Tìm nghiệm duy nhất đó c Tìm m để phương trình trên có một nghiệm bằng 2.. Chứng minh rằng phương trình luôn có hainghiệm phân biệt với mọi m... Điều kiện để phương trình có hai nghiệm p
Trang 1CHUYÊN ĐỀ: TAM THỨC BẬC HAI ĐỒ THỊ HÀM SỐ
Bài 1: Điều kiện có nghiệm của phương trình bậc hai ax2bx c 0
A Kiến thức cần nhớ
*) Biện luận nghiệm của phương trình bậc hai ax2bx c 0
+ Phương trình có hai nghiệm phân biệt b2 4ac 0
Trang 3Cho phương trình m1x2 2x 3 0 (m là tham số)
a) Tìm m để phương trình trên có nghiệm
b) Tìm m để phương trình trên có nghiệm duy nhất Tìm nghiệm duy nhất đó
c) Tìm m để phương trình trên có một nghiệm bằng 2 Khi đó hãy tìm nghiệm còn lại (nếucó)
Trang 4Khi đó để phương trình có nghiệm thì
2 ' 3 2 0
m
thì phương trình có nghiệm
b) Với m 1 thì phương trình có nghiệm duy nhất
3 2
x
Với m 1, để phương trình có nghiệm duy nhất thì
2 ' 3 2 0
x y x
x
Trang 5
Do P nguyên nên P 12 bằng 0 hoặc 1.
+ Nếu P12 0 P 1 x1 (không thỏa mãn điều kiện xác định)
Trang 6Vì a b c, , là độ dài bâ cạnh của tam giác nên a b c 0,a b c 0,a b c 0,a b c 0
Do đó 0 Vậy phương trình vô nghiệm
Trang 7- Nếu a b c 0 x 1 là nghiệm của phương trình
- Nếu a b c 0 x 1 là nghiệm của phương trình
Trang 8a) Chứng minh rằng phương trình luôn có 2 nghiệm phân biệt với mọi m
b) Tìm m để phương trình có 2 nghiệm x x1 , 2 thỏa mãn
Từ giả thiết x x1 , 2 là 2 nghiệm của phương trình x2 2mx m 1 x2 2mx m 1 0
(P) cắt (d) tại 2 điểm phân biệt khi phương trình (*) có 2 nghiệm phân biệt
Trang 91) Tìm a để đường thẳng (d) cắt (P) tại hai điểm A B,
2) Gọi x x A, B là hoành độ của hai điểm A B, Tìm GTNN của
Trang 106 4 3 2.8 17
80 5.8 4 3 2.8
Trang 11Cho phương trình x2 2m1x m 2 2 0 Tìm m để phương trình có hai nghiệm x x1 ; 2thỏa mãn hệ thức 3x x1 2 5x1 x2 7 0
Bài 9:
Trang 12Cho phương trình x2 5x m 2 0 (m là tham số)
a) Giải phương trình khi m 12
b) Tìm m để phương trình có hai nghiệm phân biệt x x1 ; 2 thỏa mãn 1 2
Phương trình đường thẳng đi qua điểm I0;1 có hệ số góc có dạng y ax 1 d
Xét phương trình hoành độ giao điểm của d và P là: x2 ax 1 x2 ax1 0 *
Đường thẳng d cắt P tại hai điểm phân biệt khi và chỉ khi phương trình (*) có hainghiệm x x1 , 2 a2 4 0 (luôn đúng)
Khi đó tọa độ các giao điểm là 2 2
Trang 13x2 x12 1 x1 x22 40 x1 x22 4x x1 2 1 x1 x22 40 2
Thay (1) và (2) ta được a2 4 1 a2 40 a4 5a2 36 0 a 2
Vậy phương trình đường thẳng cần lập là y2x1 và y2x1
Bài 3: Hệ không đối xứng giữa các nghiệm
Bài 1: Phú Thọ, năm học 2016Cho phương trình x2 2x m 5 0 Tìm m để phương trình có hai nghiệm x x1 , 2 thỏa mãnđiều kiện 2x1 3x2 7
Trang 14Bài 2:
Cho phương trình x2 2m1x 2m0 Chứng minh rằng phương trình luôn có hainghiệm phân biệt với mọi m Gọi x x1 , 2 là hai nghiệm của phương trình, tìm tất cả các giátrị của m sao cho x12x1 x2 5 2m
Trang 15Cho phương trình x22m1x m 2 3 0 1 (m là tham số)
1) Giải phương trình (1) với m 2
2) Tìm m để phương trình (1) có hai nghiệm x x1 , 2 sao cho x12x22 4
Kết hợp với điều kiện m 2 suy ra m 1 là giá trị cần tìm
