Bài giảng Vẽ cơ khí

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI| KHOA CƠ KHÍ 1 BÀI GIẢNG MÔN HỌC VẼ CƠ KHÍ BỘ MÔN ĐỒ HỌA KỸ THUẬT – ĐH THỦY LỢI THÁNG 3 2019 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI| KHOA CƠ KHÍ 2 • Tên môn học VẼ CƠ KHÍ I (K60) VẼ CƠ KHÍ (K[.]

Trang 1

BÀI GIẢNG MÔN HỌC

VẼ CƠ KHÍ

BỘ MÔN ĐỒ HỌA KỸ THUẬT – ĐH THỦY LỢI

THÁNG 3-2019

Trang 2

• Tên môn học: VẼ CƠ KHÍ I (K60)

VẼ CƠ KHÍ (K61)

• Tổng số tiết: 30 tiết (Lý thuyết 15t Bài tập:15t)

• Hình thức thi và kiểm tra:

- Thi vẽ trên giấy A4, thời gian 90 phút – không sử dụng tài liệu.

- Bài kiểm tra vẽ tại lớp, thời gian do GV quy định.

• Cách đánh giá điểm thành phần: thi 60%, điểm quá trình 40%.

• Tài liệu tham khảo:

[1] Vẽ kỹ thuật Cơ khí tập 1&2 – Trần Hữu Quế, Đặng Văn

Cứ, Nguyễn Văn Tuấn NXB Giáo dục 2007

[2] Tính toán dẫn động cơ khí tập 1&2.

Qui định chung của môn học

Trang 3

Chương 1: Khái niệm về các bản vẽ Chương 2: Vẽ biểu diễn và qui ước các mối ghép

A Mối ghép ren

B Mối ghép then, chốt, vòng găng

C Mối ghép hàn Chương 3: Vẽ bộ truyền ăn khớp

A Bộ truyền bánh răng trụ

B Bộ truyền bánh răng côn

C Bộ truyền trục vít bánh vít Chương 4: Biểu diễn dung sai lắp ghép Chương 5: Bản vẽ chi tiết

Nội dung môn học

Trang 4

CHƯƠNG 1: CÁC LOẠI BẢN VẼ CƠ KHÍ

VẼ CƠ KHÍ

Trang 5

CÁC GIAI ĐOẠN THIẾT KẾ

Ý tưởng/ Nhu cầu

Các ý tưởng thiết kế bắt đầu từ tư duy sáng tạo hoặc từ các nhu cầu trong thực tiễn

Trang 6

Nhu cầu

Thiết kế sơ bộ

Thiết kế sơ bộ đưa ra các ý đồ về kiểu dáng, cấu

trúc, nguyên lý hoạt động…

Trang 7

Nhu cầu

Thiết kế chi tiết

Thiết kế chi tiết dựa trên cơ sở các tính toán khoa học

để có thể hiện thực hóa ý đồ thiết kế

Trang 8

Nhu cầu

Thiết kế chi tiết

Chế tạo

Chế tạo các mẫu thử nghiệm để kiểm tra, điều chỉnh

các tính toán trong thiết kế

Trang 9

Trang 10

thiết kế, chế tạo

Trang 11

Sản phẩm hoàn thành được đưa vào sử dụng, làm

cơ sở cho quá trình chế tạo sản xuất quy mô lớn

Trang 13

o Bản vẽ sơ đồ biểu diễn nguyên lý họat động của các bộ phận công tác

o Bản vẽ sơ đồ động biểu diễn hệ thống truyển động cơ khí

Trang 14

BẢN VẼ SƠ ĐỒ

Bản vẽ sơ đồ nguyên lý hoạt động

Trang 15

Bản vẽ sơ đồ truyền động

Trang 16

Bản vẽ sơ đồ truyền động

Trang 17

Bản vẽ sơ đồ điện

Trang 18

Bản vẽ sơ đồ hệ thống thủy lực

Trang 19

CÁC LOẠI BẢN VẼ CƠ KHÍ

BẢN VẼ LẮP

Bản vẽ lắp là bản vẽ thể hiện nhiều chi tiết trên cùng một bản vẽ theo quan hệ lắp ráp giữa chúng Tùy thuộc vào độ phức tạp của chi tiết ta có các loại bản vẽ lắp sau:

- Phục vụ công tác sữa chữa, thay thế chi tiết hỏng.

