Öng ăaô ăíìu tû hún 5 tó ăöla - gíịp khoaêng ba líìn doanh thu cuêa cöng ty khi ăoâ - ăïí phaât triïín möơt dođng maây tñnh múâi, mađ dođng maây tñnh nađy coâ thïí biïịn nhûông... Öng ăa
Trang 1ngûúđi ta thíịy maây tñnh coâ thïí thaâo vađ raâp dïî dađng
caâc böơ phíơn YÂ tûúêng module kiïíu nađy, nhû baơn
thíịy, víîn töìn taơi ăïịn ngađy nay, vúâi nhûông maây
tñnh mađ caâc böơ phíơn cuêa noâ baơn chó cíìn thaâo vađ
raâp vúâi möơt ñt kiïịn thûâc phöí thöng
Watson coâ möơt tònh caêm ăùơc biïơt vúâi sûơ kiïơn nađy
Phoâng viïn CBS goơi ăíy lađ “böơ naôo hiïơn ăaơi nhíịt
do IBM chïị taơo” Watson bûúâc lïn buơc phaât biïíu,
vađ roô rađng lađ öng coâ phíìn nöíi caâu Maney tòm thíịy
cíu noâi ăoâ nhû thïị nađy:
“Töi caêm thíịy bûơc mònh khi ngûúđi ta noâi vïì böơ
naôo ăiïơn tûê Khöng coâ caâi gò nhû thïị caê vađ khöng
bao giúđ coâ Nhûông chiïịc maây nađy chó thûơc hiïơn
möơt phíìn nhoê vađ trúơ giuâp cho caâc nhađ khoa hoơc
ăang cöị gùưng ặa ra cíu traê lúđi nhanh nhíịt Lúơi
ñch duy nhíịt cuêa nhûông chiïịc maây nađy lađ víịn ăïì
thúđi gian vađ thúđi gian lađ quan troơng.”
Trong IBM cuêa Watson, con ngûúđi múâi lađ ngöi
sao Maây moâc chûa bao giúđ ặúơc tön vinh cao hún
con ngûúđi
Cho ăïịn tíơn luâc nađy, roô rađng Watson víîn cho rùìng
chó coâ nhûông nhađ khoa hoơc múâi cíìn nhûông caâi maây
tñnh toaân ríịt nhanh nađy Öng khöng hïì nhùưc gò ăïịn
nhu cíìu cuêa möơt caâ nhín ăöịi vúâi maây tñnh Vađ ríịt
coâ thïí, tûđ quan ăiïím nađy cuêa Watson, mađ ngûúđi ta
ăaô gaân cho öng cíu tiïn ăoaân sai nöíi tiïịng
Nhûng roô rađng öng ăaô “ắnh nghôa” ăuâng vïì “lúơi
ñch thúđi gian” cuêa maây tñnh
Cuông nùm ăoâ, IBM ăaô thiïịt kïị maây tñnh cho ca
möí tim theo phûúng phaâp möí húê cuêa baâc sô JohnGibbon Biïn niïn sûê cuêa IBM cho biïịt, ăoâ lađ camöí tim theo phûúng phaâp möí húê ăíìu tiïn thađnhcöng trïn thïị giúâi Tiïịn sô Gibbon cuêa Ăaơi hoơcPhiladelphia cuđng chia seê vinh quang vúâi maây tñnhIBM trong sûơ kiïơn y hoơc nađy
Ngađy nay nhòn laơi thíịy sûơ trïî trađng cuêa Watsonthíơt kyđ khöi! Nhûng vađo thúđi ăiïím ăoâ, maây tñnhăiïơn tûê chó ăem laơi cho IBM 14 triïơu ăöla, trongkhi mùơt hađng truýìn thöịng lađ caâc loaơi maây vùnphođng vađ nhíịt lađ maây tñnh theê ăuơc löî chiïịm ăïịnnûêa tó ăöla Coâ leô vò thïị mađ nhiïìu nhađ nghiïn cûâucho rùìng Watson khöng nhòn thíịy tiïìm nùng cuêamaây tñnh ăiïơn tûê
Nhûng nïịu tin vađo suy luíơn nađy thò thíơt khoâ giaêithñch viïơc Watson quýịt ắnh ăïí cho Tom phuơtraâch böơ phíơn ăiïơn tûê vađ lađm ra maây vi tñnh
CHA, CON VAĐ MAÔ DI TRUÝÌN CUÊA IBM
Time ngađy 7.12.1998 nhíơn ắnh: “Roô rađng trong thíơp niïn 60, IBM ngûơ trõ ngöi võ díîn ăíìu, Tom Watson ăaô thûơc hiïơn möơt trong nhûông canh baơc lúân nhíịt trong lõch sûê cuêa cöng ty Öng ăaô ăíìu tû hún 5 tó ăöla - gíịp khoaêng ba líìn doanh thu cuêa cöng ty khi ăoâ - ăïí phaât triïín möơt dođng maây tñnh múâi, mađ dođng maây tñnh nađy coâ thïí biïịn nhûông
Trang 2chiïịc maây hiïơn taơi cuêa cöng ty thađnh ăöì cöí Muơc
tiïu lađ thay thïị caâc thiïịt bõ chuýn duơng bùìng möơt
nhoâm maây tñnh tûúng thñch vúâi nhau, chuâng coâ
thïí thûơc thi moơi nhu cíìu xûê lyâ dûô liïơu Khaâch
hađng coâ thïí bùưt ăíìu vúâi nhûông chiïịc maây vi tñnh
nhoê vađ níng cíịp khi nhu cíìu tùng lïn, thíơm chñ
coâ thïí líịy nhûông phíìn mïìm cuô tûúng thñch vúâi
chuâng Chñnh tñnh nùng kinh ăöơng nađy ăaô ăùơt cho
noâ caâi tïn System/360-360 0 trong möơt vođng trođn”.
Tom tiïịp bûúâc tinh thíìn tiïn phong cuêa cha
bùìng caâch maơo hiïím coâ tñnh toaân vúâi dûơ aân ăúđi
ngûúđi: 5 tó ăöla cho dûơ aân IBM 360 Dûơ aân nađy
hoađn thiïơn vađo nùm 1964 vađ noâ “ặa loađi ngûúđi
vađo kyê nguýn maây tñnh” nhû Time nhíơn ắnh.
