GIAO AN LICH SU 11 HOC KI i (2020 2021)

VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG * Mục tiêu: Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về: Tinh thần kiên quyết đấu tranh chống ách

Trang 1

- Khái quát được đặc điểm của Đế quốc chủ nghĩa Nhật Bản cuối TK XIX đầu TK XX.

- Giải thích được vì sao chiến tranh thường gắn liền với chủ nghĩa đế quốc

- Phân biệt rõ một số khái niệm: “cải cách”, “chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt”

2 Thái độ

- Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của những chính sách cải cách tiến bộ đối với sự phát triểncủa xã hội

3 Kỹ năng

- Biết sử dụng bản đồ để trình bày các sự kiện có liên quan đến bài học

- Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh ảnh để rút ra nhận xét, đánh giá, liờn hệ

4 Định hướng phát triển năng lực và phẩm chất công dân

- Hình thành và phát triển các năng lực: sưu tầm và xử lí thông tin lịch sử; trìnhbày lịch sử;

vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề; giao tiếp và hợp tác…

- Hình thành và phát triển các phẩm chất công dân: yêu nước, chăm chỉ, trách nhiệm

II CÔNG TÁC CHUẨN BỊ

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Thiết bị dạy học: Lược đồ về sự bành trướng của đế quốc Nhật cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ

XX, bản đồ thế giới Máy vi tính kết nối máy chiếu

- Học liệu (tư liệu tham khảo): Tư liệu lịch sử 11, Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong SGKlịch sử THPT (phần LSTG),

2 Chuẩn bị của học sinh

- Đọc trước bài ở nhà

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu liên quan đến bài học

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC TRÊN LỚP

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

1 Mục tiêu: HS nhớ lại kiến thức về âm mưu và thủ đoạn của các nước Âu Mĩ đối với châu

Á, nhận ra được một vài đặc điểm của Nhật Bản, nhất là sự phát triển của Nhật Bản ngày nay.Tuy nhiên, học sinh chưa biết được sự phát triển của NB từ cuối thế kỉ XIX bắt nguồn từ sựnhững thành công của cuộc Duy tân Minh Trị, từ đó kích thích sự tò mò về cuộc duy tân nàynhư thế nào và nó có tác động ra sao đối với nước Nhật và khu vực sau đó

2 Phương thức:

- GV dẫn dắt: Ở chương trình lịch sử lớp 10, các em đã tìm hiểu về lịch sử thế giới cận đại.Các em đã biết rằng, cuối thế kỉ XIX, các nước tư bản Âu – Mĩ đã chuyển sang đoạn đế quốc

Trang 2

chủ nghĩa và đẩy mạnh xâm lược châu Á, Phi, khu vực Mĩ Latinh Vậy đứng trước bối cảnh

đó, các nước ở châu Á đã có những đối sách như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu ở phần I,Chương I

- GV yêu cầu học sinh quan sát một số hình ảnh

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:

+ Những hình ảnh trên gợi cho các em suy nghĩ về quốc gia nào?

+ Em đã được đến đất nước đó chưa?

+ Hãy nêu một vài hiểu biết của mình về quốc gia đó?

- Học sinh trình bày hiểu biết của mình ở những mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sảnphẩm nào đó của HS để làm tình huống nối vào bài mới

- GV dẫn: Để đạt được những thành tựu phát triển như ngày nay, Nhật Bản cũng phải trảinhiều giai đoạn khó khăn (như ở cuối thế kỉ XIX) Đứng trước nguy cơ xâm lược của tư bảnphương Tây, Nhật Bản đã tiến hành cuộc cải cách toàn diện do Thiên hoàng Minh Trị khởixướng Vậy, cuộc Duy tân Minh Trị được tiến hành như thế nào? Tác động của nó đối vớiNhật Bản và các nước trong khu vực ra sao? Để tìm hiểu nội dung này, chúng ta sẽ tìm hiểunội dung Bài 1 NHẬT BẢN (GV kết hợp viết bảng)

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình Nhật Bản trước cuộc cải cách Minh Trị

1 Mục tiêu: Tóm tắt được những nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Nhật Bản

trước cuộc cải cách Minh Trị và hiểu được đây cũng là nguyên nhân dẫn tới cuộc Duy tânMinh Trị năm 1868

- Phương pháp:

+ Sử dụng nhóm phương pháp thông tin tái hiện lịch sử

+ Phương pháp dùng lời để tái hiện lịch sử (Nêu vấn đề, thuyết trình)

+ Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan (Tranh ảnh, phim tư liêu, máy vi tính kết nối máy chiếu)

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi:

+ Những mâu thuẫn tồn tại trong kinh tế, chính trị, xã hội của Nhật Bản giữa thế kỉ XIX làgì?

+ Hướng giải quyết những mâu thuẫn trên của Nhật Bản ?

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại ở các cặp đôi hoặc nhóm (tùy từng lớp) để tìm hiểu về những mâu thuẫn tồn tại tronglòng xã hội Nhật Bản

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HSkhi các em gặp khó khăn

* Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

Trang 3

- GV gọi 1-2 HS bất kì báo cáo, các HS khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnhsửa.

* Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

- GV nhận xét, phân tích ý kiến của học sinh, chốt ý

- Hs: chú ý lắng nghe, ghi chép vào vở

Hoạt động 2: Tìm hiểu cuộc Duy tân Minh Trị

1 Mục tiêu: Trình bày được những nội dung chính của cuộc Duy tân Minh Trị trên các mặt

kinh tế, chính trị, văn hoá giáo dục, quân sự, từ đó hiểu rõ ý nghĩa, vai trò của những cải cách

đó Lý giải được vì sao Cuộc cải cách Minh Trị còn mang tính chất là một cuộc CMTS

- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc nội dung cơ bản của cải cách Minh Trị trong SGK và trả lờicâu hỏi:

+ Cho biết những điểm mới của Nhật Bản trên tất cả các lĩnh vực?

+ Trong các nội dung cải cách, theo em nội dung nào quan trọng nhất? Vì sao?

+ Ý nghĩa, vai trò của cuộc cải cách ?

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại ở các cặp đôi để tìm hiểu

- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu

* Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận.

- GV gọi 1-2 HS bất kì báo cáo, các HS khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnhsửa

- GV nhận xét, đánh giá ý kiến hs và chốt ý HS chý ý lắng nghe và ghi chép vào vở

*Gợi ý sản phẩm:

- Tháng 1-1868, Minh Trị thực hiện một loạt những cải cách tiến bộ, trên tất cả các lĩnh vực

- Nội dung:

+ Về chính trị: thủ tiêu chế độ Mạc phủ, thành lập chính phủ mới, thực hiện quyền bình đẳng

giữa các công dân

+ Về kinh tế: thống nhất tiền tệ, thị trường; xóa bỏ độc quyền ruộng đất của phong kiến; tăng

cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn; xây dựng cơ sở hạ tầng

+ Về quân sự: Quân đội tổ chức và huấn luyện kiểu phương Tây; chú trọng đóng tàu chiến,

sản xuất vũ khí, đạn dược

+ Về giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng giảng dạy nội dung KH-KT;

cử học sinh giỏi đi du học

Trang 4

- Tính chất, ý nghĩa: Cuộc cải cách Minh Trị mang tính chất là cuộc CMTS, mở đường cho

chủ nghĩa tư bản phát triển

- Nội dung quan trọng nhất là Giáo dục: Vì góp phần nâng cao trình độ dân trí, tạo điều

kiện tiếp thu KHKT phát triển kinh tế

- Ý nghĩa, vai trò của cải cách:

+ Tạo nên những biến đổi xã hội sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực, có ý nghĩa như một cuộccách mạng tư sản

+ Tạo điều kiện cho sự phát triển chủ nghĩa tư bản, đưa Nhật Bản trở thành nước tư bản hùngmạnh ở châu Á

→ GV đặt vấn đề: So với yêu cầu đặt ra, cuộc cải cách Minh Trị còn những hạn chế nào ?

- HS giải đáp theo nội dung sau:

- Thế lực phong kiến còn mạnh trong đời sống kinh tế, chính trị

- Vai trò quần chúng bị phai mờ, nông dân chưa được chia ruộng đất; các tầng lớp nhân dânlao động khác bị áp bức, bóc lột nặng nề

Hoạt động 3 Nhật Bản chuyển sang giai đoạn Đế quốc chủ nghĩa.

1 Mục tiêu:

- Phân tích được những biểu hiện về sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở Nhật Bản vào cuốithế XIX - đầu thế kỉ XX

* Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:

+ Sự chuyển biến kinh tế của Nhật Bản sau cải cách?

+ Lãnh thổ của Nhật Bản thay đổi như thế nào? Vì sao có sự thay đổi đó?

+ Đặc điểm của đế quốc Nhật?

