CHUYÊN ĐỀ 24- BIỂU THỨC ĐẠI SỐ PHẦNI.TÓMTẮTLÍTHUYẾT... b Quãng đường người đó đi bộ6 xkm.Quãng đườngngười đóđi xemáylà2 0 ykm... Số bi của Đức bằng hiệu của bình phương số bi của Dũng v
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 24- BIỂU THỨC ĐẠI
SỐ PHẦNI.TÓMTẮTLÍTHUYẾT.
- Biểuthứckhôngchứachữgọilàbiểuthứcsố.Biểuthứcchỉchứasốhoặcchỉchứachữhoặcchứacảsốvàchữgọichunglàbiểuthứcđạisố
- Trongmộtbiểuthứcđạisố,cácchữ(nếucó)dùngđểthaythếhayđạidiệnchonhữngsốnàođóđượcgọilàcácbiếnsố(gọitắtlàcácbiến)
- Muốntínhgiátrịcủamộtbiểuthứcđạisốtạinhữnggiátrịchotrướccủacácbiến,tathaygiátrịđãchocủamỗibiếnvàobiểuthứcrồithựchiệncácphéptính
c) Chon Vậy tổng2s ố t ự nhiên liên tiếpn (n1);
d) a Qa,b0.Vậytổngcủahaisốhữutỉnghịchđảocủanhaulàa b .
Bài3.Viết biểuthức đạisốđểbiểuthị:
a) Bìnhphươngc ủ a hiệux v à y ;
b) Lậpphươngcủa hiệux v à y ;
Trang 3b) Quãng đường người đó đi bộ6 x(km).Quãng
đườngngười đóđi xemáylà2 0 y(km)
Trang 4Lờigiải :
Trang 5Biểut h ứ c đ ạ i s ố b i ể u t h ị t í c h b a s ố t ự n h i ê n l ẻ l i ê n t i ế p m à s ố n h ỏ n h ấ t l à2 k1k là:
Vậybiểuthứcbiểu thịdiện tíchcủacác hìnhchữ nhậttheo yêucầu đềbài làx (x3)(cm2)
Bài 20.Một ngày mùa hè, buổi sáng nhiệt độ làtđộ, buổi trưa nhiệt độ tăng thêmxđộ so vớibuổisáng, buổi chiều lúc mặt trời lặn nhiệt độ lại giảm điyđộ so với buổi trưa Hãy viết biểuthức đạisốbiểuthị nhiệtđộ lúcmặttrời lặncủangày đótheot ,x ,y
Vậy sốtiềnAnphảitrảlà5 x4y ( đ ồ n g )
Bài2.Nammua10q u y ể nvởgiáa đ ồ n gmộtquyểnvà2 c á ibútgiábđ ồ n gmộtcái.HỏiNamphải
Trang 6phảisốtiềnlà6 z(đồng).VậytổngsốtiềnAnphảitrảlà 4 x5y6z ( đ ồ n g )
Bài4.BạnMaiđimua5kg khoaila ng giáa ( đ ồ n g ) m ộtk g ,3k
Bài7.MộtcanođitừA đ ế n B phảiquaC b i ế trằngkhiđitừA đ ế n C c a n ođivớivậntốc
x(km/h)trongthờigian3 0p h ú t vàtừC đến B v ớ i vậntốc y ( k m / h )t r o n g thờigian1h.Hỏi
quãngđườngcanođitừA đ ế n B ?(coinhưvậntốcdòng nướckhông đángkể)
Trang 7Bài9.An cóa v i ê nbi,BìnhcógấpđôiAn,CúccóíthơnBìnhb viên bi,sốbicủa Dũngbằngtổng
số bi của An, Bình, Cúc Số bi của Đức bằng hiệu của bình phương số bi của Dũng và tổngsốbi của bốn bạn An, Bình, Cúc, Dũng Hãy viết các biểu thức đại số biểu thị số bi của mỗi bạntheoa v à b
Trang 9Bài17.Mộtcôngnhânlàmviệctrong1x ínghiệpcólươnglàa (đồng)trongmộttháng.Hỏingườiđónhậnđượcbaonhiêutiền,nếu:
a) Trongmộtquýlaođộngngườiđóbảođảmđủngàycôngvàlàmviệccóhiệusuấtcaonênđược thưởngthêmm (đồng)?
b) Tronghaiquýlaođộngngườiđóbịtrừn ( đ ồ n g ) ( na )vìnghỉmộtngàycôngkhôngphép?