Con söị 360 nađy coâ möơt yâ nghôa ngoaơi haơng, búêi
vò noâ chñnh lađ 360° – möơt ặúđng trođn, möơt vođng
traâi ăíịt, möơt caâi gò ăoâ hoađn haêo, hoađn toađn vađ triïơt
ăïí Tom maơnh hún cha cuêa mònh nhûng ăoâ lađ möơt
sûơ tiïịp nöịi, cuông ríịt trođn trõa
Trúê vïì tûđ chiïịn tranh, Tom möơt líìn nûôa ăaô nhíơn
ra nhanh choâng rùìng, tûúng lai cuêa IBM lïơ thuöơc
vađo maây tñnh ăiïơn tûê, chûâ khöng phaêi lađ nhûông
maây líơp baêng coâ tûđ thïị kyê XIX Thíơm chñ chiïịc
maây ăeđn chín khöng sú khai ăaô coâ thïí tñnh toaân
nhanh gíịp 10 líìn maây keê baêng cuêa IBM Tuy
nhiïn, nhiïìu ngûúđi trong ăoâ coâ caê cha cuêa Watson
khöng thïí tin rùìng saên phíím chuê lûơc cuêa cöng ty
ăang coâ nguy cú lúân bõ xoâa söí Duđ víơy, Tom ngûúđi
ăaô trúê thađnh chuê tõch cuêa IBM vađo nùm 1952 laơi
khöng bao giúđ ăíìu hađng Öng ăaô tuýín duơngnhûông chuýn gia ăiïơn tûê, múđi nhûông ngûúđi ặângăíìu nhû öng John von Neuman - ngûúđi ăi tiïnphong trong lônh vûơc maây tñnh vïì cöng ty ăïítruýìn ăaơt laơi cho caâc kyô sû vađ caâc nhađ nghiïncûâu khoa hoơc cuêa mònh Ăíìu nùm 1963, IBM ăaôdíîn ăíìu vïì doanh thu vûơút qua caê Sperry Rand –nhađ saên xuíịt cuêa Univac
Tom Watson, ngûúđi luön chia seê vúâi cha mònhtñnh khñ noâng naêy, thíơt sûơ chó múâi ăang khúêi ăöơng.Vúâi nöîi lo lùưng seô bõ tuơt híơu trong nïìn cöng nghiïơpluön biïịn ăöơng nađy, öng ăaô thuâc giuơc nhûông nhínviïn “cííu thaê vađ cöơc cùìn” lađm viïơc hùng say húnvađ ăùơt aâp lûơc buöơc hoơ phaêi lo xa Coâ líìn, caâc kyô sûcuêa IBM phađn nađn vïì nhûông chiïịc maây thu thanhbaân díîn khöng ăaâng tin cíơy, Tom ăaô phín phaâtnhûông chiïịc maây thu thanh baân díîn vađ thaâch hoơsûê duơng xem ăïịn khi nađo thò chiïịc maây bõ hû.Tom Watson khöng bao giúđ ngaơi nhûông cuöơcxung ăöơt, thíơm chñ öng cođn goơi nhûông cuöơc tranhluíơn vúâi cha mònh vïì nhûông víịn ăïì nhû tađi chñnhlađ nhûông cuöơc chiïịn “hoang daô, thö baơo vađ khöngthïí cûúông laơi ặúơc” Tom cođn thûơc thi chñnh saâch
“khuýịn khñch” nhùìm ăöơng viïn caâc nhađ quaên lyâcuêa IBM thaâch ăöị líîn nhau Öng ríịt thín thiïịt vúâinhûông nhín viïn thûúđng nhûng laơi luön gíy khoâdïî cho trúơ lyâ cuêa mònh
Cuông bađi baâo trïn cuêa Time cho hay, chiïịn dõch
ăaô suyât bõ thíịt baơi khi nhûông löîi phíìn mïìm ăaô
Trang 3buöơc phaêi giao hađng trïî hún Nöîi hoang mang, lo
súơ theo saât caâc nhađ laônh ăaơo cíịp cao cuêa IBM khi
caâc ăöịi thuê ăang tiïịn gíìn Watson ăaô ríịt liïìu lônh
truơc xuíịt ngûúđi em trai cuêa mònh Dick, luâc íịy
ăang nùưm giûô chûâc trûúêng phođng saên xuíịt vađ cú
khñ cuêa dûơ aân System/360, quýịt ắnh ăaô lađm tríơt
hûúâng sûơ nghiïơp ngûúđi ăađn öng treê tuöíi vađ sau ăoâ
lađm Tom Watson phaêi xíịu höí
Cuöịi cuđng thò dûơ aân System/360 - cuöơc caâch
maơng hoâa cöng nghiïơp – ăaô ăem laơi thađnh cöng
ngoađi sûâc tûúêng tûúơng Söị maây vi tñnh ặúơc lùưp raâp
taơi IBM ăaô vûúơt lïn 35.000 vađo nùm 1970 so vúâi
11.000 vađo trûúâc nùm 1964 vađ doanh thu cuêa
cöng ty ăaô tùng gíịp ăöi, lïn ăïịn 7,5 tó ăöla Vađo
thúđi ăiïím ăoâ, giaâ trõ thõ trûúđng IBM ăaô tùng voơt tûđ
khoaêng 14 tó ăöla lïn ăïịn 36 tó ăöla
Nhûông söị liïơu mađ Time vûđa nïu cho thíịy Tom
ăaô thûđa hûúêng úê cha cuêa mònh tinh thíìn tiïn
phong vađ hoađi baôo lúân IBM ngađy nay víîn aâm aênh
ngûúđi ta vïì möơt yâ niïơm vô ăaơi nađo ăoâ
Mùơt khaâc, khöng ai maơo hiïím hún Tom khi daâm
döịc nhiïìu hún saâu líìn doanh thu cuêa mònh ăïí taơo
ra möơt cuöơc caâch maơng maây tñnh Fortune ăaô goơi
ăoâ lađ “canh baơc 5 tó ăöla” ($5 Billion Gamble) Cođn
Time goơi ăoâ lađ “ặa IBM vađ caê thïị giúâi vađo kyê
nguýn maây tñnh”
Thíơt ra, Tom coâ “ăaânh baơc” khöng? Haôy xem,
tûơa nhû cha mònh hoùơc thïị hïơ sau mònh lađ Lou
Gerstner, Tom ăaô khöng ăaânh baơc mađ khöng suy
nghô Möơt líìn nûôa seô thíịy Tom khöng thoaât khoêicaâi boâng tû duy cuêa cha Ăoâ lađ, nïịu Watson chaăùơt “think - suy nghô” lïn hađng ăíìu vúâi 3% röìi 6%chi phñ cho R&D, thò Tom cuông ăaô ặa IBM thûơcsûơ bûúâc vađo khoa R&D Ăïí giûô võ trñ díîn ăíìu trongviïơc cöịng hiïịn cho sûơ phaât triïín vađ trong caơnhtranh thûúng maơi, Tom ăaô tùng gíịp ăöi chi phñnghiïn cûâu, so vúâi cha mònh Sau ăoâ, chi phñ tùnglïn gíịp ba líìn nhû víơy, tûâc 9% chi tiïu
Kïịt quaê lađ, nhû Time ngađy 7.12.1998 ăaô viïịt:
“Dûúâi triïìu ăaơi cuêa Tom Jr., Big Blue ăaô ăùơt logo
cuêa mònh trïn khoaêng 70% söị lûúơng maây tñnh trïn thïị giúâi vađ thöịng trõ hoađn toađn nïìn cöng nghiïơp nađy, thíơm chñ caâc ăöịi thuê nhû Univac - ngûúđi ăaô xíy dûơng nïn cöng ty buön baân maây tñnh ăíìu tiïn - buöơc phaêi giaêi taân chó ăún giaên vò lađ möơt phíìn cuêa “möơt bùng nhoâm” Vađ trong khi caê caâc cöng ty múâi vađo ngađnh nhû: Compaq vađ Microsoft ăaô phaêi ngaê muô chađo thua trûúâc IBM nhûông nùm 1980 thò ăaơi cöng ty mađ Tom Watson kïị thûđa vađ ăöíi múâi trong nhûông nùm 50 vađ 60 laơi duy trò möơt caâch maơnh meô, vađ lađ cöng ty lúân thûâ saâu úê Myô”.
