- Chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế được thể hiện qua trình độ vànăng lực chuyên môn được đánh giá chủ yếu qua các chỉ tiêu về bậc học, học vịcủa họ, ngạch, bậc công chức và
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Trước xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, nước ta phải tiến hànhđổi mới và mở cửa nền kinh tế thì mới có thể tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế.Trong quá trình đó chúng ta cần phải có một lực lượng để dẫn dắt nền kinh tế đitheo đúng hướng và đạt được những mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta đã đặt ra,giúp chúng ta hoà nhập mà không hoà tan trong bối cảnh nền kinh tế thế giới hiệnnay Lực lượng đó chính là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, họ có một vai trò rấtquan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của đất nước
Sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội ở nước ta trong thời kỳ CNH, HĐH đặt ranhững yêu cầu, thách thức lớn đối với chiến lược con người trong đó có nhiệm vụquan trọng là việc xác định mục tiêu, chiến lược đào tạo và sử dụng cán bộ, đặcbiệt là đối với cán bộ quản lý kinh tế _ chính họ là những “ Người cầm lái cho conthuyền kinh tế ” của đất nước Nhưng hiện nay ở nước ta vẫn chưa xây dựng đượcmột đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi về trình độ và năng lực chuyên môn và đủ
về số lượng, muốn khắc phục được tình trạng đó chúng ta phải có sự tác động vàocông tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế Do đó, việc làm thế nàonâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một vấn đề rấtcấp thiết trong bối cảnh đất nước đang hội nhập thế giới
Chuyên đề của nhóm em: “Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 2000-2010” với mục đích tìm hiểu về công
tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay Trên cơ sở đóchúng em xin phép đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay
Do trình độ có hạn nên bài nghiên cứu của em có thế còn có rất nhiều thiếu sót,
em rất mong được sự góp ý của các thầy, các cô để bài viết của em hoàn thiện hơn.Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn Th.S Đàm Thanh Thủy đã giúp đỡ em trongquá trình nghiên cứu và hoàn thiện bài thảo luận này
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 2PHẦN I NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH TẾ
I KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH TẾ.
1 Khái niệm về cán bộ quản lý kinh tế.
Ở mỗi quốc gia khác nhau thì việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức là hoàntoàn khác nhau Ở nước ta, theo pháp lệnh cán bộ công chức được ban hành ngày9/3/1998 thì cán bộ công chức là những người có Quốc tịch Việt Nam, trong biênchế, làm việc theo chế độ ngạch bậc, được hưởng lương từ ngân sách Nhà nướctheo luật định
Cán bộ quản lý kinh tế là người lao động quản lý kinh tế và là một trong nhữngyếu tố chủ yếu của hệ thống quản lý Đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế là một bộphận của cán bộ, công chức Từ sau đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI(1986),nước ta đang chuyển dần từ nền kinh tế kế hoạch hoá sang nền kinh tế thị trường.Trong nền kinh tế thị trường vai trò của bộ phận này ngày càng quan trọng, nó đòihỏi chúng ta phải xây dựng được đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế thích hợp với nó.Theo cách hiểu ngày nay, cán bộ quản lý kinh tế là một bộ phận đặc biệt quantrọng trong đội ngũ cán bộ, công chức nói chung Họ là những người làm việctrong lĩnh vực quản lý kinh tế, trong các cơ quan quản lý Nhà nước về kinh tế,tham gia hoạch định chính sách kinh tế và thực hiện việc quản lý của Nhà nước đốivới các hoạt động kinh tế trên phạm vi toàn quốc hoặc trong từng vùng hay lĩnhvực cụ thể