Lờigiải:
a) Sốtiềnlươngngườiđónhậnđượctrong1quýlà3 a(đồng).
Vìđượcthưởngthêmm đồngnênsốtiềnlươngnhậnđượclà3 am( đ ồ n g )
b) Sốtiềnlương ngườiđónhận đượctrong2quýlà6 a( đ ồ n g )
Vì bịtrừn đồng nênsốtiềnlương nhậnđượclà6 an( đ ồ n g )
Bài18.Cómộtvòinướcchảyvàomộtcáibểcóchứanước,mỗiphútchảyđượcx lítnước.Cùnglúcđóngườita mởmột vòikhácchảytừbểramỗiphútchảyrabằng1
5 lượngnướcchảyvàobể.a) Hãyviết biểuthứcthểhiệnlượng nướccóthêmtrongbểsau khimởđồng
đóngườita mởmột vòikhácchảytừbểramỗiphútchảy rabằng1
3 lượngnướcchảyvàobể.a) Hãyviết biểu thứcthểhiện lượng nước có thêmtrongbểsau
Bài 20.Mộtbểđangchứa4 8 0 lítnước, có mộtvòichảyvàomỗiphútchảyđượcx (lít).Cùng
lúcđómột vòikhácchảytừbểra.Mỗiphútlượngnướcchảyrabằng1 lượngnướcchảyvào.â
4
a)Hãybiểuthịlượngnướctrongbểsaukhiđồngthờimởcảhaivòitrênsaua phút.
b)Tínhlượngnướctrongbểtrênbiết x50;a20.
Lờigiải:
Trang 10c) Thay x1vàoA tađược: A121.
Vậy giá trị củabiểuthứcA t ạ i x 1là1
b) Thay x1vàoB tađược: B121
Vậy giá trị củabiểuthứcB tại x 1là1
Bài 3.Tính giá trịcủabiểu thứcC x3tại :
Trang 11b) Thay x1vàoD tađược: D2.122.
Vậy giá trị củabiểuthứcD t ạ i x 1là2
Vậygiátrị của biểuthứcM t ạ i x 0là1
b)Thayx1vàoM t a được: M 2.113
c) Thay x0,5v à oA t a được: A2.0,523.0,510,51,513
Vậy giá trị củabiểuthứcA t ạ i x 0,5l à3
Bài7.Tínhgiátrịcủabiểu thức A5x2 2x12 tại:
Trang 14Vìx2344nên2345x1thayvàobiểuthức:x5 2345x 4 2345x 3 2345x 2 2345x2345t ađược:
x 5n ê n x5; y1nên y1
Với x5;y1thì A52 4.5.13.1 3 42
Với x5;y1thì A524.5.13.1348.
Trang 15Thayx y v à o biểuthức Q tađược:Q 5 5 5 8.
Trang 16Aa84abb5 3a3 với ab3.
Tacó: ab3n ê nb a3
Lờigiải
Thayvào biểuthứcA t ađược:A a8
4aa3a83a3110.Vậy giá trịcủabiểuthứcA l à 0
3.y9+y 3y+y9 3y27y 3y+y9 4y27 4y9
Bài 21.Tínhgiá trịbiểu thứcsaubiếtx y0
a)A2x2y3xyxy5x3y2+x2y34
b)B 3xyxy2x3y22 x2y35
Lờigiải
a)A2x2y3xyxy5x3y2+x2y34
A2xy3xyxy5x2y2x+y44d o xy0.
b)B 3xyxy2x3y2 2x2y35
B3xyxy2x2y2x y 55do xy0.
Bài22.Chobiểuthức:
M 2 x2 x3.a) Vớigiá trịnàocủax t h ì biểuthức M xácđịnh.
