- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: hiểu rõ về sự hình thành, ý nghĩa của việc thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.. Tìm hiểu quá trình hình thành Liên bang Cộng hò
Trang 1Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 2: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TỪ NĂM 1917 ĐẾN NAY
BÀI 3: SỰ HÌNH THÀNH LIÊN BANG CỘNG HÒA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
(2 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Phân tích được ý nghĩa sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
2 Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập
hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư
duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
Trang 2- Năng lực tìm hiểu lịch sử: nhận điện được các loại hình tư liệu lịch sử (tư liệu
viết, hình ảnh, ), biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu để tìm hiểu về Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: hiểu rõ về sự hình thành, ý nghĩa của
việc thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng: thông qua việc vận dụng kiến thức đã
học giải thích về ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
1 Đối với giáo viên
- SHS, SGV Lịch sử 11, Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, Phiếu học tập dành cho HS.
- Bản đồ thế giới.
- Tư liệu lịch sử: các hình ảnh, tư liệu về sự hình thành và phát triển của chủ
nghĩa xã hội (đã có trong SGK).
- Phiếu học tập dành cho HS: dùng để HS trả lời các câu hỏi thảo luận, giúp HS
tự khám phá, tìm hiểu và nhận thức lịch sử.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2 Đối với học sinh
- SHS Lịch sử 11.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
Trang 3III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Tạo sự hứng thú, lôi cuốn, kích thích HS muốn khám phá về sự thành
lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
b Nội dung: GV cho HS quan sát hình ảnh tác phẩm Mười ngày rung chuyển thế giới
và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Em đã từng nghe nói về tác phẩm này?
- Hãy chia sẻ hiểu biết của em về quá trình hình thành và ý nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
c Sản phẩm: HS biết hoặc chưa biết nhiều về tác phẩm.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh tác phẩm Mười
ngày rung chuyển thế giới và giới thiệu cho HS: Tác phẩm
được xuất bản ở nhiều nước trên thế giới Tạp chí New York
Times (năm 1999) đưa vào danh sách 100 tác phẩm báo chí
xuất sắc nhất mọi thời đại.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi:
+ Em đã từng nghe nói về tác phẩm này?
+ Hãy chia sẻ hiểu biết của em về quá trình hình thành và ý
nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh về tác phẩm, thảo luận theo nhóm đôi và trả lời câu hỏi
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày hiểu biết của bản thân về:
+ Tác phẩm Mười ngày rung chuyển thế giới.
Trang 4+ Quá trình hình thành và ý nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS: Trong Lời mở đầu của tác phẩm Mười
ngày rung chuyển thế giới (Tên days that shook the World), nhà báo Giôn Rít (Mỹ) đã đánh giá Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 là một trong những sự kiện vĩ đại nhất của lịch sử, mở đường cho sự ra đời Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết
- GV dẫn dắt HS vào vào bài: Bài 1 - Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1 Tìm hiểu quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Trình bày được những nội dung chính của quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa
xã hội Xô viết
- Nhận rõ tính cấp thiết của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết vào thời điểm lịch sử đầu những năm 20 của thế kỉ XX, sau khi cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản kết thúc.
b Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1, kết hợp khai thác hình 1, 2, tư
liệu SGK tr.19, 20 và trả lời câu hỏi: Trình bày quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết và chuẩn kiến thức của GV.
d Tổ chức thực hiện:
Trang 5Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS quan sát Tư liệu SGK tr.20, yêu cầu
HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi:
+ Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Chính quyền Xô
viết sau thắng lợi Cách mạng tháng Mười là gì?
+ Vì sao phải thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Xô viết?
+ GV hướng dẫn HS tìm từ khóa trong tư liệu: “cần phải
đặt hết tâm trí vào việc xây dựng một nhà nước vô sản
xã hội chủ nghĩa”.
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, đọc thông tin trong
mục và trả lời câu hỏi: Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong
việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô
viết như thế nào?
- GV cung cấp thông tin cho HS về sự kiện thành lập Liên
bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết:
+ Ngày 30/12/1922, tại Đại hội các Xô viết toàn Nga lần
thứ nhất, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
(Liên Xô) chính thức thành lập.
+ Khi mới thành lập, Liên xô gồm 4 nước: Nga, U-crai-na,
Bê-lô-rút-xi-a, Ngoại Cáp-ca-dơ.
1 Tìm hiểu quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
- Tầm quan trọng và sự cấp thiết của việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết:
+ Nhiệm vụ hàng đầu:
● Đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động
● Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai (25/10/1917) ra tuyên
bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê- nin đứng đầu.
