Cách ăn điểm bài văn nghị luận

Bài văn nghị luận chiếm số điểm khá cao trong bài thi môn văn. Vậy làm thế nào để làm tốt loại bài này? Mách nước sau giúp bạn điều đó. Căn cứ vào đề tài, đối tượng nghị luận mà có hai kiểu bài chủ yếu: nghị luận xã hội và nghị luận văn học. Nếu như đề tài, đối tượng của bài văn nghị luận xã hội là một vấn đề chính trị, tư tưởng, đạo lí, một hiện tượng xã hội thì đối với bài văn nghị luận văn học lại là tác phẩm, hiện tượng văn học hay những ý kiến, nhận định về văn học. Đây là kiểu bài văn phổ biến, quen thuộc nhất đối với học sinh các cấp nhà trường hiện nay. Người viết tiểu luận văn học, người học sinh khi làm bài cần hiểu đúng thế nào là bài nghị luận văn học.Trong chương trình Tập làm văn mới hiện hành, không còn sự phân chia các kiểu bài nghị luận văn học như trước đây nữa (giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận, bình giảng). Sự thay đổi này nhằm phản ánh đúng hơn bản chất của một bài văn, qui trình làm một bài văn nghị luận văn học. Thực tế, hiếm có bài văn nào từ đầu đến cuối chỉ hoàn toàn tuân theo một yêu cầu, chỉ vận dụng một thao tác ấy. Đó là các phép lập luận, các thao tác, phương pháp thường được kết hợp vận dụng khi giải quyết một vấn đề nghị luận. Thật ra, trong một bài nghị luận văn học, người viết thường sử dụng nhiều thao tác, kĩ năng và nhiều khi khó tách bạch một cách rạch ròi giải thích, chứng minh, phân tích, bình giảng, bình luận. Nói vậy cũng có nghĩa nghị luận văn học là kiểu bài đòi hỏi tính tổng hợp của tri thức, của kĩ năng. Muốn làm được một bài nghị luận văn học hay, cùng với kiến thức, năng lực cảm thụ, người viết cần có kĩ năng kết hợp đồng thời, linh hoạt nhiều phép lập luận để làm sáng tỏ vấn đề, để trình bày một cách thuyết phục, hấp dẫn ý kiến, nhận định của mình. Cách hiểu kiểu bài nghị luận văn học như thế đã bao hàm đòi hỏi tính tích cực, năng lực, bản sắc cá nhân của người làm bài. Một tư tưởng lớn, một phương châm quan trọng trong dạy – học hiện nay mà hầu như ai cũng biết là phát huy tính chủ động, tích cực của học sinh. Cần chống lối học vẹt, nói theo từ cách nghĩ đến cách học, cách làm bài. Phân môn làm văn đặc biệt cần góp phần tích cực vào việc thực hiện tư tưởng, phương châm ấy từ cách ra đề đến cách đánh giá. Nghị luận về một vấn đề, phương diện nào đó của tác phẩm truyện, nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần xác định một lập trường, từ một góc độ nào đó để phân tích, lí giải, đánh giá, để bộc lộ chủ kiến của mình. Ngay chữ “phân tích” trong yêu cầu của một đề văn nghị luận cũng cần hiểu cho đúng, cho toàn diện. Nó không chỉ là một thao tác, một phép lập luận. Nó không chỉ phân chia vấn đề, đối tượng ra từng bộ phận, từng khía cạnh để miêu tả, tìm hiểu đặc điểm. “Phân tích” ở đây bao hàm cả sự nhận xét, đánh giá, lí giải… về vấn đề, đối tượng ấy bằng tư tưởng, tình cảm của mình. Chẳng hạn trước đề văn nghị luận “Phân tích nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long”. Một bài làm văn tốt sẽ không chỉ nêu rồi chứng minh từng vẻ đẹp, phẩm chất của nhân vật anh thanh niên (như lòng yêu nghề, lặng lẽ cống hiến, như lòng hiếu khách đến nồng nhiệt rồi đức tính khiêm tốn…). Đồng thời với quá trình phân tích từng vẻ đẹp, trình bày

