HỆ THỐNG NGÂN SÁCH VÀ PHÂN CẤP HỆ THỐNG NGÂN SÁCH VÀ PHÂN CẤP Nội dung Nguyên tắc tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước Khái niệm Sơ đồ tổ chức hệ thống NSNN Cơ cấu t[.]
Trang 1HỆ THỐNG NGÂN SÁCH VÀ PHÂN CẤP
Trang 2Cơ cấu tổ chức NSNN của VN
Mối liên hệ giữa các cấp NSNN
Nguyên tắc tổ chức hệ thống
NSNN
Khái niệm Mục tiêu Vai trò Nguyên tắc cơ bản Nội dung
Năm ngân sách
Trang 3Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN
Trang 4Ngân sách nhà nước là một hệ thống các quan hệ kinh tế trong lĩnh vực phân phối giữa nhà nước với các thành viên trong xã hội Các quan hệ kinh tế thuộc phạm vi ngân sách nhà nước không hoạt động một cách riêng lẻ, rời rạc mà có mối quan hệ ràng buộc, tác động qua lại lẫn nhau tạo thành hệ thống ngân sách nhà nước.
1 Khái niệm tổ chức hệ thống NSNN
Trang 52 Sơ đồ tổ chức hệ thống NSNN
Mô hình nhà
nước
Nhà nước Liên bang
- Mỗi bang đều có một hệ thống pháp luật riêng
- Mỗi bang đều có hệ thống cơ quan Nhà nước riêng
Nhà nước thống
nhất
- Hệ thống cơ quan nhà nước được tổ chức thống nhất
- Hệ thống pháp luật thống nhất
- NS trung ương
- NS địa phương
Trang 63 Cơ cấu tổ chức NSNN của Việt Nam
Trang 74 Mối liên hệ giữa các cấp NSNN
Căn cứ Điều 9 Luật ngân sách nhà nước năm 2015
có quy định về mối quan hệ giữa các cấp ngân sách nhà nước:
Theo đó, mối quan hệ giữa các cấp ngân sách được thể hiện rõ nét qua tính độc lập tương đối và tính phụ thuộc của ngân sách cấp dưới vào ngân sách cấp trên
Trang 8- Ngân sách TW, ngân sách mỗi cấp chính quyền địa phương được phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể.
- Ngân sách TW giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ chi quốc gia, hỗ trợ địa phương
- Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ chi được giao
- Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm, việc quyết định đầu tư các chương trình, dự án sử dụng vốn ngân sách phải bảo đảm trong phạm vi ngân sách theo phân cấp
- Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước thuộc ngân sách cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý nhà nước thuộc ngân sách cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi của mình thì phải phân bổ và giao dự toán cho cơ quan cấp dưới được ủy quyền để thực hiện nhiệm vụ chi đó
Trang 95 Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN
a Nguyên tắc thống nhất
- Về chính trị: + Tổ chức bộ máy chính quyền
+ Ngân sách cấp dưới là bộ phận ngân sách cấp trên
- Về kĩ thuật: + Giảm thiểu biệt lập.
+ Thống nhất hệ thống báo cáo.
Trang 105 Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN
b Nguyên tắc tập trung dân chủ
- Sự tập trung quyền lực của Quốc hội trong việc quyết định Ngân sách nhà nước.
- Sự tập trung quyền lực của chính phủ trong quản
lý ngân sách nhà nước.
- Tính chủ đạo của ngân sách trung ương trong hệ thống ngân sách nhà nước.
Trang 115 Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN
c Nguyên tắc công khai – minh bạch
d Nguyên tắc cân đối
Trang 12Phân cấp quản lý NSNN
Trang 131 Khái niệm
Phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước là việc giải quyết mối quan hệ giữa các cấp chính quyền Nhà nước về vấn đề liên quan đến việc quản lý và điều hành ngân sách Nhà nước.
Trang 14Tạo ra mối liên kết đồng thuận
Trang 153 Vai trò
a, Vai trò của phân cấp quản lý Ngân sách nhà nước
Đối với quản lý hành
Trang 16- Phân cấp quản lý NSNN là cách tốt nhất để gắn các hoạt động của ngân sách nhà nước với các hoạt động kinh tế, xã hội.