+ Nhiệm vụ khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước: đòi hỏi sự
liên minh chặt chẽ, sự thống nhất trên cơ sở nhà nước của các nước Cộng hoà Xô viết.
- Tư tưởng chỉ đạo của
Trang 6Lê-+ Năm 1940, Liên xô bao gồm 15 nước Cộng hòa.
- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 2 SGK tr.20 và giới
● Bông lúa mì với dòng chữ “Giai cấp vô sản thế giới
đoàn kết lại” bằng 6 thứ tiếng: Nga, U-crai-na,
Bê-lô-rút-xi-a, Gru-di-a, Ác-mê-ni-a, A-déc-bai-dan.
- GV yêu cầu HS đọc thông tin trong mục, tìm hiểu về bản
Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm nhỏ (4 – 6
HS/nhóm) và trả lời câu hỏi: Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin
trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Xô Viết, biểu tượng Quốc huy và nội dung bản Hiến pháp
đầu tiên thể hiện điều gì?
nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết:
+ Bình đẳng về mọi mặt, quyền dân tộc tự quyết + Xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc.
- Sự kiện thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết:
+ 30/12/1922: thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) và bản Hiệp tước Liên bang.
+ 1/1924: bản Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua, hoàn thành quá trình thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
→ Thể hiện tính ưu việt, của Nhà nước Liên bang CHXHCN
Xô Viết Tất cả việc làm, chính sách đều vì mục tiêu chung là xây dựng thành công CNXH.
Trang 7- GV chốt lại những điểm chính về quá trình thành nhà
nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin, khai thác hình ảnh, tư liệu mục 1 SGK
tr.19, 20 và trả lời câu hỏi
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày các nội dung về quá
trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô
viết
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến
bổ sung (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận về quá trình hình
thành nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
- GV chuyển sang nội dung mới
+ 21/1/1924: Lê-nin qua đời Xta-lin tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Liên Xô.
Hoạt động 2 Tìm hiểu ý nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được những điểm chính về ý nghĩa
của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
b Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, đọc thông tin mục 2, kết hợp khai
thác hình 3 SHS tr.21 và hoàn thành Phiếu học tập: Phân tích ý nghĩa của sự thành
lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS về ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Xô viết và chuẩn kiến thức của GV.
d Tổ chức thực hiện:
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm, đọc thông tin mục 2, kết
hợp khai thác hình 3 SHS tr.21 và hoàn thành Phiếu học tập:
Phân tích ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Xô viết
PHIẾU HỌC TẬP
- GV hướng dẫn HS khai thác Hình 3: Bức tượng được tạo
hình theo lối tả thực, mang ý nghĩa tái hiện hình ảnh và tôn
vinh giai cấp công - nông, là biểu tượng của Nhà nước Xô
viết
2 Tìm hiểu ý nghĩa của
sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
Đính kèm kết quả Phiếu học tập dưới hoạt động 2.
Trang 10Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin mục 2, kết hợp khai thác hình 3 SHS tr.21,
thảo luận nhóm và hoàn thành Phiếu học tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1- 2 nhóm trình bày ý nghĩa của sự ra đời
Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết theo Phiếu học
tập.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá phần trả lời của HS
- GV chốt lại kiến thức và nhấn mạnh: Sự thành lập nhà nước
xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới là một trong những sự
kiện quan trọng của lịch sử thế giới hiện đại
PHIẾU HỌC TẬP
Ý nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
- Phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc
trên đất nước Xô viết
- Giải quyết đúng đắn, triệt để vấn đề dân
tộc trong một nhà nước Liên bang nhiều
dân tộc.
- Từng bước trở thành một nước công
nghiệp hàng đâu thế giới, tăng cường vị
- Trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất cho phong trào cách mạng thế giới
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng thế giới, đặc biệt là phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc ở châu Á, châu Phi
Trang 11thế của Liên Xô trên trường quốc tế, đảm
bảo lợi ích cho nhân dân lao động
và khu vực Mỹ La-tinh
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, củng cố,
hệ thống hóa kiến thức đã học về Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Xô Viết.
b Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh câu hỏi trắc nghiệm vào Phiếu bài tập
- GV hướng dẫn HS hoàn thành câu hỏi bài tập 1, 2 phần Luyện tập SHS tr.21.
c Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu bài tập; bảng tóm tắt quá trình hình thành Liên
bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết; giải thích vì sao sự thành lập Liên xô mở ra một thời đại mới trong lịch sử thế giới và chuẩn kiến thức của GV.
d Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
- GV tổ chức cho HS làm Phiếu bài tập, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết.