- Nghiệm thu các chỉ tiêu kỹ thuật của máy.

HÌNH BIỂU DIỄN TRONG BẢN VẼ LẮP

- Sử dụng các hình chiếu, kết hợp hình cắt trong các hình đối xứng

hoặc kết hợp cắt trích trên hình chiếu

- Ưu tiên sử dụng hình cắt lắp và các mặt cắt phù hợp

- Kết hợp các bản vẽ sơ đồ hoặc bản 3D để nâng cao tính trực quan

cho bản vẽ

Trang 20

BẢN VẼ LẮP

Bản vẽ lắp ròng rọc

Trang 21

BẢN VẼ LẮP

Trang 22

BẢN VẼ LẮP

Trang 23

BẢN VẼ LẮP

Bản vẽ lắp cụm chi tiết tay biên và pittong

Trang 24

Bản vẽ lắp sử dụng hình 3D biểu diễn quy trình lắp

BẢN VẼ LẮP

Trang 25

- MỤC ĐÍCH CỦA BẢN VẼ CHI TIẾT

- Làm căn cứ để xây dựng qui trình gia công chế tạo

- Làm tài liệu kỹ thuật dùng để kiểm tra chi tiết

HÌNH BIỂU DIỄN TRONG BẢN VẼ CHI TIẾT

- Sử dụng các hình chiếu, kết hợp hình cắt trong các hình đối xứng

hoặc kết hợp cắt trích trên hình chiếu

- Ưu tiên sử dụng hình cắt và các mặt cắt phù hợp

- Kết hợp các bản vẽ 3D để nâng cao tính trực quan cho bản vẽ

Trang 26

- BẢN VẼ CHI TIẾT

Bản vẽ chi tiết tay biên

Trang 27

Bản vẽ chi tiết phần thân vỏ hộp truyền động

Trang 28

Bản vẽ chi tiết phần vỏ máy điện thoại

Trang 29

Trang 30

Bản vẽ chi tiết trong cụm bánh răng

Trang 31

TIÊU CHUẨN TRONG BẢN VẼ

- Chữ viết: Sử dụng trong bản vẽ trong bản vẽ

Trang 32

KHUNG BẢN VẼ LẮP

Trang 33

Cột 1: Ghi chức danh của những người có liên quan đến bản vẽ: Giảng viên hướng dẫn, Sinh viên

thực hiện, giảng viên chấm.

Cột 2: Chữ ký của những người ghi ở cột 1.

Cột 3: Ghi họ và tên của những người tham gia theo cột 2

Cột 4: Ghi ngày hoàn thành thiết kế để trình duyệt.

Khuông 5: Tên bộ phận thể hiện trên bản vẽ.

Khuông 6: Số hiệu của bản vẽ.

Cột 7: Ghi tờ số trên số tờ của bản vẽ mang cùng số hiệu trên khung tên này.

Cột 8: Ghi khối lượng tổng của các bộ phận trong bản vẽ.

Cột 9: Ghi tỷ lệ của bộ phận chính trong bản vẽ

Khuông 10: Ghi cụm từ ĐATN-khoá ….;

Khuông 11: Ghi tên đồ án tốt nghiệp;

Khuông 12: Ghi bước thiết kế (cơ sở, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công);

Khuông 13: Ghi tên trường đại học;

Khuông 14: Tên tỉnh thành phố nơi đặt trường đại học;

Khuông 15: Ghi tên bộ chủ quản;

Khuông 16: Ghi tên khoa;

KHUNG BẢN VẼ LẮP

Trang 34

Bảng kê chi tiết trong bản vẽ lắp

Trang 35

Ví dụ về khung bản vẽ lắp và bảng kê

Trang 36

KHUNG BẢN VẼ CHI TIẾT

Cột 1, 2, 3: Ghi chức danh của những người có liên quan đến bản vẽ thiết

kế: Giảng viên hướng dẫn, Sinh viên thực hiện, giảng viên chấm.

