Bài giảng Thiết kế và Phát triển sản phẩm

PowerPoint Presentation THIẾT KẾ VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM BỘ MÔN KỸ THUẬT HỆ THỐNG CÔNG NGHIỆP – KHOA CƠ KHÍ BỘ MÔN KỸ THUẬT HỆ THỐNG CÔNG NGHIỆP – KHOA CƠ KHÍ YÊU CẦU CHUNG Số tín chỉ 2 (2 0 0) Số tiết[.]

Trang 1

THIẾT KẾ VÀ PHÁT TRIỂN

SẢN PHẨM

BỘ MÔN KỸ THUẬT HỆ THỐNG CÔNG NGHIỆP – KHOA CƠ KHÍ

Trang 2

YÊU CẦU CHUNG

Số tín chỉ: 2 (2-0-0)

Số tiết: Tổng: 30;

Trong đó: LT: 30; BT: 0; TN: 0; ĐA: 0; BTL: 0; TQ, TT: 0;

Giáo trình: Phương pháp thiết kế và phát triển sản phẩm,

Nguyễn Thanh Nam, NXB Đại học quốc gia TPHCM.

Tài liệu tham khảo:

Đánh giá: Điểm quá trình 40% (Chuyên cần 10%, Kiểm tra 30%)

Thi hết môn: 60% (thi tự luận 60 phút, không sử dụng tài liệu)

Trang 3

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG (2 tiết)

CHƯƠNG 2 LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM VÀ QUÁN LÝ DỰ ÁN (2 tiết)

CHƯƠNG 3 XÁC ĐỊNH NHU CẦU KHÁCH HÀNG (2 tiết)

CHƯƠNG 4 XÁC ĐỊNH ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT CỦA SẢN PHẨM (2 tiết)

CHƯƠNG 5 XÂY DỰNG Ý TƯỞNG (2 tiết)

CHƯƠNG 6 CHỌN LỌC Ý TƯỞNG (2 tiết)

CHƯƠNG 7 THẨM ĐỊNH Ý TƯỞNG (2 tiết)

CHƯƠNG 8 THIẾT KẾ CẤU TRÚC SẢN PHẨM (2 tiết)

CHƯƠNG 9 THIẾT KẾ CÔNG NGHIỆP (2 tiết)

CHƯƠNG 10 THIẾT KẾ CHI TIẾT SẢN PHẨM (2 tiết)

CHƯƠNG 11 TẠO MẪU SẢN PHẨM (2 tiết)

THUYẾT TRÌNH + KIỂM TRA + ÔN TẬP (6 tiết)

Trang 4

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG

I Khái niệm:

Phát triển sản phẩm

là một quá trình thực hiện một chuỗi các công việc, bắt đầu với việc tìm hiểu cơ hội phát triển sản

phẩm trong thị trường và kết thúc bằng việc hoàn thành sản xuất, đóng gói và chuyển giao sản phẩm

Thiết kế và phát triển sản phẩm là một quy trình, được phân chia thành các bước và thường xuyên

được cung cấp thông tin thẩm định tiến trình dự án phát triển sản phẩm

Mục tiêu của môn học là cung cấp một cách rõ ràng và chi tiết phương pháp phát triển sản phẩm

có sự phối hợp đồng thời các công việc tiếp thị, thiết kế và hoạt động chế tạo trong doanh nghiệp

và các khía cạnh ứng dụng trong công nghiệp.

Trang 5

II Các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả của quá trình thiết kế và phát triển sản phẩm:

1 Chất lượng sản phẩm:

Chất lượng của sản phẩm được đánh giá thông qua sự phản hồi từ thị trường và giá cả mà khách

hàng chấp nhận trả cho sản phẩm đó

- Sản phẩm của quá trình phát triển tốt như thế nào?

- Nó có thoả mãn những yêu cầu của khách hàng hay không?

- Sản phẩm có ổn định và tin cậy không?

2 Giá thành của sản phẩm:

- Vốn đầu tư cho thiết bị và công cụ

- Chi phí chế tạo từng sản phẩm

- Chi phí gián tiếp

Chi phí chế tạo sản phẩm quyết định lợi nhuận của công ty đối với số lượng sản phẩm và giá bán

cụ thể

Trang 6

3 Thời gian phát triển sản phẩm:

Thời gian cần thiết để phát triển sản phẩm sẽ xác định khả năng đáp ứng của công ty dưới áp lực của

sự cạnh tranh và phát triển của khoa học, công nghệ, đồng thời công ty cũng sẽ càng nhanh chóng thu

hồi được vốn và lợi nhuận nếu thời gian phát triển sản phẩm của nhóm làm việc càng ngắn

Nhóm làm việc sẽ hoàn thành phát triển một sản phẩm trong khoảng thời gian bao lâu?