- GV phát Phiếu bài tập cho HS cả lớp thực hiện trong thời gian 10 phút:
Trang 12Trường THPT……….
Lớp:………
Họ và tên:……….
PHIẾU BÀI TẬP LỊCH SỬ 11 – KẾT NỐI TRI THỨC
BÀI 3: SỰ HÌNH THÀNH LIÊN BANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
Câu 1: Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, nhiệm vụ hàng đầu của Chính
quyền Xô viết là:
A Đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động.
B Khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước.
C Ban hành Hiến pháp mới.
D Chống thù trong, giặc ngoài.
Câu 2: Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu được thành lập vào năm nào?
A Năm 1917
Trang 13B Năm 1918.
C Năm 1919.
D Năm 1922.
Câu 3: Khi mới thành lập, Liên Xô gồm 4 nước Cộng hoà Xô viết là:
A Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và Lít-va.
B Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và Ngoại Cáp-ca-dơ.
C Nga, U-crai-na, Môn-đô-va và Lát-vi-a.
D Nga, U-crai-na, Tuốc-mê-nix-tan và Ác-mê-ri-a.
Câu 4: Ý nào không phải là tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên
bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết?
A Sự bình đẳng về mọi mặt giữa các dân tộc.
B Quyên dân tộc tự quyết của các dân tộc.
C Xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc.
D Xây dựng nền chuyên chính vô sản bằng biện pháp bạo lực cách mạng.
Câu 5: Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập vào thời gian
Câu 6: Ý nào không phải là ý nghĩa đối với trong nước của việc thành lập Liên bang
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết?
A Đã mở ra con đường giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc trên đất nước Xô viết trên cơ sở bình đẳng và sự giúp đỡ nhau.
B Phù hợp với lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Xô viết, tạo điều kiện
Trang 14cho sự phát triển nhanh chóng về kinh tế, xã hội của tất cả các nước Cộng hoà.
C Tăng cường vị thế của Liên Xô trên trường quốc tế.
D Khẳng định công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô đã hoàn thành.
Câu 7: Ý nào không phải là ý nghĩa quốc tế của việc thành lập Liên bang Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Xô viết?
A Trở thành biểu tượng và là chỗ dựa tinh thần, vật chất to lớn cho phong trào cách mạng thế giới.
B Cổ vũ, lôi cuốn mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở những nước thuộc địa
ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ La-tinh.
C Thức tỉnh phong trào công nhân ở các nước tư bản phương Tây.
D Tạo tiền đề cho sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới.
Câu 8: Sau khi V I Lê-nin - vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp vô sản, người đứng đầu
Đảng và Nhà nước Xô viết qua đời, ai là người Tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Liên Xô?
A V I Xta-lin.
B M Goóc-ba-chốp.
C N Khơ-rút-xốp.
D V Pu-tin.
Câu 9: Nội dung nào không được quy định trong Hiến pháp Liên Xô năm 1924?
A Ghi nhận việc hợp tác trên cơ sở tự nguyện của các nước Cộng hoà Xô viết thành một nhà nước Liên bang.
B Phân định các quyền của Liên bang và của các nước Cộng hoà.
C Quy định cơ cấu tổ chức cơ quan Nhà nước tối cao Liên bang và các nước Cộng hoà.
D Khẳng định quyền lực của chính quyền Xô viết.
Trang 15Câu 10: Tượng Liên minh công nông – biểu tượng của Nhà nước Xô viết được đặt
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học về Sự hình thành Liên bang cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Xô viết để hoàn thành Phiếu bài tập
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV thu Phiếu bài tập của HS và mời đại diện 1 – 2 HS đọc đáp án trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nêu đáp án khác (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới
Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SHS tr.21
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, thảo luận và trả lời câu hỏi:
Câu 1: Lập bảng tóm tắt quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Trang 16- HS thảo luận cặp đôi, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế về Sự hình
thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và gợi ý đáp án cho HS:
Câu 1: Bảng tóm tắt cần làm rõ các nội dung chính về quá trình thành lập Liên bang
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết trải qua các bước chính:
- Chính quyền Xô viết được thành lập ngay sau khi Cách mạng tháng Mười thắng lợi tháng 10/1917
- Trong cuộc chiến đấu chống thù chống thù trong giặc ngoài, các nước Cộng hòa Xô viết đã đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau.