Cách “ n i m " bài v n ngh lu n ă đ ể ă ị ậ

Bài v n ngh lu n chi m s i m khá cao trong bài thi môn v n V y làm th nào ă ị ậ ế ốđ ể ă ậ ế đ làm t t ố

lo i bài này? Mách n ạ ư c sau giúp b n i u ó ạ đ ề đ

C n c vào ă ứ đ tài, i tđ ưn g ngh lu n mà có hai ki u bài ch y u: ngh lu n xã h i và ngh lu n v nị ậ ể ủ ế ị ậ ộ ị ậ ă

h c N u nh ọ ế ưđề tài, i tđ ưn g c a bài v n ngh lu n xã h i là m t v n ủ ă ị ậ ộ ộ ấ đề chính tr , t tị ư ưởn g, o lí, đ

m t hi n tộ ệ ượn g xã h i thì i v i bài v n ngh lu n v n h c l i là tác ph m, hi n tộ đ ớ ă ị ậ ă ọ ạ ẩ ệ ượn g v n h c hay ă ọ

nh ng ý ki n, nh n nh v v n h c â y là ki u bài v n ph bi n, quen thu c nh t i v i h c sinh ữ ế ậ đị ề ă ọ Đ ể ă ổ ế ộ ấ đố ớ ọ các c p nhà trấ ưn g hi n nay.ệ

Ng ưi vi t ti u lu n v n h c, ngế ể ậ ă ọ ưi h c sinh khi làm bài c n hi u ú ng th nào là bài ngh lu n v n ọ ầ ể đ ế ị ậ ă

h c.ọ

Trong chưn g trình T p làm v n m i hi n hành, không còn s phân chia các ki u bài ngh lu n v n ậ ă ớ ệ ự ể ị ậ ă

h c nh trọ ư ướ đc â y n a (gi i thích, ch ng minh, phân tích, bình lu n, bình gi ng) S thay i này ữ ả ứ ậ ả ự đ

nh m ph n ánh ú ng h n b n ch t c a m t bài v n, qui trình làm m t bài v n ngh lu n v n h c.ằ ả đ ơ ả ấ ủ ộ ă ộ ă ị ậ ă ọ

Th c t , hi m có bài v n nào t u n cu i ch hoàn toàn tuân theo m t yêu c u, ch v n d ng ự ế ế ă ừđầ đ ố ỉ ộ ầ ỉ ậ ụ

m t thao tác y ó là các phép l p lu n, các thao tác, phộ ấ Đ ậ ậ ưn g pháp thưn g đ c k t h p v n ế ợ ậ

d ng khi gi i quy t m t v n ụ ả ế ộ ấ đề ngh lu n Th t ra, trong m t bài ngh lu n v n h c, ngị ậ ậ ộ ị ậ ă ọ ưi vi t ế

thưn g s d ng nhi u thao tác, k n ng và nhi u khi khó tách b ch m t cách r ch ròi gi i thích, ử ụ ề ĩ ă ề ạ ộ ạ ả

ch ng minh, phân tích, bình gi ng, bình lu n Nói v y c ng có ngh a ngh lu n v n h c là ki u bài ứ ả ậ ậ ũ ĩ ị ậ ă ọ ể

ò i h i tính t ng h p c a tri th c, c a k n ng Mu n làm c m t bài ngh lu n v n h c hay, cùng

đ ỏ ổ ợ ủ ứ ủ ĩ ă ố đượ ộ ị ậ ă ọ

v i ki n th c, n ng l c c m th , ngớ ế ứ ă ự ả ụ ưi vi t c n có k n ng k t h p n g th i, linh ho t nhi u phép ế ầ ĩ ă ế ợ đồ ờ ạ ề

l p lu n ậ ậ để làm sáng t v n , ỏ ấ đề để trình bày m t cách thuy t ph c, h p d n ý ki n, nh n nh c a ộ ế ụ ấ ẫ ế ậ đị ủ mình