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập ở cá nhân sau đó trao đổi nhóm và báocáo kết quả làm việc trước lớp

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các HS, nhóm để có thể gợi ý học trợ giúp HSkhi các em gặp khó khăn

- GV có thể sử dụng các phương pháp dạy học trao đổi đàm thoại và sử dụng đồ dụng trựcquan để khai thác tranh ảnh trong hoạt động này

- GV gọi hs trình bày ý kiến, hs khác bổ sung

- GV nhận xét, phân tích ý kiến hs và chốt ý Hs lắng nghe và ghi chép vào vở

- Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Nhật Bản dẫn tới sự ra đời các công ti độc quyềnnhư Mítxưi, Mítsubisi, Sự lũng đoạn của các công ti độc quyền này đối với kinh tế, chínhtrị Nhật Bản

- Sự phát triển kinh tế đã tạo sức mạnh về quân sự, chính trị ở Nhật Bản Giới cầm quyền đãthi hành chính sách xâm lược hiếu chiến : chiến tranh Đài Loan, chiến tranh Trung - Nhật,

Trang 5

chiến tranh Nga - Nhật ; thông qua đó, Nhật chiếm Liêu Đông, Lữ Thuận, Sơn Đông, bán đảoTriều Tiên,

- Nhật Bản tiến lên chủ nghĩa tư bản song quyền sở hữu ruộng đất phong kiến vẫn được duytrì Tầng lớp quý tộc vẫn có ưu thế chính trị lớn và chủ trương xây dựng đất nước bằng sứcmạnh quân sự Tình hình đó làm cho đế quốc Nhật Bản có đặc điểm là đế quốc phong kiếnquân phiệt

- Quần chúng nhân dân, tiêu biểu là công nhân bị bần cùng hoá Phong trào đấu tranh củagiai cấp công nhân lên cao, dẫn tới sự thành lập của Đảng Xã hội dân chủ Nhật Bản năm

1901

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

1 Mục tiêu: nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội

ở hoạt động hình thành kiến thức về hoàn cảnh, nội dung, kết quả, ý nghĩa cuộc cải cáchMinh Trị

- GV giao nhiệm vụ cho HS: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân,

trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:

- Yêu cầu này nhằm củng cố kiến thức về cách mạng tư sản ở Nhật nói riêng, CMTS nói

chung Với việc điền những nội dung phù hợp vào bảng thống kê trên HS phải dựa vào

những kiến thức đã học về cách mạng tư sản

*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Hs làm việc theo yêu cầu của giáo viên ( làm việc cá nhân)

* Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện

- GV Nhận xét ý kiến của học sinh, chốt ý Hs lắng nghe và ghi chép vào vở

Lực lượng Quần chúng nhân dân Tư sản, Quí tộc tư sản hóa

Phương pháp

CM

Chủ yếu đấu tranh vũ trang Cải cách

Kết quả Lật đổ CĐPK, mở đường cho

CNTB phát triển

Xóa bỏ cản trưở của CĐPK, mởđường cho CNTB phát triển, đưaNhật thoát khỏi thân phận nước

Trang 6

thuộc địa

Tính chất Cách mạng tư sản Cách mạng tư sản

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, MỞ RỘNG

1 Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để liên hệ với tình hình,

nhiệm vụ cách mạng của các nước trong khu vực và Việt Nam cuối thế kỉ XIX

* Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: Vận dụng các kiến thức đã học để trả lời câu hỏi:

+ Cuộc cải cách Minh Trị ảnh hưởng như thế nào đến các nước trong khu vực ?

+ Việt Nam có chịu tác động bởi cuộc cải cách Minh Trị không? Lấy dẫn chứng?

+ Em học được những đức tính gì từ con người Nhật?

+ Lấy dẫn chứng về sự hợp tác, giúp đỡ của Nhật Bản đối với việt Nam trong lĩnh vực giáodục?

* Bước 2: Hs làm bài tập tại lớp.

* Bước 3: GV gọi hs lên bảng làm bài tập.

* Bước 4: GV nhận xét, chốt ý.

* Gợi ý sản phẩm:

- Cuộc cải cách Minh Trị ảnh hưởng như thế nào đến các nước trong khu vực ?

- Tác động sâu sắc đến nhiều nước trong khu vực: Trung Quốc với cuộc Duy Tân năm MậuTuất: Tình hình TQ cuối TK XIX cũng giống như Nhật nhưng triều đình Mãn Thanh thựchiện chính sách thủ cựu nên bị các nước đế quốc xâu xé…mâu thuẫn xã hội gay gắt Năm

1898 cuộc vận động Duy Tân nổ ra do Khang Hữu vi và Lương Khải Siêu thực hiện do tácđộng bởi cuộc cải cách Minh Tri ở Nhật

- Việt Nam có chịu tác động bởi cuộc cải cách Minh Trị không? Lấy dẫn chứng

+ VN có bị ảnh hưởng bởi cuộc cải cách Minh Trị

+ Dẫn chứng: Cụ Phan Bội Châu coi Nhật là anh cả da vàng…muốn noi gương Nhật, dựavào Nhật để cứu nước…

- Em học được những đức tính gì từ con người Nhật?

+ Tinh thần tự lực tự cường, vượt khó, tính cộng đồng, ý thức tự giác

+ Tinh thần ham học tiếp thu KHKT

- Lấy dẫn chứng về sự hợp tác, giúp đỡ của Nhật Bản đối với việt Nam trong lĩnh vực giáodục? + Nguồn vốn đầu tư của Nhật cho Giáo dục VN

+ Du học sinh VN ở Nhật

Trang 7

Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:

- Trình bày và nhận xét được sự thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX là nguyên nhân của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽở Ấn Độ

- Phân tích được vai trò của giai cấp tư sản Ấn Độ phong trào giải phóng dân tộc Tinh thầnđấu tranh anh cũng của nông dân, công nhân và binh lính Ấn Độ chống lại thực dân Anhđược thể hiện rõ nét qua cuộc khởi nghĩa Xi - pay

- Phân biệt rõ một số khái niệm: “châu Á thức tỉnh” và “phong trào giải phóng dân tộc”,

“thời kỳ đế quốc chủ nghĩa”

2 Thái độ

- Giúp HS thấy được sự thống trị dã man, tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc và tinh thần kiêncường đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chống chủ nghĩa đế quốc

3 Kỹ năng

- Rèn kỹ năng sử dụng lược đồ Ấn Độ để trình bày diễn biến các cuộc đấu tranh tiêu biểu

- Năng lực chung: tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.

- Năng lực chuyên biệt (môn Lịch sử): tìm hiểu lịch sử, nhận thức và tư duy lịch sử, vận

dụng kiến thức và kĩ năng đã học gắn với cuộc sống

- Phẩm chất công dân: yêu nước, chăm chỉ và trách nhiệm.

- Thiết bị dạy học: Lược đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX.Tranh ảnh về đất nước Ấn Độ cuối thế kỉ XIX - đầu thề kỉ XX

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

A HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP

* Mục tiêu:

Với việc HS quan sát chân dung nhà hàng hải Va-xcô đơ Ga-ma, các em có thể biếtđược đây là người phương Tây đầu tiên đã vượt mũi Hảo Vọng tìm tới Ấn Độ Từ đó cácnước phương Tây từng bước xâm nhập Ấn Độ Tuy nhiên các em chưa thể biết cụ thể: Cácnước tư bản phương Tây và thực dân Anh đã xâm chiếm Ấn Độ như thế nào? Thực dân Anh

đã thực hiện chính sách thống trị trên đất Ấn Độ ra sao? Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộccủa nhân dân Ấn Độ diễn ra như thế nào? Điều đó sẽ kích thích sự tò mò, lòng khát khaomong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học

* Phương thức:

Trang 8

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn đề dướiđây: (Trình chiếu trên Powerpoint)

- Ai là người tìm được con đường biển tới tiểu lục Ấn Độ?

- Gv có thể tổ chức hoạt động cho Hs hoạt động cá nhân hoặc cặp đôi

- Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau

* Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình Ấn Độ nửa sau thế kỉ XIX.

1 Mục tiêu: Hs tóm tắt được quá trình thực dân xâm lược Ấn Độ và trình bày được chính

sách cai trị của thực dân Anh

2 Phương thức.

- GV đưa ra câu hỏi: Quá trình thực dân xâm lược Ấn Độ như thế nào? Thực dân Anh đã thi hành chính sách cai trị ra sao? Những chính sách thống trị của thực dân Anh đưa đến hậu quả gì?

- Trong hoạt động này Gv có thể tổ chức cho Hs hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoạiở các cặp đôi để tìm hiểu

- Hs suy nghĩ, trao đổi thảo luận thực hiện theo yêu cầu

- Trong quá trình Hs làm việc, Gv chú ý đến các Hs để có thể gợi ý hoặc trợ giúp các em

- GV nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe và ghi chép vào vở

* Gợi ý sản phẩm

- Qúa trình thực dân xâm lược Ấn Độ:

+ Từ đầu thế kỉ XVII chế độ phong kiến Ấn Độ suy yếu  các nước phương Tây chủ yếuAnh - Pháp đua nhau xâm lược

+ Kết quả: Giữa thế kỉ XVII Anh hoàn thành xâm lược và đặt ách cai trị Ấn Độ

- Chính sách cai trị của thực dân Anh:

+ Về kinh tế: Thực dân Anh thực hiện chính sách vơ vét tài nguyên cùng kiệt và bóc lột nhân

công rẻ mạt  nhằm biến Ấn Độ thành thị trường quan trọng của Anh

Trang 9

+ Về chính trị - xã hội: Chính phủ Anh Thiết lập chế độ cai trị trực tiếp Ấn Độ với những thủ

đoạn chủ yếu là : chia để trị, mua chuộc giai cấp thống trị, khơi sâu thù hằn dân tộc, tôngiáo, đẳng cấp trong xã hội

+ Về văn hóa - giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục ngu dân, khuyến khích tập quán lạc

hậu và hủ tục cổ xưa

- Hậu quả

+ Kinh tế giảm sút, bần cùng

+ Đời sống nhân dân người dân cực khổ

Hoạt động 2: Tìm hiểu Đảng Quốc đại và phong trào dân tộc ( 1885 - 1908).

1 Mục tiêu: Hs trình bày được sự thành lập Đảng Quốc đại, làm rõ được sự phân hóa trong

Đảng Quốc đại và các phong trào đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại

- Gv giao nhiệm vụ cho HS: Hãy đọc thông tin trang 11SGK, cho biết Đảng Quốc đại đượcthành lập như thế nào? Chủ trương của Đảng Quốc đại đem lại kết quả gì? Hãy so sánhphong trào cách mạng 1885 – 1908 với khởi nghĩa Xipay?

* Bước 3 Báo cáo kết quả và thảo luận.

- GV gọi hs trình bày ý kiến Hs khác bổ sung

- GV nhận xét, chốt ý Hs chý ý lắng nghe, ghi chép vào vở

3 Gợi ý sản phẩm:

- Sự thành lập Đảng Quốc đại

+ Năm 1885 giai cấp tư sản Ấn Độ thành lập Đảng Quốc đại

+ Trong 20 năm Đảng chủ trương đấu tranh ôn hòa

+ Do thái độ thỏa hiệp của những người cầm đầu và chính quyền sách 2 mặt của chính quyềnAnh, nội bộ Đảng Quốc đại bị phân hóa thành 2 phái: ôn hòa và phái cực đoan (kiên quyếtchống Anh do Ti-lắc đứng đầu)

+ Phong trào đấu tranh chống đạo luật chia cắt Ben-gan 1905

+ Đỉnh cao của phong trào là cuộc tổng bãi công ở Bom-bay 1908

+ Tháng 7/1908 thực dân Anh bắt Ti - Lắc, kết án 6 năm tù  công nhân Bom-bay đã tổngbãi công kéo dài 6 ngày để ủng hộ Ti- lắc

- Cao trào cách mạng 1905-1908 mang đậm ý thức dân tộc đánh dấu sự thức tỉnh của nhândân Ấn Độ

+ Lực lượng tham gia: Công nhân, nông dân, tư sản, trong đó có vai trò của công nhân + Phong trào do giai cấp tư sản lãnh đạo mang đậm ý thức dân tộc, đánh dấu sự thức tỉnh tinhthần độc lập của nhân dân Ấn Độ

1 Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội

ở hoạt động hình thành kiến thức về quá trình thực dân xâm lược Ấn Độ, chính sách của thựcdân Anh, và chủ trương của Đảng Quốc đại

* Bước 1: Gv giao nhiệm vụ vho Hs:

Trang 10

+ Nhiệm vụ 1: Hs làm bài trắc nghiệm tại lớp.

