3 bài 8 kntt thực hành tiếng việt

Nếu không có từ chả nhẽ Ý nghĩa không đổi -> nó không nằm trong cấu trúc câu, không trực tiếp nêu sự việc trong câu mà chỉ thể hiện đánh giá đối với người, sự việc được nói đến trong câu

Thực hành tiếng Việt

CÁC THÀNH PHẦN

BIỆT LẬP

Hoạt động khởi động

Hoạt động khởi động

sau

PHIẾU HỌC TẬP

Họ t ên: Lớp:

Xác định thành phần câu trong đoạn văn sau: “Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được đúng lắm Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đổ đốn đến thế được.” (Làng- Kim Lân)

-Chủ ngữ:

-Vị ngữ:

-Thành phần khác (gọi tên thành phần: khởi ngữ, trạng ngữ, bổ ngữ )

Hoạt động khởi động

Hoạt động khởi động

Vậy từ chả nhẽ là thành phần gì của câu? Thành phần ấy

có tác dụng gì? Dấu hiệu nhận biết như thế nào?

Hình thành kiến thức

I Tri thức Tiếng Việt

01

Xét ví dụ: Câu văn:

Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đổ đốn đến thế được

02

Gv phát PHT số 2

để học sinh tìm hiểu về ví dụ và rút

ra khái niệm thành phần biệt lập.

1 Khái niệm

Từ chả nhẽ

=> thể hiện thái độ tin cậy thấp.

a Xét ví dụ: Câu văn: Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đổ đốn đến thế được

Nếu không có từ chả nhẽ

Ý nghĩa không đổi -> nó không nằm trong cấu trúc câu, không trực tiếp nêu sự việc trong câu mà chỉ thể hiện đánh giá đối với người, sự việc được nói đến trong câu.

Hình thành kiến thức

Theo em hiểu, thành phần biệt lập

là gì?

hình như

2 Các thành phần biệt lập

01

Hoàn thành phiếu học tập

02

Nhận xét các đặc điểm của các thành phần biệt lập trong ví dụ

c.Chà, con bé đó biết cả nấu ăn đấy!

d.“Trời ơi, chỉ còn có năm phút”

PHIẾU HỌC TẬP

Họ t ên: Lớp:

a.Hôm nay, cậu mặc cái áo này cũng đẹp đấy.

=> “cũng” thể hiện thái độ bình thường khi nhìn nhận về chiếc áo.

b Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được nên anh phải cười vậy thôi.

Þ “Có lẽ” là tình thái từ thể hiện mức độ tin cậy vào sự việc xảy ra thấp

Nhận xét

Nội dung Thành phần tình thái Thành phần cảm thán

Vị trí linh hoạt đầu, giữa thường đứng đầu

câu

Từ ngữ Các từ tình thái như:

hình như, dường như, có lẽ, …

Ý nghĩa

các từ ngữ cảm thán như: Chao ôi, Trời

ơi, Ôi…

được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

bộc lộ tâm lí của người viết

Hình thành kiến thức

Từ những hiểu biết trên, em hãy cho biết thế nào là thành phần tình thái, thế nào là thành phần cảm thán?

2 Các thành phần biệt lập

.

Thành phần tình

thái

.

Thành phần cảm

thán

a Thành phần tình thái

.

Thành phần tình thái: thành phần thể hiện thái độ, cách đánh giá của ngưòi nói (người viết) đối với sự việc được nói

tới trong câu

a Thành phần tình thái

Chắc chắn tất cả đám học sinh chúng tôi đứa nào cũng yêu mến thầy vì tấm lòng nhân từ, vì những ý nghĩ tốt lành, vì những ước mơ của thầy về tương lai chúng tôi

(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)

Hoạ sĩ còn đang nheo mắt cố đọc tên các sách trên giá thi cô gái đã bước tới, dường như làm việc ấy hộ bố

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

a Thành phần tình thái

Chắc chắn tất cả đám học sinh chúng tôi đứa nào cũng yêu mến thầy

vì tấm lòng nhân từ, vì những ý nghĩ tốt lành, vì những ước mơ của thầy về tương lai chúng tôi

(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)

-> Chắc chắn là thành phần tình thái, thể hiện sự đánh giá về tính

chính xác của thông tin dược nói tới trong câu

Hoạ sĩ còn đang nheo mắt cố đọc tên các sách trên giá thi cô gái đã

bước tới, dường như làm việc ấy hộ bố.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

-> Dường như là thành phần tình thái thể hiện ý không chắc chắn.

b Thành phần cám thán

.