Trang 172x32x2 hay2 x32x4n ê0 x7 (vôlý)Khôngcógiátrịcủax đ ể M 2
2x3 2x27 7d)Tacó:M 2
Trang 18Tacó xy10 nên xy1,thayvàobiểuthứcM t a được:
M x2xyy2xyx2y22xy3
Thay vào biểu thứcNta
được:Vậygiátrịcủa biểuthứcN là
Nxyyzxzzxyxyz 2
Vậygiá trị của biểuthứcA l à 1
Dạng4.Tìmgiátrị củabiến đểbiểuthứccógiátrịbằng0
Trang 19I Phươngphápgiải:
Trang 20Tachobiểuthứcbằng0rồithựchiệngiốngnhưbàitoántìmx
II Bàitoán.
*Nhậnbiết:
Bài1.Tìmgiátrịcủabiếnđểb i ể u t h ứ c A2x cógiátrịbằng0
Lờigiải:
VìA0nên2 x0suyrax 0.
Vậy biểuthứcA c ó giátrịbằng0khix 0.
Vậy biểu thứcD cógiátrịbằng0khix 1.
Bài5.Tìmgiátrịcủabiếnđểb i ể u t h ứ c Ex2cógiátrịbằng0
Trang 21VìB 0nên3 x10suyra x1
3
VậybiểuthứcBcó giá trịbằng0 khi x1.
3
Trang 22VậybiểuthứcA c ó giátrịbằng0khix 4.
Bài10.Tìm giátrịcủabiếnđể biểuthức sauđâycó giátrịbằng0
Bài11.Tìmgiátrịcủabiếnđểbiểuthức9 y2 36cógiátrịbằng0
Vì9 y2360nên y2 y2
Lờigiải:
Vậybiểuthức9 y2 36
cógiá trịbằng0 khi y2;y2
Bài12.Tìmgiá trịcủabiếnđể biểuthức sauđây cógiá trịbằng0
VậybiểuthứcE c ógiátrịbằng0khi x2 hoặc y3.
Bài13.Tìm giátrịcủabiến để cácbiểu thức sauđây có giá trịbằng0
Trang 23VậybiểuthứcD cógiátrịbằng0khix 3.
Bài17.Tìm cácgiátrịcủabiếnđể cácbiểuthức sauđâycó giátrịbằng0
Vậy không có giá trị nào củax đ ể b i ể u t h ứ c H c ó g i á t r ị
b ằ n g0.Bài 18.Tìm các giá trị của biến để các biểu thức sau có giá
VậybiểuthứcI cógiátrịbằng0khi x 0v ày1
b)Vìx220; y320 x;y nên:
Trang 26Vậygiá trịnhỏ nhấtcủaB là –5 khix 2.
Bài 13.Tìm giá trịlớnnhất củabiểuthức sau:G x
Trang 27Tacó:x120vớimọix ,y320vớimọiy nên
Mx12y3220222022vớimọi x,y
Dođó,biểuthứcM đạtgiátrịnhỏnhấtlà2022khix120vày320,tứclàkhivày3 x1Vậytạix 1vày3thìbiểuthứcM đạ tgiátrịnhỏnhấtlà2 0 2 2
Bài20.TìmGTNNcủa biểuthứcsau: Nx32y125.
b) Diệntích hìnhchữnhậtcóchiềurộngbằng nửachiềudài
Bài2.Viết biểuthức đạisốbiểuthị:
a) Quãngđườngđiđượcsau xh củamộtx e máyđivớivậntốc40km/h;
b) Chuvicủa một Hìnhchữ nhậtcóchiềudài xcm,chiềurộng ykm/h;
c) Diệntích củamột mảnhvườnHìnhvuông cócạnhbằng xcm.
Bài2.B ạ nKiênđimua xkgtáogiá3 5 0 0 0( đ ồ n g ) mộtk
g,
20kgcamgiáy (đồng)mộtk g ,
Trang 2810kgx o à igiáz(đồng)mộtk g HỏitổngsốtiềnbạnKiênphảitrảlàbaonhiêu?