2 Chất lượng cán bộ quản lý kinh tế.
Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế có ảnh hưởng không nhỏ tới sựthành công của các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế của đất nước.Chất lượngcán bộ quản lý kinh tế được thể hiện qua hai chỉ tiêu chủ yếu sau:
Trang 3- Chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế được thể hiện qua trình độ vànăng lực chuyên môn được đánh giá chủ yếu qua các chỉ tiêu về bậc học, học vịcủa họ, ngạch, bậc công chức và họ được đào tạo dưới hình thức nào Ngoài racòn có thể được đánh giá thông qua các chỉ tiêu khác như thâm niên công tác, vị trícông tác mà người đó đã từng nắm giữ, khả năng thành thạo công việc, cách giaoviệc và sử dụng nhân viên trong quá trình thực hiện quản lý
- Để có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi nếu chỉ tập trung vào việcnâng cao trình độ chuyên môn thì chưa đủ, bởi lẽ một cán bộ quản lý kinh tế tốtngoài có trình độ chuyên môn giỏi thì cũng cần phải có phẩm chất đạo đức, chínhtrị tốt Họ phải luôn là những người trung thành với sự nghiệp cách mạng của đấtnước; biết đặt lợi ích của đất nước, của tập thể lên trên lợi ích của bản thân; luôn
có ý thức tôn trọng pháp luật, làm một tấm gương sáng cho mọi người xung quanh
mà đặc biệt là với quần chúng nhân dân; và họ có ý thức không ngừng học tậpvươn lên để tự hoàn thiện mình
3 Vai trò của cán bộ quản lý kinh tế.
Mọi cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước dù ở vị trí nào đi chăng nữa thìcũng đều có những vai trò nhất định đối với sự thành công hay thất bại của côngcuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước Trong đó nổi lên vai trò của các cán
bộ quản lý kinh tế, đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa ở nước ta hiện nay đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đã trở thành một lực lượngquan trọng trong hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước về kinh tế cũng như trongtoàn bộ nền kinh tế quốc dân Vai trò của họ là:
Thứ nhất: Các cán bộ quản lý kinh tế đặc biệt là các cán bộ cấp cao và các
chuyên gia là những người tham gia vào quá trình hoạch định đường lối, chiếnlược, định hướng, chính sách phát triển kinh tế; xây dựng nên cơ chế và thể chếquản lý kinh tế của đất nước Các cán bộ quản lý kinh tế cùng với Nhà nước thiếtlập những khuôn khổ chung cho thị trường hoạt động như hệ thống pháp luật, cácchính sách kinh tế để góp phần khắc phục các khuyết tật của thị trường và giúp
Trang 4cho thị trường hoạt động có hiệu quả hơn Họ còn giúp Nhà nước xây đúng đắndựng đường lối, chiến lược phát triển kinh tế trong từng giai đoạn, từng ngành,từng lĩnh vực và từng địa phương, do đó đảm bảo công bằng xã hội và phát triểntoàn diện nền kinh tế.
Thứ hai: Các cán bộ quản lý kinh tế là những người biến chủ trương, đường
lối, chiến lược, chính sách, kế hoạch và các dự án phát triển kinh tế của Đảng vàNhà nước thành hiện thực Dựa trên cơ sở các chủ trương, đường lối, chiếnlược phát triển kinh tế mà Nhà nước đưa ra, các cán bộ quản lý kinh tế thực hiệnviệc phối hợp các quá trình quản lý kinh tế để điều chỉnh kịp thời những mất cânđối, những mâu thuẫn phát sinh trong quá trình quản lý giúp cho toàn bộ nền kinh
tế vận hành đúng hướng và đạt được những mục tiêu đặt ra nhằm làm cho đất nướcngày càng phát triển
Thứ ba: Các cán bộ quản lý kinh tế là người có thể thu thập được những
nguyện vọng chính đáng và hợp lý của nhân dân, là cầu nối giũa Nhà nước vớinhân dân và các tổ chức kinh tế Công việc của họ gắn liền với cuộc sống của nhândân, đôi khi họ phải làm việc trực tiếp với nhân dân, với các thành phần kinh tế đểtìm hiểu mức sống và nguyện vọng của nhân dân, tình hình hoạt động và mongmuốn của các thành phần kinh tế đối với Nhà nước
Thứ tư: Các cán bộ quản lý kinh tế giúp Nhà nước có thể sử dụng và khai thác
có hiệu quả nhất các nguồn lực và cơ hội quốc gia Họ có khả năng tổng hợp, phântích các thông tin thu thập được về thực trạng các nguồn lực, các điều kiện kinh tế
xã hội, tiềm năng của đất nước để đưa ra các phương án hoạt động tối ưu nhằm sửdụng có hiệu quả nhất các nguồn lực xã hội như tài nguyên thiên nhiên, nguồn laođộng Trên cơ sở đó, họ cùng Nhà nước tìm ra những việc làm cụ thể nhằm hạnchế những nguy cơ, khó khăn có thể xảy ra kìm hãm đà phát triển của đất nước vànắm bắt những cơ hội, thời cơ để phát triển đất nước
Trang 5II CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH TẾ.