Cách hi u ki u bài ngh lu n v n h c nh th ã bao hàm ò i h i tính tích c c, n ng l c, b n s c cáể ể ị ậ ă ọ ư ếđ đ ỏ ự ă ự ả ắ nhân c a ngủ ưi làm bài M t t tộ ư ưởn g l n, m t phớ ộ ưn g châm quan tr ng trong d y – h c hi n nay ọ ạ ọ ệ

mà h u nh ai c ng bi t là phát huy tính ch n g, tích c c c a h c sinh C n ch ng l i h c v t, nóiầ ư ũ ế ủđộ ự ủ ọ ầ ố ố ọ ẹ theo t cách ngh n cách h c, cách làm bài Phân môn làm v n c bi t c n góp ph n tích c c ừ ĩ đế ọ ă đặ ệ ầ ầ ự vào vi c th c hi n t tệ ự ệ ư ưởn g, phưn g châm y t cách ra ấ ừ đề đ n cách á nh giá Ngh lu n v m t ế đ ị ậ ề ộ

v n , phấ đề ưn g di n nào ó c a tác ph m truy n, ngh lu n v m t o n th , bài th c n xác nh ệ đ ủ ẩ ệ ị ậ ề ộ đ ạ ơ ơ ầ đị

m t l p trộ ậ ưn g, t m t góc ừ ộ đ nào ó đ để phân tích, lí gi i, á nh giá, ả đ đ b c l ch ki n c a mình.ộ ộ ủ ế ủ

Ngay ch “phân tích” trong yêu c u c a m t ữ ầ ủ ộ đề v n ngh lu n c ng c n hi u cho ú ng, cho toàn ă ị ậ ũ ầ ể đ

di n Nó không ch là m t thao tác, m t phép l p lu n Nó không ch phân chia v n , i tệ ỉ ộ ộ ậ ậ ỉ ấ đề đố ưn g ra

t ng b ph n, t ng khía c nh ừ ộ ậ ừ ạ để miêu t , tìm hi u c i m “Phân tích” â y bao hàm c s nh nả ể đặ đ ể ở đ ả ự ậ xét, á nh giá, lí gi i… v v n , i tđ ả ề ấ đề đố ưn g y b ng t tấ ằ ư ưởn g, tình c m c a mình Ch ng h n trả ủ ẳ ạ ưc

v n ngh lu n “Phân tích nhân v t anh thanh niên trong truy n ng n L ng l Sa Pa c a Nguy n

Thành Long” M t bài làm v n t t s không ch nêu r i ch ng minh t ng v p , ph m ch t c a ộ ă ố ẽ ỉ ồ ứ ừ ẻđẹ ẩ ấ ủ

nhân v t anh thanh niên (nh lòng yêu ngh , l ng l c ng hi n, nh lòng hi u khách n n ng nhi tậ ư ề ặ ẽ ố ế ư ế đế ồ ệ

r i c tính khiêm t n…).ồ đứ ố

n g th i v i quá trình phân tích t ng v p , trình bày t ng lu n i m y , ng i vi t c n th hi n

Đồ ờ ớ ừ ẻđẹ ừ ậ đ ể ấ ườ ế ầ ể ệ

s c m th các chi ti t ngh thu t sinh n g trong tác ph m, th hi n thái , tình c m c a mình, ự ả ụ ế ệ ậ độ ẩ ể ệ độ ả ủ

c n nh n xét, á nh giá v cách miêu t , xây d ng nhân v t c a nhà v n, c n rút ra, khái quát v ý ầ ậ đ ề ả ự ậ ủ ă ầ ề ngh a c a hình tĩ ủ ượn g nhân v t… Nói v y ngh a là bài ngh lu n v n h c ò i h i c m th , n tậ ậ ĩ ị ậ ă ọ đ ỏ ả ụ ấ ượn g riêng, đề cao tính ch t cá nhân, cá th c a ngấ ể ủ ười vi t T t nhiên, t ý th c ế ấ ừ ứ được v lí thuy t n ề ế đế

th c hành ú ng, th c hi n cho có hi u qu th t s không h n gi n Mu n làm ự đ ự ệ ệ ả ậ ự ềđơ ả ố đượ đ ềc i u này c ả

th y và trò ph i ph n u d n d n ra kh i quán tính, t b thói quen n sâu m t th i, còn làm sao ầ ả ấ đấ ầ ầ ỏ ừ ỏ ă ộ ờ

vượt kh i áp ch è n ng c a bao th sách tham kh o, bài m u này n trên th trỏ ếđ ặ ủ ứ ả ẫ ọ ị ườn g sách a t p đ ạ

hi n nay Qu th c, v i ki u ra ệ ả ự ớ ể đề ă v n h n h p, n i u lâu nay, trạ ẹ đơ đ ệ ước th c t các tác ph m, v n ự ế ẩ ấ