Bài 3.MộtxemáyđitừHànộiđến HảiPhòngvớivậntốcHàNội x(km/h) vàtừHải Phòngquaylại
ngayvớivậntốcy ( k m / h ) BiếtquãngđườngtừHàNộiđếnHảiPhònglà3 0 k m Hỏitổngthời
c) Tìm chiềudài và chiều rộng củamiếngđấtbiết diện tích dành làmđường là3 8 4 m2,
chiềurộngđường đilà2 mv à chiều dàihơn chiềurộnglà12m.
Dạng3 Tínhgiátrị củabiểuthứckhichotrướcgiá trịcủacụthểcủabiến.
Bài1.T í n hgiátrị biểuthức
Trang 29(đồng).xoàiphảitrảsốtiềnlà1 0 z( đ ồ n g ) VậytổngsốtiềnAnphảitrảlà 3 5 0 0 0 x20y10z
Bài3.T h ờ igian xemáyđitừHàNộiđếnHảiphònglà 30
VậygiátrịcủaA t ạ i
x4;y1là 16.225
Trang 305 khix120x1.
PHIẾUBÀITẬP Dạng1 Viếtbiểuthứcđạisốtheocácmệnhđềchotrước
Trang 31c) Tổngcủahaisốtự nhiênliêntiếp;
d) Tổngcủahaisốhữutỷnghịchđảocủa nhau
Trang 32Bài3.Viết biểuthức đạisốđểbiểuthị:
b) Bìnhphương củahiệu hai sốx và7
Bài5.Viết biểuthức đạisốđểbiểuthị:
Bài 11.Viết biểu thức đại số biểu thị : Ba lầna c h i a c h o 7 đ ư ợ c t h ư ơ n g q v à
d ư 1.Bài12.Viếtb i ể u thứcđạisốbiểuthị:abìnhphươngchiacho3đượcthươngqvàdư1.Bà
Trang 33a) HãyviếtbiểuthứcbiểuthịtổngsốtiềnbácMaiphảitrảnếusốcambácMaimualàx kilôgam.
b) GiảsửsốcambácMa imualà2k i l ô g a m Sửdụng kết quảcâua )e mhã ytínhxembácM a i phảitrảtấtcảbaonhiêutiền
Bài7.MộtcanođitừA đ ế n B phảiquaC b i ế trằngkhiđitừA đ ế n C c a n ođivớivậntốc
x(km/h)trongthờigian3 0p h ú t vàtừC đến B v ớ i vậntốc y ( k m / h )t r o n g thờigian1h.Hỏi
quãngđườngcanođitừA đ ế n B ? (coinhư vậntốc dòng nướckhôngđángkể)
Trang 34số bi của An, Bình, Cúc Số bi của Đức bằng hiệu của bình phương số bi của Dũng và tổngsốbi của bốn bạn An, Bình, Cúc, Dũng Hãy viết các biểu thức đại số biểu thị số bi của mỗi bạntheoa v à b
Bài10.BácLanmuamộtbưởivàmộtsốxoài.Biếtrằngmỗikilôgamxoàicógiá35n g h ì nđồngvàtúiraucógiá1 00n g h ì nđồng
a) HãyviếtbiểuthứcbiểuthịtổngsốtiềnbácLanphảitrảnếusốxoàibácLanmualàx kilôgam.
b) Giảs ử số cam bácL a n mua là2k i l ô g a m S ử dụ n g kếtqu ả c â u a) e m hãy t ín h xembác Lanphảitrảtấtcảbaonhiêutiền
* Vậndụng
Bài11.Côngthức ướctínhdungtíchchuẩnphổicủa nữtínhtheolítlà
P0, 041h0, 018a2, 69 Trong đóhlà chiều cao theocm,a là tuổi theo năm Hãy
b) Trong1quý lao động người đó bị trừb (đồng) ( bx ) vì nghỉ một ngày công không phép?