1 Khái niệm chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Ở bất kỳ một quốc gia nào giáo dục-đào tạo luôn là con đường cơ bản để cómột nguồn nhân lực đáp ứng được các yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội.Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng vậy Đây là một quá trìnhthường xuyên, liên tục tức là người cán bộ quản lý kinh tế không chỉ được đào tạomột lần như giáo dục phổ thông mà họ phải thường xuyên học tập trau dồi thêmnhững kiến thức mới về quản lý kinh tế cũng như nâng cao hiểu biết về nền kinh tếthị trường thế giới
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế có cùng một mục đích là trang bịkiến thức cho đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế Nhưng đào tạo là quá trình truyềnthụ kiến thức mới để người cán bộ quản lý kinh tế có một trình độ cao hơn Cònbồi dưỡng là quá trình hoạt động làm tăng thêm những kiến thức đòi hỏi với nhữngngười mà họ đang giữ một chức vụ nhất định Tóm lại, đào tạo và bồi dưỡng cán
bộ quản lý kinh tế là các hoạt động nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lýkinh tế trong việc đóng góp vào hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà Nước
2 Vai trò chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế có vai trò rất quantrọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế của mọi quốc gia:
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế nhằm phục vụ cho sự nghiệp đổimới của đất nước vì đây là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong lực lượng cán bộcông chức Trước đây nước ta đã tồn tại khá lâu theo cơ chế quản lý tập trung,quan liêu, bao cấp; nhưng ngày nay cơ chế đó không còn phù hợp nữa nên việcchuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế là một yêu cầu cấp thiết có tính sống còn nhằmtạo ra bước phát triểm mới cho đất nước Trước sự đổi mới như vậy, nếu chúng ta
có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế được đào tạo và bồi dưỡng có chất lượng
Trang 6cao thì sẽ không bị lúng túng khi vận hành cơ chế kinh tế mới, sẽ giải quyết đượcrất nhiều vấn đề nảy sinh khi chuyển sang cơ chế kinh tế mới.
Trước xu hướng toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế thì chất lượngđào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cao sẽ tạo ra một đội ngũ cán bộ quản
lý kinh tế giỏi Họ sẽ giúp đất nước nắm bắt được các cơ hội do toàn cầu hoá, khuvực hoá và hội nhập kinh tế mang tới một cách nhanh chóng; đồng thời cũng giúphạn chế được những rủi ro và thách thức.Vì vậy chúng ta sẽ mắc phải không ítnhững sai lầm, hạn chế và sẽ phải chịu không ít những thua thiệt nếu như chúng takhông có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi, chất lượng cao
Ngày nay, các cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang diễn ra hết sứcmạnh mẽ, vì vậy sự phát triển của tất cả các nước trên thế giới nói chung và củanước ta nói riêng tất yếu phải gắn liền với tiến bộ của khoa học-công nghệ và trình
độ tổ chức quản lý ngày càng cao Để tiếp thu được những thành tựu tiến bộ đó thìchúng ta phải có một đội ngũ cán bộ khoa học và quản lý kinh tế có chất lượng cao
để cung cấp cho Đảng và Nhà nước những cơ sở khoa học cho các quyết định, cácchủ trương, chính sách, chiến lược, kế hoach, dự án để phát triển kinh tế đấtnước Lực lượng này phải biết tiếp thu một cách thông minh những tri thức củanhân loại, đồng thời tiếp thu những lợi thế của các nước đi sau, biết giữ gìn bản sắcvăn hoá dân tộc, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển với xuhướng phát triển ngày nay của thế giới
3 Nội dung chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế
Cán bộ, công chức nói chung và cán bộ quản lý kinh tế nó riêng cần phải đượcđào tạo và bồi dưỡng một cách thường xuyên, liên tục Đối với mỗi loại cán bộ,công chức lại có một nội dung đào tạo khác nhau, theo đó sẽ có nội dung về chấtlượng đào tạo khác nhau Đối với cán bộ quản lý kinh tế thì chất lượng đào tạođược thể hiện qua hai nội dung chính, đó là đào tạo và bồi dưỡng cho cán bộ quản
lý kinh tế về trình độ, năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức chính trị