- Nhiệm vụ khôi phục và xây dựng đất nước sau chiến tranh đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ hơn nữa, nhất là sự thống nhất trên cơ sở nhà nước Liên bang
Câu 2: Việc thành lập Liên Xô mở ra một thời đại mới trong lịch sử thế giới vì:
- Sự kiện này đánh dấu sự xuất hiện của Nhà nước Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa đầu tiên thế giới Đây là Nhà nước do nhân dân làm chủ, trong đó giai cấp vô sản, chủ nhân của đất nước
- Mở ra con đường giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc trên đất nước Xô viết, đảm bảo sự bình đẳng về mọi mặt và quyền tự quyết của các dân tộc, sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển vì mục tiêu chung là xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Liên Xô trở thành biểu tượng, chỗ dựa vật chất, tinh thần cho phong trào các mạng thế giới.
- GV hướng dẫn HS về nhà hoàn thành câu hỏi 1, 2 vào vở.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Trang 17D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, năng lực
nhận thức và tư duy lịch sử, tự khai thác tư liệu lịch sử, văn kiện lịch sử để tìm hiểu và nghiên cứu lịch sử.
b Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận theo nhóm (4 – 6 HS/nhóm) và trả lời câu
hỏi bài tập phần Vận dụng SHS tr.21
c Sản phẩm: Bài viết giải thích lí do vì cho đến nay có nhiều người dân Nga vẫn tôn
trọng và mong muốn gìn giữ những giá trị của Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Xô viết
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ sau: Theo kết quả cuộc khảo
sát (năm 2021) của Trung tâm Nghiên cứu dư luận xã hội toàn Nga, khi đặt câu hỏi
có muốn khôi phục lại Liên Xô hay không, khoảng 67% người được hỏi có mong muốn duy trì Liên Xô Theo em, vì sao cho đến nay có nhiều người dân Nga vẫn tôn trọng và mong muốn gìn giữ những giá trị của Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Trang 18- HS vận dụng kiến thức đã học, hiểu biết thực tế và sưu tầm tài liệu, thông tin, ảnh trên sách, báo, internet,… về quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Xô viết để lí giải vì sao cho đến nay có nhiều người dân Nga vẫn tôn trọng và mong muốn gìn giữ những giá trị của Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học:
+ Quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
+ Ý nghĩa sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Hoàn thành bài tập phần Vận dụng SHS tr.21
- Làm bài tập Bài 3 – Sách bài tập Lịch sử 11.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 4 – Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ sau
chiến tranh thế giới thế giới thứ hai đến nay
Trang 19Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 4: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TỪ SAU CHIẾN
TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI ĐẾN NAY
(3 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nêu được sử mở rộng của chủ nghĩa xã hội ở châu Á và khu vực Mỹ La-tinh.
- Giải thích được nguyên nhân dẫn tới sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô.
- Nêu được nét chính về chủ nghĩa xã hội từ năm 1991 đến nay và những thành tựu, ý nghĩa của công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc.
- Có ý thức trân trọng những thành tựu, giá trị của chủ nghĩa xã hội, sẵn sàng tham gia đóng góp vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
2 Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập
hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư
duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Trang 20Năng lực riêng:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu để tìm hiểu
lịch sử về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: nhận thức được sự mở rộng chủ nghĩa xã
hội; giải thích được nguyên nhân sụp đổ mô hình chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu
và Liên Xô; nêu được nét chính về chủ nghĩa xã hội từ năm 1991 đến nay, về thành tựu, ý nghĩa của công cuộc mở cửa ở Trung Quốc.
- Năng lực vận dụng kiến thức: thông qua việc vận dụng kiến thức đã học giải
thích về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay
3 Phẩm chất
- Bồi dưỡng ý thức trân trọng giá trị, ý nghĩa của chủ nghĩa xã hội và những thành quả của chủ nghĩa xã hội, sẵn sàng tham gia đóng góp vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
- Bồi dưỡng các phẩm chất như: khách quan, trung thực, có ý thức tìm tòi, khám phá lịch sử
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
1 Đối với giáo viên
- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực, SHS, SGV, SBT Lịch sử 11.
- Tập bản đồ và tư liệu Lịch sử 11.
- Tư liệu lịch sử: các hình ảnh, tư liệu về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Phiếu học tập dành cho HS.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2 Đối với học sinh
- SHS Lịch sử 11.
Trang 21- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Tạo tâm thế, kích thích mong muốn được tìm hiểu nội dung bài học mới
của HS, định hướng nhiệm vụ cho HS trong học bài mới.
b Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi: Hãy chia sẻ những
điều em biết về sự phát triển và thành tựu của chủ nghĩa xã hội từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
c Sản phẩm: HS trình bày một số hiểu biết của bản thân về sự phát triển và thành tựu
của chủ nghĩa xã hội từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay và chuẩn kiến thức của GV.
d.Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV dẫn dắt: Sau chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa xã hội được mở rộng ở
Đông Âu, một số nước châu Á và khu vực Mỹ La-tinh, trở thành một hệ thống thế giới Trong quá trình phát triển, chủ nghĩa xã hội đã vượt qua những khó khăn, thách thức, tiến hành cải cách, đổi mới và tiếp tục khẳng định vị trí quan trọng của mình trong tiến trình lịch sử thế giới.