Thành phần cảm thán: thành phần được dùng để bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói, người viết (vui, buồn, ngạc nhiên, tức giận, )

b Thành phần tình thái

Ví dụ:

a Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành được sáng tác còn là một chặng đường dài (Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

b ơ, cái bà này! Sao bà cứ cuống quýt lên vậy? (Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

b Thành phần tình thái

Ví dụ:

a Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội

hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành được sáng tác còn là một chặng đường dài

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

-> Chao ôi là thành phần cảm thán bộc lộ sự xúc động.

b ơ, cái bà này! Sao bà cứ cuống quýt lên vậy?

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi) -> ơ là thành phần cảm thán bộc lộ sự ngạc nhiên

Hoạt động luyện tập

phải là trời một đêm trăng, mà

phải là trời một buổi chiều

chắc hẳn: thể hiện thái độ chắc chắn với nội dung được nhắc đến trong câu

.

Thành phần tình thái

1 Bài tập 1

Câu b

Mà tôi nhớ một cái gì đấy, hình

như mẹ tôi, cái cửa sổ, hoặc

những ngôi sao to trên bầu trời

thành phố Phải, có thể là những

cái đó,

hình như: thể hiện thái độ phỏng đoán không chắc chắn

.

Thành phần tình thái

Thành phần tình thái

Bài tập 2

Tìm 3 - 5 từ chỉ thái độ, cách đánh giá của người nói về mức

độ tin cậy của sự việc được nói tới Sắp xếp chúng theo trình tự tăng dần độ tin cậy và đặt một

câu với mỗi từ đó

2 Bài tập 2

- 3 – 5 từ chỉ thái độ, cách đánh giá của người nói về mức độ tin cậy (theo trình tự tăng dần) của

sự việc được nói tới: có vẻ như - chắc - chắc chắn…

2 Bài tập 2

- Đặt câu:

1 Có vẻ như cậu bé đang rất buồn.

2 Chắc chiều nay sẽ mưa đấy.

3 Tôi chắc chắn sẽ được học

sinh giỏi năm học này.

Bài tập 3

Câu a

Trời ơi, ước gì thầy

Đuy - sen là anh ruột

xúc thán phục và cầu khẩn ước gì thầy Đuy-sen là anh ruột của mình

.

Thành phần cảm thán

Bài tập 3

Câu b

Má tôi cũng coi nó là gió Tết,

nghe gió, má thuận miệng hát

"Cấy rồi mùa qua sông cấy

mướn Ông trời ổng thổi ngọn

chướng buồn cha chả là

buồn " rồi thở dài cái thượt "Ứ

hự, lụi hụi mà hết năm"

ứ hự: bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng và tiếc rẻ thời gian đã qua

.

Thành phần cảm thán

Hoạt động vận dụng

Hoạt động vận dụng

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu cảm nhận của em về hình ảnh mùa thu trong đoạn thơ sau

và có sử dụng thành phần biệt lập:

“Em không nghe rừng thu.

lá thu kêu xào xạc, con nai vàng ngơ ngác đạp trên lá vàng khô?”

(Lưu Trọng Lư)

Hoạt động vận dụng

Viết đoạn văn, đọc lại, chỉnh sửa (ở nhà)

Bước 3

Bước 2

Xác định đề tài cho đoạn văn:

cảm nhận về mùa thu

CHÂN THÀNH CẢM

ƠN!