Bài 5: Nam Định, năm học 2016
Trang 16Cho phương trình x2 2 2 m1x4m2 2m 3 0 (m là tham số)
1) Giải phương trình với m 1
2) Tìm các giá trị của m để phương trình có hai nghiệm phân biệt x x1 , 2 thỏa mãn
Cho phương trình x2 2x m 22m0 1 , m là tham số
1) Giải phương trình (1) khi m 1
2) Xác định m để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt x x1 , 2 thỏa mãn điều kiện
Trang 173 2
Trang 18Khi đó theo Viét ta có
m
m m
1 2
Trang 20Điều kiện để phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Trang 22Bài 4: Biện luận dấu của nghiệm
Phương trình ax2 bx c 0 có hai nghiệm x x1 , 2
Cho phương trình ax2 bx c 0 (1)
1) Phương trình (1) có hai nghiệm cùng dấu
0 0
2) Phương trình (1) có hai nghiệm trái dấu P 0
3) Phương trình (1) có hai nghiệm dương
0 0 0
P S
P S
b) Hai nghiệm dương phân biệt
c) Hai nghiệm âm phân biệt
Trang 23Bài 2:
Cho Parabol P y x: 2 và đường thẳng y5x 3m1 Tìm m để Parabol cắt đường thẳngtại hai điểm phân biệt A B, nằm ở
a) Hai nửa mặt phẳng khác nhau có bờ là trục Oy
b) Nằm cùng ở nửa mặt phẳng bên trái trục Oy
c) nằm cùng ở nửa mặt phẳng bên phải trục Oy
a) Hai điểm A B, nằm hai nửa mặt phẳng khác nhau bờ Oy x x A, B trái dấu
Để phương trình (*) có hai nghiệm x x A, B trái dấu
1 0
3
b) A B, nằm cùng nửa bên trái trục Oy x x A, B cùng âm
c) Điều kiện x x A, B cùng dương
Bài 3:
Cho phương trình m1x2 2m 1x m 2 0 Tìm m để phương trình có
a) Hai nghiệm trái dấu
b) Hai nghiệm âm phân biệt
c) Hai nghiệm dương phân biệt
m b
S
m P m
Trang 24Để phương trình đã cho có bốn nghiệm phân biệt thì phương trình t2 6t m 0 có hai
nghiệm dương phân biệt
Trang 25b) Tìm m để phương trình có hai nghiệm trái dấu
c) Tìm m để phương trình có hai nghiệm cùng âm
Lời giải
a) Ta có ' m12 3 m m2 m 4 0 m
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt với mọi m
b) Phương trình có hai nghiệm trái dấu P 0 3 m 0 m 3
c) Phương trình có hai nghiệm cùng âm
Vậy phương trình có hai nghiệm x1 1; x2 m 4
Khi đó để phương trình có ít nhất một nghiệm không âm thì m 4 0 m 4
Trang 26Bài 5: Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Trang 27Cho phương trình x2bx c 2 0 với b c, nguyên có nghiệm kép x 0 2 Tìm GTNN của
Cho phương trình x2 mx m 1 0 Gọi x1 và x2 là các nghiệm của phương trình Tìm giá
trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của biểu thức
Trang 28Phương trình có hai nghiệm vì
Dấu “=” xảy ra khi m 1 0 m 1
Vậy giá trị lớn nhất của B là 1 khi m 1
Cách 1: Đưa về phương trình bậc hai với ẩn là m và B là tham số, ta sẽ tìm điều kiện chotham số B để phương trình đã cho luôn có nghiệm với mọi m
2 2
Trang 292 1 0
1 2
Điều kiện để phương trình có hai nghiệm là b2 4ac 0
Gọi hai nghiệm của phương trình đã cho là x1 x2, theo định lí Viét ta có
x x a
Trang 30 phương trình (1) luôn có hai nghiệm phân biệt
Dấu “=” xảy ra 2m 1 1 0 m0 (thỏa mãn điều kiện)
Vậy m 0 là giá trị cần tìm Khi đó P min 3
Trang 31Bài 6: Nghiệm chung của hai phương trình
Trang 32Vậy ít nhất một trong hai phương trình ban đầu phải có nghiệm.
