F không làm mất màu dung dịch Br2 nên F là xiclobutan.. B, C là đồng phân hình học của nhau mà B có nhiệt độ sôi cao hơn C nên B là đồng phân cis, C là đồng phân trans.. Hiđro hóa A, B,
Trang 1SỞ GD& ĐT NGHỆ AN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2011 - 2012
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn thi: HOÁ HỌC – THPT – BẢNG B
(Hướng dẫn và biểu điểm gồm 05 trang)
S = 32 => phần còn lại bằng 51 – 32 = 19 (NH5) => A1 là NH4HS
A2: Na2S; A3: H2S; A4: SO2: A5: (NH4)2SO3; A6: (NH4)2SO4; A7: NH4Cl; A8: AgCl
NH4HS + 2NaOH → Na2S + 2NH3 + 2H2O
Na2S + 2HCl → 2NaCl + H2S
3H2S + 2O2
0
t
→3SO2 + 3H2O
SO2 + 2NH3 + H2O → (NH4)2SO3
(NH4)2SO3 + Br2 + H2O→ (NH4)2SO4 + 2HBr
(NH4)2SO4 + BaCl2 → 2NH4Cl + BaSO4
NH4Cl + AgNO3 → NH4NO3 + AgCl
0,5
0,5
0,5
Phản ứng: PCl3 + 3H2O → H3PO3 + 3HCl
0,01 0,01 0,03 (mol)
Dung dịch X gồm H3PO3 0,01M và HCl 0,03M
Sự điện li: HCl → H+ + Cl
0,03 0,03 (M)
H PO ¬ →H++H PO− K1 = 1,6.10-2
H PO−¬ →H++HPO − K2 = 7.10-7
Vì K1 >> K2 nên bỏ qua sự phân li ở nấc thứ 2 của H3PO3 Khi đó ta có:
H PO3 3¬ →H++H PO2 3− K1 = 1,6.10-2
Ban đầu: 0,01 0,03 mol/lit
Phân li: x x x mol/lit
Cân bằng: 0,01-x 0,03+x x mol/lit
2 1
1,6.10
−
+
−
k
x x = 3,2.10-3 → pH = -log(3,2.10-3) = 2,5
0.25
0,25
0,25
0,5 0,25
S2- + Cu2+ → CuS
2Fe3++ 3S2- → 2FeS + S
2Al3++ 3S2- +6 H2O → 2Al(OH)3 + 3H2S
Fe2+ + S2- → FeS
0,25đ/ 1pư
Các phản ứng có thể xảy ra:
4Ca + 10HNO3 → 4Ca(NO3)2 + N2O + 5H2O
5Ca + 12HNO3 → 5Ca(NO3)2 + N2 + 6H2O
4Ca + 10HNO3 → 4Ca(NO3)2 + NH4NO3 + 3H2O
Ca + 2H2O → Ca(OH)2 + H2
TH1: dung dịch X gồm Ca(NO3)2 và HNO3
8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O
0,5
Trang 210Al + 36HNO3 → 10Al(NO3)3 + 3N2 + 18H2O
8Al+ 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3NH4NO3 + 9H2O
Dung dịch Z gồm Al(NO3)3 , Ca(NO3)2 có thể có NH4NO3
2Al(NO3)3 + 3Na2CO3 + 3H2O → 2Al(OH)3 + 3CO2 + 6NaNO3
Ca(NO3)2 + Na2CO3 → CaCO3 + 2NaNO3
TH 2: Dung dịch X gồm Ca(NO3)2 và Ca(OH)2
2Al + Ca(OH)2 + 2H2O → Ca(AlO2)2 + 3H2
16Al + 5Ca(OH)2 + 4H2O + 3Ca(NO3)2 → 8Ca(AlO2)2 + 6NH3
Dung dịch Z tác dụng với Na2CO3:
Ca2+ + CO32- →CaCO3
TH3: Dung dịch X chứa Ca(NO3)2 và NH4NO3 : Khi cho Al vào X thì không xảy ra phản
ứng Vậy trường hợp này loại
0,75
0,5
025
2Na + 2H2O → 2NaOH + H2 (1)
x x x/2 mol
Ba + 2H2O → Ba(OH)2 + H2 (2)
y y y mol
=> x/2 + y = 0,2 ; 23x + 137y = 18,3 => x = 0,2 ; y = 0,1
=> dd Y có Na+, Ba2+ (0,1 mol) và OH- (0,4 mol)
CO2 tác dụng với Y tạo kết tủa lớn nhất khi Ba2+ hết
3
CO Ba
n − ≥ n + = 0,1
Các PƯ: CO2 + 2OH- → CO32- + H2O (3)
CO32- + Ba2+ → BaCO3 (4)
0,1 ← 0,1 mol
Có thế có: CO32- + CO2 + H2O → 2HCO3- (5)
2= 3− ≥ + = 0,1
TH2: Có xảy ra cả PƯ (5) => OH- đã PƯ hết ở (3)
2
2
−
n
=> ∑n CO2=n CO2(3)+n CO2(5)≤0, 2 0,1 0,3+ = mol => Vmax = 6,72 lít (**)