Trang 7Đào tạo và bồi dưỡng về trình độ và năng lực chuyên môn cho người cán bộquản lý kinh tế sẽ giúp cho họ có kiến thức để giải quyết công việc, phối hợp hoạtđộng của các nhân viên cấp dưới; giúp cho họ có sự hiểu biết chung về xu hướngphát triển của xã hội và thời đại Đồng thời nó cũng sẽ giúp cho các cán bộ quản lýkinh tế mở mang tầm nhận thức hướng về hiện đại hoá, hướng ra thế giới, hướngtới tương lai cho các cán bộ quản lý kinh tế Không chỉ thế việc này góp phần giúpcho các cán bộ quản lý kinh tế có khả năng phân tích vấn đề, khái quát các vấn đềkinh tế, chính trị, xã hội để có những giải pháp cho mọi vấn đề của đất nước đượcđặt ra Ngoài ra còn làm cho người cán bộ quản lý kinh tế thành thạo nghiệp vụ,chuyên môn, kỹ thuật và có kinh nghiệm công tác vững vàng
Đào tạo và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức chính trị cho cán bộ quản lý kinh tế
sẽ giúp cho họ có khả năng làm việc với con người và uy tín của người cán bộquản lý kinh tế trong tổ chức sẽ được nâng cao lên, nó giúp người cán bộ quản lýkinh tế dễ dàng hơn trong việc hướng tới mục tiêu của tổ chức Cùng với những tưtưởng, quan điểm chính trị trên là giúp cho họ tự hoàn thiện đạo đức bản thân củamình: trung thực, cần mẫn, nhân hậu, có tinh thần trách nhiệm cao Tất cả nhữngđiều đó sẽ tạo ra uy tín cho người cán bộ quản lý kinh tế
4 Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
a.Yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một việc làm rất cấp bách hiệnnay không chỉ riêng đối với nước ta mà đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.Chính vì thế mà việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế không thể đượctiến hành một cách cẩu thả, việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng đó phảiđáp ứng được một số yêu cầu sau:
Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế phải đồngnghĩa với việc xây dựng được một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đủ về số lượng,
có chất lượng cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức và năng lực quản
lý, có khả năng tiếp thu được những kiến thức quản lý kinh tế mới của thế giới và
Trang 8biết cách ứng dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của nước mình Độingũ này phải có khả năng đáp ứng được các yêu cầu của nền kinh tế nước ta đangtrong quá trình chuyển sang mô hình kinh tế mới kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa; có khả năng phản ứng nhanh trước những ảnh hưởng của toàn cầuhoá kinh tế quốc tế.
b Các nhân tố ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộquản lý kinh tế hiện nay, trong đó có một số nhân tố cơ bản sau:
Từ phía các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý kinh tế.
Nhờ công tác xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tếtrong từng cơ quan, đơn vị sử dụng Từ đó tránh tình trạng đào tạo một cách trànlan gây lãng phí các nguồn lực và đảm bảo được sự chuyển tiếp hợp lý giữa các thế
hệ cán bộ quản lý kinh tế Nếu công tác này không được làm tốt thì khó có thểnâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế một cách toàndiện
Công tác tuyên truyền nhận thức về vai trò của việc đào tạo và bồi dưỡng cán
bộ quản lý kinh tế của từng cơ quan đơn vị sử dụng đối với từng cán bộ của mình
để từng cán bộ nhận thức được và tự giác học tập, nghiên cứu để nâng cao nhậnthức của mình
Các chính sách của các cơ quan đơn vị sử dụng đối với các cán bộ quản lý kinh
tế sau khi được đào tạo và bồi dưỡng sẽ có những ảnh hưởng nhất định tới nhu cầucủa họ Nếu các chính sách đó thoả đáng và hợp lý thì sẽ tạo ra động lực thúc đẩy
họ không ngừng học tập và bồi dưỡng bản thân của cán bộ quản lý kinh tế
Từ phía các cơ sở đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Thứ nhất: Nội dung đào tạo là nhân tố quan trọng quyết định chất lượng đào
tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế Bao gồm việc cung cấp những kiến thức
Trang 9cơ bản về kinh tế, quản lý kinh tế, về khoa học tổ chức và quản lý mà người cán
bộ quản lý kinh tế chưa có hoặc chưa cập nhật Đồng thời trong quá trình đào tạo
và bồi dưỡng cũng phải tiến hành trao đổi kinh nghiệm trong công việc chuyênmôn, trong công tác lãnh đạo quản lý, cho học viên học hỏi, tiếp cận những kinhnghiệm, phương pháp quản lý hiện đại của nước ngoài
Thứ hai: Phương pháp đào tạo có thể là đào tạo tại chỗ hoặc đào tạo bên ngoài.