4 Chi phí cần thiết để phát triển sản phẩm:

Chi phí phát triển sản phẩm là một phần quan trọng trong toàn bộ vốn đầu tư để có thể thu được lợi

nhuận từ sản phẩm

Để phát triển một sản phẩm, công ty cần phải tiêu tốn một khoảng tài chính là bao nhiêu?

Trang 7

3 Thời gian phát triển sản phẩm:

Thời gian cần thiết để phát triển sản phẩm sẽ xác định khả năng đáp ứng của công ty dưới áp lực của

sự cạnh tranh và phát triển của khoa học, công nghệ, đồng thời công ty cũng sẽ càng nhanh chóng thu

hồi được vốn và lợi nhuận nếu thời gian phát triển sản phẩm của nhóm làm việc càng ngắn

Nhóm làm việc sẽ hoàn thành phát triển một sản phẩm trong khoảng thời gian bao lâu?

4 Chi phí cần thiết để phát triển sản phẩm:

Chi phí phát triển sản phẩm là một phần quan trọng trong toàn bộ vốn đầu tư để có thể thu được lợi

nhuận từ sản phẩm

Để phát triển một sản phẩm, công ty cần phải tiêu tốn một khoảng tài chính là bao nhiêu?

Trang 8

5 Năng lực phát triển sản phẩm:

Công ty và nhóm phụ trách phát triển sản phẩm có khả năng phát triển các sản phẩm khác trong tương

lai nhờ vào các kiến thức và kinh nghiệm của họ thu thập được trong quá trình phát triển sản phẩm này

hay không?

Năng lực phát triển sản phẩm là tài sản mà công ty có thể sử dụng để phát triển sản phẩm một cách

hiệu quả hơn và kinh tế hơn trong tương lai

Song song với đó, các tiêu chuẩn khác cũng rất quan trọng, những tiêu chuẩn này xuất phát từ sự

mong muốn của người sử dụng, những cá nhân trong nhóm phát triển, những người làm các công tác

khác và môi trường trong đó sản phẩm được chế tạo

Tuy nhiên, phương hướng và mục tiêu trong quá trình phát triển sản phẩm của các nhóm phụ trách

phải chịu sự ràng buộc của những cá nhân và cả của các tổ chức có liên quan Nhóm phát triển sản

phẩm phải quan tâm đến việc tạo ra sản phẩm hoàn thiện

Trang 9

III Quá trình thiết kế và phát triển sản phẩm:

Gồm 6 giai đoạn:

Trang 10

1 Lập kế hoạch:

Giai đoạn này được bắt đầu từ chiến lược tổng thể của công ty có bao gồm các đánh giá về sự tiến bộ

của khoa học công nghệ và yêu cầu của thị trường Đầu ra của giai đoạn lập kế hoạch là bản kê các yêu

cầu của dự án chỉ rõ thị trường mục tiêu cho sản phẩm, những mục đích kinh doanh, những hạn chế và

các ràng buộc có thế có

2 Phát triển ý tưởng :

Một ý tưởng về sản phẩm là một sự mô tả cụ thể về hình dạng, chức năng và đặc tính của sản phẩm và

thường đi kèm với một tập hợp các chỉ tiêu kỹ thuật, phân tích các sản phẩm cạnh tranh và các đánh

giá về tính kinh tế của dự án

3 Thiết kế hệ thống:

Giai đoạn thiết kế hệ thống bao gồm việc xác định cấu trúc của sản phẩm và phân tích sản phẩm thành

các bộ phận và các chi tiết thành phần Sơ đồ lắp ráp cuối cùng phục vụ dây chuyền sản xuất thường

được xác định trong giai đoạn này Đầu ra của quá trình này thông thường bao gồm sơ đồ hình học của

sản phẩm, các yêu cầu kỹ thuật về chức năng cho mỗi bộ phận của sản phẩm, và một sơ đồ thứ tự sơ

bộ của quá trình lắp ráp sản phẩm sau cùng

Trang 11

4 Thiết kế chi tiết :

Giai đoạn thiết kế chi tiết bao gồm các thông số kỹ thuật hoàn chỉnh về cấu trúc hình học, vật liệu,

dung sai của tất cả các chi tiết trong sản phẩm và xác định tất cả các chi tiết tiêu chuẩn được mua từ

nhà cung cấp, thiết lập quy trình công nghệ và dự kiến các dụng cụ gia công

cho mỗi chi tiết trong cơ sở sản xuất.