Cột 4: Ghi ngày hoàn thành bản vẽ.

Cột 5: Ghi tên chi tiết thể hiện trên bản vẽ.

Cột 6: Số hiệu của bản vẽ chi tiết cơ khí.

Cột 7: Ghi vật liệu chế tạo chi tiết trong bản vẽ.

Cột 8: Ghi khối lượng chi tiết trong bản vẽ

Cột 9: Ghi tỷ lệ bản vẽ.

Cột 10: Ghi cụm từ ĐATN-khoá ….

Trang 37

KHUNG BẢN VẼ CHI TIẾT

Trang 38

CHƯƠNG 2 : BIỂU DIỄN MỐI GHÉP

Phần 1: Mối ghép Ren BÀI GIẢNG MÔN HỌC

VẼ CƠ KHÍ

Trang 39

CÁC LOẠI MỐI GHÉP THÔNG DỤNG

Lắp ghép bằng Ren Lắp ghép bằng Then

Trang 40

MỐI GHÉP REN

Trang 41

MỐI GHÉP REN

I SỰ HÌNH THÀNH REN

Đường xoán ốc

Trang 42

MỐI GHÉP REN

Các thông số cơ bản của đường xoắn ốc

Trang 43

MỐI GHÉP REN

Sự hình thành ren

Profin Ren tam giác đều(Ren hệ Mét)

Một số loại Profin Ren thông dụng

Trang 44

MỐI GHÉP REN

II PHÂN LOẠI REN

- Theo vị trí của ren

- Ren ngoài( ren trục) - Ren trong (ren lỗ)

Trang 45

MỐI GHÉP REN

II PHÂN LOẠI REN

- Theo bề mặt tạo ren

Trang 46

MỐI GHẫP REN

II PHÂN LOẠI REN

- Theo Profin ren

Profin tam giác đều Profin thang cân Profin tròn Profin vuông

Trang 47

MỐI GHÉP REN

- Theo hướng xoắn

Ren phải Ren trái

II PHÂN LOẠI REN

Ren phải Ren trái

Trang 48

MỐI GHÉP REN

III MỘT SỐ THÔNG SỐ HÌNH HỌC REN

1 Profin ren

Trang 53

MỐI GHÉP REN

2 Đường kính ren

Trang 54

MỐI GHÉP REN

3 Bước ren P

Trang 55

MỐI GHÉP REN

4 Số đầu mối ren

Trang 57

MỐI GHÉP REN

5 Cách ghi thông số ren

Trang 58

MỐI GHÉP REN

Trang 59

MỐI GHÉP REN

Trang 60

MỐI GHÉP REN

IV BIỂU DIỄN QUI ƯỚC REN

1 Các phương pháp biểu diễn ren

Biểu diễn thực tế Biểu diễn đơn giản

Biểu diễn giản lược Biểu diễn quy ước

Trang 61

MỐI GHÉP REN

2 Biểu diễn ren thấy

Trang 62

MỐI GHÉP REN

2 Biểu diễn ren khuất

Trang 63

MỐI GHÉP REN

3 Ren trên trục

- Trên hình chiếu vuông góc với trục: Đỉnh ren

và đường giới hạn rên được vẽ bằng nét liền

đậm(nét cơ bản hoặc nét thấy)

- Trên hình chiếu theo hướng dọc trục: Vòng

đỉnh ren vẽ bằng nét liền đậm Vòng chân ren

vẽ bằng nét liền mảnh ¾ vòng tròn

Trang 64

MỐI GHÉP REN

4 Ren trong lỗ

- Trên hình chiếu vuông góc với trục: Cả

chân và đỉnh ren được vẽ bằng nét khuất.