Nhûng Watson nhíơn ra rùìng trong quaên lyâ, moơichuýơn ăaô khöng “tuýơt vúđi” nhû öng ăaô viïịt chocon vađo caâi ngađy Tom gûêi thû baâo seô vïì vúâi IBM.Watson phaêi hoơc caâch ăöịi thoaơi vúâi con trai, ăaơidiïơn thïị hïơ múâi nhûng tñnh caâch maơo hiïím thò ynhû öng víơy
Trang 4Tom laônh ăaơo böơ phíơn ăiïơn tûê vađ viïơc ăíìu tiïn
lađ muöịn caêi töí phođng thñ nghiïơm Watson tin rùìng
phođng thñ nghiïơm cuêa IBM ăang gioêi nhíịt, töịt nhíịt
thïị giúâi thò khöng viïơc gò phaêi lađm ăiïìu ăoâ Watson
baâc boê ặúđng löịi cuêa con trai búêi vò öng khöng
cöng nhíơn tíìm nhòn cuêa Tom – chuê trûúng hûúâng
vïì maây tñnh ăiïơn tûê - öng thíịy rùìng tûúng lai cuêa
IBM nhíịt ắnh lađ maây tñnh theê ăuơc löî Thïị hïơ kyô
sû cuđng thúđi cuêa Watson víîn miïơt mađi vúâi nhûông
nghiïn cûâu vađ saâng chïị dûơa trïn cöng nghïơ nhúâ
dûô liïơu bùìng theê ăuơc löî Trong tûơ truýơn cuêa mònh,
Tom ăaô mö taê mûúđi nùm lađm viïơc vúâi cha lađ quaông
thúđi gian dađy ăùơc nhûông cuöơc xung ăöơt Vađ ăíy lađ
cuöơc xung ăöơt lúân nhíịt nhò trong söị ăoâ Khöng khñ
“cöng ty gia ằnh” víîn ngûơ trõ vađo nhûông nùm
thaâng nađy
Watson ăùơt Dick, em trai cuêa Tom, vađo võ trñ phuơ
traâch IBM quöịc tïị Tom cùng thùỉng nhûng khöng
dïî chõu thua Tom chinh phuơc “öng giađ” khöng chó
bùìng nhûông cuöơc caôi vaô mađ bùìng khoa hoơc Tom
quýịt ắnh ăöịi ăíìu khöng phaêi vúâi cha mađ lađ vúâi
tíìm nhòn cuêa cha bùìng chñnh phûúng phaâp “think”
ríịt khoa hoơc cuêa Watson Tom sûê duơng phođng
nghiïn cûâu thõ trûúđng ăïí noâi chuýơn “phaêi traâi”
Nhûông cuöơc ăiïìu tra nhanh cho thíịy chñnh phuê lađ
khaâch hađng lúân Tom nghô rùìng mûúđi hai ăún
hađng tûđ quín ăöơi, ngín hađng vađ haông baêo hiïím
ăuê ăïí noâi chuýơn vúâi cha ngay trong cuöơc hoơp
Nhûng Watson víîn díîn chûâng söị thu nhíơp cuêa
IBM dûơa vađo kinh doanh truýìn thöịng (theê ăuơc löî)nhiïìu hún gíịp gíìn 500 líìn maây tñnh cú khñ - ăiïơntûê Tom tung ra “aât chuê bađi”: Cuơc ăiïìu tra dín söịăaô thú maây tñnh ăiïơn tûê UNIVAC cuêa ăöịi thuêRemington Rand Chiïịc maây tñnh khöíng löì nađy ăaô
ăi vađo lõch sûê khi ặúơc sûê duơng cho cuöơc kiïímphiïịu bíìu töíng thöịng mađ kïịt quaê lađ DwightEishenhower chiïịn thùưng Watson nhúâ laơi caâi höm
haông CBS ặa tin öng baơn chiïịn thùưng bïn caơnh
tin tûâc vïì “böơ naôo ăiïơn tûê” UNIVAC – vúâi kyô thuíơtöịng chín khöng vađ tûđ boê caâc theê ăuơc truýìnthöịng Tom ăaô ăaânh truâng ăiïím ýịu cuêa öng böị vôăaơi, vò chñnh UNIVAC lađm IBM míịt mùơt vađ tuơt híơu,vađ nhû thïị Watson khöng thïí chõu ặơng ặúơc caêmgiaâc bõ qua mùơt Watson thua Tom thùưng
Tom caêi töí quaên trõ phođng thñ nghiïơm bùìng caâchtuýín thïị hïơ kyô sû múâi, ặúơc Viïơn Massachusettăađo taơo Ăíy lađ thïị hïơ ăíìu tiïn ặúơc ăađo taơochuýn vïì maây tñnh ăiïơn tûê Wally McDowell trúêthađnh giaâm ăöịc kyô thuíơt Birkenstock lađ nhín víơtnghiïn cûâu thõ trûúđng ăiïơn tûê
Watson ban ăíìu ăaô khöng lùưng nghe con trainhûng vúâi caâc bùìng chûâng ríịt thuýịt phuơc cuêaTom, öng ăaô chõu lùưng nghe Sau nađy, Tom noâi vúâi
con gaâi Lucinda rùìng: “Öng nöơi cuêa con ăaô cho cha
möơt cú höơi”.