Đầu ra của giai đoạn này là hồ sơ thiết kế của sản phẩm, bao gồm những bản vẽ thiết kế hay các tập

tin trên máy tính thể hiện rõ dạng hình học của mỗi chi tiết, các công cụ cần thiết để chế tạo chúng,

các thông số kỹ thuật của các chi tiết sẽ mua và các quy trình công nghệ chế tạo và lắp ráp sản phẩm 5) Thử nghiệm và hoàn thiện:

Giai đoạn thử nghiệm và hoàn thiện bao gồm việc chế tạo và đánh giá các mẫu đầu tiên của sản phẩm Những mẫu đầu tiên (Alpha) thường được làm cơ bản giống như sản phẩm dự định chế tạo, các chi

tiết có cùng hình dáng hình học và các đặc tính vật liệu như sản phẩm dự định chế tạo nhưng không

nhất thiết phải sử dụng quy trình công nghệ chế tạo chi tiết thực Mẫu Alpha được thử nghiệm để

kiểm tra để xem sản phẩm sẽ hoạt động đúng như thiết kế hay không và có đáp ứng đầy đủ được các yêu cầu cơ bản của khách hàng đối với sản phẩm đó hay không.

Trang 12

5) Thử nghiệm và hoàn thiện (tiếp):

Phiên bản tiếp theo (Beta) được xây dựng tiếp từ các chi tiết chế tạo bằng quy trình công nghệ chế tạo sản phẩm thực nhưng không nhất thiết lắp ráp bằng quy trình lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh sau cùng

Những mẫu thử nghiệm Beta được đánh giá rộng rãi trong nhóm và cũng được kiểm định bởi chính các

khách hành thông qua thực tế sử dụng Mục đích chính của mẫu thử nghiệm Beta là để trả lời các câu hỏi

về hoạt động và độ tin cậy nhằm xác định những thay đổi kỹ thuật cần thiết cho sản phẩm sau cùng

6) Sản suất thử:

Trong giai đoạn chế tạo thử, sản phẩm được chế tạo từ dây chuyền sản xuất dự kiến Mục đích của giai

đoạn này là huấn luyện cho lực lượng sản xuất và tìm ra những thiếu sót còn tồn tại trong các giai đoạn

phát triển sản phẩm Những sản phẩm chế tạo thử đôi khi được cung cấp cho một số khách hàng ưu tiên

và được đánh giá cẩn thận các sai sót có thể còn lại Sự chuyển

tiếp từ giai đoạn chế tạo thử này sang giai đoạn sản xuất hàng loạt diễn ra tương đối chậm Tại thời điểm

khi các sản phẩm đã hoàn thiện có những giá trị phù hợp với các yêu cầu của khách hàng sẽ được đưa vàosản xuất và phân phối rộng rãi

Trang 13

IV Phát triển ý tưởng:

1 Xác định những yêu cầu của khách hàng:

Mục đích của bước này là nắm bắt được các yêu cầu của khách hàng và truyền đạt chúng một cách rõ

ràng, chính xác đến nhóm phát triển sản phẩm Đầu ra của bước này là bản tập hợp các yêu cầu do khách

hàng đặt ra, được liệt kê và sắp xếp theo thứ tự mức độ quan trọng thông qua hệ số của mỗi yêu cầu

2 Thiết lập các chỉ tiêu kỹ thuật:

Các chỉ tiêu kỹ thuật mô tả chính xác những gì sản phẩm cần phải đạt được Chúng là bản dịch những

yêu cầu của khách hàng thành các giới hạn của các thông số kỹ thuật Những chỉ tiêu kỹ thuật được

thiết lập sớm và là tiêu chí của nhóm phát triển dự án Sau này, các chỉ tiêu kỹ thuật này sẽ được hoàn

thiện để phù hợp với những ràng buộc của ý tưởng được lựa chọn bởi nhóm dự án Đầu ra của giai

đoạn này là một bảng tổng hợp các chỉ tiêu kỹ thuật Mỗi chỉ tiêu kỹ thuật bao gồm các thông số định

lượng và các ghi chú cùng các giá trị giới hạn cho các thông số đó

Trang 14

3 Xây dựng ý tưởng:

Mục đích của bước xây dựng ý tưởng là khảo sát tỉ mỉ và xác minh những ý tưởng sản phẩm có thể

nhắm đến từ các yêu cầu của khách hàng Xây dựng ý tưởng bao gồm sự hòa trộn các nghiên cứu bên

ngòai, các giải pháp sáng tạo giải quyết vấn đề đạt được trong nhóm và quá trình hệ thống hóa những

giải pháp cục bộ do nhóm đã tạo ra Kết quả của hoạt động này là một tập hợp từ 10 đến 12 ý tưởng