+ Nhiệm vụ 2: ( Hs làm việc ở nhà) Hs hoàn thiện việc trả lời câu hỏi sau:

Câu 1 Những nét lớn trong chính sách thống trị của thực dân Anh? Chính sách đó dẫn đến

những hậu quả gì đối với đất nước Ấn Độ

Câu 2: Quá trình thành lập và hoạt động của Đảng Quốc Đại Ấn Độ

* Bước 2: Hs làm bài tập tại lớp.

* Bước 3 Gv gọi hs lên bảng làm bài tập Hs khác chu ý theo dõi.

* Bước 4: Gv nhận xét, chốt ý.

3 Dự kiến sản phẩm:

* Nhiệm vụ 1: Hs làm bài tập tắc nghiệm

Câu 1 Đảng Quốc đại chủ trương dùng phương pháp gì để đấu tranh đòi Chính phủ Anh

thực hiện cải cách ở Ấn Độ?

A Dùng phương pháp ôn hòa B Dùng phương pháp thương lượng

C Dùng phương pháp bạo lực D Dùng phương pháp đấu tranh chính trị

Câu 2 Thực dân Anh tiến hành khai thác Ấn Độ về kinh tế nhằm mục đích

A khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên

B đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân

C áp đặt sự nô dịch về chính trị, xã hội

D chú trọng phát triển về kinh tế Ấn Độ

Câu 3 Trong khoảng 25 năm cuối thế kỉ XIX, dưới chính sách cai trị tàn bạo của thực dân

Anh số người chết đói ở Ấn Độ là

A 36 triệu người C 26 triệu người B 27 triệu người D 16 triệu người

* Nhiệm vụ 2: Hs hoàn thiện các câu trả lời

D VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG

* Mục tiêu: Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập và thực tiễn về: Tinh thần kiên quyết đấu tranh chống ách áp bức, bóclột của chủ nghĩa thực dân để giành độc lập dân tộc Từ đó giải thích được các khái niệm vàliên hệ với thực tiễn lịch sử Việt Nam

* Phương thức:

- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể trình bày ở lớp hoặc làm bài tập ở nhà):

1 Nêu hiểu biết của em về khái niệm “châu Á thức tỉnh”

2 Qua hoạt động của Đảng Quốc đại và phong trào dân tộc Ấn Độ trong những năm 1905 –

1908, hãy liên hệ về thái độ, khả năng cách mạng và hoạt động của giai cấp tư sản Việt Namtrong phong cách mạng dân tộc đầu thế kỉ XX

* Dự kiến sản phẩm:

- HS có thể trình bày trên lớp hoặc viết báo cáo ở nhà

- HS chia sẻ với bạn bằng việc thông qua trao đổi sản phẩm cho bạn, gửi thư điện tử…

- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…

Trang 11

- Trình bày được những nét chính về các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốcdiễn ra hết sức sôi nổi, tiêu biểu là cuộc vận động Duy tân(1898), phong trào Nghĩa Hoàđoàn(1900), cách mạng Tân Hợi (1911) Ý nghĩa lịch sử của các phong trào đó.

- Phân biệt rõ một số khái niệm: “Nửa thuộc địa, nửa phong kiến”, “Vận động Duy Tân”

2 Kỹ năng:

- Giúp HS bước đầu biết đánh giá về trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trongviệc để Trung Quốc rơi vào tay các nước đế quốc, biết sử dụng lược đồ Trung Quốc để trìnhbày các sự kiện của phong trào Nghĩa Hòa đoàn và cách mạng Tân Hợi

3 Tư tưởng.

- Giúp HS có biểu lộ sự cảm thông, khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốcchống đế quốc, phong kiến, đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi

II CHUẨN BỊ BÀI HỌC

- Thiết bị dạy học: Bản đồ Trung Quốc, lược đồ Cách mạng Tân Hợi, lược đồ “Phong tràoNghĩa Hòa đoàn”, tranh ảnh, tài liệu cần thiết phục vụ bài giảng Máy vi tính kết nối máychiếu

* Mục tiêu: Với việc HS quan sát hình ảnh Các nước đế quốc “xâu xé” cái bánh ngọt Trung

Quốc, các em có thể biết được cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX các nước tư bản phương Tây đã

cơ bản hoàn thành việc xâm lươc Trung Quốc, điều đó làm bùng lên phong trào đấu tranhchống đế quốc, chống phong kiến của nhân Trung Quốc Tuy nhiên, các em có thể chưa biếtđầy đủ và chi tiết về các phong trào cách mạng này (nguyên nhân, diễn biến, kết quả, tínhchất và ý nghĩa) Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điềuchưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học

Trang 12

* Phương thức: - GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát hình ảnh Các nước đế quốc “xâu

xé” cái bánh ngọt Trung Quốc và thảo luận một số vấn đề dưới đây:

1 Tác giả bức tranh muốn nói lên điều gì?

2 Các em rút ra được điều gì về lịch sử Trung Quốc cuối thế kỉ XIX được thể hiện qua bứctranh?

- Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm

nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới

- Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, châu Á có những biến đổi lớn, riêng NhậtBản đã chuyển sang chủ nghĩa tư bản sau cải cách Minh Trị Còn lại hầu hết các nước Châu

Á khác đều bị biến thành thuộc địa hoặc phụ Trung Quốc - một nước lớn của Châu Á songcũng không thoát khỏi thân phận một thuộc địa./ để hiểu được Trung Quốc đã bị các đế quốcxâm lược như thế nào và cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến, đếquốc ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu bài: Trung Quốc

1 Hoạt động 1: Tìm hiểu phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế

kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.

1 Mục tiêu: Hs tóm tắt được diễn biến chính, lãnh đạo, lực lượng, tính chất, ý nghĩa của các

phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc

2 Phương thức

- Gv yêu cầu Hs đọc kiến thức trong SGK, rồi yêu cầu Hs lập bảng thống kê về các phongtrào đấu tranh theo các tiêu trí sau: diễn biến chính, lãnh đạo, lực lượng, tính chất và ý nghĩa( Khởi nghĩa Thái Bình Thiên quốc, Phong trào Duy Tân, Phong trào Nghĩa Hòa đoàn)

- Trong hoạt động này Gv có thể tổ chức cho Hs hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoạiở các cặp đôi để tìm hiểu

- Gv yêu cầu Hs trả lời câu hỏi sau: Em rút ra nhận xét gì về các cuộc đấu tranh chống phongkiến, đế quốc ở Trung Quốc

- GV nhận xét, chốt ý HS lắng nghe, ghi chép

3 Gợi ý sản phẩm.

Nội dung khởi nghĩa Thái

Phong trào Nghĩa Hòa đoàn

Diễn

biến

chính

Bùng nổ ngày1/1/1851 tại kimĐiền (Quảng Tây)

 lan rộng khắp

cả nước  bịphong kiến đàn

áp  năm 1864

Năm 1898 diễn ra cuộcvận động Duy Tân, tiếnhành cải cách cứu vãntình thế

Năm 1899 bùng nổ ởSơn Đông lan sangTrực Lệ, Sơn Tây, tấncong sứ quán nướcngoài ở Bắc Kinh, bịliên quân 8 nước đếquốc tấn công  thất

Trang 13

Cải cách dân chủ, tư sản,khởi xướng khuynhhướng dân chủ tư sản ở

Trung Quốc

Phong trào yêu nướcchống đế quốc Giángmột đòn mạnh vào đếquốc

- Nguyên nhân thất bại

+ Chưa có tổ chức lãnh đạo

+ Do sự bảo thủ, hèn nhát của triều đình phong kiến

+ Do phong kiến và đế quốc cấu kết đàn áp

2 Hoạt động 2: Tìm hiểu về Tôn Trung Sơn và cách mạng Tân Hợi 1911.

1 Mục tiêu: Hs tóm tắt được đôi nét về tiểu sử của Tôn trung Sơn và sự thành lập trung quốc

Đồng minh hội Trình bày được nguyên nhân, diễn biến, tính chất và ý nghĩa của cách mạngTân Hợi 1911

- Hs quan sát bức ảnh sau và trả lời câu hỏi: (Trình chiếu trên Powerpoint)

- Nêu hiểu biết của em về Tôn Trung Sơn?

- Hãy nêu nguyên nhân dẫn đến cách amngj Tân Hợi 1911?

- Qua diễn biến, kết quả của cách mạng Tân Hợi, em hãy rút ra tính chất - ý nghĩa của cáchmạng?

- HS làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

*Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận.

- Trong quá trình Hs làm việc, Gv chú ý đến các Hs để có thể gợi ý hoặc trợ giúp các em họcsinh còn gặp khó khăn

- GV nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi chép vào vở

- Tôn Trung Sơn (1866-1925) xuất thân trong một gia đình nông dân, tên là Văn, tự Dật Tiên.

