Xây dựng bản đồ giáo dục huyện cần đước

Xuất phát từ tình hình trên đồng thời để góp phần vào công tác thành lập bản đổ giáo dục, chúng tôi chọn để tài : "Xây dựng bản đổ giáo dục huyện Cần Đước " để làm luận văn tốt nghiệp đạ

TRUONG DAI HOC QUOC GIA TP HCM

DAI HOC SU PHAM

LOI CAM TA

Luin van nay hoan thanh nhờ :

- Sw hudng dan và giúp đỡ tận tình của :

Thấy KIỂU TIÊN BÌNH - Giảng viên bộ môn Bản Đồ Học khoa Địa Lý trường

Dai Hoc Su Phạm TP HCM

- - Sư giúp đỡ và động viên của các thầy, cô trong khoa Địa Lý trường Đại Học Sư

Phạm TP HCM

- _ Sư giúp đỡ về tài liệu của :

e Phong thong kê huyện Cần Đước,

e Phòng giáo dục huyện Cần Đước

s®_ Phòng nông nghiệp huyện Cần Đước

e Thư viện trường Đại Học Sư Phạm TP HCM

- Sự giúp đỡ, động viên của các bạn học, sinh viên khoa Địa Lý khóa 1995 ~

¡999 trường Đại Học Sư Phạm TP HCM

- Sv khích lệ và ủng hộ về kinh phí của song thân

XIN CHÂN THÀNH CẢM TA

LOI MO DAU

Can Đước là một huyện phía Nam của tỉnh Long An, diện tích tự nhiên

205.5 km” trong tổng thể diện tích toàn tỉnh là 4355.09 km” Dân số huyện : 163.205 người (1995) mật đô dân số 789 người / kmẺ,

Toàn huyện Cần Đước bao gồm l thị trấn và l6 xã

Kinh tế của huyện với nền sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, công nghiệp nhỏ bé, cho nên đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn Trong những năm gần đây

do có những chính sách đổi mới nên đời sống nhân dân đã được cải thiện và phát triển

Vấn dé kinh tế phát triển hay thấp kém nó ảnh hưởng đến các mặt khác của vùng Cho nên về vấn để giáo dục huyện do kinh tế khởi sắc chính vì thế cũng được chú ý quan tâm phát triển Huyện Cần Đước là một trong những huyện có nền

giáo dục tương đối phát triển của tỉnh Long An Thể hiện qua số lượng hoc sinh, trường lớp, giáo viên và sự phân bố của trường học, Giữa các xa, thị trấn trong

huyện về qui mô số lượng trường học, giáo viên, học sinh rất khác nhau

Để tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh chúng tôi làm luận văn tốt nghiệp với để tài : "Xây dựng bản đổ giáo dục huyện Cần Dude” tinh Long An Trong luận văn này thể hiện số lượng trường lớp, giáo viên, học sinh cấp

I, HH, EHH ở từng xã, thị trấn trong huyền

Luận văn này còn nhiều hạn chế sai sót về nôi dung và hình thức Kính

xin quý thấy, cô đóng góp ý kiến và nhân xét quý báo của mình để luận văn của chúng tôi được hoàn chỉnh, tốt hơn.

LUẬN VĂN ĐƯỢC HOÀN THANH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM

TP HO CHI MINH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN : THẦY KIỀU TIẾN BÌNH

NGƯỜI NHÂN XÉT

.'.6494404909049404010990990404094640494969961099094940969494049904910996409 6496199496490 9091 640909 6949 499969 t9 e9 0exesesessesseseeszeseesetseseseesseesetestesdeseseested®4®9t46 CEE EERE TEETER TEE TEETER TEETH EERE EEE HEHEHE HEHEHE EEE ESESEEEEEE EEE EEE EEEEEEEEE HEHE REE EH EEE EEE EEE EEE EEE EEE EERE EEE EEE EEE EEE EERE EERE EEE EERE TEETH EE EEE EEE 969 969969 969 969 69 eee SEER EEE EEE EEE EERE EERE EEE EERE EERE R EEE EEE EEE EEE EEE EEE EERE EEE EERE EEE ETE ETE THEE RHO SEE EEE EERE EERE EERE EERE EET ERE EET TET TET ERECT ET HEHE HEHEHE HEHEHE EEEEE HEHEHE E EH EH CRORE EEE EERE EEE TEETER TET ETE EEE TEE EEE EEE HEE E ETE E EEE EEE EE EEE EEE EE EH SORE EEE EEE EEE EEE EERE REE EE EER EERE REE EER EERE EERE EERE EERE EERE EEE HEE TEETER EE EEE EERE ERE EEE EE EERE EERE EE EEE EEE EEE EEE HEHE EEE HRT RT ee ee