ã c cày x i k , ng i làm bài không d có và xen vào c ý ki n, c m th riêng c a mình

đề đ đượ ớ ĩ ườ ễ đượ ế ả ụ ủ

T c i m c a ki u bài ngh lu n v n h c nêu trên, chúng ta xác nh c th h n nh ng yêu c u ừđặ đ ể ủ ể ị ậ ă ọ đị ụ ể ơ ữ ầ

c b n mà m t bài ngh lu n v n h c c n t t i.ơ ả ộ ị ậ ă ọ ầ đạ ớ

1 C n c vào hoàn c nh l ch s c th , vào ý ă ứ ả ị ử ụ ể đồ sáng tác c a nhà v n mà phân tích, làm ủ ă sáng t các t ng l p n i dung, ý ngh a trong ngôn t , trong hình n h n i v n b n ỏ ầ ớ ộ ĩ ừ ả ơ ă ả

M i nh n xét, á nh giá v tác ph m ch th c s có ý ngh a khi xu t phát t s hi u ú ng, hi u sâu ọ ậ đ ề ẩ ỉ ự ự ĩ ấ ừ ự ể đ ể

nó Bài ngh lu n v n h c t i k l i phát bi u ý ki n m t cách chung chung ho c ch “di n nôm “n i ị ậ ă ọ ố ị ố ể ế ộ ặ ỉ ễ ộ dung Mu n bình ú ng, bình hay trố đ ước tiên ph i phân tích ú ng, gi ng sâu Gi ng có ngh a là khám ả đ ả ả ĩ phá, gi ng gi i n i dung, ý ngh a c a tác ph m, là gi i thích, kh ng n h ngh a lí c a v n b n Nó có ả ả ộ ĩ ủ ẩ ả ẳ đị ĩ ủ ă ả nhi m v ch ra các t ng l p n i dung và ch ng minh m t cách thuy t ph c r ng n i dung y t t ệ ụ ỉ ầ ớ ộ ứ ộ ế ụ ằ ộ ấ ấ

ph i ả được th hi n qua hình th c ngh thu t y , r ng hình th c ngh thu t y “h p l thu n tình”, ể ệ ứ ệ ậ ấ ằ ứ ệ ậ ấ ợ ẽ ậ

có tính c á o h n c trong vi c th hi n n i dung.độ đ ơ ả ệ ể ệ ộ

Trong quá trình phân tích, ch ng minh tính c á o c a s th ng nh t gi a n i dung và hình th c ứ độ đ ủ ự ố ấ ữ ộ ứ ở

v n b n tác ph m, ngă ả ẩ ười ngh lu n c n tìm trúng nh ng ch hay, ch l c a các phị ậ ầ ữ ỗ ỗ ạ ủ ươn g th c, th ứ ủ pháp th hi n và kh ng n h ể ệ ẳ đị được r ng hình th c ngh thu t y là “phằ ứ ệ ậ ấ ươn g án t i u ” ố ư để th hi n ể ệ sinh n g n i dung, r ng b t kì s i thay nào ó (dù r t nh ) c ng có th phá v ngh a lí, phá v độ ộ ằ ấ ựđổ đ ấ ỏ ũ ể ỡ ĩ ỡ tính ch nh th c a tác ph m Ch ng h n, khi bình gi ng kh u bài th â y thôn V D c a Hàn ỉ ể ủ ẩ ẳ ạ ả ổđầ ơĐ ĩ ạ ủ

M c T , ta không th không chú ý n ch mặ ử ể đế ữ ướt trong câu “V ườn ai mướt quá xanh nh ng c” Chư ọ ỉ

ch mữ ướ ất y m i di n t ú ng và h t s c g i c m màu xanh non, xanh m màng a ng l p lánh ớ ễ ảđ ế ứ ợ ả ỡ đ ấ

ph n chi u ánh n ng ban mai c a “vả ế ắ ủ ườn ai” n i thôn V Vào th i i m sơ ĩ ờ đ ể ươ đn g ê m còn m trên đẫ các ng n cây, lá cây và ánh m t tr i m i d y a ng chi u r i thì m i có mọ ặ ờ ớ ậ đ ế ọ ớ ướt Không th thay vào óể đ

m t ch b t kì nào khác ộ ữ ấ để đ ú ng, hay được nh th ư ế

2 Cùng v i vi c gi ng gi i, phân tích, c n á nh giá, bàn lu n v nh ng “l i hay ý p ” n i ớ ệ ả ả ầ đ ậ ề ữ ờ đẹ ơ

v n b n, v giá tr c a tác ph m, ý ngh a c a v n ă ả ề ị ủ ẩ ĩ ủ ấ đề

kh ng nh tính c áo, các giá tr c a tác ph m, bài ngh lu n ph i ào sâu vào các t ng l p ý