Bài17.Mộtcôngnhânlàmviệctrong1x í nghiệpcólươnglàa (đồng)trongmộttháng.Hỏingườiđó
nhậnđượcbaonhiêutiền,nếu:
a) Trong một quý lao động người đó bảo đảm đủ ngày công và làm việc có hiệu suất caonênđược thưởngthêmm (đồng)?
b) Trong hai quý lao động người đó bị trừn(đồng) (na) vì nghỉ một ngày công không phép?Bài
18.Có một vòi nước chảy vào một cái bể có chứa nước, mỗi phút chảy đượcx lít nước.Cùnglúc
đóngườita mởmột vòikhácchảytừbểramỗiphútchảyrabằng1
5 lượngnướcchảyvàobể.a) Hãyviết biểuthứcthểhiệnlượng nướccóthêmtrongbểsau khimởđồng
thờicả2vòitronga (phút);
b) Tínhsốnướccóthêmtrongbểbiếtx 45;a30
Trang 35Bài19.Cómộtvòinướcchảyvàomộtcáibểcóchứanước,mỗiphútchảyđượcx lítnước.Cùnglúcđóngườita mởmột vòikhácchảytừbểramỗiphútchảyrabằng1
3 lượngnướcchảyvàobể.a) Hãyviết biểuthứcthểhiệnlượng nướccóthêmtrongbểsau khimởđồng
thờicả2vòitronga (phút);
b) Tínhsốnướccóthêmtrongbểbiếtx 30;a50
Bài20.Mộtbể đangchứa4 8 0 lít nước, cómộtvòichảyvào mỗiphútchảyđượcx (lít).Cùng
lúcđómột vòikhácchảytừbểra.Mỗiphútlượngnướcchảyrabằng1 lượngnướcchảyvào.â
4
a)Hãybiểuthịlượng nước trongbểsaukhi đồngthờimởcảhaivòitrênsaua phút.
b)Tínhlượng nướctrongbểtrênbiếtx 50;a20.
Trang 36b)B 3xyxy2x3y2 2x2y3 5
Bài22.Chobiểuthức:
M 2 x2 x3.a) Vớigiátrịnàocủax thìbiểuthức M xác định.
b) Tínhgiátrị củaM k h i x2x0
c) Vớigiátrịnàocủax t h ì d) Tìmx đểM
Trang 37M 2.
e) Vớix ; 3 x15,tínhgiátrịnhỏnhấtcủaM , giátrịlớnnhất của M
Trang 38Bài23.Tínhgiátrị củabiểuthứcsaubiếtrằngx y10:
M x2xyy2xyx2 y2 2xy3
Bài24.Cho xyz2và xyz0.Tínhgiátrịcủabiểuthức: Nxyyzxz.Bài25.Cho xyz0và xyz0.Tínhgiátrịcủabiểuthức A1 z 1x
Bài 6.Tìm giá trị của biến đểbiểu
thứcBài 7.Tìm giá trị của biến đểbiểu
Bài9.Tìm giátrị của biếnđể biểuthứcsauđâycógiá trịbằng0
Bài11.Tìm giá trịcủabiến để biểuthức9 y236c ó giátrị bằng0
Bài12.Tìmgiátrịcủabiếnđểbiểu thứcsauđâycógiátrịbằng0 : Ex2y3
Trang 39Bài20.Tìmcácgiá trị củabiếnđể
Trang 40Bài 11.Tìm giátrịnhỏnhấtcủabiểu thứcsau:C 122 x9.
Bài12.Tìmgiá trịnhỏnhất củabiểuthức sau:B 2x25.
Trang 41- Côchỉnh nốtgiúpmìnhphầnBTtươngtự giảivàphầnphiếuBTrồigửilạimình nhé!
PHẢNBIỆNLẦN3
Vẫncònmộtsốchỗthừa dấu),lỗichữ,lỗidấucách:Mìnhđãsửa
- Mắc quá nhiều lỗi Math type: Mình đã sửa rất nhiều, nhưng chưa hết Cô xem lại nhé Vídụnhưảnh
Trang 43Bài22:Mìnhsửa đềchohợplí Đápánphầne)mìnhcũngbổsungchochặtchẽhơn