Từ (*) và (**) → Để tạo kết tủa tối đa thì 2, 24(lít) V≤ CO2 ≤6,72 (lít)
0,5
0,75
0,25
0,5 0,5
Giả sử dd X chứa x mol FeCl2 và y mol FeCl3 (x≥0; y≥0; x + y >0)
Fe2+ + Ag+ → Fe3+ + Ag↓
x x mol
Cl- + Ag+ → AgCl
0,25
0,5
Trang 3=> Oxit là FeO; mFeO = 0,25.72 = 18 gam 0,5
0,25
Các phản ứng:
+ Br2 → Br- CH2 – CH2 – CH2 – Br
BrCH2 – CH2- CH2-CH2Br + 2NaOH →t0 HOCH2CH2CH2OH + 2NaBr
HOCH2CH2CH2OH + O2
0 ,
t Cu
OHC-CH2 – CHO + 4AgNO3 + 6NH3 + 2H2O →t0 NH4OOC-CH2 – COONH4 + 4Ag +
4NH4NO3
HOOC-CH2 – COOH + 2CH3OH ¬ xt t,0→
CH3OOC-CH2-COOCH3 + 2H2O
0,25
*6
CH3COOH + C2H5OH ¬ xt t,0→ CH3COOC2H5 + H2O
CH3COOH + C6H5ONa → CH3COONa + C6H5OH
CH3COOH + C2H5ONa → CH3COONa + C2H5OH
C6H5OH + C2H5ONa → C6H5ONa + C2H5OH
0,25/1 pư
A, B, C, D làm mất màu nhanh dung dịch Br2 nên chúng là anken
E làm mất màu chậm dung dịch Br2 nên E là monoxicloankan vòng 3 cạnh
F không làm mất màu dung dịch Br2 nên F là xiclobutan
B, C là đồng phân hình học của nhau mà B có nhiệt độ sôi cao hơn C nên B là đồng
phân cis, C là đồng phân trans
Hiđro hóa A, B, C đều cho cùng một sản phẩm nên A, B, C có cùng mạch cacbon
CTCT của các chất là:
A: CH2 = CH – CH2 – CH3 (but-1-en) ;
B: C:
CH = CH
H
CH3
H
CH3
CH = CH
CH3
CH3 H
H
(cis-but-2-en) (trans-but – 2-en)
D: E: F:
(metylpropen) (metylxiclopropen)
( xiclobutan)
+ H2 CH3-CH2-CH2-CH3
CH2 - CH2
CH
2
CH2 = C – CH3
CH3
CH2 - CH – CH3 CH
2
Trang 4Biểu điểm: Viết CTCT, gọi tên 6 chất : 0,25*6 =1,5 điểm Viết 4 phản ứng: 0,25*4 = 1,0 điểm
1.
2.
NC/nA = 3; nH/nA = 7; nN/nA = 1 => A là C3H7OzN
C3H7OzN + (9,5-z)/2 O2
0
t
→ 3CO2 + 3,5H2O + 1/2N2
=> (9,5 – z)2 = 3,75 => z = 2 => A là C3H7O2N
Từ các tính chất của A suy ra A có công thức cấu tạo:
CH NH
CO
CO
NH
CH3
0,5
0,5
Lập luận xác định CTCT của A cho 0,5đ
Mỗi ptpư cho 0,25đ
HCOOH + C2H5OH ¬ xt t,0→ HCOOC2H5 + H2O; [ ][ ]
1
K HCOOH C H OH
=
+ H2 →Ni, t CH3-CH(CH3)-CH3
+ Br2 → BrCH2-CH2-CHBr-CH3
+ Br2 BrCH2-CH(CH3)-CH2Br
CH3 - CH – COOH + HNO2
NH2
CH
2 + H
2O OH
CH3 - CH – COOH + C2H5OH + HCl
NH2
CH3 - CH – COOC2H5 + H2O
NH3Cl
CH3 - CH – COOC2H5 + NH3 →
NH
3Cl
CH
2H
5 + NH
4Cl NH
2
2CH3 - CH – COOH
NH2
+ 2H2O
NH2
Trang 5CH3COOH + C2H5OH ¬ xt t,0→ CH3COOC2H5 + H2O; [ ][ ]
2
CH COOC H H O K
CH COOH C H OH
= CB: 0,6 1 0,4 1 mol
Từ các giá trị trên ta tính k1 = 1,5 ; k2 = 2/3
Gọi số mol của CH3COOC2H5 bằng b mol Ta có:
HCOOH + C2H5OH ¬ xt t,0→ HCOOC2H5 + H2O
Cb: 0,2 a-08-b 0,8 0,8+b (mol)
CH3COOH + C2H5OH ¬ xt t,0→ CH3COOC2H5 + H2O
CB: 3-b a-0,8-b b 0,8+b (mol)
Thay các giá trị cân bằng thu được ở trên vào các biểu thức k1 và k2 ở trên ta có:
1
b K
+
=
2
K
+
=
1
2
−
0,5
0,5
0,5
0,5
Chú ý: Học sinh làm cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa của câu đó.