Để ẳ đị độ đ ị ủ ẩ ị ậ ả đ ầ ớ ngh a, vào s th ng nh t cao gi a n i dung và hình th c, ĩ ự ố ấ ữ ộ ứ đồng th i c n liên h m r ng xung ờ ầ ệ ở ộ quanh chính các v n ấ đề ấ y, c n t ng h p, nâng cao b ng n ng l c khái quát ây r t c n thao tácầ ổ ợ ằ ă ự Ở đ ấ ầ

so sánh c ng nh kh n ng c m th v n chũ ư ả ă ả ụ ă ương tinh t cùng v i v n tri th c sâu r ng v nhi u l nhế ớ ố ứ ộ ề ề ĩ

v c Phân tích các bài th vi t v ngự ơ ế ề ười chi n s V qu c nh Tây Ti n c a Quang D ng, ế ĩ ệ ố ư ế ủ ũ Đồng chí

c a Chính H u, ta không th không ủ ữ ể đặt chúng vào hoàn c nh ả đấ ướt n c thi u th n, gian kh ế ố ổ ở

nh ng n m ữ ă đầu cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp, vào các thành công l n h n ch c a dòng ộ ế ố ự ẫ ạ ế ủ

th vi t v anh b ơ ế ề ộ đội lúc b y gi ấ ờ

M t khác, ta c ng r t c n s hi u bi t v ặ ũ ấ ầ ự ể ế ề đặ đ ểc i m phong cách t ng nhà th , bút pháp c a t ng bài ừ ơ ủ ừ

th ơ để làm sáng t cái hay riêng t ng tác ph m Phân tích nhân v t Chí Phèo, ta c n nh n xét v ỏ ở ừ ẩ ậ ầ ậ ề tính ch t i n hình c a hình tấ đ ể ủ ượng này, c n ánh giá v ch ngh a nhân ầ đ ề ủ ĩ đạo sâu s c cùng ngh ắ ệ thu t i n hình hóa s c s o c a Nam Cao Nhìn chung, ph n l n bài v n ngh lu n c a h c sinh ậ đ ể ắ ả ủ ầ ớ ă ị ậ ủ ọ

hi n nay còn thiên v miêu t c th (th m chí k l ) mà y u v n ng l c khái quát, cô úc lu n ệ ề ả ụ ể ậ ể ể ế ề ă ự đ ậ

i m và áng giá T i sao l i th ? Ý ngh a c a v n ch nào? ó là các câu h i nên luôn t t

đ ể đ ạ ạ ế ĩ ủ ấ đề ở ỗ Đ ỏ ự đặ

ra khi phân tích c th m t v n ụ ể ộ ấ đề

3 Bài v n ngh lu n c n có h th ng lu n i m rõ ràng, m ch l c, nh ng lu n c úng ă ị ậ ầ ệ ố ậ đ ể ạ ạ ữ ậ ứ đ đắ n, sinh độ ng và l p lu n thuy t ph c ậ ậ ế ụ

Tôi thường nói ùa v i các em h c sinh r ng bài v n ngh lu n ph i nh m t n m xôi: t ng h i d o, đ ớ ọ ằ ă ị ậ ả ư ộ ắ ừ ạ ẻ khô nh ng l i v t ư ạ ắ được thành n m Nó khác v i ch o c m rang: t ng h t s n ét, r i r c Các ý ắ ớ ả ơ ừ ạ ă đ ờ ạ trong bài v n c n rõ ràng nh ng l i ă ầ ư ạ được liên k t thành m t h th ng.ế ộ ệ ố