Vađ Watson ăaô ăuâng khi cho Tom möơt cú höơi maơohiïím Quín ăöơi Myô ăaô cíìn möơt maây tñnh ăiïơn tûêtrong cuöơc chiïịn Triïìu Tiïn Ăún hađng ýu cíìu lađ
Trang 5maây tñnh phaêi tñnh ặúơc ặúđng ăi cuêa tïn lûêa vađ
ăiïìu khiïín ặúơc tïn lûêa dûơa trïn tñnh toaân ăoâ
Watson, nhû thuúê biïịn IBM thađnh nhađ maây phuơc
vuơ chöịng Thïị chiïịn thûâ hai, ăaô uêng höơ kïị hoaơch
nađy Tom ăùơt lïn bađn Watson dûơ aân ặúơc ăùơt tïn
lađ “maây tñnh phođng vïơ” Watson gíơt ăíìu mađ khöng
biïịt rùìng con trai cuêa mònh muöịn hûúâng ăïịn muơc
tiïu nhín dûơ aân nađy mađ nghiïn cûâu luön khaê nùng
thiïịt kïị maây tñnh coâ khaê nùng baân cho thõ trûúđng
röơng lúân Khöng ai hiïíu cha bùìng con
Kïịt quaê lađ, sau ăoâ Watson coâ thïí móm cûúđi trong
lïî ra mùưt maây tñnh IBM 701 Ăoâ chñnh lađ híơu dúơ
cuêa maây tñnh phođng vïơ, vúâi triïịt lyâ thiïịt kïị
mod-ule – coâ thïí thaâo raâp dïî dađng ăïí thûơc hiïơn nhiïìu
ýu cíìu, nhiïìu mûâc ăöơ - nghôa lađ coâ giaâ trõ thûúng
maơi Giúđ thò Watson biïịt, con trai mònh ăaô “chúi
khùm” öng cha möơt caâch dïî thûúng nhû thïị nađo
Watson ăaô lùưng nghe vađ cho con trai mònh “möơt
sûơ maơo hiïím lúân ăíìu tiïn vúâi tû caâch möơt nhađ
quaên trõ”, nhû Tom ăaô noâi, ăïí sau ăoâ díîn ăïịn
cuöơc caâch maơng IBM system/360
TRUÝÌN NGÖI CHO CONSau sûơ kiïơn IBM 701, dûúđng nhû Watson caêmthíịy thúđi cuêa Tom ăaô ăïịn Nùm 1956, sau chuýịn
ăi chíu Íu cuöịi cuđng, Watson nghô ăïịn chuýơntrao quýìn lûơc cho con trai Trong khi ăoâ, sau “sûơmaơo hiïím lúân ăíìu tiïn” Tom ăaô vûúơt qua nöîi súơhaôi phaêi quaên lyâ tíơp ăoađn quaâ lúân so vúâi öng Caâcăiïìu kiïơn chñn muöìi Tom ăaô giûô chûâc chuê tõch höơiăöìng quaên trõ ặúơc böịn nùm – kïí tûđ nùm 1952.Nhûng caâc quýịt ắnh cuöịi cuđng víîn thuöơc vïìWatson, vúâi tû caâch chuê tõch tíơp ăoađn
Thaâng nùm 1956, Watson chuê trò cuöơc hoơp banlaônh ăaơo Khaân phođng trang troơng vúâi nhûôngngûúđi ăađn öng quan troơng trong böơ vest ăen, sú
mi trùưng Watson tuýn böị Tom trúê thađnh CEOcuêa IBM Öng ăi ra phña trûúâc bađn chuê toơa, hai chacon ặâng ăöịi diïơn nhau vađ Watson giú tay bùưt tayTom Bûâc aênh trùưng ăen nađy ăïịn nay víîn ặúơc lûugiûô Tom vúâi tûúâng taâ cuêa möơt cûơu phi cöng tröngcuông ặúđng vïơ vađ lõch laôm nhû cha cuêa mònh.Nhûông bûâc aênh khaâc mađ IBM lûu trûô ăïịn ngađynay cho thíịy IBM coâ möơt tinh thíìn Myô ríịt lúân Cúđnûúâc vúâi nhûông ngöi sao nhû thïị chiïịm hïịt khönggian bïn trïn cuêa phođng hoơp Watson vađo cuöịi ăúđi
Trang 6víîn thûúđng xuýn tham dûơ caâc lïî laơt cuêa cíu laơc
böơ nhûông ngûúđi theo tinh thíìn quöịc gia do öng
saâng líơp Vúâi öng, IBM khöng chó lađ cuöơc ăúđi öng
mađ cođn lađ möơt phíìn nûúâc Myô Öng ăaô hoađn thađnh
ûúâc muöịn ăoâ vađ vađo ngađy öng trao noâ cho con trai
ăiïìu hađnh, IBM cuêa Myô coâ 72.000 nhín viïn – gíìn
nhû gíịp bíịy nhiïu líìn vađo caâi ngađy ăíìu tiïn öng
ăïịn lađm thú cho CTR chó 400 nhín viïn Watson
ăaô biïịn “múâ höîn ăöơn” CTR núơ ngíơp ăíìu trúê thađnh
tíơp ăoađn quan troơng cuêa nûúâc Myô vúâi doanh thu
gíìn 900 triïơu ăöla – gíìn trúê thađnh cöng ty coâ
doanh thu 1 tó ăöla
Coâ ăiïìu lađ Watson chûa ặa IBM trúê thađnh tíơp
ăoađn ăa quöịc gia nhû chûô “I” (international) trong
caâi tïn mađ öng ăùơt cho noâ IBM cuêa Watson víîn lađ
möơt doanh nghiïơp trung bònh, xeât vïì quy mö quöịc
tïị Watson tuy trong ăúđi mònh ăaô nöî lûơc phi
thûúđng cho quan hïơ quöịc tïị, mađ ẳnh cao lađ trúê
thađnh chuê tõch Höơi ăöìng thûúng maơi thïị giúâi ICC,
nhûng cuông múâi chó ăùơt ặúơc nhûông chi nhaânh
IBM úê haêi ngoaơi mađ thöi Caâc chi nhaânh Bùưc Myô,