Đào tạo tại chỗ là đào tạo ngay tại vị trí đang làm việc hoặc sẽ làm việc; nó giúpcho các cán bộ quản lý kinh tế có thể tiếp cận ngay với thực tế vì nội dung đào tạoliên quan ngay đến công việc cụ thể Còn đào tạo ở ngoài là phương pháp đào tạotheo chương trình ở trong và ngoài cơ quan, nó không gắn với việc thực hành côngviệc nhưng đảm bảo tính, khoa học, có bài bản, theo kế hoạch đào tạo
Thứ ba: Hình thức đào tạo cũng có những ảnh hưởng lớn tới chất lượng đào
tạo và bồi dưỡng Có nhiều hình thức đào tạo như:
- Việc thuyên chuyển cán bộ quản lý kinh tế qua nhiều công việc khác nhau sẽgiúp mở rộng kiến thức của những cán bộ quản lý kinh tế, đồng thời họ có thể hiểunhững chức năng khác nhau của các cơ quan
- Bố trí họ vào làm công việc trợ lý, qua đó mở rộng tầm nhìn của những ngườiđược đào tạo vì học có cơ hội để gần gũi với những người quản lý có kinh nghiệm
- Cũng có thể đề bạt tạm thời cán bộ quản lý kinh tế vào giữ một chức vụ nhấtđịnh trong các cơ quan quản lý kinh tế, nhờ vậy mà họ tích luỹ thêm được nhiềukinh nghiệm trong hoạt động quản lý thực tiễn
- Đưa họ tham dự vào các uỷ ban và hội đồng làm cho họ có cơ hội tiếp xúc vớinhững người có kinh nghiệm, làm quen với những vấn đề có liên quan tới cơ quan.Qua đó họ học hỏi thêm về những quan hệ giữa các bộ phận khác nhau trong cơquan và các vần đề nảy sinh do mối quan hệ đó
- Các cơ quan có nhu cầu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế kết hợpvới các cơ sở đào tạo và bồi dưỡng tổ chức các khoá học chính thức, các chương
Trang 10trình đào tạo dài hạn và ngắn hạn và cử cán bộ quản lý kinh tế của mình đến họctập nghiên cứu tại các lớp học đó.
Thứ tư: Nếu các nguồn lực cho đào tạo và bồi dưỡng được đáp ứng đầy đủ và
hiện đại: cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, kinh phí đào tạo thì chất lượng đào tạo
và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng sẽ được nâng lên đáng kể
Từ phía nhà nước.