13 tuổi được anh cho đi học ở Hô-nô-lu-lu (ha - Oai) Ông đã đi nhiều nước trên thế giới.Nhật, Mĩ, Châu Âu cả Hà Nội (Việt Nam) vì vậy ông có điều kiện tiếp xúc với tư tưởngdân chủ Âu - Mĩ một cách có hệ thống Ông nhìn thấy rõ sự thối nát của mình quyền Thanh,sớm nảy nở tư tưởng cách mạng lật đổ chế độ phong kiến, xây dựng một xã hội mới

* Tôn Trung Sơn và Đồng minh hội:

+ Tôn Trung Sơn là một trí thức có tư tưởng cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản+ Tháng 8/1905 Tôn Trung Sơn tập hợp giai cấp tư sản Trung Quốc thành lập Đồng minhhội- chính Đảng của giai cấp tư sản Trung Quốc

+ Cuơng lĩnh chính trị: theo chủ nghĩa Tam Dân của Tôn Trung Sơn

Trang 14

+ Mục tiêu: Đánh đổ Mãn Thanh thành lập dân quốc, bình quân địa quyền

* Cách mạng Tân Hợi 1911

- Nguyên nhân:

+ Nhân dân Trung Quốc mâu thuẫn với đế quốc phong kiến

+ Ngòi nổ của cách mạng là do nhà Thanh trao quyền kiểm soát đường sắt cho đế quốc phong trào “giữ đường” bùng nổ, nhân cơ hội đó đồng minh hội phát động đấu tranh

- Diễn biến

+ Khởi nghĩa bùng nổ ở Vũ Xương 10/10/1911 lan rộng khắp miền Nam, miền Trung + Ngày 19/12/1911 Tôn Trung Sơn làm Đại Tổng thống lâm thời, tuyên bố thành lập chínhphủ lâm thời Trung Hoa dân quốc

+ Trước thắng lợi của cách mạng, tư sản thương lượng với nhà Thanh, đế quốc can thiệp

- Kết quả: Vua Thanh thoái vị, Tôn Trung Sơn từ chức, Viên Thế Khải làm Tổng thống

- Tính chất - ý nghĩa

+ Cách mạng mang tính chất cuộc cách mạng tư sản không trịêt để

+ Lật đổ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, ảnh hưởng đến Châu Á

ở hoạt động hình thành kiến thức

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ.

- Gv giao nhiệm vụ cho Hs

+ Nhiệm vụ 1: Hs trả lời câu hỏi trắc nghiệm

+ Nhiệm vụ 2: Hs trả lời câu hỏi tự luận

Câu 1 Liệt kê những phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế kỷ XIX đếnđầu thế kỷ XX Rút ra nhận xét về phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc thời kỳnày

Câu 2 Trình bày nguyên nhân bùng nổ, mục tiêu đấu tranh của cách mạng Tân Hợi năm

1911 ở Trung Quốc

- HS làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

- GV quan sát,nhắc nhở hs chưa làm việc tích cực

*Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

*Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe

3.Dự kiến sản phẩm:

– Nhiệm vụ 1: Hs trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Câu 1 Cuộc khởi nghĩa nông dân Thái Bình thiên quốc tồn tại bao nhiêu năm?

Câu 2 Kết quả của cuối cùng của cuộc khởi nghĩa nông dân Thái bình Thiên quốc là

A thiết lập chính quyền ở Thiên Kinh

B thi hành nhiều chính sách tiến bộ

C đề ra chính sách bình quân về ruộng đất, quyền bình đẳng nam nữ

D bị triều đình được sự giúp đỡ của đế quốc đàn áp phong trào, cuộc khởi nghĩa thất bại

- Nhiệm vụ 2: Hs trả lời câu hỏi tự luận

Trang 15

* Mục tiêu:

- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mớitrong học tập và thực tiễn về: Tinh thần và ý thức đấu tranh chống đế quốc, phong kiến đểgiành độc lập dân tộc và quyền lợi cho nhân dân lao động Từ đó liên hệ và rút ra bài họckinh nghiệm cho phong trào cách mạng Việt Nam

* Phương thức:

- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):

1 Các nhà yêu nước và cách mạng ở Việt Nam đầu thế kỉ XX chịu ảnh hưởng như thế nào từchủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn và Cách mạng Tân Hợi năm 1911 ở Trung Quốc

2 HS tự sưu tầm các hình ảnh tiêu biểu liên quan tới cuộc Cách mạng Tân Hợi năm 1911 ởTrung Quốc

- HS có thể viết báo cáo (đoạn văn hay trình chiếu hay bộ sưu tập ảnh…)

- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…

Trang 16

- Trình bày các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu vào cuối thế kỉ XIX đầu thế

kỉ XX diễn ra ở các nước ĐNA, trước tiên là ở Inđônêxia, Việt nam, CPC, Lào

- Hình thành và phát triển các năng lực: sưu tầm và xử lí thông tin lịch sử; trình bày lịch

sử; vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề; giao tiếp và hợp tác…

- Thiết bị dạy học: Lược đồ Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX Các tài liệu, tranhảnh các nhân vật lịch sử có liên quan đến bài học Máy vi tính kết nối máy chiếu

1 Mục tiêu: Gv trình chiếu lược đồ Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX: Yêu cầu

HS quan sát, chỉ ra và đọc tên 10 nước trong khu vực và nêu hiểu biết chung về Đông Nam

Á Qua một số hiểu biết của HS thì GV đặt vấn đề : trong bối cảnh chung khi các nước Châu

Á lần lượt trở thành thuộc địa của các nước phương Tây thì số phận của Đông Nam á như thếnào ?

Trang 17

- Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạtđộng hình thành kiến thức mới của bài học.

* Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

- GV giáo nhiệm vụ cho HS (theo sách HDH) Cụ thể như sau: Hãy quan sát lược đồ ĐNÁ

cuối thế kỉ XIX, Trả lời câu hỏi sau: Tại sao cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX Đông Nam Á trởthành đối tượng xâm lược của tư bản phương Tây ?

- Phong trào giải phóng dân tộc ở Đông Nam Á đã bùng nổ mạnh mẽ như thế nào và tạo điềukiện tiền đề cho những giai đoạn sau ra sao ?

- Hs làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

*Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận.

- GV gọi hs trả lời Hs bổ sung

* Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

- Để trả lời các câu hỏi trên chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài học hôm nay

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam Á

1 Mục tiêu: Trình bày được theo lược đồ những nét chính về quá trình xâm lược của các

nước đế quốc đối với Đông Nam Á

- GV đưa lược đồ ĐNA cuối XIX đầu XX, sau đó yêu cầu HS quan sát lược đồ kết hợp

nghiên cứu kiến thức SGK đàm thoại với HS về lịch sử, văn hóa , vị trí chiến lược của ĐôngNam Á và nêu vấn đề:

+ Tại sao Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của tư bản phương Tây?

+ Quá trình thực dân xâm lược Đông Nam Á?

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại ở các cặp

- GV gọi hs trả lời Hs khác bổ sung

* Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, chốt ý Hs lắng ghe, ghi chép vào vở

Trang 18

- Đông Nam Á là một khu vực có vị trí địa lí quan trọng, giàu tài nguyên, chế độ phong kiếnlại đang lâm vào khủng hoảng, suy yếu nên không tránh khỏi bị các nước phương Tây nhòmngó, xâm lược

- Từ nửa sau thế kỉ XIX, tư bản phương Tây đẩy mạnh xâm lược Đông Nam Á: Anh chiếm

Mã Lai, Miến Điện; Pháp chiếm Việt Nam, Lào và Campuchia; Tây Ban Nha, rồi Mĩ chiếmPhilíppin; Hà Lan và Bồ Đào Nha chiếm Inđônêxia

- Xiêm (nay là Thái Lan) là nước duy nhất ở Đông Nam Á vẫn giữ được độc lập, nhưng cũngtrở thành "vùng đệm" của tư bản Anh và Pháp

Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào chống Pháp của nhân dân Campuchia

1 Mục tiêu: Trình bày được một số cuộc khởi nghĩa chống Pháp tiêu biểu của nhân dân

Campuchia và nêu được những nét độc đáo của các cuộc khởi nghia này

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK: Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân

Cam-pu-chia, lập bảng thống kê theo mẫu HS theo dõi SGK tự lập bảng

- GV quản lý lớp, hướng dẫn các em lập bảng Sau đó treo lên bảng thống kê do GV tự làm

để giúp HS chỉnh sửa

- GV yêu cầu HS nhận xét về phong trào đấu tranh của nhân dân Cam-pu-chia cuối thế kỉXIX

*Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Gv nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, chốt ý

Tên phong trào

- Khởi nghĩa

Si-vô-tha 1861-1892 - Tấn công U-đong và Phnôm Pênh - Thất bại

- Khởi nghĩa A-cha

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV giao nhiệm vụ cho HS:

+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp

Trang 19

+ Nhiệm vụ 2: HS trả lời một số câu hỏi.

- Hs làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

- GV gọi hs trả lời HS khác bổ sung

*Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi chép

* Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp

Câu 1 Cuộc khởi nghĩa chống Pháp có sự liên minh chiến đấu giữa nhân dân các nước trên

bán đảo Đông Dương là

A khởi nghĩa Xi-vô-tha B khởi nghĩa A-cha-xoa và Pu-côm-bô

C khởi nghĩa Ong Kẹo D khởi nghĩa Com-ma-đam

Câu 2: Trước sự đe doạ của thự dân Phương Tây, Xiêm đã thực hiện chính sách gì để bảo vệ được nền độc lập?

A Chuẩn bị lực lượng quân đội hùng mạnh

B Cầu viện Trung Quốc

C Đầu hàng

D Mở cửa buôn bán với bên ngoài

Câu 3 Từ nửa sau thế kỉ XIX, những quốc gia nào ở Đông Nam Á đã bị thực dân Pháp xâm

chiếm?

A Phi-lip-pin, Bru-nây, Xing-ga-po B Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia

C Xiêm (Thái Lan), In-đô-nê-xi-a D Ma-lai-xi-a, Miến Điện (Mianma)

1 Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập và thực tiễn về: về quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào ĐôngNam Á; những cuộc đấu tranh chống Pháp của nhân dân Lào và Campuchia; tác dụng của cảicách Rama V

+ Sưu tầm một số câu chuyện về tình đoàn kết trong chống Pháp của 3 nước Đông Dương

* Bước 2: HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô)

* Bước 3 HS nộp bài cho giáo viên

*Bước 4: GV nhận xét, đánh giá (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)

Trang 20

- Thiết bị dạy học: Lược đồ Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX Các tài liệu, tranhảnh các nhân vật lịch sử có liên quan đến bài học Máy vi tính kết nối máy chiếu

III HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG

* Mục tiêu: Trình bày được theo lược đồ những nét chính về quá trình xâm lược của các

nước đế quốc đối với Đông Nam Á Trình bày được phong trào giải phóng dân tộc ở pu-chia và những cải cách tiến bộ của Xiêm Trong bài học giáo viên cần vận dụng sáng tạolinh hoạt các phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn và kĩ thuật dạy học tích cực để tổchức các hoạt động học tập cho học sinh nhằm đặt mục tiêu được đặt ra

Cam-* Phương thức:

Trang 21

- GV giáo nhiệm vụ cho HS Cụ thể như sau:

+ Em biết gì về nước Lào và phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào?+ Những tiến bộ của Xiêm so với các nước ĐNA khác trong cùng bối cảnh lịch sử lúc bấygiờ là gì? Biểu hiện và kết quả?