Là một giải pháp quan trọng trong quản lý NSNN
Trang 174 Nguyên tắc cơ bản trong phân cấp quản lý NSNN
Một là, phù hợp với phân cấp quản lý
kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh
của nhà nước và năng lực quản lý của
mỗi cấp trên địa bàn.
Trang 18- Phân cấp quản lý ngân sách của các cấp chính quyền không tách rời phân cấp quản lý kinh tế – xã hội Mỗi đơn vị hành chính có chức năng và nhiệm vụ quản lý kinh tế – xã hội theo phân cấp phù hợp với đặc điểm của mỗi cấp chính quyền
- Thực trạng kinh tế mỗi địa phương sẽ quyết định đến nguồn lực tài chính ở địa phương đó Phân cấp nguồn lực tài chính ở mỗi địa phương phải quan hệ chặt chẽ với phân cấp quản lý kinh tế – xã hội trên địa bàn.
Trang 19Khi phân cấp nguồn thu chú trọng khả năng đáp ứng nhu cầu chi tại chỗ, khuyến khích khai thác thu và phải phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng vùng
+ Phân cấp tối đa nguồn thu trên địa bàn để bảo đảm nhiệm vụ chi được giao; hạn chế bổ sung từ ngân sách cấp trên.
+ Hạn chế phân cấp cho nhiều cấp ngân sách đối với các nguồn thu
có quy mô nhỏ.
+ Bảo đảm tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu cho ngân sách cấp mình.
Trang 204 Nguyên tắc cơ bản trong phân cấp quản lý NSNN
Hai là, đảm bảo vai trò chủ đạo của
Trung ương và vị trí độc lập của ngân
sách địa phương trong hệ thống NSNN
thống nhất .
Trang 21- Ngân sách trung ương ngoài việc thực hiện các nhiệm vụ lớn, quan trọng như quốc phòng, an ninh, ngoại giao, đầu tư phát triển còn phải tổ chức quản lý và điều tiết mọi hoạt động kinh tế, thực hiện ổn định kinh tế vĩ mô
- Để thực hiện nhiệm vụ, mỗi cấp chính quyền cần có trong tay nguồn lực tài chính nhất định.
- Ngân sách các cấp chính quyền địa phương phải nâng cao tính chủ động sáng tạo trong việc phân bổ, khai thác tiềm năng thế mạnh của địa phương, làm cho nguồn lực tài chính quốc gia thêm dồi dào
Trang 224 Nguyên tắc cơ bản trong phân cấp quản lý NSNN
Ba là, đảm bảo nguyên tắc công bằng
trong phân cấp quản lý NSNN Đảm bảo
tính cân đối giữa thu nhập quốc dân sản
xuất và thu nhập quốc dân sử dụng trên
từng vùng, từng địa phương
Trang 23Để giảm bớt khoảng cách giàu, nghèo giữa các vùng, các địa phương, trong quá trình phân cấp cần được sử dụng phương pháp điều hoà ngân sách.
Trang 255 Nội dung phân cấp quản lý NSNN
a Nội dung phân cấp quản lý NSNN
- Nội dung thứ nhất: Phân cấp các vấn đề liên quan
đế quản lý, điều hành ngân sách nhà nước từ trung ương đến địa phương
- Nội dung thứ hai: Phân cấp về các vấn đề liên quan
đến nhiệm vụ quản lý và điều hành ngân sách nhà nước
Trang 265 Nội dung phân cấp quản lý NSNN
b Đối với các khoản thu NSNN
Thu ngân
sách nhà
nước
Các khoản thu từ thuế
Thuế trực thuThuế gián thu
Các khoản thu ngoài thuế
Phí
Lệ phí
Các khoản thu
từ hoạt động kinh tế
Trang 27Hiện nay, theo Luật NSNN sửa đổi, việc phân chia nội dung thu NSNN theo cơ chế:
- Mỗi cấp ngân sách đều có các khoản thu được hưởng 100% Như vậy, có thể giúp chính quyền địa phương chủ động bố trí cân đối ngân sách cấp mình
- Các khoản thu được phân chia theo tỷ lệ điều tiết giữa các cấp ngân sách
- Tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách từng tỉnh do Chính phủ quyết định.