được thể hiện bằng các bản vẽ phác và các mô tả ngắn gọn

4 Lựa chọn ý tưởng:

Lựa chọn ý tưởng là một hoạt động mà trong đó các ý tưởng về sản phẩm khác nhau được phân tích và

loại trừ dần để đạt được một (hay một số) ý tưởng khả thi nhất Quá trình này thường là quá trình lặp

lại và có thể có sự bổ sung hay hoàn thiện ý tưởng

Trang 15

5 Thẩm định ý tưởng:

Một hay một số ý tưởng đã chọn cần được đem thẩm định để kiểm chứng các yêu cầu của khách

hàng, đánh giá tiềm năng thị trường đối với sản phẩm và để chỉ ra những khiếm khuyết cần phải được

khắc phục trong các hoạt động phát triển sản phẩm tiếp theo Nếu sự hưởng ứng của khách hàng là

kém thì dự án phát triển sản phẩm có thể phải dừng hoặc có thể lặp lại một vài hoạt động trước đó

nếu cần thiết

6 Xác lập lại các chỉ tiêu kỹ thuật cuối cùng:

Các chỉ tiêu kỹ thuật được đưa ra trong các bước trước được xem xét lại sau khi ý tưởng được lựa

chọn và thử nghiệm Từ thời điểm này, nhóm dự án phải tuân thủ những giá trị cụ thể của các chỉ tiêu

kỹ thuật phản ánh những ràng buộc gắn liền với ý tưởng lựa chọn, những giới hạn xuất hiện trong quá

trình mô phỏng kỹ thuật và sự cân đối giữa giá thành với mức độ hoàn thiện của sản phẩm

Trang 16

7 Lập kế hoạch cho phát triển sản phẩm:

Trong hoạt động cuối cùng này của giai đoạn phát triển ý tưởng, nhóm thiết lập một lịch trình phát triển

chi tiết, đặt ra một kế hoạch giảm thiểu thời gian phát triển sản phẩm và xác định nguồn tài nguyên cần

thiết để hoàn thành dự án Những kết quả chính của các hoạt động trên sẽ giúp ích cho những điều khoản

đề cập trong bản hợp đồng bao gồm bản kê nhiệm vụ thiết kế, các yêu cầu của khách hàng, các chi tiết

của ý tưởng lựa chọn, các chỉ tiêu kỹ thuật của sản phẩm, các phân tích hiệu quả kinh tế của sản phẩm,

lịch trình phát triển sản phẩm, thành phần nhân lực của dự án và ngân quĩ cho dự án

8 Phân tích kinh tế:

Nhóm phát triển sản phẩm, với sự hỗ trợ của chuyên gia phân tích tài chính thường xây dựng mô

hình kinh tế cho sản phẩm mới Mô hình này được sử dụng làm cơ sở lý giải cho quyết định tiếp tục triển

khai chương trình phát triển sản phẩm và để cân đối các chi phí, ví dụ như giữa các chi phí phát triển sản

phẩm và các chi phí chế tạo Phân tích kinh tế được xem như là một trong những hoạt động tiến hành liên tục trong giai đoạn phát triển ý tưởng

Trang 17

9 Đánh giá các sản phẩm cạnh tranh:

Sự hiểu biết về các sản phẩm cạnh tranh là rất quan trọng để xác định chính xác vị trí của sản phẩm

mới và là nguồn cung cấp ý tưởng dồi dào cho sản phẩm và công việc thiết kế quy trình chế tạo

10 Mô hình hóa và tạo mẫu:

Mỗi bước của giai đoạn phát triển ý tưởng cần có nhiều dạng khác nhau của mô hình và mẫu vật

Chúng có thể là: mô hình kiểm chứng ý tưởng, giúp nhóm dự án kiểm chứng tính khả thi của ý tưởng;

mô hình “hình thể” có thể trưng bày cho khách hàng xem, dùng để đánh giá nhân công và kiểu dáng

sản phẩm và mô hình bảng tính cân đối kỹ thuật

Trang 18

V Các kiểu tổ chức phát triển sản phẩm:

1 Những tổ chức được hình thành từ những mối liên kết giữa các cá nhân

Tổ chức của nhóm phát triển sản phẩm này là sự tập hợp, liên kết của những kỹ sư thiết kế, kỹ sư phát

triển sản phẩm Nhóm liên kết giữa các cá nhân này có thể là chính thức hay không chính thức và bao

gồm các kiểu sau:

a) Mối liên hệ báo cáo: Mối liên hệ báo cáo hình thành từ quan hệ truyền thống giữa người quản lý và

cấp dưới Đây là những mối quan hệ chính thức thường xuất hiện trong sơ đồ tổ chức

b) Mối liên hệ từ sự sắp đặt tài chính: Những cá nhân liên kết với nhau do cùng là một phần của một

thực thể tài chính, như một loại ngân quĩ riêng hay ràng buộc về lợi nhuận và thua lỗ

c) Mối liên hệ từ sự sắp đặt tự nhiên: Mối liên kết hình thành giữa các cá nhân khi họ làm việc trong

cùng văn phòng, tầng, toà nhà hay cùng địa điểm

Trang 19

Trong các tổ chức, mối liên kết giữa các cá nhân được phân thành các loại sau:

Theo chức năng

Ví dụ: Một tổ chức chức năng có thể bao gồm một nhóm chuyên gia tiếp thị, tất cả có cùng quá trình

đào tạo và chuyên môn Tất cả những thành viên này sẽ phải báo cáo cho cùng một giám đốc, người

sẽ đánh giá họ và trả lương cho họ Nhóm có thể có ngân quỹ riêng, mọi người có thể ngồi cùng

không gian trong tòa nhà Nhóm tiếp thị này có thể tham gia vào nhiều dự án khác nhau nhưng không

có mối liên hệ rang buộc tổ chức với các thành viên khác của các nhóm dự án Tương tự như vậy là

các tổ chức về thiết kế và chế tạo

Trang 20

Theo dự án

Một tổ chức dự án được hình thành từ tập hợp các cá nhân từ nhiều bộ phận chức năng khác nhau, trong

đó mỗi nhóm sẽ tập trung phát triển một sản phẩm cụ thể (hay một loại sản phẩm) Mỗi người trong nhóm

sẽ báo cáo lên một giám đốc dự án, người này có thể được đề bạt từ một trong các bộ phận chức năng

Việc đánh giá công việc được thực hiện bởi giám đốc dự án và các thành viên trong nhóm được bố trí làm việc trong cùng một văn phòng hay trong cùng một khu vực

Khi khởi động một dự án mới, mỗi cá nhân, với những chức năng khác nhau sẽ được liên kết cùng nhau

trong dự án hình thành một tổ chức mới để sáng tạo ra sản phẩm mới, giám đốc công ty có thể đóng vai

trò giám đốc dự án Trong một số trường hợp, công ty tổ chức nhóm phát triển tập trung, được trang bị

các nguồn tài nguyên chuyên dụng cho dự án khi cần hoàn thành một dự án phát triển quan trọng

Trang 21

Theo ma trận

“Ma trận tổ chức” được hiểu như là một sự tập hợp ghép giữa các tổ chức năng và các tổ chức dự án

Trong “Ma trận tổ chức”, các cá nhân sẽ được liên kết với các cá nhân khác theo cả hai loại liên kết: chức

năng mà họ đang đảm nhận và dự án mà họ đang thực hiện trong đó Trong quá trình làm việc, mỗi cá

nhân sẽ có hai người giám sát: giám đốc chức năng và giám đốc dự án Thực tế cho thấy cả hai giám đốc

dự án và chức năng đều có khuynh hướng gia tăng ảnh hưởng Có như vậy là do, ví dụ như: cả hai giám

đốc đều không có quyền quyết định độc lập ngân quỹ, họ không thể độc lập đánh giá và quyết định lương

của nhân viên của mình và cả hai tổ chức không dễ tập hợp lại chung lại với nhau Kết quả là cả hai tổ

chức đều có khuynh hướng muốn chiếm ưu thế

Trang 22

3 Lựa chọn cấu trúc tổ chức:

Sự lựa chọn cấu trúc tổ chức thích hợp nhất phụ thuộc vào những nhân tố nào đặc trưng cho hiệu quả

của tổ chức là quyết định nhất đến thành công của dự án Tổ chức chức năng luôn là tập hợp của các

cá nhân có trình độ chuyên môn hoá cao và thành thạo trong những phạm vi chức năng Tổ chức dự án

thì hướng đến khả năng phối hợp một cách nhanh chóng và hiệu quả giữa các chức năng khác nhau

Ma trận tổ chức, dưới dạng ghép, có khả năng trình bày rõ ràng một số đặc tính quan trọng này

Những câu hỏi hướng dẫn để lựa chọn cấu trúc tổ chức:

a) Tích hợp các chức năng kép quan trọng như thế nào?

b) Mức độ tác động của những lợi thế chuyên nghiệp của chức năng đến sự thành công của công việc?

c) Có thể sử dụng hoàn toàn các cá nhân từ các bộ phận chức năng trong thời gian của dự án không?

d) Tốc độ phát triển sản phẩm quan trọng như thế nào?

THUYẾT TRÌNH VÀ THẢO LUẬN VỀ NHÓM THIẾT KẾ

Trang 23

CHƯƠNG 2 LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM VÀ

QUÁN LÝ DỰ ÁN

Lập kế hoạch cho sản phẩm sẽ bảo đảm rằng dự án phát triển sản phẩm sẽ hỗ trợ cho chiến lược

kinh doanh của công ty và nhắm tới các câu hỏi sau:

- Những dự án phát triển sản phẩm nào sẽ được thực hiện?

- Về cơ bản có sự pha trộn gì của sản phẩm mới, sản phẩm nguyên bản và sản phẩm phát sinh cần

theo đuổi?