- Học sinh trình bày hiểu biết có thể không đầy đủ, nhưng đây chính là cơ sở để các em khámphá những phần kiến thức mà giáo viên gợi mở ở phần sau

- GV có thể tổ chức hoạt động cho HS hoạt động cá nhân hoặc cặp đôi

Mỗi nhóm HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sảnphẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu phong trào chống Pháp của nhân dân Lào

1 Mục tiêu: Trình bày được một số cuộc khởi nghĩa chống Pháp tiêu biểu của nhân dân Lào

và nêu được những nét độc đáo của các cuộc khởi nghia này Biết được mối liên hệ phongtrào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào-Campuchia?

- GV hương dẫn HS lập bảng trình bày

- HS theo dõi SGK và lập bảng tại lớp hoặc để về nhà làm

- GV yêu cầu hs treo bảng đã lập, hs khác theo dõi, chỉnh sửa

Khởi nghĩa

- Bắc Lào, Tây Bắc Việt Nam Thất bại

- Phong trào đấu tranh của nhân dân Lào, và Cam-pu-chia cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XXdiễn ra liên tục, sôi nổi nhưng còn mang tính tự phát

- Hình thức đấu tranh chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang

- Lãnh đạo là các sĩ phu yêu nước và nông dân

- Kết quả: Các cuộc đấu tranh đều thất bại do tự phát thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chứcvững vàng

- Thể hiện tinh thần yêu nước và tinh thần đoàn kết của nhân dân 3 nước Đông Dương

Hoạt động 2: Tìm hiểu Xiêm giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

1 Mục tiêu: Trình bày được các biện pháp cải cách của Rama V, phân tích được ý nghĩa của

nó đối với sự phát triển của Xiêm

Trang 22

- GV tiếp tục yêu cầu HS cứ 2 bàn một ghép thành một nhóm cùng nghiên cứu SGK

- GV yêu cầu hs điền vào phiếu học tập

- GV gọi đại diện một số nhóm trả lời, nhận xét bổ sung và kết luận

* Bối cảnh lịch sử

- 1752 triều đại Ra ma được thiết lập, theo đuổi chính sách đóng cửa

- Giữa thế kỷ XIX đứng trước sự đe doạ xâm lược của phương Tây, Ra ma IV (Mông Kút ởngôi từ 1851 - 1868) đã thực hiện mở cửa buôn bán với nước ngoài

- Rama V (Chu-La-long con ở ngôi từ 1868 - 1910) đã thực hiện nhiều chính sách cải cách

* Nội dung cải cách

- Chính trị: Cải cách theo khuôn mẫu Phương Tây Đứng đầu nhà nước vẫn là vua Giúp việc

có hội đồng nhà nước (nghị viện) Chính phủ có 12 bộ trưởng

- Quân đội, tòa án, trường học được cải cách theo khuôn mẫu phương Tây

- Về xã hội: xóa bỏ chế độ nô lệ vì nợ  giải phóng người lao động

* Tính chất: Cải cách Rama V đã giúp Thái Lan phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa và

giữ được chủ quyền độc lập Vì vậy, cải cách mang tính chất một cuộc cách mạng tư sảnkhông triệt để

ở hoạt động hình thành kiến thức về quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào ĐôngNam Á; những cuộc đấu tranh chống Pháp của nhân dân Lào; tác dụng của cải cách Rama V

- GV giao nhiệm vụ cho HS:

+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp

+ Nhiệm vụ 2: HS trả lời một số câu hỏi

Trang 23

Câu 1 Cuộc khởi nghĩa chống Pháp có sự liên minh chiến đấu giữa nhân dân các nước trên bán đảo Đông Dương là

A khởi nghĩa Xi-vô-tha B khởi nghĩa A-cha-xoa và Pu-côm-bô

C khởi nghĩa Ong Kẹo D khởi nghĩa Com-ma-đam

Câu 2: Trước sự đe doạ của thự dân Phương Tây, Xiêm đã thực hiện chính sách gì để bảo vệ

được nền độc lập?

A Chuẩn bị lực lượng quân đội hùng mạnh B Cầu viện Trung Quốc

C Đầu hàng D Mở cửa buôn bán với bên ngoài

1 Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập và thực tiễn về: về quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào ĐôngNam Á; những cuộc đấu tranh chống Pháp của nhân dân Lào và Campuchia; tác dụng của cảicách Rama V

2 Sưu tầm một số câu chuyện về tình đoàn kết trong chống Pháp của 3 nước Đông Dương

* Bước 2 HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô)

* Bước 4 GV nhận xét, đánh giá (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)

+ Liên hệ cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Lào, Campuchia với phong trào chốngPháp ở Việt Nam

+ Sưu tầm một số câu chuyện về tình đoàn kết trong chống Pháp của 3 nước Đông Dương

Trang 24

Ngày soạn:

Ngày kí duyệt:

Tiết số 6

Bài 5 CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MĨ LATINH (Thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Tóm tắt được vài nét chính về châu Phi, khu vực Mĩ La-tinh trước khi xâm lược

- Trình bày được quá trình các nước đế quốc xâm lược và chế độ thực dân ở châu Phi, Mĩ tinh thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

La Phân tích được bản chất của những phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu củachâu Phi, Mĩ La -tinh cuối thể kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Giáo dục thái độ đồng tình ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi, Mĩ La -tinh, lên

án sự thống trị áp bức, bóc lột của chủ nghĩa thực dân, giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế

5 Tích hợp, liên môn: Sử dụng kiến thức Địa lí làm rõ hơn vị trí địa lí và nguồn tài nguyên

khoáng sản của khu vực châu Phi và Mĩ latinh

- Thiết bị dạy học: Lươc đồ châu Phi, lược đồ Mĩ Latinh Các tài liệu lịch sử có liên quan đếnbài học Máy vi tính kết nối máy chiếu

- Học liệu (tư liệu tham khảo): Tư liệu lịch sử 11, Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong SGKlịch sử THPT (phần LSTG),

* Mục tiêu: GV cho HS quan sát hai hình ảnh liên quan đến châu Phi và Mĩ Latinh, một hình

ảnh về người khổng lồ Anh và bức ảnh chụp từ phim hoạt hình “Học thuyết chính trị Mơnrô” Yêu cầu HS phát hiện nội dung ẩn ý của hai bức tranh Từ đó kích thích sự tò mò, lòngkhát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mớicủa bài học

Trang 25

* Phương thức:

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn đề dướiđây (Theo bàn HS): (Trình chiếu trên Powerpoint)

+ Hình ảnh trên nói về khu vực nào? Em hiểu như thế nào về nội dung hai hình ảnh trên?

- Gv chia làm thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm làm việc

- GV bao quát, hỗ trợ các nhóm học tập

- Đại diện các nhóm trình bày

*Bước 4 Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu về châu Phi và nguyên nhân chủ nghĩa thực dân xâm thực châu Phi.

1 Mục tiêu: HS trình bày được về vị trí địa lý, lịch sử, văn hoá của các nước châu Phi Từ

đó thấy được nguyên nhân vì sao các nước châu Phi sớm bị thực dân phương Tây xâm lược.Học sinh thấy được quá trình các nước châu Phi bị thực dân Phương Tây xâm lược

- Gv giao nhiệm vụ cho HS: - Hãy quan sát hình ảnh và đọc thông tin sgk trang 26 và quan

sát lược đồ H12 thực hiện:

+ Nêu những hiểu biết của em về điều kiện tự nhiên, lịch sử, văn hoá của Châu Phi trước khi

bị thực dân phương Tây xâm lược? Vai trò của kênh đào Xuy- ê?

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu

- HS suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu

- Trong quá trình HS làm việc, Gv chú ý đến các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp khi các emgặp khó khan

- GV gọi hs trình bày ý kiến Những hs khác bổ sung

* Gợi ý sản phẩm

* Châu Phi trước khi bị xâm lược

- Châu Phi là lục địa lớn thứ 2 trên thế giới, giàu có về tài nguyên khoáng sản, có nền vănhoá lâu đời Dân cư ở đây chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp và thủ công

- Từ nửa sau thế kỷ XIX, Châu Phi đã bị thực dân Châu Âu xâm phạm, phá hoại, cưỡng bức

và đàn áp, đặc biệt vào những năm 70, 80 của thế kỷ XIX, sau khi hoàn thành kênh đào

ê (Kênh có giá trị kinh tế, quân sự cao, đường thủy đi từ châu Âu sang châu Á qua kênh

Xuy-ê là gần nhất, giảm được 50% quãng đường), các nước tư bản phương Tây đua nhau xâu xéChâu Phi

* Quá trình xâm lược của CNTD

- Từ giữa thế kỷ XIX thực dân Châu Âu bắt đầu xâm lược Châu Phi

Trang 26

- Những năm 70 - 80 của thế kỷ XIX các nước tư bản phương Tây đua nhau xâu xé Châu Phi

- Năm 1882 Anh độc chiếm Ai cập kiểm soát kênh đào Xuyê, chiếm Nam Phi, Tây Nigiêria,

Bờ biển vàng, Gambi, kênia, Ugan đa, Xômali, Đông xu đăng, một phần Đông Phi

- Pháp: 1 phần Tây Phi, xích đạo châu Phi, Maganđa, 1 phần Xômali, Angiêri, Tuynidi,Xahara

- Đức: Camôrun, Tôgô, Tây Nam Phi, Tadaria

- Bỉ: Cônggô

- Bồ Đào Nha: Môdămbích, Ănggôla, và một phần Ghinê

 Đầu thế kỷ XX việc phân chia thuộc địa giữa các đế quốc ở Châu Phi căn bản đã hoàn thành

- (Giáo viên có thể hỏi thêm vì sao Anh và Pháp có nhiều thuộc địa ở châu Phi và thế giới ?Trình chiếu lại hình ảnh « Người khổng lồ » giới thiệu trong phần tạo tình huống học tập)

Hoạt động 2: Tìm hiểu về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước châu Phi

1 Mục tiêu: Hs tóm tắt được các phong trào đấu tranh giành độc lập của Châu Phi cuối thế

kỷ XIX, đầu thế kỷ XX

- Hãy dựa vào SGK, hoàn thành vào bảng thống kê theo mẫu? Qua bảng thống kê và nhữnghình ảnh quan sát được em có nhận xét gì về phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dânở châu Phi?