M t bài v n ngh lu n hay thộ ă ị ậ ường có h th ng lu n i m rõ ràng ệ ố ậ đ ể được k t dính m t cách t nhiên, ế ộ ự

li n m ch, ý n g i ý kia òi h i h th ng lu n i m m ch l c, màu s c cá nhân c a các nh n xét, ề ạ ọ ọ Đ ỏ ệ ố ậ đ ể ạ ạ ắ ủ ậ ánh giá, m t khác, bài v n ngh lu n c ng yêu c u tính c th , thuy t ph c c a nh ng lu n c N u

đ ặ ă ị ậ ũ ầ ụ ể ế ụ ủ ữ ậ ứ ế

c sa à vào d n ch ng, phân tích c th mà không nâng lên ứ đ ẫ ứ ụ ể đượ ầc t m khái quát, không úc k t đ ế

c thành các nh n nh, bài v n s nh t tính t t ng, khó gây n t ng M t khác, n u c nêu đượ ậ đị ă ẽ ạ ư ưở ấ ượ ặ ế ứ

nh n nh, ca ng i hay phê phán m t cách chung chung mà không qua các c n c c th , d n ậ đị ợ ộ ă ứ ụ ể ẫ

ch ng sinh ứ động thì bài v n c ng y u s c thuy t ph c, d tr nên sáo r ng K t h p linh ho t, t ă ũ ế ứ ế ụ ễ ở ỗ ế ợ ạ ự nhiên gi a phân tích, ch ng minh c th v i nh n xét, ánh giá khái quát v a là phữ ứ ụ ể ớ ậ đ ừ ương pháp t ư duy, v a là k n ng làm bài mà ngừ ĩ ă ười vi t v n ngh lu n c n rèn luy n Ch ng h n, khi ngh lu n v ế ă ị ậ ầ ệ ẳ ạ ị ậ ề

m t tác ph m truy n, nh ng nh n xét, ánh giá ph i xu t phát t ch ộ ẩ ệ ữ ậ đ ả ấ ừ ủ đề, ý ngh a c a c t truy n, t ĩ ủ ố ệ ừ tính cách, s ph n c a nhân v t, t ố ậ ủ ậ ừ đặ đ ểc i m ngh thu t c a tác ph m Khi ngh lu n v m t nhân ệ ậ ủ ẩ ị ậ ề ộ

v t c n phân tích, ánh giá t ng phậ ầ đ ừ ương di n c b n c a nhân v t ệ ơ ả ủ ậ được nhà v n ph n ánh g n li nă ả ắ ề

v i nh ng chi ti t ngh thu t ớ ữ ế ệ ậ đặ ắc s c Ch ng h n, khi ngh lu n v m t o n th , bài th , c n làm ẳ ạ ị ậ ề ộ đ ạ ơ ơ ầ sáng t n i dung c m xúc ỏ ộ ả được th hi n qua ngôn t , hình nh, gi ng i u Bài ngh lu n c n phân ể ệ ừ ả ọ đ ệ ị ậ ầ tích các y u t y ế ố ấ để có nh ng nh n xét, ánh giá c th , xác áng Trữ ậ đ ụ ể đ ướ đềc bài “C m nh n c a ả ậ ủ

em v tình ề đồng chí trong bài th ơ Đồng chí c a Chính H u” không ít h c sinh lúng túng khi xác nh ủ ữ ọ đị yêu c u và t ch c bài làm.Tình ầ ổ ứ đồng chí trong bài th này ơ được di n t qua các nhân v t nào, ễ ả ậ ở

th i gian, hoàn c nh nào c a l ch s dân t c? âu là các chi ti t ờ ả ủ ị ử ộ Đ ế đặ ắc s c (ngôn t , hình nh, câu ừ ả

th …) ch ng t v ơ ứ ỏ ẻ đẹ đặp c bi t c a tình ệ ủ đồng chí y? B n thân mình tâm ấ ả đắc nh t v i chi ti t nào? ấ ớ ế