- Các dự án khác nhau có quan hệ qua lại gì với nhau về vốn đầu tư?

- Thời gian và trình tự công việc của dự án là gì?

Mỗi dự án đã chọn sẽ được một nhóm phát triển sản phẩm hoàn thành Câu trả lời cho những câu hỏi

phức tạp này được đề cập trong bản nhiệm vụ của nhóm dự án :

Trang 24

- Phân khúc thị trường nào phải được xem xét trong quá trình thiết kế sản phẩm và phát triển

những đặc tính của nó?

- Những công nghệ mới nào (nếu có) có thể đưa vào sản phẩm?

- Mục tiêu của chế tạo và dịch vụ và những rang buộc là gì?

- Mục tiêu tài chính của dự án là gì?

- Ngân sách và khung thời gian cho dự án là gì?

Xem xét tất cả các dự án khả thi có khả năng theo đuổi; quyết định lựa chọn dự án nào khả thi

nhất; và sau đó là khởi đầu mỗi dự án với những nhiệm vụ trọng tâm cụ thể

Đồng thời cũng giới thiệu một quy trình lập kế hoạch bao gồm 5 bước, bắt đầu bằng việc xác định

các cơ hội và kết thúc bằng bản kê nhiệm vụ của nhóm dự án

Trang 25

I Các kiểu dự án phát triển sản phẩm

- Những dự án dựa trên nền tảng mới:

Trong loại dự án này các hoạt động phát triển sản phẩm sẽ tạo ra một nhóm sản phẩm mới dựa trên

cùng nền tảng chung mới Nhóm những sản phẩm này sẽ nhắm đến thị trường và

loại sản phẩm quen thuộc

- Những dự án dựa trên nền tảng của những sản phẩm đang tồn tại:

Dự án này mở rộng nền tảng của các sản phẩm đang tồn tại hướng tới một thị trường quen thuộc tốt

hơn với một hay nhiều sản phẩm mới

- Những dự án cải tiến những sản phẩm đã có:

Nội dung chính của dự án này là thêm vào hoặc sửa đổi một số đặc tính của sản phẩm cũ để phù hợp với hiện

tại và giữ được khả năng cạnh tranh

- Những dự án phát triển sản phẩm về cơ bản hoàn toàn mới:

Dự án này cho ra những sản phẩm hoàn toàn mới hay dựa trên công nghệ chế tạo hoàn toàn mới và giúp hướng

đến thị trường mới chưa quen thuộc Những dự án như vậy sẽ nảy sinh

nhiều rủi ro kinh tế hơn Tuy nhiên, những thành công về lâu dài của công ty phụ thuộc vào những gì học được

thông qua các các dự án quan trọng này

Trang 26

II Các công cụ mô tả công việc

Mô tả các công việc song song hoặc song hành, và phụ thuộc lẫn nhau: thể hiện thông qua các hình

hộp chỉ công việc và các mũi tên chỉ sự phụ thuộc lẫn nhau

Trang 27

Ma trận cấu trúc công việc: để thể hiện và phân tích sự phụ thuộc của các công việc

Ma trận cấu trúc công việc của dự án Kodak Cheetah

Trang 28

Biểu đồ Grantt: mô tả thời gian thực hiện các công việc

Biểu đồ grant cho dự án Cheetah

Trang 29

Biểu đồ PERT: mô tả sự phụ thuộc và trình tự thời gian bằng dự kết hợp các thông tin của ma trận

và biểu đồ Grantt

Biểu đồ PERT cho dự án Cheetah

Trang 30

Đường quyết định:là dãy dài nhất các công việc phụ thuộc nhau Đây là một dãy các công việc mà

thời gian hoàn thành nó sẽ cho biết thời gian ngắn nhất để hoàn thành dự án

Nhiều phần mềm hiện nay cho phép xây dựng được các biểu đồ Grantt và biểu đồ PERT Từ đó các

chương trình này cũng có thể tính ra đường quyết định

THUYẾT TRÌNH CÁCH XÂY DỰNG BIỂU ĐỒ GRANTT VÀ BIỂU ĐỒ PERT BẰNG EXCEL

Trang 31

III Quá trình lập kế hoạch phát triển sản phẩm

Một quy trình lập kế hoạch phát triển sản phẩm bao gồm 5 bước:

- Xác định những cơ hội

- Đánh giá và sắp xếp ưu tiên cho các dự án

- Chỉ định nguồn lực và dự kiến thời gian

- Hoàn tất kế hoạch tiền dự án

- Phản hồi lên kết quả và quá trình

Trình tự của kế hoạch phát triển sản phẩm và bản kê các nhiệm vụ thiết kế hoàn chỉnh được đặt

trước một quy trình phát triển sản phẩm thực tế Mặc dù quy trình lập kế hoạch về cơ bản là hàm

tuyến tính nhưng các hoạt động lựa chọn dự án khả thi và chỉ định nguồn lực là quá trình lặp Lịch

trình và ngân quỹ thực tế thường đòi hỏi phải đánh giá lại sự ưu tiên và tiếp tục quá trình sàng lọc,

lựa chọn các dự án tiềm tàng Do đó, kế hoạch phát triển sản phẩm phải được đánh giá lại và hiệu

chỉnh thường xuyên căn cứ vào những thông tin sau cùng từ các nhóm phát triển sản phẩm, các

phòng thí nghiệm, các bộ phận sản xuất, tiếp thị và dịch vụ

Trang 32

Bước 1: Xác định những cơ hội.

Quy trình lập kế hoạch được bắt đầu bằng việc xác định các cơ hội để phát triển sản phẩm, các cơ

hội này có thể thuộc một trong bốn loại dự án như đã trình bày ở các phần trên Bước này được ví

như là “phễu cơ hội” bởi vì nó có cùng thông tin đầu vào từ mọi phía của công ty Các ý tưởng sản

phẩm mới hay các đặc tính của sản phẩm được thu thập từ rất nhiều nguồn, bao gồm:

• Nhân viên tiếp thị và bán hàng

• Bộ phận nghiên cứu và phát triển công nghệ

• Nhóm phát triển sản phẩm hiện tại

• Bộ phận chế tạo và vận hành

• Khách hàng hiện tại hay khách hàng tiềm năng

• Đối tác thứ ba như: nhà cung cấp, phát minh và các đối tác kinh doanh

Trang 33

Bước 1: Xác định những cơ hội.

Các cơ hội có thể được lựa chọn một cách ngẫu nhiên Tuy nhiên, hãy cố gắng tạo ra cơ hội Việc

nhận ra cơ hội phát triển sản phẩm có liên quan mật thiết đến các hoạt động xác định các nhu cầu

của khách hàng Một số phương pháp tiếp cận các cơ hội phát triển sản phẩm:

• Hồ sơ góp ý, khiếu nại của khách hàng về các sản phẩm hiện tại

• Phỏng vấn những người sử dụng có hiểu biết và chú ý đến những đề nghị đổi mới hay sửa đổi sản

phẩm hiện tại của họ

• Xem xét ảnh hưởng của những khuynh hướng liên quan lối sống, dân chủng học và các công nghệ

của loại sản phẩm hiện thời và cơ hội cho những loại sản phẩm mới

• Thu thập một cách có hệ thống những đề xuất của khách hang hiện tại thông qua lực lượng bán

hàng hoặc hệ thống dịch vụ khách hàng

• Nghiên cứu kỷ sản phẩm của đối thủ cạnh tranh trên cơ sở của phát triển (chuẩn cạnh tranh)

• Theo dõi các tiến bộ về khoa học kỹ thuật và công nghệ để kịp thời chuyển giao từ nghiên cứu vào

phát triển sản phẩm

Trang 34

Bước 2: Đánh giá và sắp xếp ưu tiên cho các dự án.

Bước thứ hai trong qui trình lập kế hoạch cho sản phẩm là lựa chọn những dự án khả thi để theo

đuổi Có bốn tiền đề cơ bản hữu ích trong việc đánh giá và sắp xếp ưu tiên cho các dự án phát triển

sản phẩm mới dựa trên loại sản phẩm hiện có như:

• Chiến lược cạnh tranh

• Phân khúc thị trường

• Xây dựng hành trình cho công nghệ

• Xây dựng sản phẩm nền tảng

• Đánh giá những cơ hội phát triển sản phẩm cơ bản mới

• Cân đối nguồn vốn đầu tư:

Trang 35

Chiến lược cạnh tranh.

Chiến lược cạnh tranh của một tổ chức được định nghĩa là phương pháp tiếp cận chính tới thị trường

và sản phẩm trên cơ sở các đối thủ cạnh tranh Việc lựa chọn những cơ hội để theo đuổi có thể được

định hướng bởi các chiến lược này Những chiến lược đó có thể là:

- Đi đầu về công nghệ: Để thực hiện chiến lược này công ty phải chú trọng vấn đề nghiên cứu và

phát triển công nghệ mới và triển khai các công nghệ mới này vào việc phát triển sản phẩm

- Đi đầu về giá cả: Chiến lược này đòi hỏi công ty phải cạnh tranh về hiệu quả sản xuất thông qua

quy mô kinh tế, sử dụng phương thức sản xuất tốt hơn, nguồn nhân lực giá rẻ, hay quản lý hệ thống

sản xuất tốt hơn Phương pháp thiết kế để chế tạo được chú trọng trong các hoạt động phát triển sản

phẩm dưới chiến lược này

Trang 36

Chiến lược cạnh tranh.