- Gv yêu cầu hs làm việc cá nhân

- GV yêu cầu hs lên bảng trình bày Những hs khác bổ sung

- Pháp mất nhiều thập niên mới chinhphục được nước này

* Nhận xét

- Kết quả:

+ Phong trào chống thực dân của nhân dân Châu Phi cuối tk XIX đầu TK XX hầu hết thất

Trang 27

bại, Do chênh lệch lực lượng, trình độ tổ chức thấp, bị thực dân đàn áp.

- ý nghĩa:

+ Thể hiện tinh thần yêu nước tạo tiền đề cho giai đoạn đầu thế kỷ XX

+ Phong trào đấu tranh ở châu Phi bao gồm đấu tranh bảo vệ độc lập và đấu tranh chống ách

đô hộ của chủ nghĩa thực dân

2 Khu vực Mĩ Latinh

* Hoạt động 3: Tìm hiểu về Mĩ Latinh trước thế kỉ XIX.

1 Mục tiêu: Phân tích được tên gọi Mĩ Latinh và nguyên nhân bùng nổ phong trào đấu tranh

giành độc lập của khu vực này

2 Phương thức: HS hoạt động cá nhân và cặp đôi.

- GV yêu cầu các cặp đôi dựa vào lược đồ dưới đây cùng SGK trang 28 trả lời các câu hỏisau: Vì sao gọi là Mĩ Latinh? Nguyên nhân bùng nổ cuộc đấu tranh mạnh mẽ của nhân dânkhu vực này

* Bước 2 : Thực hiện nhiệm vụ.

- Trong hoạt động này GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở cáccặp đôi để tìm hiểu

- Gv yêu cầu hs trả lời câu hỏi

- Đầu thế kỉ XIX, đa số các nước Mĩ La-tinh đều là thuộc địa của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha

- Chủ nghĩa thực dân đã thiết lập chế độ thống trị phản động, dã man, tàn khốc

+ Tàn sát dồn đuổi cư dân bản địa, chiếm đất đai lập đồn điền

+ Đưa người Châu Phi sang để khai thác tài nguyên

 Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra quyết liệt

* Hoạt động 4: Tìm hiểu về phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân khu vực

Mĩ Latinh

1 Mục tiêu: Trình bày được khái quát về phong trào đấu tranh giành độc lập của khu vực Mĩ

Latinh và hầu hết các nước giành được độc lập

- Đọc thông tin trong sách giáo khoa kết hợp quan sát lược khu vực Mĩ Latinh đầu thế kỉXIX (hình 13 - SGK trang 29) hãy:

+ Thống kê những sự kiện chính trong tiến trình phát xít Đức tấn công châu Âu

+ So sánh tình hình châu Phi và Mĩ latinh thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

Trang 28

- GV tổ chức hoạt động nhóm với kĩ thuật đóng vai, kĩ thuật công não, khăn trải bàn:

Nhóm 1: Đóng vai phóng viên ghi lại những sự kiện chính trong tiến trình đấu tranh giành

độc lập ở Mí Latinh

Nhóm 2: Hoàn thành bảng thống kê phong trào đấu tranh của nhân dân Mĩ Latinh?

(Cuối XVIII)

20 năm đầu

thế kỉ XX

Nhóm 3: So sánh tình hình châu Phi và Mĩ latinh thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?

Nhóm 4: Dựa vào bức ảnh từ phim hoạt hình hãy tình bày về Mĩ Latinh sau ngày giành độc

lập?

- Trong hoạt động này GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi làm việc nhóm

để tìm hiểu

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp cácnhóm HS khi các em gặp khó khăn

-Đại diện các nhóm lên trình bày kết quả của nhóm mình Các nhóm khác theo dõi, bổ sung

- Các quốc gia độc lập ra đời + Mê hi cô : 1821

+ Áchentina : 1816+ Urugoay: 1828+ Paragoay: 1811+ Braxin: 1822+ Pê-ru: 1821+ Colômbia: 1830+ Ecuađo: 1830

* Nhận xét:

- Đầu thế kỉ XX phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mĩ La-tinh diễn ra sôi nổi, quyết liệt.Kết quả hầu hết khu vực đã thóat khỏi ách thống trị của thực dân Tây Ban Nha, Bồ Đào Nhatrở thành quốc gia độc lập Một số nước Mĩ La-tinh chưa giành độc lập như Cu Ba,Guyana,Puctricô quần đảo Ăngti

- Giống nhau:

+ Đều giàu tài nguyên

+ Đều bị thực dân sâu xé

+ Phong trào đấu tranh đều diễn ra sôi nổi

Trang 29

- Khác nhau

+ Thực dân xâm lược:

+ Thời gian: Mĩ latinh bị xâm lược sớm hơn

+ Kết quả: Hầu hết các nước Mĩ latinh đều giành độc lập

- Sau khi giành độc lập các nước Mĩ La-tinh, có bước tiến bộ về kinh tế xã hội

- Mĩ âm mưu biến Mĩ La-tinh thành “sân sau” để thiết lập nền thống trị độc quỳên của Mĩ ở

Mĩ La-tinh

- Thủ đoạn thực hiện

+ Đưa ra học thuyết “Châu Mĩ của người châu Mĩ” thành lập tổ chức “Liên Mĩ”

+ Gây chiến và hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Mĩ La-tinh

+ Thực dân chính sách cái gậy lớn và ngoại giao đôla để khống chế Mĩ La-tinh

 Mĩ La-tinh trở thành thuộc địa kiểu mới của Mĩ

- GV có thể kết bài: Như vậy cũng trong guồng quay của thế giới ở thế kỉ XIX đầu thế kỉ

XX, châu Phi và Mĩ latinh cũng bị xâm thực bởi chủ nghĩa thực dân, phong trào đấu tranhgiải phóng dt của nhân dân khu vực này diễn ra sôi nổi Tuy vậy chỉ khu vực Mĩ la tinh làgiành độc lập nhựng lại bị Mĩ biến thành sân sau của mình, còn nhân dân các nước châu Phitiếp tục phải đấu tranh để giành cho được độc lập

ở hoạt động hình thành kiến thức về: nguyên nhân, diễn biến, kết quả phong trào đấu tranhcủa nhân dân châu Phi và KV Mĩ latinh

* Bước 1: Gv yêu cầu hs làm bài tập tắc nghiệm

* Bước 2: Hs làm bài tập tại lớp

* Bước 3: GV yêu cầu hs lên bảng làm bài tập Hs khác bổ sung

* Bước 4: GV nhận xét, chốt ý

1 Nguyên nhân nào dẫn đến việc các nước thực dân phương Tây đua nhau xâu xé châu Phi?

A Châu Phi giàu tài nguyên, khoáng sản

B Có nhiều thị trường để buôn bán

C Sau khi Châu Phi hoàn thành kênh đào Xuyê

D Châu Phi có vị trí chiến lược quan trọng

2 Thực dân Phương Tây nào độc chiếm Ai Cập, kiểm soát kênh đào Xuyê?

- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới

trong học tập và thực tiễn về: Mĩ latinh thế kỉ XIX – XX – ngày nay

2.Phương thức:

* Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà hoặc trên lớp tuỳ thờigian và năng lực HS): Hãy phân tích hai bức tranh để khái quát lịch sử tình hình Mí latinhđến đầu XIX? (Trình chiếu trên Powerpoint)

* Bước 2:

Trang 30

- Trước cuộc phát kiến của Côlômbô, đây là vùng đất sinh sống của người da đỏ

- Từ sau cuộc phát kiến thực dân Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha xâm chiếm và biến thành thuộcđịa của mình, ra sức thống trị và cướp bóc

- Cuối thế kỉ XVIII, đầu XIX, phong trào đấu tranh giành độc lập khu vục này PT mạnh mẽ,nhiều nước đã giành độc lập

- Ngay sau ngày giành ĐL, các nước KV MLT bị Mĩ biến thành sân sau của mình, MLT chịu

sự ở hưởng của Mĩ

- Đến nay đây là khu vực Trung Quốc tìm cách gây ảnh hưởng nhằm hạn chế sự ảnh hưởngcủa Mĩ ở KV cũng như trên thế giới

Trang 31

Ngày soạn:

Tiết số 7

Bài 6 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)

2 Kỹ nãng

- Kỹ năng quan sát, khai thác tranh ảnh lịch sử

- Kỹ năng quan sát, khai thác, sử dụng lược đồ, bản đồ chiến tranh

- Kỹ năng phân tích, đánh giá, rút ra bản chất của các sự kiện lịch sử

3 Thái độ

- Giúp HS thấy được tính chất phi nghĩa của chiến tranh đế quốc và bản chất hiếu chiến, tànbạo của chủ nghĩa đế quốc Từ đó, bồi dưỡng ý thức cảnh giác, thái độ cãm ghét và quyết tâmngãn chặn chiến tranh, bảo vệ hòa bình cho Tổ quốc và nhân loại

- Lược đồ:

+ Chiến tranh thế giới thứ nhất qua các giai đoạn

+ Lược đồ về tăng trưởng kinh tế của các nước đế quốc (1860-1913)

+ Lược đồ về phân chia thuộc địa trên thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

+ Lược đồ hai khối quân sự trong Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Các tranh ảnh có liên quan

- Các tài liệu tham khảo có liên quan

- Máy tính kết nối máy chiếu

1 Mục tiêu: Với việc HS quan sát một số hình ảnh về cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất,

các em có thể nhớ lại sự kiện bắt đầu, kết thúc cũng như sự khốc liệt khốc liệt của cuộcchiến tranh Tuy nhiên, các em chưa có thể biết đầy đủ và chi tiết tại sao cuộc chiến tranhbùng nổ, những diễn biến chính, hậu quả và tác động của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất

Trang 32

đối với tình hình thế giới Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểunhững điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học.