chíu Íu nađy víîn hoaơt ăöơng theo phûúng thûâc
quaên lyâ tíơp trung cuêa Watson – New York víîn chó
huy trûơc tiïịp caâc chi nhaânh tûđ vùn phođng IBM
in-ternational úê New York, núi Dick quaên lyâ
Vađ sûơ vô ăaơi cuêa Watson khöng hùỉn úê chöî öng ăaô
lađm cho IBM to lúân cúô nađo mađ lađ noâ coâ thïí ăi xa
bao líu Noâi caâch khaâc, öng ăaô trao cho IBM nùng
lûơc trûúêng thađnh nhû thïị nađo, chûâ khöng phaêi coâ
bao nhiïu sûâc maơnh ăïí lađm ra gaô IBM khöíng löìmađ khöng thïí lúân khön Díịu íịn quaên trõ cuêa öngăïí laơi trong lõch sûê lúân hún nhiïìu khaê nùng kinhdoanh cuêa öng
Vúâi tû tûúêng Watson, IBM coâ khaê nùng hoơc tûđthíịt baơi
Tom seô tiïịp tuơc giíịc mú dang dúê cuêa Watson.Tom ăaô caêi töí cöng ty Thoaơt ăíìu, ngûúđi ta dïînhíìm tûúêng ăoâ lađ híơu quaê cuêa cuöơc chöịng ăöịi laơicha tûđ Tom Nhûng ruât cuöơc, xung ăöơt cha con chólađ caâi voê nhùn nhuâm bïn ngoađi cuêa haơt nhín ăöíimúâi bïn trong
Trûúâc khi Watson trao laơi quýìn chuê tõch tíơpăoađn cho Tom, öng ăaô phaêi traêi qua bađi thûê thaâch
tû tûúêng cuêa con trai Cuđng vúâi cuöơc caêi töí phođngthñ nghiïơm, giúđ ăíy CEO Tom ăaô múê cûêa phođngcuêa cha, caê gan ăùơt víịn ăïì thay ăöíi quan ăiïím vïìnguöìn tađi chñnh cho cöng ty
Tom ăïì nghõ “haôy vay tiïìn tûđ ngađi Morgan” – nhađ
tû baên tađi chñnh nöíi tiïịng ăïịn tíơn ngađy nay.Khöng coâ gò lađm cho Watson ăiïn tiïịt húnchuýơn ăi vay tiïìn ai ăoâ Öng coâ thïí töịng cöí cíơucon trai, mađ khöng cíìn biïịt ăoâ lađ möơt CEO, ra khoêicûêa keđm vúâi nhûông lúđi nùơng nïì nhû bao líìn khaâc.Caâi thuúê Tom cođn ăoê hoên vađ Watson phaêi cayăùưng xa con lï chín ăïịn New York nađy, öng ăaônhòn thíịy tođa nhađ Morgan cao ngíịt ngûúêng trûúâckhi ăííy caânh cûêa vađo tođa nhađ mađ öng chuê CTR úêăoâ Muđa ăöng cuêa 40 nùm trûúâc seô khöng phai
Trang 7nhođa trong tím trñ öng Öng ăaô thïì seô trúê thađnh vađ
vûúơt qua tíìng lúâp thûúơng lûu úê xûâ súê nađy Giúđ ăíy,
öng khöng chõu nöíi caâi ăïì nghõ ăi vay tiïìn nhû möơt
con núơ
Khi Tom khöng chõu xûng hö thûa öng thûa bađ
nhû vùn hoâa mađ Watson ăaô dađy cöng xíy dûơng,
Watson ăaô tûđng gađo lïn trong cuöơc hoơp: “Cím caâi
möìm anh laơi” – Maney ăaô tòm thíịy möơt chi tiïịt nhû
víơy Giúđ ăíy, Tom ăođi ăöíi caê lođng tûơ hađo vađ tûơ
troơng cuêa öng thò Watson seô toê ra nhû thïị nađo
ăíy?
Watson chíịp nhíơn tranh luíơn Vađ trong cuöơc
hoơp sau ăoâ öng ăaô noâi: “Khoaên núơ 84 triïơu ăöla
luön nùìm trong ăíìu töi” Nhûng ngay sau ăoâ,
Watson lađm Tom thíịt voơng: “Nhûng ăíy lađ víịn ăïì
quan troơng, chuâng ta seô suy nghô vïì ăiïìu ăoâ”
Phûúng thûâc cuêa Watson trong thúđi gian dađi lađ
cho thú maây, tûđ Myô ăïịn caâc nûúâc khaâc Coâ nghôa
lađ, hïî coâ khaâch hađng ăùơt hađng thò IBM múâi ăi vay
ăïí saên xuíịt, trong khi búêi vò cho thú nïn tiïìn thu
höìi vïì ríịt chíơm Kïịt quaê logic lađ cađng coâ nhiïìu ăún
hađng, söị núơ seô cađng lúân lïn IBM luâc ăoâ lađ cöng ty
coâ söị núơ nhiïìu nhíịt nûúâc Myô, theo ăiïìu tra cuêa
Maney
“Suy nghô vïì ăiïìu ăoâ” lađ lyâ do mađ öng ăaô mïìm
moêng vúâi Tom Nhûng öng khöng dïî chíịp nhíơn
ngay nhûông cuâ “sûêa lûng”, duđ ăoâ lađ con trai Tom
khöng vûđa, vúâi tñnh caâch gan lyđ y nhû thín sinh,
ăaô ăem cuöơc tranh luíơn vïì nhađ Ăoâ thíơt lađ möơt núi
bíịt lúơi cho Tom, búêi vò úê ăoâ – duđ lađ nhađ cuêa Tomhay cuêa Watson – thò öng böị seô duđng quýìn lûơc giatrûúêng bíịt cûâ luâc nađo Tom kïí laơi cho con gaâiLucinda nghe:
“Cha ăaô tûđng lađm öng con xanh mùơt khi baêo rùìng haôy vay tiïìn ngađi Morgan Öng con ăaô nghô rùìng cha hoađn toađn sai nhûng cuöịi cuđng thò cha ăaô thuýịt phuơc ặúơc öng cuêa con.”