Nếu cắt qua lỗ ren thì đỉnh ren vẽ bằng nét

cơ bản, chân vẽ bằng nét mảnh

- Trên hình chiếu theo hướng dọc trục: Vòng

đỉnh ren vẽ bằng nét liền đậm Vòng chân

ren vẽ bằng nét liền mảnh ¾ vòng tròn

Trang 65

MỐI GHÉP REN

V BIỂU DIỄN CÁC KẾT CẤU THƯỜNG GẶP Ở CHI TIẾT REN

1 Biểu diễn phần vát mép ren

Chú ý: Trên hình chiếu dọc trục

không vẽ đường tròn vát mép

Trang 68

MỐI GHÉP REN

4 Biểu diễn phần đầu lỗ khoan

V BIỂU DIỄN CÁC KẾT CẤU THƯỜNG GẶP Ở CHI TIẾT REN

Đầu lỗ khoan được tạo thành khi khoan lỗ trước khi tạo ren

Cách ghi kích

thước chiều sâu lỗ

khoan Khi không

ghi kích thước,

chiều sâu lỗ được

hiểu theo quy ước

bằng 1,25 chiều

dài ren

Trang 69

MỐI GHÉP REN

VI BIỂU DIỄN QUI ƯỚC MỐI GHÉP REN

Trang 70

MỐI GHÉP REN

Minh họa quá trình lắp ráp ren

Trang 71

MỐI GHÉP REN

Trang 72

MỐI GHÉP REN

Trang 73

MỐI GHÉP REN

Trang 74

MỐI GHÉP REN

VII BIỂU DIỄN QUI ƯỚC CÁC LOẠI MỐI GHÉP REN

- Dùng để ghép chặt hai chiết với nhau, thường là chi tiết mỏng

1 Mối ghép Bu long – Đai ốc

Trang 75

MỐI GHÉP REN

a Biểu diễn Bu lông

Trang 76

MỐI GHÉP REN

Bảng tra kích thước bulong tinh đầu 6 cạnh theo TCVN 1892-76

Trang 77

MỐI GHÉP REN

b Đai ốc

Trang 78

MỐI GHÉP REN

Biểu diễn quy ước đai ốc 6 cạnh

Trang 79

MỐI GHÉP REN

Bảng tra kích thước đai ốc tinh 6 cạnh theo TCVN 1905-76

Trang 80

MỐI GHÉP REN

c Vòng đệm

Trang 81

MỐI GHÉP REN

c Vòng đệm

Bảng tra kích thước vòng đệm tinh theo TCVN 2061-77

Trang 82

MỐI GHÉP REN

d Chốt chẻ

Bảng tra kích thước chốt chẻ theo TCVN 2043-77

Trang 83

MỐI GHÉP REN

Kích thước biểu diễn quy ước buong-đai ốc theo đường kính đỉnh ren d

Trang 84

MỐI GHÉP REN

2 Mối ghép Vít cấy

Các chi tiết trong mối ghép

vít cấy

Trang 85

MỐI GHÉP REN

Biểu diễn vít cấy

Trang 86

MỐI GHÉP REN

Bảng tra kích thước vít cấy tinh theo TCVN 3619-81

Trang 87

MỐI GHÉP REN

Kích thước biểu diễn mối ghép vít cấy quy ước theo đường kính đỉnh ren d

Trang 88

MỐI GHÉP REN

3 Mối ghép Vít

Biểu diễn quy ước vít

Trang 89

MỐI GHÉP REN

3 Mối ghép Vít

Biểu diễn quy ước một số loại vít

Trang 90

MỐI GHÉP REN

3 Mối ghép Vít

Bảng tra kích thước vít đầu chìm theo TCVN 50-86

Trang 91

MỐI GHÉP REN

3 Mối ghép Vít

Kích thước biểu diễn mối ghép vít quy ước theo đường kính đỉnh ren d

Trang 92

MỐI GHÉP REN

1 Bài tập 1

VIII BÀI TẬP BIỂU DIỄN QUI ƯỚC CÁC MỐI GHÉP REN

Cho các chi tiết 1 và 2 ghép với nhau bằng ren, biểu diễn mối ghép giữa 2 chi tiết Ghi kích thước các chi tiết và ghi chú ren hệ mét tương ứng (Kích thước do Sv tự chọn)