* Bước 1 GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn

đề dưới đây: (Trình chiếu trên Powerpoint)

- Những bức ảnh trên phản ánh những sự kiện diễn ra trong Chiến tranh thế giới thứ nhất Nêu những hiểu biết của em về Chiến tranh thế giới thứ nhất.

- Tại sao Chiến tranh thế giới thứ nhất lôi cuốn nhiều lực lượng và quốc gia trên thế giới tham gia?

- Vì sao hòa bình là vấn đề được nhân loại tiến bộ đặc biệt quan tâm sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?

* Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ.

- Hs có thể làm việc cá nhân hoặc cặp đôi

- GV yêu cầu hs trình bày ý kiến Hs khác bổ sung

- GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới

I Nguyên nhân của chiến tranh

Hoạt động 1: Tìm hiểu về nguyên nhân sâu xa của Chiến thế giới thứ nhất.

1 Mục tiêu: Trình bày sự phát triển kinh tế, sự phân chia thuộc địa của các nước đế quốc

vào cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, những hoạt động xâm lược của các nước đế quốc

Từ đó, thấy được nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất

* Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy quan sát biểu đồ về sự phát triển kinh tế, sự phân chiathuộc địa của CNTB từ cuối TK XIX đến đầu TK XX và đọc thông tin trong SGK trang 31,

32 cho biết:

+ Tại sao kinh tế giữa các nước đế quốc lại phát triển không đồng đều?

+ Việc phân chia thuộc địa giữa các nước đế quốc lúc này ra sao? Có phù hợp với sự phát triển kinh tế?

+ Nhận xét gì về các cuộc chiến tranh tranh giành thuộc địa do các nước đế quốc gây ra trong giai đoạn này?

+ Tại sao cuối TK XIX đầu TK XX ở Châu Âu hình thành hai khối Liên minh và Hiệp ước?

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khicác em gặp khó khăn

- Gv yêu cầu hs trả lời câu hỏi Hs khác bổ sung

- Gv nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi chép vào vở

Trang 33

- Chủ nghĩa tư bản phát triển theo quy luật không đều

- Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đồng đều

- Sự phân chia thuộc địa không đồng đều tất yếu là nảy sinh mâu thuẫn giữa những nước đếquốc trẻ ít thuộc địa với các đế quốc già nhiều thuộc địa, mâu thuẫn tập trung chủ yếu ở châu

Âu, ngày càng gay gắt Mâu thuẫn này cuối cùng được giải quyết bằng những cuộc chiếntranh tranh giành thuộc địa

- Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa ngày càng gay gắt đã dẫn đến cuối thế kỉXIX đầu XX ở châu Âu hình thành 2 khối đế quốc đối đầu nhau: Đức, Áo- Hung, Italia vàAnh, Pháp, Nga 2 khối quân sự đối đầu nhau, âm mưu xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ vàthuộc địa của nhau, điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị cho chiến tranh

Hoạt động 2 Tìm hiểu nguyên nhân trực tiếp

1 Mục tiêu: Học sinh tóm tắt được sự kiện châm ngòi nổ cho cuộc chiến tranh, thấy được

nhu cầu bức bách về thuộc địa của các nước trong khối Liên minh

* Bước 1: HS hoạt động cá nhân quan sát hình ảnh, tìm hiểu thông tin SGK và nhận xét

*Bước 2:Hs làm việc cá nhân hoặc cặp đôi theo yêu cầu của GV

* Bước 3 GV yêu cầu hs trình bày ý kiến Hs khác trả lời

* Bước 4 GV nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi chép

Nguyên cớ trực tiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất là sự kiện thái tử kế vị ngôi vua Áo Hung bị một người Xéc-bi ám sát tại Bô-xni-a Áo-Hung thuộc phe liên minh còn Xéc-bi làmột nước được phe Hiệp ước ủng hộ Vì vậy nhân cơ hội này Đức gây ra chiến tranh

-II Diễn biến chiến tranh (1914-1918)

Hoạt động 3: Tìm hiểu giai đoạn 1 (1914-1916) Chiến tranh thế giới thứ nhất

1 Mục tiêu

- Trình bày được những sự kiện chính trong tiến trình Đức tấn công châu Âu

- Biết lập niên biểu về quá trình chiến tranh từ 1914-1916

* Bước 1

- Đọc thông tin trong sách giáo khoa trang 33, kết hợp quan sát lược đồ chiến trường Châu

Âu từ 1914-1916 hãy:

+ Thống kê những sự kiện chính trong tiến trình Đức tấn công châu Âu

+ Giải thích vì sao Đức tấn công Bỉ ; thực hiện chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh”; tấncông Nga và cầm cự với Nga; thất bại trong kế hoạch tấn công Véc-đoong

*Bước 2 GV tổ chức hoạt động nhóm với kĩ thuật đóng vai:

Nhóm 1: Đóng vai phóng viên chiến trường ghi lại những sự kiện chính trong tiến trình Đứctấn công châu Âu

Nhóm 2: Đóng vai phóng viên phỏng vấn Tổng tư lệnh Tướng Phan Ken Nhen với nội dung

Vì sao Đức tấn công Bỉ? Vì sao Đức thực hiện chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh”? Nhóm 3: Xây dựng đoạn phim tư liệu về trận chiến ác liệt ở Véc-đoong

* Bước 3.Các nhóm báo cáo sản phẩm

* Bước 4.Gv nhẫn ét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi chép vào vở

3 Gợi ý sản phẩm

Trang 34

- Cứu nguy cho Pa-ri.

1915 - Đức, Áo - Hung dồn toàn lực tấn công

Nga

- Hai bên ở vào thế cầm cự trênmột Mặt trận dài 1200 km

1916 - Đức chuyển mục tiêu về phía Tây tấn

công pháo đài Véc-doong

-Đức không hạ được đoong, 2 bên thiệt hại nặng

Véc Trong giai đoạn này chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt gây thiệt hại nặng nề về người và của,nhưng không đưa lại ưu thế cho các bên tham chiến Những năm đầu Đức, Áo - Hung giữ thếchủ động tấn công Từ cuối 1916 trở đi Đức, Áo - Hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả haimặt trận Đông Âu, Tây Âu Mĩ chưa tham gia chiến tranh

ở hoạt động hình thành kiến thức về: Nguyên nhân chiến tranh; diễn biến chiến tranh giaiđoạn (1914-1918)

2 Nhận xét về diễn biến trong giai đoạn 1 của Chiến tranh thế giới thứ nhất

3 Em có suy nghĩ và thái độ như thế nào về chiến tranh?

* Bước 2: Hs làm bài tập tại lớp

* Bước 3: Hs lên bảng làm bài tập

* Bước 4 Gv nhận xét

3 Dự kiến sản phẩm

1 Tại sao cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX giữa các nước đế quốc xảy ra những cuộc chiến tranh để giành giật thuộc địa

A Thuộc địa là điều kiện sống còn đối với chủ nghĩa đế quốc

B Do sự gia tăng dân số ở các nước tư bản, thuộc địa là miền đất để di dân hữu hiệu nhất

C Thuộc địa là “miền đất hứa” của những người bị phá sản ở các nước tư bản

D Thuộc địa là nơi áp dụng những chính sách kinh tế - xã hội mới trước khi được thực thi ởchính quốc

2 Nhận xét về diễn biến trong giai đoạn 1 của Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt gây thiệt hại nặng nề về người và của

- Cả 2 bên đều sử dụng nhiều loại vũ khí mới, hiện đại nhưng không phe nào giành được ưuthế

- Những năm đầu, Phe liên minh giữ thế chủ động tấn công, nhưng từ 1916 trở đi đã chuyểnsang thế phòng ngự

- Gánh nặng của chiến tranh đè nặng lên nhân dân lao động ở chính quốc và thuộc địa

3 Em có suy nghĩ và thái độ như thế nào về chiến tranh?

- Căm ghét và phản đối chiến tranh vì chiến tranh là tội ác

Trang 35

- Tích cực đấu tranh để bảo vệ nền hòa bình thế giới

- Học tập và rèn luyện góp phần bảo vệ nền hòa bình của đất nước, luôn cảnh giác trước mọi

âm mưu gây chiến của kẻ thù

1 Mục tiêu: Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập và thực tiễn về: Hòa bình cho thế giới Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ hòa bình, an ninh thế giới Tác động các sự kiện tiêu biểu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất đến cách mạng Việt Nam Tìm hiểu thêm các tư liệu

liên quan đến bài học sau như: Lê nin với Cách mạng tháng mười Nga

* Bước 1 GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):

1 Vì sao hòa bình trở thành yêu cầu cấp thiết của nhân loại tiến bộ? Trách nhiệm của thế hệtrẻ trong việc gìn giữ hòa bình thế giới

2 Những thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, việc ra đời của nước Nga Xô viết và tácđộng của những thắng lợi đó đối với cách mạng Việt Nam

3 Sưu tầm các bức ảnh nổi tiếng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và cho biết nội dung cácbức ảnh đó

* Bước 2

* Bước 3 Nộp cho giáo viên

* Bước 4 GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…

1 Vì sao hòa bình trở thành yêu cầu cấp thiết của nhân loại tiến bộ? Trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ hòa bình thế giới.