- GV yêu cầu HS vận dụng một số kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời
câu hỏi: Hãy chia sẻ những điều em biết về sự phát triển và thành tựu của chủ nghĩa
xã hội từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng một số kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày trước lớp hiểu biết về sự phát triển và thành tựu
Trang 22- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 4 – Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ sau
Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1 Tìm hiểu sự phát triển của chủ nghĩa xã hội sau Chiến tranh thế giới thứ hai
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Trình bày được những nét chính về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX.
- Nêu được những nét chính về sự mở rộng của chủ nghĩa xã hội ở châu Á (Trung Quốc, Việt Nam, Lào) và khu vực Mỹ La-tinh (Cu-ba).
- Hiểu rõ về ý nghĩa của việc phát triển và mở rộng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới.
b Nội dung:
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, quan sát Hình 1, khai thác thông tin trong bảng và
mục 1a SGK tr.22, 23, thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ vào Phiếu học tập: Trình
bày những nét chính về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX.
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát Hình 2, đọc mục Em có biết và thông tin trong mục để trả lời câu hỏi:
+ Nêu những nét chính về sự mở rộng chủ nghĩa xã hội ở châu Á (Trung Quốc, Việt Nam, Lào).
+ Nêu những nét chính về sự mở rộng chủ nghĩa xã hội ở khu vực Mỹ La-tinh ba).
(Cu-c Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội sau Chiến
tranh thế giới thứ hai và chuẩn kiến thức của GV.
Trang 23d Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở
Đông Âu
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV dẫn dắt: Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô trong việc
tiêu diệt chủ nghĩa phát xít ở Đông Âu đã tạo điều kiện
thuận lợi cho nhân dân các nước Đông Âu nổi dậy giành
chính quyền, thành lập nhà nước dân chủ nhân dân.
- GV trình chiếu cho HS quan sát lược đồ Hình 1 SGK tr.22 và
yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Kể tên một số nước dân chủ nhân
dân ở Đông Âu được thành lập sau Chiến tranh thế giới thứ
hai và chỉ trên lược đồ.
1 Tìm hiểu sự phát triển của chủ nghĩa xã hội sau Chiến tranh thế giới thứ hai
a Tìm hiểu sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu
Đính kèm bên dưới hoạt
động 1 kết quả Phiếu học
tập số 1.
Trang 24Hình 1 Lược đồ các nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu
sau chiến tranh thế giới thứ hai
- GV tiếp tục dẫn dắt: Với sự giúp đỡ, hỗ trợ của Liên Xô,
sau khi hoàn thành cải cách dân chủ, các nước Đông Âu
bước vào thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội Liên Xô cùng
các nước Đông Âu kí kết các hiệp ước hợp tác tương trợ về
chính trị, kinh tế, xã hội.
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, đọc thông tin trong mục
1a, khai thác thông tin trong bảng SGK tr.22, 23 thảo luận và
hoàn thành nhiệm vụ vào Phiếu học tập số 1: Trình bày
những nét chính về sự phát triển của chủ nghĩa xã hội ở các
nước Đông Âu từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến giữa
những năm 70 của thế kỉ XX.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Bước 2: HS tiếp nhận thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác thông tin trong Hình 1, bảng mục 1a SGK
tr.22, 23 và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 HS lên bảng chỉ trên lược đồ tên một số
Trang 25nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu được thành lập sau
Chiến tranh thế giới thứ hai: Hầu hết các nước Đông Âu đều
phối hợp với Hồng quân Liên Xô tiêu diệt lực lượng phát xít,
giành chính quyền và thành lập nhà nước dân chủ nhân
dân: Ba Lan (1944), Ru-ma-ni (1944), Tiệp Khắc (1945), Nam
Tư (1945), An-ba-ni (1945), Bun-ga-ri (1946), CHDC Đức
(1949).
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày nét chính về sự phát
triển của chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu từ sau Chiến
tranh thế giới thứ hai đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
+ Sau khi hoàn thành những nhiệm vụ của cách mạng dân
chủ nhân dân, từ năm 1945 đến nửa đầu những năm 1970,
các nước Đông Âu tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội theo
mô hình Liên Xô và đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
+ Chủ nghĩa xã hội từ phạm vi một nước đã trở thành một
hệ thống thế giới.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.