Watson ăaô chõu nghe Tom ặa ra lyâ luíơn cuêangûúđi ăaơi diïơn cho thïị hïơ múâi Ăoâ lađ, thay vò thuơăöơng ăïí söị núơ gia tùng theo söị tùng cuêa ăún hađng– möơt nguýn lyâ vônh viïîn khöng bao giúđ hïịt núơmađ chó coâ núơ nhiïìu hún Víơy thò haôy chuê ăöơngvay vöịn ăïí taơo ra saên phíím Nhûng Watson chó coâthïí gíơt ăíìu khi Tom “caê gan” thay luön caêphûúng thûâc kinh doanh cuêa cha: Thay vò cho thúhaôy baân ặât saên phíím cho khaâch hađng Watsonnhíơn ra con trai mònh vûđa lađm möơt cuöơc caâchmaơng tû tûúêng nhùìm biïịn caâi khöng thïí (phaêi núơ)thađnh caâi coâ thïí (khöng núơ) Víịn ăïì lađ caâi maây tñnhphaêi nhû thïị nađo múâi baân ặât ăoaơn ặúơc vađ IBMkhöng cíìn ăïịn nguöìn thu saên phíím phuơ Watsonbiïịt ăiïìu ăoâ coâ thïí ăïịn trong thúđi ăaơi cuêa Tomnhûng luâc nađy thò chûa Ăïịt lûúơt Watson ýu cíìuTom suy nghô vïì ăiïìu ăoâ
Tom ăaô phaêi míịt nhiïìu nùm ăïí chûâng minh maâytñnh lađ moân hađng baân ặúơc chûâ khöng cíìn phaêicho thú, bùìng cuöơc maơo hiïím 5 tó ăöla cho dûơ aânsystem/360
Trang 8Cuöịi cuđng Watson cuông ăaô buöơc ặúơc Tom phaêi
suy nghô trûúâc khi hađnh ăöơng, chûâ khöng hùỉn
ngùn caên yâ tûúêng cuêa con Tom tiïịp tuơc höìi tûúêng
vúâi con gaâi: “Öng con nghô lađ cha sai nhûng ăaô
cho cha möơt cú höơi” Cú höơi ăoâ chñnh lađ ặa IBM
ăi síu vađo maây tñnh hiïơn ăaơi, trong nhiïìu nùm,
trûúâc khi tûđ giaô nhûông caâi theê nhúâ bùìng caâch ăuơc
löî
Tûúđng thuíơt vûđa röìi cuêa Lucinda, chaâu gaâi cuêa
Watson, ăaô cho thíịy Watson khöng hùỉn lađ “öng giađ
baêo thuê” nhû bònh luíơn cuêa nhiïìu nhađ nghiïn
cûâu Watson mong con trai mònh kïị võ nhûng ngay
caê baên thín Tom cođn súơ haôi vai trođ ăoâ, thò vúâi tû
caâch ngûúđi cha, Watson khöng thïí khöng daơy con
mònh caâch vûúơt qua súơ haôi Vađ vúâi tû caâch nhađ
laônh ăaơo doanh nghiïơp Watson cíìn hûúâng díîn nhađ
kïị thûđa “tû duy” lađm ùn
Watson ăaô khiïịn Tom vûúơt qua nöîi súơ haôi (phaêi
quaên lyâ IBM) bùìng caâch buöơc con trai mònh “tû
duy” nhiïìu caâc víịn ăïì lúân
Trong 15 nùm laônh ăaơo cuêa mònh, nhû Time ăaô
nhíơn ắnh, Tom ăaô biïịn IBM tûđ möơt cöng ty trung
bònh trúê thađnh cöng ty lúân thûâ 12 trïn thïị giúâi, tûđ
72.000 nhín viïn tùng lïn 270.000 ngûúđi, gíịp
3,75 líìn Doanh thu IBM tùng tûđ 892 triïơu lïn trïn
8,3 tó ăöla, gíịp chñn líìn Trong khi Fortune goơi
Tom lađ “nhađ tû baên thađnh cöng nhíịt thïị giúâi” vađo
nùm 1986, thò Nhađ Trùưng trao cho Tom Huín
chûúng Tûơ do (Presidental Medal of Freedom), vađo
thúđi töíng thöịng Lyndon B Johnson nùm 1964 Ăíylađ huín chûúng cao quyâ nhíịt cuêa töíng thöịng Myôcoâ thïí trao cho möơt cöng dín
Möơt cöng ty vô ăaơi khöng nùìm úê chöî noâ coâ baonhiïu tiïìn, búêi vò doanh nghiïơp nađo röìi cuông thùngcuông tríìm, mađ lađ úê chöî nùng lûơc vûúơt qua nhûôngbûúâc ngoùơt cuêa noâ Tom ăaô biïịn IBM thađnh cöng
ty ăa quöịc gia vađo thíơp niïn 60 vađ 70, vúâi nhûôngcöng ty khu vûơc tûúng ăöịi ăöơc líơp úê haêi ngoaơi.Öng lađ nhađ ăöíi múâi vô ăaơi nhûng chñnh tinh thíìncuêa Watson ăùơt nïìn taêng tûđ trûúâc múâi lađ cú súê, lađhaơt giöịng ăïí IBM lúân maơnh
Tom quýịt ắnh thay ăöíi logo cöng ty ăïí biïíu thõsûâc maơnh cuêa IBM vađo nùm 1956 Ba kyâ tûơ mađWatson ăaô choơn víîn ặúơc Tom duđng tiïịp Nhađthiïịt kïị nhaôn hiïơu Paul Rand chó lađm cho noâ “rùưnchùưc, vûông chaôi vađ cín bùìng” nhû giaêi thñch cuêatađi liïơu IBM Rand thay kiïíu chûô Beton Bold, húiöịm, cuêa Watson thađnh kiïíu chûô City Medium.Nhûng logo taâm neât ngang nöíi tiïịng ngađy höm nayphaêi ăúơi ăïịn nùm 1972 múâi xuíịt hiïơn – diïîn taêthúđi ăaơi “töịc ăöơ”
Logo nùm 1956 do Paul Rand thiïịt kïị, biïíu thõsûâc maơnh, sûơ tin cíơy
Logo taâm neât ngang, sûê duơng ăïịn nay, xuíịt hiïơnvađo nùm 1972 – möơt nùm sau ngađy Tom rúđi boêquýìn lûơc, giûô vai trođ cöị víịn mađ thöi Nhûôngặúđng ngang nađy ặúơc giaêi thñch lađ biïíu thõ cuêa
töịc ăöơ.