+ TH2: x 0 1 là nghiệm chung của hai phương trình m 3 0 m 3
b) Nếu 2 phương trình có nghiệm và có cùng tập nghiệm hai phương trình có nghiệmchung
Thay m 3 vào phương trình (2) x2 2x 1 0 x 1
Như vậy 2 phương trình không tương đương
3
1 4
Trang 33Giả sử hai phương trình có nghiệm chung là x0
2
0 0 2
1 0 1 0 1
0
* 0
1 0 1 0 1
0
2 0
Mặt khác theo Viét từ phương trình (1) ta có x x1 2 bc
Mà x1 c x2 b, tức là phương trình (1) luôn có nghiệm nữa là x b
Tương tự phương trình (2) còn có nghiệm nữa là x a
Theo Viét đảo, a và b là hai nghiệm của phương trình x2 a b x ab 0 x2cx ab 0
Bài 5:
Trang 34Cho phương trình bậc hai 2bx c 0 có một nghiệm dương x1 Chứng minh phươngtrình cx2bx a 0 cũng có một nghiệm dương x2 và x1 x2 2
Lời giải
Theo giả thiết ax12bx1 c 0, x1 0
Chia hai vế cho x 12 0 ta được
+ Nếu a 1 thì (1) trở thành x2 x 8 0, phương trình vô nghiệm
(2) trở thành x2 x 1 0, phương trình vô nghiệm
+ Nếu a 1 thì 0
8 1
a x a
Thay vào (2) và rút gọn ta có a3 24a 72 0 a 6
Với a 6, phương trình (1) trở thành x2 6x 8 0, có hai nghiệm x1 2;x2 4
phương trình (2) trở thành x2 x 6 0 , có hai nghiệm x1 2;x2 3
Do đó (1) và (2) có 1 nghiệm chung là x 2
Vậy với a 6 thì 2 phương trình có một nghiệm chung
*) Một số bài toán khác:
Bài 7:
Trang 35Cho f x x2bx c 0 Chứng minh rằng nếu m n k, , là ba số nguyên đôi một khác nhau
n n
n n n
Trang 36Tổng trên chỉ xác định khi a b c, , đôi một khác nhau
Nếu thay d bằng x và đặt tổng trên bằng f x thì
Trang 37Chứng minh rằng với a b c, , là các số đôi một khác nhau thì
Theo Viét đảo suy ra b c, là nghiệm phương trình x2 2a3 a x 2a2 0
Phương trình có nghiệm khi 2 4 2 2 1 2 2
Trang 38Trừ theo từng vế của hai đẳng thức trên ta có 3 3 2 2
a
2) Nếu y 0, đặt
2 2
Trang 39Dấu “=” xảy ra khi
Thay vào (1) ta được