-Thành ngữ “Chuyển núi dời sông” - Ý nghĩa: Những việc lớn lao, vĩ đại.. Giờ đây, công chúa là một chị phụ bếp, thôi thì thượng vàng hạ cám, việc gì cũng phải làm.. Giờ đây, công chúa
Trang 1Thực hành tiếng Việt trang 10
* Thành ngữ
Câu 1 (trang 10 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2 ):
Chỉ ra và giải nghĩa thành ngữ trong các câu sau:
a Tất cả những cái đó cám dỗ tôi hơn là quy tắc về phân từ, nhưng tôi cưỡng lại được, và ba chân bốn cẳng chạy đến trường
(An-phông-xơ Đô-đê (Alphonse Daudet), Buổi học cuối cùng)
b Lại có khi tôi cảm thấy mình dũng mãnh đến nỗi dù có phải chuyển núi dời sông tôi cũng sẵn sàng
(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)
Trả lời:
a – Thành ngữ: “Ba chân bốn cẳng”
- Ý nghĩa: Thể hiện sự vội vã tất tưởi để chạy đến trường
b -Thành ngữ “Chuyển núi dời sông”
- Ý nghĩa: Những việc lớn lao, vĩ đại
Câu 2 (trang 11 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2 ):
Thử thay thành ngữ (in đậm) trong các câu sau bằng từ ngữ có ý nghĩa tương đương, rồi rút ra nhận xét:
a Thành ra có bao nhiêu gỗ hỏng bỏ hết và bao nhiêu vốn liếng đi đời nhà ma sạch
(Đẽo cày giữa đường)
b Giờ đây, công chúa là một chị phụ bếp, thôi thì thượng vàng hạ cám, việc gì
cũng phải làm
(Vua chích choè)
Trả lời:
a đi đời nhà ma → mất hết
Thành ra có bao nhiêu gỗ hỏng bỏ hết và bao nhiêu vốn liếng mất hết sạch
b thượng vàng hạ cám → những thứ tầm thường, rẻ rúng
Trang 2Giờ đây, công chúa là một chị phụ bếp, thôi thì những thứ tầm thường, rẻ rúng,
việc gì cũng phải làm
→ Việc sử dụng những từ ngữ tương đương khiến ý nghĩa của câu không thay đổi Tuy nhiên, việc sử dụng thành ngữ sẽ khiến cho câu văn trở nên bóng bẩy hơn và gợi nhiều liên tưởng độc đáo
Câu 3 (trang 11 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2 ):
Nhận xét về việc sử dụng thành ngữ đẽo cày giữa đường ở hai trường hợp sau:
a Anh làm việc này chắc nhiều người góp cho những ý kiến hay Khác gì đẽo cày giữa đường
b Chín người mười ý, tôi biết nghe theo ai bây giờ? Thật là đẽo cày giữa đường
Trả lời:
a Sử dụng thành ngữ “Đẽo cày giữa đường” là không hợp lí Thành ngữ này chỉ
nên sử dụng trong trường hợp gặp các luồng ý kiến trái chiều, không biết nghe theo bên nào Tuy nhiên ở ví dụ a thì gặp những ý kiến hay nên sử dụng thành ngữ này
là bất hợp lí
b Sử dụng thành ngữ “đẽo cày giữa đường” trong trường hợp này là hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh
Câu 4 (trang 11 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2 ):
Hãy đặt 4 câu, mỗi câu sử dụng một trong số các thành ngữ sau:
a Học một biết mười
b Học hay, cày biết
c Mở mày mở mặt
d Mở cờ trong bụng
Trả lời:
a Lan đúng là học một biết mười, xứng đáng làm lớp trưởng lớp mình
b Cậu ấy cái gì cũng giỏi, đúng là học hay cày biết
c Chắc hẳn, bố mẹ sẽ “mở mày mở mặt” vì cậu ấy lắm
Trang 3d Khi nghe tin mẹ tôi khỏi bệnh, tôi như được “mở cờ trong bụng’