Giá tr nh n th c, ý ngh a t tị ậ ứ ĩ ư ưởng c a bài th ủ ơ Đồng chí là gì? T vi c tr l i úng các câu h i này, ừ ệ ả ờ đ ỏ

l i c n xác nh rõ trình bày c m nh n theo yêu c u c a ạ ầ đị ả ậ ầ ủ đề ă v n s bao g m nh ng gì, nên k t h p ẽ ồ ữ ế ợ

ra sao các thao tác, các phép l p lu n…ậ ậ

Nh v y, m t bài v n ngh lu n hay v a òi h i s thâm nh p, th m bình sâu tác ph m v a yêu c uư ậ ộ ă ị ậ ừ đ ỏ ự ậ ẩ ẩ ừ ầ

k n ng t ng h p, khái quát thành nh n nh, ánh giá riêng.ĩ ă ổ ợ ậ đị đ

4 L i v n c a m t bài ngh lu n c n chu n xác, trong sáng, th hi n rung c m chân thành, t ờ ă ủ ộ ị ậ ầ ẩ ể ệ ả ự nhiên c a ng ủ ườ i vi t ế

Khi vi t m t bài v n, m t ti u lu n, h n nhau không ch ch vi t cái gì mà quan tr ng còn là vi t ế ộ ă ộ ể ậ ơ ỉ ở ỗ ế ọ ế

nh th nào, b ng thái ư ế ằ độ, tình c m ra sao C n cân nh c t cách dùng t ả ầ ắ ừ ừ đến cách ng t câu Ngônắ

t ph i làm sao di n t sát, trúng b n ch t c a ừ ả ễ ả ả ấ ủ đố ượi t ng, i u mình mu n nói Gi ng v n làm sao đ ề ố ọ ă

ph i h p v i v n ả ợ ớ ấ đề ớ ộ, v i n i dung, nhi u khi nh có hình có kh i, giàu nh p i u Vi t v n c ng nh ề ư ố ị đ ệ ế ă ũ ư giao ti p trong ế đờ ối s ng, không nên hài hước khi c n tr tình c m thầ ữ ả ương và ngượ ạc l i Gi ng i u ọ đ ệ

l i v n khi phân tích thân ph n t i nh c cùng s c s ng ti m tàng c a nhân v t M (V ch ng A Ph ) ờ ă ậ ủ ụ ứ ố ề ủ ậ ị ợ ồ ủ

t t nhiên c n khác v i khi phân tích S ấ ầ ớ ố đỏ ch ng h n Phân tích câu th cu i c a bài ây thôn V ẳ ạ ơ ố ủ Đ ĩ

D , tôi r t tâm ạ ấ đắc khi vi t r ng ó là m t l i h i kh c kho i (Ai bi t tình ai có ế ằ đ ộ ờ ỏ ắ ả ế đậ đm à?) Trong ch ữ

kh c kho i này có ắ ả ước mong tha thi t nh ng ng m ngùi, kh n thi t mà au ế ư ậ ẩ ế đ đớ đn úng v i c nh ng ớ ả ộ Hàn M c T khi y Nhân ây, chúng tôi th y c n l u ý các em h c sinh m t i u: không nên l m ặ ử ấ đ ấ ầ ư ọ ộ đ ề ầ rung c m n i l i v n qua các câu c m thán, qua nh ng l i “hô to g i gi t” ki u “chao ôi…”, “ả ơ ờ ă ả ữ ờ ọ ậ ể đẹp làm sao…”, “hay bi t bao nhiêu…” N u l m d ng m t cách ngây th , n u “ng y trang” cho tâm h n ế ế ạ ụ ộ ơ ế ụ ồ nghèo nàn c a mình theo ki u y, bài v n s tr nên sáo r ng, l m lúc bu n củ ể ấ ă ẽ ở ỗ ắ ồ ười Rung c m ph i ả ả

th t s xu t phát t áy lòng, t s “v l ” c a chính mình Khi y, nó t toát lên trong ý t , trong ậ ự ấ ự đ ừ ự ỡ ẽ ủ ấ ự ứ

gi ng i u bài v n mà ngọ đ ệ ă ườ đọi c không khó nh n ra.ậ

Tr lên trên, chúng tôi ã trình bày ng n g n các yêu c u c b n c a m t bài v n ngh lu n v n h c.ở đ ắ ọ ầ ơ ả ủ ộ ă ị ậ ă ọ Tùy theo v n ấ đề đố ượ, i t ng ngh lu n, ị ậ đặc bi t th lo i tác ph m, mà m i d ng bài l i có các yêu ệ ể ạ ẩ ỗ ạ ạ

c u, òi h i các phầ đ ỏ ương pháp riêng