- Nêu được khái niệm "Hòa bình": Là tình trạng không có chiến tranh hay xung đột vũ trang,

là mối quan hệ hiểu biết, tôn trọng, bình đẳng và hợp tác giữa các quốc gia, dân tộc,giữa conngười với con người

- Nêu được khái niệm "bảo vệ hòa bình": Bảo vệ hòa bình là giữ gìn cuộc sống bình yên,dùng thương lượng và đàm phán để giải quyết mọi mâu thuẫn, xung đột giữa các dân tộc, tôngiáo, quốc gia, không để xảy ra chiến tranh hay xung đột vũ trang

- Nêu được lí do cần bảo vệ hòa bình vì:

+ Hòa bình đem lại cuộc sống bình yên, ấm no tự do, hạnh phúc, là khát vọng của toàn nhânloại

+ Chiến tranh chỉ mang lại đau thương, mất mát, đói khát, bệnh tật, gia đình li tán, là thảmhọa của loài người

+ Trên thế giới ngày nay vẫn còn xảy ra chiến tranh, xung đột vũ trang, các thế lực phảnđộng, hiếu chiến vẫn đang âm mưu phá hoại hòa bình, ngòi nổ chiến tranh vẫn đang âm ỉnhiều nơi trên hành tinh chúng ta

- Nêu được trách nhiệm:

+ Bảo vệ hòa bình, ngăn chặn chiến tranh là trách nhiệm của toàn nhân loại Học sinh cốgắng phấn đấu học tập góp phần nhỏ vào việc giữ gìn hòa bình cho dân tộc và cả nhân loại + Ý thức bảo vệ hòa bình, lòng yêu hòa bình cần được thực hiện ở mọi lúc mọi nơi, trong cácmối quan hệ giao tiếp hằng ngày giữa con người với con người

Trang 36

+ Học sinh phải biết cư xử với bạn bè và mọi người xung quanh một cách thân thiện và bìnhđẳng tránh xung đột mâu thuẫn

+ Tham gia đầy đủ, tích cực các hoạt động vì hòa bình

2 Những thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, việc ra đời của nước Nga Xô viết và tác động của những thắng lợi đó đối với cách mạng Việt Nam.

- Năm 1917 Cách mạng tháng Mười Nga thành công với sự ra đời của nước Nga Xô viết đãđánh dấu sự thay đổi căn bản của tình hình chính trị thế giơi CNTB không còn là duy nhất

mà bên cạnh đó là nước Nga XHCN

- Cách mạng tháng Mười Nga đã tác động mạnh đến cách mạng giải phóng dân tộc trên thếgiới trong đó có Việt Nam, đặc biệt là ảnh hưởng tới sự lựa chọn con đường cứu nước củaNguyễn Ái Quốc …

Trang 37

Ngày soạn:

Tiết số 8

BÀI 6 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT ( 1914 - 1918)- Tiết 2

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Tóm tắt được diễn biến chủ yếu, tính chất, kết cục của chiến tranh

- Từ việc phân tích tính chất của cuộc Chiến tranh thế gới thứ nhất, Hs rút ra được bài họccho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay

- Phân biệt các khái niệm: “Chiến tranh đế quốc”, “Chiến tranh cách mạng”, “Chiến tranhchính nghĩa”, “Chiến tranh phi nghĩa”

2 Kỹ năng

- Biết trình bày diễn biến chiến sự qua bản đồ Sử dụng tài liệu để rút ra những kết luận, nhậnđịnh, đánh giá

3 Thái độ

- Lên án chủ nghĩa đế quốc - nguồn gốc của chiến tranh

- Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Bảng thống kê kết quả của chiến tranh

- Tranh ảnh lịch sử về Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Các tài liệu tham khảo có liên quan

- Máy tính kết nối máy chiếu

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1 Mục tiêu: Hiểu và nắm được đầy đủ và chi tiết về diễn biến giai đoạn 2( 1917 -1918), kết

cục và tác động của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất đối với tình hình thế giới Từ đó kíchthích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thứcmới của bài học

- Hs quan sát lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất ( giai đoạn thứ nhất từ năm 1914 đến năm1916)

- Trả lời câu hỏi sau “ Em có nhận xét gì về giai đoạn một của chiến tranh? ( Về cục diện chiến trường, về mức độ chiến tranh).

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- GV có thể tổ chức hoạt động cho HS hoạt động cá nhân hoặc cặp đôi

Trang 38

- Gv gọi hs trả lời câu hỏi Hs khác bổ sung.

Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau

- Gv nhận xét, chốt ý

- GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới

- Trong giai đoạn thứ nhất (1914 - 1916), chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt gây thiệt hại nặng

nề về người và của, nhưng không đưa lại ưu thế cho các bên tham chiến, Vậy Chiến tranh thếgiới thứ nhất tiếp diễn như thế nào? Phe nào giành thắng lợi, phe nào thất bại? Chúng ta tiếptục theo dõi giai đoạn II của chiến tranh

II Diễn biến của chiến tranh.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về diễn biến giai đoạn thứ hai ( 1917 – 1918) của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

1 Mục tiêu: Trình bày được những sự kiện chính của giai đoạn II của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất Lập niên biểu tóm tắt về diễn biến chính giai đoạn II của cuộc Chiến tranh thế

giới thứ nhất

- Gv giao nhiệm vụ cho Hs: đọc thông tin trong SGK kết hợp quan sát lược đồ Chiến tranhthế giới thứ nhất

+ Thống kê những sự kiện chính của giai đoạn II

+ Nét nổi bật trong gia đoạn thứ hai là gì?Vì sao Mĩ tham chiến cùng phe Hiệp ước?

+ Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi có tác động gì đến Chiến tranh thế giới thứ nhất?

- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàmthoại cặp đôi để tìm hiểu

- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HSkhi các em gặp khó khan

- Gv gọi hs trình bày ý kiến Hs khác bổ sung

- Gv nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi bài vào vở

3 Gợi ý sản phẩm

2/1917 - Cách mạng dân chủ tư sản ở Nga

thành công

- Chính phủ tư sản lâm thời ở

Nga vẫn tiếp tục chiến tranh

2/4/1917 - Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào

chiến tranh cùng phe Hiệp ước

- Có lợi hơn cho phe Hiệp ước

- Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên

cả 2 Mặt trận Đông và Tây Âu

- Hai bên ở vào thế cầm cự

11/1917 - Cách mạng tháng 10 Nga thành công - Chính phủ Xô viết thành lập

3/3/1918 - Chính phủ Xô viết ký với Đức Hiệp - Nga rút khỏi chiến tranh

Trang 39

ước Bơ-rét Li-tốpĐầu 1918 - Đức tiếp tục tấn công Pháp - Một lần nữa Pa-ri bị uy hiếp

7/1918 - Mĩ đổ bộ vào châu Âu, chớp thời cơ

Anh - Pháp phản công

- Đồng minh của Đức đầuhàng: Bungari 29/9, Thổ Nhĩ

Kỳ 30/10, Áo - Hung 2/119/11/1918 - Cách mạng Đức bùng nổ - Nền quân chủ bị lật đổ

1/11/1918 - Chính phủ Đức đầu hàng - Chiến tranh kết thúc

III Kết cục của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất.

Hoạt động 2 Tìm hiểu về kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

1 Mục tiêu: HS phân tích được cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại hậu quả nặng nề.

Cách mạng tháng Mười Nga thành công và sự ra đời của nhà nước Xôp viết đánh dấu bướcchuyển lớn trong cục diện chính trị thế giới

- Gv giao nhiệm vụ cho học sinh: đọc thông tin trong SGK kết hợp quan sát một số bức ảnh

và cho biết: (Trình chiếu trên Powerpoint)

+ Chiến tranh thế giới thứ nhất ( 1914 – 1916) đã để lại hậu quả gì?

+ Kết cục của chiến tranh gợi cho em suy nghĩa gì

+ Qua nguyên nhân, diễn biến, kết cục của chiến tranh, em hãy rút ra tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất?

* Bước 2: Giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các

cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu về hậu quả, tính chất của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất( 1914 -1918)

* Bước 3: GV yêu cầu hs trình bày ý kiến.

* Bước 4: Gv nhận xét, chốt ý Hs lắng nghe, ghi vào vở.

- Kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 -1918):

+ Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe liên minh

+ Gây thiệt hại nặng nề về người và của: 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương, tiêutốn 85 tỉ đô la

+ Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển biến lớn trong cục diện thếgiới

- Tính chất: chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa.

ở hoạt động hình thành kiến thức về diễn biến, kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứnhât

* Bước 1:

+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp.

+ Nhiệm vụ 2: GV giao nhiệm vụ cho HS theo phương thức làm việc cá nhân, trong quá

trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo

Trang 40

1 Lập bảng thống kê tóm tắt diễn biến chính giai đoạn II ( 1917 -1918) của cuộc Chiếntranh thế giới thứ nhất

* Bước 2: Hs làm bài tập trắc nghiệm tại lớp

* Bước 3: Gv gọi hs lên bảng làm bài tập Những hs khác theo dõi, bổ sung

* Bước 4: Gv nhận xét, chốt ý

3 Dự kiến sản phẩm.

- Nhiệm vụ 1: làm bài tập trắc nghiệm

Câu 1 Tháng 4-1917, Mĩ tham chiến đứng về phe nào ?

A Hiệp ước B.Liên minh C cả hai phe D trung lập

Câu 2 Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) nước nào đã rút khỏi cuộc chiến

A Anh B Pháp C Nga D Đức

Câu 3 Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) kết thúc với sự thất bại của phe nào ?

A Liên minh B Hiệp ước C Đồng minh D Phát xít

- Nhiệm vụ 2: Lập bảng thống kê tóm tắt diễn biến chính giai đoạn II( 1917 – 1918) của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất

2/1917 - Cách mạng dân chủ tư sản ở Nga thành

công

- Chính phủ tư sản lâm thời ởNga vẫn tiếp tục chiến tranh2/4/1917 - Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào

chiến tranh cùng phe Hiệp ước

- Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên cả 2mặt trận Đông và Tây Âu

- Có lợi cho phe Hiệp ước

- Hai bên ở vào thế cầm cự

11/1917 - Cách mạng tháng Mười Nga thành công - Chính phủ Xô viết thành

lập

3/3/1918 - Chính phủ Xô viết ký với Đức Hiệp ước

Bơ-rét Li –tốp

- Nga rút khỏi chiến tranh

Đầu 1918 - Đức tiếp tục tấn công Pháp - Một lần nữa Pa – ri bị uy

1 Mục tiêu: Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập và thực tiễn Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trongviệc giữ gìn và bảo vệ nền hòa bình mà cha ông ta đã đổ xương máu để giành được Liên hệđến cách mạng tháng Tám ở Việt Nam

* Bước 1.Sưu tầm video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học ( video phải có nguồntin cậy)

* Bước 2 HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô)

* Bước 4 GV nhận xét, đánh giá (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)

Định dạng
Số trang	92
Dung lượng	824,5 KB