Trang 9Chñnh khñ chíịt tiïn phong, chíịp nhíơn maơo hiïím,
lùưng nghe vađ tön troơng thúđi cuöơc cuđng vúâi thaâi ăöơ
“tû duy” khön ngoan múâi giuâp möơt doanh nghiïơp
trûúđng töìn
Trong taâc phíím cuêa mònh, Who Say Elephan
Cant’s Dance - Ai noâi con voi khöng thïí khiïu vuô,
Gerstner ăaô töíng kïịt tû tûúêng Tom trong ba chûô:
IBM means service – IBM nghôa lađ phuơc vuơ Ăoâ lađ
tinh thíìn nöịi dađi cuêa Watson
*
* *Tom Watson ăaô ặa IBM vûúơt ríịt xa khoêi Myô vađ
chíu Íu, noâ coâ mùơt trïn 100 quöịc gia Ăïịn nhûông
nùm 1990 cuêa Gerstner lađ 130 quöịc gia Vò víơy,
Tom ăaô vûúơt ra khoêi caâi boâng cuêa cha mònh
Khöng nhûông thïị, öng cođn trúê nïn vô ăaơi hún caê
cha mònh, xeât vïì quy mö Ăïịn nöîi, nùm 1986,
For-tune, taơp chñ hađng ăíìu thïị giúâi vïì bònh choơn ăaô goơi
Tom lađ “nhađ tû baên thađnh cöng nhíịt”
Möơt nùm sau khi Watson qua ăúđi, tûâc nùm 1957,
tinh thíìn cuêa Watson thïí hiïơn ngay trong quýịt
ắnh cuêa con trai Watson ăaô cho tiïịn hađnh nhûông
nghiïn cûâu quan troơng vïì ngön ngûô toaân tin vađo
giûôa nhûông nùm 1950 Ăïịn nùm 1957, Tom cöng
böị cuöơc caâch maơng hoâa khi giúâi thiïơu FORTRAN(*)
Nhoâm caâc nhađ khoa hoơc do John Backus díîn ăíìuăaô saâng taơo ra ngön ngûô líơp trònh maây tñnh vađ noânhanh choâng ặúơc duđng röơng raôi trong giúâi kyôthuíơt Thoaơt ăíìu, caâc kyô sû vađ caâc nhađ khoa hoơccuêa IBM ăaô viïịt nhûông chûúng trònh maây tñnh dûúâidaơng tûơ nhiïn, kiïíu nhû C=A/B, möơt chuöîi caâc kyâtûơ söị goơi lađ “machine language”(*) – ngön ngûô nhõphín Ăiïìu nađy aênh hûúêng maơnh lïn tûúng lai cuêangađnh maây tñnh thïị giúâi
Vúâi sûơ kiïơn lúân nađy, Tom Watson bùưt ăíìu khùỉngắnh sûơ kïị thûđa tû tûúêng cuêa Watson nhûng cuôngchûâng toê khaê nùng thoaât khoêi caâi boâng cuêa cha.Tom duđng hònh tûúơng vïì nhûông con võt hoang daôvađ goơi ăoâ lađ “tû duy ăöơc líơp”, bùìng hònh veô möơtăađn võt hoang daô trïn quaêng caâo taơi Nhíơt Baên nùm
1957 IBM cođn lûu caê baên quaêng caâo nađy trongbiïn niïn sûê Trong baên veô ăoâ, coâ möơt con võt quayăíìu ăi theo hûúâng ngûúơc laơi Tom giaêi thñch:
_
* FORTRAN (viïịt tùưt tûđ FORmula TRANslator) Do IBM soaơn thaêo, lađ ngön
ngûô líơp trònh bíơc cao coâ biïn dõch ăíìu tiïn Baên chíịt cuêa FORTRAN
ăaô chûâng toê ûu thïị trong caâc ûâng duơng khoa hoơc ngay úê thúđi kyđ ăíìu
cuêa lõch sûê ăiïơn toaân; noâ ăaô cho pheâp mö taê vađ giaêi caâc pheâp tñnh söị hoơc Cho ăïịn nay, FORTRAN víîn cođn ríịt phuđ húơp vúâi caâc ûâng duơng loaơi nađy, nïn noâ ặúơc duđng röơng raôi trong khoa hoơc, líơp luíơn lyâ thuýịt, vađ kyô thuíơt Bíịt kyđ ai ăaô quen vúâi BASIC ăïìu coâ thïí hiïíu FORTRAN ngay tûâc khùưc Thûơc ra, FORTRAN chñnh lađ tiïìn thín cuêa BASIC vađ cuông bõ nhûông khuýịt ăiïím nhû BASIC Hiïơn nay, caâc phiïn baên múâi cuêa FORTRAN coâ daơng cíịu truâc töịt hún vađ coâ ñt haơn chïị hún.
* Machine language lađ ngön ngûô nhõ phín tûơ nhiïn mađ böơ xûê lyâ trung tím ( CPU) cuêa maây tñnh coâ thïí nhíơn biïịt vađ thûơc hiïơn Ngön ngûô nađy ặúơc biïíu diïîn bùìng caâc söị 0 vađ 1, nïn ríịt khoâ ăoơc vađ sûê duơng.
Trang 10“Chuâng ta ăïìu biïịt rùìng trong bíịt cûâ viïơc kinh
doanh nađo cuông cíìn nhûông con võt hoang daô cuêa
noâ Taơi IBM, chuâng töi cöị gùưng khöng thuíìn hoâa
chuâng.”