HÌNH 1

Trang 93

MỐI GHÉP REN

1 Bài tập 1

HÌNH 2

Trang 94

MỐI GHÉP REN

1 Bài tập 1

HÌNH 3

Trang 95

MỐI GHÉP REN

1 Bài tập 1

HÌNH 4

Trang 96

MỐI GHÉP REN

2 Bài tập 2

Cho các chi tiết 1 và 2 ghép với nhau bằng ren, biểu diễn tách rời từng chi tiết.Ghi kích thước các chi tiết và ghi chú ren hệ mét tương ứng (Kích thước do Sv tự chọn)

Trang 97

MỐI GHÉP REN

2 Bài tập 2

Cho các chi tiết 1 và 2 ghép với nhau bằng ren, biểu diễn tách rời từng chi tiết.Ghi kích thước các chi tiết và ghi chú ren hệ mét tương ứng (Kích thước do Sv tự chọn)

Trang 98

MỐI GHÉP REN

3 Bài tập 3

Biểu diễn mối ghép Bulong, các kích thước do sinh viên tự chọn và tính toán theo công thức vẽ quy ước đi kèm

Trang 99

MỐI GHÉP REN

4 Bài tập 4

Biểu diễn mối ghép Vít cấy, các kích thước do sinh viên tự chọn và tính toán theo công thức vẽ quy ước đi kèm

Trang 100

MỐI GHÉP REN

5 Cách trình bày Bài tập số 1

Trang 101

CHƯƠNG 2 : BIỂU DIỄN MỐI GHÉP

Phần 2: Các mối ghép bằng Then, Chốt, Đinh tán và Hàn

VẼ CƠ KHÍ

Trang 102

CÁC MỐI GHÉP BẰNG THEN, CHỐT, ĐINH TÁN VÀ HÀN

Mối ghép bằng Then Mối ghép bằng Chốt

Mối ghép bằng Đinh Tán Mối ghép bằng Hàn

Trang 103

I BIỂU DIỄN MỐI GHÉP BẰNG THEN

Trang 104

1 Biểu diễn then Bằng

Trang 105

Trang 106

Kích thước then và rãnh - Trích TCVN 2416-86

Trang 107

2 Biểu diễn then Bán Nguyệt

Trang 108

2 Biểu diễn then Bán Nguyệt

Kích thước then và rãnh then Bán Nguyệt- Trích TCVN 4217-86

Trang 109

3 Biểu diễn then Vát

Trang 110

3 Biểu diễn then Vát

Kích thước then và rãnh then Vát - Trích TCVN 4211-86

Trang 111

4 Biểu diễn then Hoa

Trang 112

Trang 113

Quy ước biểu diễn then Hoa

Trang 114

Biểu diễn Trục then Hoa chữ nhật

Trang 115

Biểu diễn Trục then Hoa thân khai

Trang 116

Biểu diễn Lỗ then Hoa

Lỗ then Hoa chữ nhật Lỗ then Hoa thân khai

Trang 117

Biểu diễn lắp và ghi ký hiệu then Hoa chữ nhật

Biểu diễn lắp và ghi ký hiệu then Hoa thân khai

Trang 118

Bảng tham khảo kích thước then Hoa

Trang 119

II BIỂU DIỄN MỐI GHÉP BẰNG CHỐT

- Chốt là chi tiết tiêu chuẩn hóa, dùng để ghép hay định vị các chi tiết lắp ghép với nhau

- Chốt thường có 2 loại: chốt thẳng và chốt côn

- Chốt côn thường có độ côn là 1:50 và lấy đường kính đầu bé là đường kính danh nghĩa

Mối ghép chốt Thẳng Mối ghép chốt Côn

Trang 120

Bảng kích thước chốt Trụ

Trang 121

Bảng kích thước chốt Côn

Tiêu đề	Bài giảng môn học vẽ cơ khí
Tác giả	Trần Hữu Quế, Đặng Văn Cứ, Nguyễn Văn Tuấn
Trường học	Đại Học Thủy Lợi
Chuyên ngành	Vẽ cơ khí
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Thành phố Hà Nội

Định dạng
Số trang	362
Dung lượng	26,08 MB