- Chính sách “chia để trị”: nhằm chia rẽ, làm suy yếu sức mạnh dân tộc của các nước Đông Nam Á

- Chú trọng xây dựng, sử dụng lực lượng quân đội để bảo vệ bộ máy cai trị, đàn áp sự phản kháng của người thực dân thuộc địa Kinh tế - Bóc lột, khai thác thuộc địa.

- Biến các nước trong khu vực thành nơi cung cấp nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa, phục vụ lợi ích chính quốc Văn hóa – xã - Kìm hãm người dân trong thực trang lạc hậu, nghèo đói.

Trang 11

hội - Làm xói mòn giá trị truyền thống.

Hoạt động 2 Tìm hiểu công cuộc cải cách ở Xiêm

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được những nội dung chính và ý nghĩa công cuộc cải cách ở Xiêm.

- Giải thích được vì sao Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam Á không trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

b Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, khai thác Hình 8 – 10, thông tin trong

mục và thực hiện nhiệm vụ:

- Hoàn thành Phiếu học tập số 2: Trình bày những nội dung chính và ý nghĩa công

cuộc cải cách ở Xiêm.

- Trả lời câu hỏi: Giải thích vì sao Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam Á không trở

thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

c Sản phẩm: Câu trả lời, Phiếu học tập số 2 của HS về công cuộc cải cách ở Xiêm và

chuẩn kiến thức của GV.

- GV dẫn dắt, nêu bối cảnh diễn ra công cuộc cải cách ở Xiêm:

+ Giữa thế kỉ XIX, Xiêm đứng trước đe dọa của thực dân

phương Tây.

+ Năm 1858, vua Mong-kut (Ra-ma IV) tiến hành cải cách,

mở cửa buôn bán với nước ngoài.

+ Từ năm 1868 (dưới thời vua Chu-la-long-kon Ra-ma V), tiến

hành hàng loạt cải cách về kinh tế, xã hội, hành chính,….

2 Tìm hiểu công cuộc cải cách ở Xiêm

Đính kèm kết quả Phiếu

học tập số 2 phía dưới Hoạt động 2.

Trang 12

Vua Ra-ma IV Vua Ra-ma V

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, khai thác Hình 8 – 10,

thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Trình

bày những nội dung chính và ý nghĩa công cuộc cải cách ở

Xiêm.

Trường Đại học Chu-la-long-kon (Thái Lan)

thành lập năm 197

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

1 Công cuộc cải cải ở Xiêm

Kinh tế

Hành chính

Giáo dục

Ngoại giao

Trang 13

2 Ý nghĩa công cuộc cải cách:

- GV cho HS quan sát thêm hình ảnh, khai thác Tư liệu (đính

kèm phía dưới Hoạt động 2):

Vua Ra-ma V tới Luân Đôn (Anh)

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Giải thích

vì sao Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam Á không trở thành

thuộc địa của thực dân phương Tây.

- HS khai thác hình ảnh, tư liệu, thảo luận và hoàn thành

Phiếu học tập số 2.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu nội dung chính và ý nghĩa công

cuộc cải cách ở Xiêm theo Phiếu học tập số 2

- GV yêu cầu các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

- Chính phủ Xiêm đã thực hiện công cuộc cải cách phát triển

kinh tế, ổn định chính trị, đường lối ngoại giao mềm dẻo,

Trang 14

thực dụng để giữ nền độc lập và chủ quyền đất nước

- Công cuộc cải cách ở Xiêm là một trong những con đường

ứng phó hiệu quả với làn sóng xâm lược của thực dân

phương Tây ở Đông Nam Á

TƯ LIỆU:

Với việc mở cửa nền kinh tế từ nửa sau thế kỉ XIX, Băng Cốc đã trở thành trung tâm buôn bán của khu vực Về nông nghiệp, năm 1874, khi bắt đầu xoá bỏ chế độ nô lệ, Chính phủ Xiêm đã áp dụng biện pháp miễn trừ thuế nông nghiệp và giảm tỉ lệ thuế nông nghiệp, tạo điều kiện cho việc khai khẩn đất mới và ban hành những quy định quản lí ruộng đất hiện đại vào đầu thế kỉ XX Về công nghiệp, Chính phủ thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp, đường sắt, Từ năm 1892, vua Ra-ma V tiến hành cải cách hành chính theo mô hình phương Tây Công tác giáo dục được nhà vua đặc biệt chú trọng Năm 1898, nhà vua cho công bố Chương trình giáo dục đầu tiên ở Xiêm sau khi đi khảo sát nền giáo dục ở châu Âu.

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

1 Công cuộc cải cải ở Xiêm

Kinh tế - Công nghiệp:

+ Thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp, đường sắt.

+ Từ sau nửa thế kỉ XIX, Băng Cốc trở thành trung tâm buôn bán của khu vực.

Tiêu đề	Quá Trình Giành Độc Lập Dân Tộc Của Các Quốc Gia Đông Nam Á
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	13,05 MB