Trang 28ngoài Thu sử dụng vốn ngân sách
Trang 29Việc xác định tỷ lệ phần trăm phân chia được thực hiện như sau:
Trang 30Ngân sách trung ương Ngân sách địa phương
- Thuế xuất, nhập khẩu
- Thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ một số mặt hàng,
dịch vụ)
- Thuế thu nhập doanh nghiệp của đơn vị hạch
toán toàn nghành
- Thu từ dầu khí
- Thu nhập từ vốn góp của nhà nước, tiền thu
hồi vốn của nhà nước từ các cơ sở kinh tế
- Các khoản do Chính phủ vay, viện trợ không
hoàn lại của Chính phủ các nước
- Các khoản phí, lệ phí theo quy định
- Thu kết dư NSTW
- Các khoản thu khác
- Tiền cho thuê đất
- Tiền cho thuê và bán nhà thuộc
sở hữu Nhà nước
- Lệ phí trước bạ
- Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết
- Viên trợ không hoàn lai
- Các khoản phí, lệ phí theo quy định
Trang 31Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa NSTW và ngân sách tỉnh.
- Thuế GTGT (trừ thuế GTGT hàng nhập khẩu và hoạt động sổ xố kiến thiết)
- Thuế thu nhập doanh nghiệp (trừ các đơn vị hạch toán toàn ngành
và hoạt động xổ số kiến thiết)
- Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
- Thuế chuyển thu nhập ra nước ngoài
- Thu từ sử dụng vốn ngân sách của các DNNN
Trang 32Các khoản thu phân chia giữa tỉnh, huyện, xã
- Thuế chuyển quyền sử dụng đất
- Thuế nhà đất
- Thuế sử dụng đất nông nghiệp
- Thuế tài nguyên
- Thuế tiêu thụ đặc biệt với hàng sản xuất trong nước thu vào vàng mã, kinh doanh vũ trường,… tỷ lệ phân chia do UBND tỉnh quy định
Trang 335 Nội dung phân cấp quản lý NSNN
c Đối với các khoản chi Ngân sách nhà nước
- Chi ngân sách nhà nước là số tiền mà Nhà nước chi từ quỹ ngân sách để thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình
- Gồm: Chi thường xuyên, Chi đầu tư phát triển
Trang 34- Sự khác nhau cơ bản: Chi thường xuyên có tính chất tiêu hao trực tiếp Còn chi đầu tư phát triển có tính chất thu hồi trong những điều kiện nhất định.
- Theo thứ tự ưu tiên thì chi thường xuyên được ưu tiên
trước hết, sau đó mới đến chi đầu tư phát triển
Trang 35Phân cấp nhiệm vụ chi ngân sách trung ương và ngân sách tỉnh.
Lĩnh vực Ngân sách trung ương Ngân sách tỉnh
1.Chi xây dựng cơ bản-
Các công trình kinh tế then
có khả năng thu hồi vốn do trung ương quản lý Các xí nghiệp trong và ngoài nước
do trung ương quản lý Hầu hết NSTW đảm nhận chi trả nợ nước ngoài.
NSĐP đảm nhận các công trình hạ tầng cơ sở do địa phương quản lý Các xí nghiệp do địa phương quản
lý Trả nợ trong nước, địa phương đảm nhận phần huy động xây dựng cơ sở
hạ tầng.
Trang 366 Năm Ngân sách
- Năm Ngân sách (Fiscal Year) là thời gian công tác
kế hoạch thu, chi của một doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia Năm ngân sách ở Mỹ còn được gọi là năm thuế
- Ở Việt Nam, theo điều 14 Luật Ngân sách Nhà nước 2015, năm ngân sách bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12 của năm dương lịch