Việc lập kế hoạch tổng thể về đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế củaNhà nước sẽ giúp việc đào tạo và bồi dưỡng được thực hiện theo đúng hướng,đúng mục tiêu và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước Nó còn làmột cơ sở làm cho công tác đào tạo và bồi dưỡng được thực hiên một cách đồngđều cho tất cả các vùng các lĩnh vực nhằm tạo ra một đội ngũ cán bộ quản lý kinh
tế đủ về số lượng nhưng vẫn đảm bảo chất lượng
Sự đầu tư của Nhà nước vào các cơ sở đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tếnhư giúp xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện đạo hoá các thiết bị học tập và giảngdạy Nếu nhà nước có sự đầu tư đứng mức và hợp lý thì sẽ tạo điều kiện thuận lợicho các cơ sở đó nâng cao chất lượng giảng dạy của mình
Các cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn của Nhà nước đối với cán bộ quản lý kinh tế
và với công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một cơ sở quantrọng để đánh giá và kiểm tra đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế cũng như công tácđào tạo và bồi dưỡng; tạo ra môi trường cho hoạt động đào tạo và bồi dưỡng Nếuphù hợp và chặt chẽ nó sẽ giúp cho việc kiểm tra, kiểm soát quá trình đào tạo vàbồi dưỡng của các cơ quan chức năng được thực hiện một cách nghiêm túc, chínhxác và khoa học; đồng thời nó sẽ nâng cao ý thức của các cán bộ quản lý kinh tếtrong việc không ngừng tự học tập và rèn luyện bản thân để đáp ứng được vớinhững tiêu chuẩn mà nhà nước đã đưa ra ngày càng khắt khe hơn
Việc tổ chức hệ thống kiểm tra, kiểm soát hệ thống tổ chức đào tạo và bồidưỡng cán bộ quản lý kinh tế của Nhà nước cũng có ảnh hưởng nhất định tới việcnâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng Nếu hệ thống này được tổ chức tốt thì
Trang 11sẽ tránh được những tiêu cực, lãng phí trong đào tạo và bồi dưỡng, nếu khôngđược tổ chức tốt thì công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế sẽ rất dễ
bị thả nôi, như vậy rất khó có thể nâng cao được chất lượng đào tạo và bồi dưỡngcán bộ quản lý kinh tế
5 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đánh giá xem một khoá đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế nào đó cóchất lượng hay không tức là xem xét xem khoá học đó đã giúp người cán bộ quản
lý kinh tế đáp ứng được với những nhu cầu, đòi hỏi đặt ra đối với họ trong côngviệc chưa Để làm được điều đó thì các cơ quan thực hiện việc đánh giá chất lượngđào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế phải tiến hành đánh giá chất lượngđầu ra của khoá học đó về mọi mặt mà đặc biệt là kiểm tra về trình độ chuyên môn
và trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế sau khi kết thúckhoá đào tạo và bồi dưỡng Việc đánh giá này có thể được tiến hành bằng nhiềucách khác nhau như: thăm dò phản ứng của các học viên sau khoá học, xem xét kếtquả học tập cuối cùng của các học viên, năng lực thực hiện công việc và sự tácđộng, ảnh hưởng tới tổ chức của các cán bộ quản lý kinh tế sau khi được đào tạo
và bồi dưỡng Dù có nhiều cách khác nhau để đánh giá chất lượng đào tạo và bồidưỡng cán bộ quản lý kinh tế nhưng đều tập trung vào việc làm rõ hai chỉ tiêu làtrình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức chính trị của người cán bộ quản lý kinh
tế sau khi được đào tạo và bồi dưỡng
Trang 12PHẦN II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN
LÝ KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
I THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.
Trước như cầu toàn cầu hoá ngày càng mạnh mẽ buộc nước ta phải có nhữngbiện pháp đổi mới nền kinh tế quốc dân Trong quá trình đổi mới, cùng với việcphải điều chỉnh các chính sách kinh tế, cải cách bộ máy quản lý nhà nước về kinhtế thì vấn đề đào tạo và bồi dưỡng để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế có
vị trí hết sức quan trọng Nó là một trong những điều kiện đảm bảo sự thắng lợicủa việc phát triển kinh tế đất nước.Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lýkinh tế có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn
là một nhiệm vụ được xem là không thể tách rời với quá trình phát triển kinh tế củanước ta hiện nay
Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng trong suốt thời gian qua với sự quantâm và đầu tư hỗ trợ của Đảng và Nhà nước thì công tác đào tạo và bồi dưỡng cán
bộ quản lý kinh tế đã đạt được nhiều thành tựu đáng chú ý Đó là đội ngũ cán bộquản lý kinh tế đã được rèn luyện, thử thách và tích luỹ được nhiều kinh nghiệmquý báu, trưởng thành về cả số lượng và chất lượng
- Đến nay các kiến thức, kinh nghiệm, trình độ và năng lực thực tiễn của ngườicán bộ quản lý kinh tế đã được nâng cao hơn trước rất nhiều; tỷ lệ cán bộ quản lýkinh tế có trình độ chuyên môn đại học và trên đại học đã tăng lên rõ rệt Ở trungương, số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ chuyên môn sơ cấp chiếm 6.08%, trungcấp là 10.06%, đại học là 73.39% và trên đại học là 7.79% Còn ở các tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương thì số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ sơ cấp là11.18%, trung cấp là 18.52%, đại học là 67.6% và trên đại học là 2.7% Số cán bộquản lý ở trong các bộ ngành Kinh tế tổng hợp ( Văn phòng Chính Phủ, các bộ:Tài Chính, Thương Mại, Công Nghiệp, Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn,
Trang 13Kế hoạch và đầu tư, Lao động-thương binh và Xã hội, Ngân hàng Nhà nước, Tổngcục Thống kê ) có tới 55% được đào tạo quản lý kinh tế ở các tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương có 53% số cán bộ quản lý được đào tạo quản lý kinh tế.Điều đó cho ta thấy về số lượng tỷ lệ cán bộ quản lý được đào tạo về quản lý kinh
tế trong đội ngũ cán bộ, công chức nói chung là khá cao, về chất lượng cũng đãphần nào đáp ứng nhu cầu nâng cao năng lực hoạt động cho đội ngũ cán bộ quản
lý kinh tế hiện nay Cùng với đó thì trình độ sử dụng máy vi tính và khả năngngoại ngữ của cán bộ quản lý kinh tế cũng ngày được nâng cao Tỷ lệ cán bộ biết
sử dụng máy tính là khá cao (tỷ lệ chung ở các đơn vị này là 64%), đặc biệt 100%các cán bộ trẻ (dưới 35 tuổi) đều biết sử dụng máy tính phục vụ cho công tác củamình Hầu hết các cán bộ quản lý kinh tế hiện nay đều biết ngoại ngữ, có một sốcán bộ có thể làm việc trực tiếp với người nước ngoài mà không phải qua phiêndịch
- Bên cạnh đó, trình độ lý luận chính trị của các cán bộ quản lý kinh tế cũngđược nâng lên, tất cả các cán bộ quản lý kinh tế đều đã được trải qua các lớp tậphuấn, bồi dưỡng về lý luận chính trị
Bên cạnh những thành quả đã đạt được, về số lượng và chất lượng của độingũ cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta trong giai đoạn hiện nay vẫn còn rất nhiều bấtcập cần phải khắc phục
- Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế chưa được phủ đều trên tất cả cáckhối Số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ tập trung chủ yếu ở các cơ quan trungương, sau đó đến tỉnh và huyện, càng xuống cấp dưới thì trình độ của các cán bộquản lý kinh tế càng giảm xuống Thậm chí ở các vùng sâu, vùng xa vẫn còn tìnhtrạng cán bộ quản lý kinh tế bị mù chữ Có một bộ phận không nhỏ cán bộ ở các cơquan thực hiện quản lý Nhà nước về kinh tế không được đào tạo và bồi dưỡngnhững kiến thức cơ bản về quản lý kinh tế hoặc nếu có được đào tạo thì chỉ trongmột thời gian rất ngắn Hiện tại, tỷ lệ cán bộ quản lý kinh tế được đào tạo trongthời kỳ kinh tế tập trung bao cấp còn rất cao, có khoảng 65% tốt nghiệp trước năm
1989 Số cán bộ được đào tạo và số cần được đào tạo lại chiếm tỷ lệ ngang bằng
Trang 14nhau( khoảng 50%) Các hình thức đào tạo và bồi dưỡng chưa được tiến hành mộtcách khoa học và thống nhất Công tác đào tạo và bồi dưỡng chưa gắn chặt vớiviệc sử dụng cán bộ quản lý kinh tế, nó còn phụ thuộc nhiều vào sự quan tâm củacác lãnh đạo cao cấp Điều đó dẫn đến tình trạng người cần học thì không đượchọc và không có chỗ để học; người không cần học lai được cử đi học đã gây ra sựlãng phí không nhỏ
- Thêm vào đó, việc xây dựng thái độ, hành vi, tư tưởng chính trị cho các cán