Nhûng Tom víîn lađ tinh thíìn nöịi dađi cuêa Watson:
tiïn phong ăïí phuơc vuơ
Tom víîn lađ khñ chíịt nöịi dađi cuêa cha: maơo hiïím
ăïí díîn ăíìu
Vađ Tom víîn lađ sûơ khön ngoan nöịi dađi cuêa nhađ
saâng líơp IBM: Tû duy ăïí phaât triïín
Tom duy nhíịt hún cha mònh lađ ăaô thađnh cöng
hún cha mònh nhiïìu líìn Möơt hoơc trođ quaâ gioêi vađ
lađ ngûúđi con thíịu hiïíu cha mònh
Tom ăaô nhû möơt phi cöng ặa IBM vađo kyê
nguýn maây tñnh, trïn ăöi caâch cuêa cha mònh
Maơo hiïím ăïí tiïn phong trúê thađnh möơt loaơi gien
trong tinh thíìn IBM Noâ nhíịt ắnh khöng phaêi lađ
thûâ maơo hiïím thiïịu suy nghô, noâ phaêi “think – tû
duy” nhû Watson muöịn
TOÂM TÙƯT VÏÌ TOM
1914 ặúơc sinh ra taơi Dayton, Ohio
1933 vađo Ăaơi hoơc Brown
1937 töịt nghiïơp ăaơi hoơc vađ gia nhíơp IBM vúâi tûcaâch nhín viïn baân hađng úê thađnh phöị Manhat-tan
1940-1945 phi cöng laâi maây bay B-24 trongquín ăöơi
1941 kïịt hön vúâi Olive Field Cawley Hoơ coâ möơtcon trai vađ nùm con gaâi
1946 trúê vïì tûđ chiïịn tranh vađ gia nhíơp trúê laơiIBM, gíìn möơt nùm sau trúê thađnh phoâ chuê tõchvađ lađ thađnh viïn ban giaâm ăöịc IBM
1952 trúê thađnh chuê tõch IBM
1953 chûâng kiïịn chiïịc maây vi tñnh hiïơn ăaơi ăíìutiïn cuêa IBM
1956 trúê thađnh CEO cuêa IBM
1964 phaât ăöơng cuöơc caâch maơng System/360
1971 rúđi khoêi IBM sau cún ăau tim, trao quýìnlûơc laơi cho T Vincent Learson Watson noâi: “Ăíylađ thúđi ăiïím ríịt buöìn ăöịi vúâi töi, búêi vò töi phaêirúđi xa möơt cöng viïơc mađ töi thíịy mònh coâ giaâ trõnhíịt hún bíịt cûâ thûâ gò ngoađi gia ằnh cuêa töi”.Trúê thađnh chuê tõch danh dûơ vađ lađ nhađ cöị víịn
Trang 11 1979-1981 ặúơc töíng thöịng Jimmy Carter böí
nhiïơm lađm ăaơi sûâ Myô taơi Liïn Xö
1985 rúđi khoêi IBM hoađn toađn Gia ằnh Watson
khöng cođn bíịt cûâ ai lađm viïơc trong IBM
1993 míịt úê tuöíi 79 taơi Greenwich, Connecticut
Louis V Gerstner khi nhíơn chûâc Chuê tõch kiïm
CEO taơi IBM, vađo nùm nađy, ăaô gùơp Tom Watson
Gerstner noâi: “Coâ leô thúđi kyđ quan troơng nhíịt do
öng laônh ăaơo coâ thïí toâm tùưt trong ba chûô: IBM
means service (IBM nghôa lađ sûơ phuơc vuơ)”
Chûúng 5 (thay lúđi kïịt)
The Manafacture Gerneral Manager Sales Manager Sales Man Servicees Man Factory Manager Factory Man Office Mannager Office Man
Thomas J Watson Sr.
Thomas Watson coâ thïí thay ăöíi thïị giúâi höm nay?
Trang 12Muđa xuín nùm 1915
Watson chuíín bõ tham dûơ cuöơc hoơp vúâi ITR
(In-ternational Time Recording) Öng ăaô nhíơn chûâc
CEO cuêa CTR ặúơc míịy thaâng Öng biïịt rùìng, ITR
chuýn saên xuíịt ăöìng höì lađ cöng ty quan troơng
cuêa CTR, búêi leô noâ ặúơc múê ra tûđ chñnh tay öng
chuê Flint Nhûông ngûúđi úê ITR vò thïị seô thíịy mònh
coâ phíìn quan troơng hún nhûông cöng ty khaâc mađ
Flint mua vïì Watson biïịt ăíy lađ thúđi kyđ ăíìy thûê
thaâch mađ öng phaêi traêi qua
Míịy thaâng trûúâc öng ăaô diïîn thuýịt vïì möơt
doanh nghiïơp vinh quang, sûâc maơnh cuêa ăoađn kïịt
vúâi vñ duơ vïì chúi gofl vađ nguýn tùưc cöî xe ngûơa
Nhûng vúâi nhûông nhađ saên xuíịt thiïịt bõ ăo ăïịm
thúđi gian ăíìy tûơ hađo nađy, öng ăang tòm ra cöng
thûâc diïîn ăaơt möơt ăiïìu khoâ diïîn ăaơt Öng muöịn noâ
lađ möơt ắnh ăïì, lađm bíơt lïn thöng ăiïơp cöịt loôi, ăuê
íịn tûúơng ăïí lađm lu múđ nhûông tû tûúêng chia cùưt
giûôa cöng ty nađy vúâi cöng ty kia
Öng suy nghô vađ suy nghô vïì ắnh ăïì sao cho noâ
ăuê roô vïì tñnh khaâch quan vađ sûơ chín tònh Öng yâ
thûâc ặúơc rùìng möơt ngûúđi ăang ăeo möơt baên aân
xíịu xa nhû trûúđng húơp cuêa öng mađ múê miïơng rao
giaêng thò chùỉng khaâc nađo trođ khöi hađi Nhûng võ trñ
giúđ ăíy buöơc öng ặâng vađo võ trñ ăoâ Vò víơy, ắnhăïì phaêi xuíịt hiïơn nhû thïí khöng phaêi cuêa öngvíơy Noâ phaêi hiïín nhiïn ăuâng nhû möơt tiïìn ăïì.Öng ăaô tòm ra caâch
Watson bûúâc lïn buơc cao phaât biïíu Öng duđngnhûông túđ giíịy khöí lúân ăïí caê khaân phođng nhònthíịy Öng lađ möơt nhađ diïîn thuýịt ăöi khi tuđy hûângvađ noâi dađi lï thï Nhûng vađo nhûông thúđi ăiïím quantroơng, öng víîn thûúđng duđng phûúng phaâp trûơcquan Öng duđng giíịy lúân hoùơc baêng vađ cíy viïịt ăïígiuâp khaân giaê “nhòn thíịy” nhû caâch bíy giúđ chuâng
ta duđng phíìn mïìm diïîn hoơa PowerPoint ăïí trònhchiïịu möîi khi thuýịt trònh chuýn nghiïơp
Öng bùưt ăíìu viïịt dođng chûô ăíìu tiïn, cuöịn huâtnhûông ngûúđi cuêa ITR kiïu haônh: “The manufac-ture” – nhađ saên xuíịt Vađ baên danh saâch chñn ăöịitûúơng ặúơc öng liïơt kï nhû sau:
The Manafacture (nhađ saên xuíịt)General Manager (Töíng giaâm ăöịc)Sales Manager (Giaâm ăöịc baân hađng)Sales Man (nhín viïn baân hađng)Services Man (nhín viïn dõch vuơ)Factory Manager (Giaâm ăöịc saên xuíịt)Factory Man (nhín viïn saên xuíịt)Office Manager (Giaâm ăöịc vùn phođng)Office Man (nhín viïn vùn phođng)
Coâ thïí khaân giaê cođn chûa hiïíu gò nhiïìu, ăoâ lađ möơt