Bài 3 ctst thực hành tiếng việt văn 10

Hoạt động khởi động Hãy so sánh hiện tượng lặp trong đoạn văn 1 và câu 2: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.. Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất th

Thực hành tiếng Việt Lỗi dùng từ và

cách sửa lỗi dùng từ

Hoạt động khởi động

Hoạt động khởi động

HS hoàn thành PHT số 1

Hoạt động khởi động

  Hãy so sánh hiện tượng lặp trong đoạn văn (1) và câu (2):

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.

Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian.

Cách sửa

  (1)Ngày mai, chúng em sẽ đi thăm quan Viện bảo tàng của tỉnh.

(2)Ông hoạ sĩ già nhấp nháy bộ ria mép quen thuộc.

Cách sửa

Hoạt động khởi động

Lỗi lặp,

thừa từ ngữ

Hãy so sánh hiện tượng lặp trong đoạn văn (1) và câu (2):

(1) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!

(2) Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian

Cách sửa

– Ở trường hợp (1), lặp được sử dụng có chủ đích, từ “tre” được điệp lại 7 lần là phép lặp nhằm làm tạo nhịp điệu cho lời văn, gợi hình ảnh, nhấn mạnh sức mạnh của tre Ở trường hợp (2), lặp là lỗi lặp thừa từ ngữ (truyện dân gian) làm cho câu văn rườm rà, gây cảm giác nặng nề

+ Bỏ từ ngữ lặp, viết lại câu, ví dụ: Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc; hay Em rất thích đọc truyện dân gian vì loại truyện này có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo

+ Thay thế từ ngữ lặp bằng các đơn vị đồng nghĩa, ví dụ: Truyện dân gian có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc thể loại này

Hình thành kiến thức

1 Tìm hiểu lý thuyết – Lỗi dùng từ và cách sửa

01

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu và phân tích các lỗi dùng từ, cách sửa trong phần Tri thức Ngữ văn

02

Gv phát PHT số 2 để học sinh tìm thêm các ví dụ

về lỗi dùng từ và đề xuất cách sửa

1 Tìm hiểu lý thuyết – Lỗi dùng từ và cách sửa

Truyện thần thoại có rất nhiều yếu tố tưởng tượng kì thú nên em rất thích đọc thể loại này.

b) Lỗi dùng từ không đúng hình thức ngữ âm

Ví dụ

Anh ấy đã kịp thời

khắc phục những thiếu

xót của mình.

Cách sửa

Sửa lại cho từ cho đúng với hình thức ngữ

âm Trong câu trên, chúng ta phải dùng từ

“thiếu sót”.

c) Lỗi dùng từ không đúng nghĩa

dụ trên, chúng ta thay từ “truyền tụng” bằng

“truyền đạt”.

d) Lỗi dùng từ không phù hợp với khả năng kết hợp

tâm”: Chúng tôi rất quan

tâm đến vấn đề ô nhiễm môi

trường.

b) Lỗi dùng từ không phù hợp với kiểu văn

bản

Ví dụ

Trong bản kiểm điểm,

học sinh viết: Nhỏ Lan

đã méc cô giáo vụ em và

Nam gây lộn trong giờ

giải lao. Trong câu trên,

Hoạt động luyện tập

Hoạt động luyện tập

HS làm bài số 1 trang 71( thảo luận nhóm đôi)

1 Bài tập 1

Câu a

Lỗi dùng từ không đúng với hình thức

ngữ âm Từ “chín mùi” thay bằng

“chín muồi”.

Lỗi trong câu

Cách sửa

1 Bài tập 1

Câu b

Lỗi dùng từ không đúng với khả năng kết

hợp Từ “giấu giếm” không

1 Bài tập 1

Câu c

Lỗi dùng từ không đúng với hình thức

ngữ âm Từ “thăm quan” thay

bằng “tham quan”.

Lỗi trong câu

Cách sửa

duyên thứ hai bằng từ khác tương ứng về mặt nghĩa: bài thơ, tác phẩm.

Lỗi trong câu

Cách sửa

Hoạt động luyện tập

GV phát PHT số 3 (bài 2)

và PHT số 4 (Bài 3)

2 Bài tập 2

A

B

Đề đạt Trình bày ý kiến nguyện vọng lên cấp trên.

- Cô ấy làm bộ như không thèm để ý đến sự có mặt của tôi.

- Mai Hoa là một cô gái đẹp và thích làm dáng

- Mặc dù bộ bàn ghế không phải hàng quý hiếm nhưng chủ cửa hàng vẫn làm cao không bán nó

b Nhẹ nhàng,

nhè nhẹ, nhẹ

nhõm

- Lời mẹ nói nhẹ nhàng giúp tôi hiểu ra lỗi lầm.

- Gió thổi nhè nhẹ trên tán cây.

- Sau khi làm xong bài thi tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn

- Đó là một bông hoa nho nhỏ trên mặt hồ.

- Dù chỉ là một món quà nhỏ nhoi nhưng Lan cảm thấy rất vui

- Hắn ta là một kẻ nhỏ nhen, ích kỷ

- Cô ấy rất quan tâm đến nhân viên của mình ngay từ những việc nhỏ nhặt nhất.

Hoạt động vận dụng

Hoạt động vận dụng

Viết một đoạn văn hoặc một bài thơ ngắn về vẻ đẹp của một dòng sông nơi em đang sống hoặc đã từng biết, trong

đó có sử dụng các từ láy vè biện pháp tu từ

Hoạt động vận dụng

Viết đoạn văn, đọc lại, chỉnh sửa (ở nhà).

Bước 3

Bước 2

Xác định đề tài cho đoạn văn dựa trên một số câu hỏi gợi ý sau: Niềm giao cảm với thiên nhiên và con người là gì? Những biểu hiện của niềm giao cảm với thiên nhiên và con người trong cuộc sống?

Hoạt động vận dụng

Thiên nhiên là cội nguồn của sự sống, là ngôi nhà chung của tất cả chúng ta Thiên nhiên cung cấp cho chúng ta mọi điều kiện sống, giúp con người sinh tồn và phát triển Thiên nhiên còn mang lại cho con người vẻ đẹp, để con người tận hưởng cuộc sống tốt lành, thơi thả tâm hồn sau những công việc đầy khó nhọc Bởi thế, từ xã xưa, con người luôn dành cho thiên nhiên một tình yêu lớn Yêu cuộc sống tự nhiên chính là sự gắn bó, sống hòa hợp với thiên nhiên, yêu quý và giữ gìn thiên nhiên ở xung quanh mình Con người từ lâu đã dành cho thiên nhiên một tình yêu lớn Vẻ đẹp của thiên nhiên đi vào nghệ thuật thi ca, hội họa, âm nhạc, nâng đỡ và dìu dắt cảm xúc của con người Lối sống hòa hợp, tôn trong thiên nhiên của người xưa là một mẫu mực của tình yêu thiên nhiên thiết tha Thế nhưng, ngày nay, thiên nhiên đang bị hủy hoại nghiêm trọng bởi con người, gây nên những hậu quả nặng nề đến đời sống của toàn nhân loại Mẹ thiên nhiên đang bị xúc phạm và con người phải gánh lấy hậu quả do những hành động nông nổi của chính mình hãy nhớ rằng mỗi mầm xanh là một nguồn sống đáng quý, mỗi dòng nước chảy mang theo nguồn năng lượng sinh tồn Hãy biết bảo vệ lấy nó Bảo vệ thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống chính mình, bảo vệ sự sống trên trái đất Hãy tập cách tôn trọng và sống hài hòa với thiên nhiên

để cuộc sống ngày càng đẹp tươi.

Gợi ý