bộ quản lý kinh tế cũng ít được chú trọng Theo tài liệu điều tra, có tới trên 60%cân bộ quản lý kinh tế mới có trình độ lý luận sơ cấp và chưa đầy 5% có trình độ lýluận cao cấp Ta có thể thấy rõ rằng số lượng cán bộ quản lý kinh tế có trình độ lýluận thấp còn chiếm khá đông Chính vì vậy mà có thể nói rằng chất lượng đội ngũcán bộ quản lý kinh tế chưa thực sự được nâng cao, qua đó thấy rằng chất lượngcông tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế vẫn chưa đáp ứng được vớinhu cầu trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay
- Vẫn có sự chênh lệch về giới tính và phân bố không hợp lý giữa các nhóm tuổitrong đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế Tỷ lệ nam bình quân chiếm trên 65%, nữ chỉ
có khoảng 34% Tỷ lệ nam chiếm cao nhất ở Bộ Thương mại (81%) và tỷ lệ nữchiếm đông nhất là ở Ngân hàng Nhà nước (48%) Trong các cơ quan có tình trạngmất cân đối nghiêm trọng giữa lớp cán bộ trẻ với lớp cán bộ lớn tuổi, số lượng cán
bộ trong từng nhóm tuổi kế tiếp nhau không đồng đều nên dễ dẫn đến sự hụt hẫng
về cán bộ quản lý kinh tế trong tương lai Nếu trong vòng hơn chục năm nữa sốcán bộ cốt cán lớn tuổi và dày dạn kinh nghiệm này về nghỉ hưu thì lớp cán bộ trẻkhó có thể đảm đương nổi những công việc quản lý kinh tế trong tương lai
ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH TẾ.
1 Từ phía các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý kinh tế.
Việc xây dựng chiến lược đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế tuy đãđựơc Đảng, Nhà nước và các cơ quan có nhu cầu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ
Trang 15quản lý kinh tế quan tâm tới nhưng vẫn chưa đúng mức nên vẫn chưa xây dựngđược chiến lược đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế một cách hợp lý.Chưa có sự kiểm soát, đánh giá một cách đầy đủ, toàn diện về công tác đào tạo vàbồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế và về đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế nên chưa có
sơ sở tốt để lập kế hoạch đào rạo va bồi dưỡng Công tác lập chiến lược đào tạo vàbồi dưỡng chưa gắn với thực trạng đối tượng cán bộ và yêu cầu đối với từng cán
bộ, do đó trong chiến lược chưa có sự quan tâm đồng bộ tới tất cả các ngành, cácvùng, các lĩnh vực phát triển kinh tế; vẫn tập trung chủ yếu vào việc đào tạo cán bộquản lý kinh tế cho các vùng đã đủ, thậm chí thừa cán bộ quản lý kinh tế, chấtlượng khá cao; còn các vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn là các vùng rấtthiếu cán bộ quản lý kinh tế thì các cán bộ quản lý kinh tế ở đó lại không được đầu
tư đào tạo và bồi dưỡng Chiến lược đào tạo và bồi dưỡng chưa đảm bảo được sựchuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ quản lý kinh tế
Nhận thức của các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý kinh tế và của bản thân cáccán bộ đó về vai trò của việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộquản lý kinh tế đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa có sự thống nhất.Các cơ quan nhiều khi cử cán bộ đi đào tạo là chỉ lấy lệ nhằm nâng tỷ lệ cán bộcủa mình đã qua đào tạo lên để chạy theo số lượng, chạy theo thành tích chứ không
có sự kiểm tra, giám sát và quản lý đối với các cán bộ quản lý kinh tế được cử đihọc nên việc đào tạo và bồi dưỡng gần như được thả nổi và không được coi trọng.Còn bản thân các cán bộ quản lý kinh tế thì chỉ coi đây là một bước đệm cho sựthăng tiến của mình mà chưa nhận thức được rằng việc đào tạo và bồi dưỡng là cơhội nâng cao trình độ và năng lực chuyên môn, mở rộng hiểu biết, tích luỹ thêmkinh nghiệm của mình; giúp cho bản thân mình có thể thích ứng với những biếnđổi của môi trường quản lý trong tương lai một cách dễ dàng hơn và có thể giảiquyết các công việc khó khăn mà mình gặp phải trong quá trình quản lý tốt hơn.Điều đó là do công tác tổ chức tuyên truyền, giáo dục về tầm quan trọng của việcđào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cho các cán bộ của mình trong các cơquan, đơn vị sử dụng vẫn chưa được coi trọng và quan tâm đúng mức