- Tập trung vào khách hàng: Theo chiến lược này thì công ty sẽ xây dựng các mối liên hệ mật thiết

với các khách hàng cũ và mới để có những đánh giá về những thay đổi trong nhu cầu sử dụng và sở

thích của họ Thận trọng thiết kế các nền tảng của sản phẩm tạo điều kiện phát triển nhanh chóng

các sản phẩm phát sinh với các đặc tính mới hay chức năng quan trọng đối với khách hàng Chiến

lược này có thể đưa đến một dòng sản phẩm rộng lớn, đa dạng nhắm vào những nhu cầu của các

loại khách hàng không đồng nhất

- Bắt chước: Cho phép thăm dò những sản phẩm mới nào thành công trên thị trường Khi các cơ hội

tốt được nhận dạng, công ty nhanh chóng tung ra các sản phẩm mới bắt chước các sản phẩm thành

công của đối thủ cạnh tranh Một quy trình phát triển sản phẩm nhanh chóng là thiết yếu để thực

hiện hiệu quả chiến lược này

Trang 37

Phân khúc thị trường:

Phân khúc thị trường cho phép công ty xem xét các hành động của đối thủ cạnh tranh và tăng cường

thế mạnh của các sản phẩm hiện có của mình đối với từng nhóm cụ thể các khách hàng bằng cách

phân các sản phẩm của đối thủ cạnh tranh và của công ty thành các loại, công ty có thể đánh giá

đúng giá trị của các cơ hội nhằm vào các điểm yếu trong dòng sản phẩm của mình cũng như khai

thác các điểm yếu của đối thủ cạnh tranh

Xây dựng hành trình cho công nghệ:

Trong các trường hợp công nghệ thúc đẩy sản xuất, quyết định kế hoạch phát triển một sản phẩm

quan trọng nhất là áp dụng công nghệ cơ bản mới vào dây chuyền sản xuất sản phẩm đó

Trang 38

Trang 39

Lập kế hoạch sản phẩm nền tảng:

Sản phẩm nền tảng là một tập hợp các thành phần cùng tham gia cấu thành trong một nhóm sản

phẩm Trong số đó, các chi tiết và các cụm chi tiết là các thành phần quan trọng nhất Một nền tảng

thực sự có thể cho phép tạo ra nhiều sản phẩm một cách nhanh chóng và dễ dàng, các sản phẩm này

sẽ có các đặc điểm và chức năng phù hợp với loại thị trường cụ thể

Vì những dự án phát triển sản phẩm nền tảng tốn kém tiền của và thời gian từ 2 đến 10 lần so với

những dự án phát triển sản phẩm phát sinh (thế hệ sau) Do đó các doanh nghiệp sẽ không đủ khả

năng để tạo nền tảng mới cho tất cả sản phẩm Quyết định chiến lược trong thời điểm này là có nên

phát triển sản phẩm phát sinh trên cơ sở nền tảng hiện có hay xây dựng một nền tảng hoàn toàn mới

Trang 40

Phát triển sản phẩm cơ bản mới

Chỉ cần thêm vào một số đặc tính mới cho loại sản phẩm đang tồn tại thì công ty sẽ có nhiều cơ hội

trong các thị trường mới hay công nghệ cơ bản mới Mặc dù nguồn đầu tư hiếm hoi để phát triển những

sản phẩm sử dụng công nghệ mới hay phục vụ thị trường mới có rủi ro lớn Nhưng những khoản đầu tư

như vậy là rất cần thiết nhằm làm sống động lại nguồn vốn đầu tư

Một số chỉ tiêu đánh giá những cơ hội phát triển sản phẩm cơ bản mới:

* Quy mô thị trường (số sản phẩm/năm x giá trung bình);

* Tốc độ tăng trưởng của thị trường (phần trăm / năm);

* Mức độ cạnh tranh (số đối thủ cạnh tranh và mặt mạnh của họ);

* Mức độ hiểu biết hiện tại của công ty về thị trường;

* Mức độ hiểu biết hiện tại của công ty về công nghệ;

* Mức độ cân đối với những sản phẩm khác của công ty;

* Mức độ phù hợp với năng lực của công ty;

* Tiềm năng cho những sáng chế, bí quyết nghề nghiệp, hoặc những rào cản cạnh tranh khác;

* Sự tồn tại của một sản phẩm mũi nhọn trong công ty

Tiêu đề	Thiết kế và phát triển sản phẩm
Tác giả	Nguyễn Thanh Nam
Trường học	Đại học Quốc gia TPHCM
Chuyên ngành	Kỹ thuật hệ thống công nghiệp
Thể loại	Giáo trình
Thành phố	TPHCM

Định dạng
Số trang	138
Dung lượng	2,43 MB