SORE EERE ERROR EEE REET REET ETRE RRR RE ERR ee eH eRe eH EER Ee Oa eH

SORE EERE EERE EEE EEE EERE EERE EERE EERE EERE EERE EE EERE EERE REE EEE EEE EERE HEHEHE EEERE EERE EEE EEE EE 09 SEE EEE ERE EERE EERE EERE EERE EEE EE EE EERE RE EERE EERE EERE REE EEE EEE EEE EEE EERE EEE EERE HER EEE TE SEE EEE EEE EE REE EEE EE EEE EE EERE EERE EERE EERE EERE EERE EERE EEE EEE EEE EE EEE EEE HEE EEE EEE EERE HEHEHE EO EEE TERE EEE EEE EERE EEE EERE EEE EERE EERE EEE EE EEE EEE EEE EERE EERE EEE EEE EEE HEE EEE HERE HEHEHE OEE ERO ERE e

EERE EERE EEE OEE EEE EERE EERE EEE EERE EERE EEE EEE EERE ETT ETHER TETHER RET Te ee

PPE EERE ERE REET EERE ETE EERE EERE REET TREE EEE EEE EEE EEE EEE EEE EE

EERE EEE EEE REE EERE EEE ERE EERE EERE EER EERE REESE EER EEE EEE EEE EERE EEO EERE OEE ee SEER EERE EERE EERE EERE EERE EERE EEE EER EEE EERE ETT RTT ETHER RTH PR ORTH eRe HHH TER eee Hee SEE EERE EEE EEE REE EEE EEE EEE EERE EEE EEE EEE EEE EEE EEE EEE EEE EERE REET EER ERE RETR 6999x169

EAE EERE EEE E EEE EEE EE EEE EEE EEE E EET EERE ETRE EEE EERE TREE THERE HEE SCOOTER TEETER EEE EERE ETE TEETER EET EET ETE ETT EEE ETT EET REET HEHEHE TREES EEE EE EEE SEETHER EEE EH COCR EEE ETT EERE TEETER EEE ETRE ET TET EEE HEHE ETE EEE ERR ERE EEE SOOTHE EES EEE EEE EEE EE EE

COREE REET ERE EE EERE EEE REE EEE EMOTE EEE HEHEHE EEE EERE OH

SEER EEE EEE EE EEE ERE EEE EEE EEE EEE EEE EERE EERE ERE HERE HERE EERE ORR Ee

EEE EEE EEE EEE EEE EEE EEE EEE ETE ETE EEE TREE REET ERROR eee

`Ô À À À Ố À.À(.(((.(( (CA (Á(A( CA (| ẠA.(.Á(AÁ( ( (| | (AÁAA (ii oi ai lA ha an 2a a

tt 964 t4 ve*ẻ thsẻ t4 93040499034 034 6t 49 969 6991991096090 9690999999909 9960960969990 9190910 91994096 096919929239 tr9et9ee*ẻtesese+ese+e#ss+es#9d4desesd*es“we**s“xseetees+teseeew“sdesedeseseste 94064046494

LUẬN VĂN ĐƯỢC BẢO VỆ HỒI GIG,

NGÀY THÁNG NĂM 1999 TRƯỚC HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN KHOA ĐỊA LÝ TRƯỜNG DAI HOC SU PHAM TP HO CHI MINH

PHAN NG PAU

LY DO CHON DE TAI

Song song với công tác nghiên cứu, đo vẽ để thành lập bản đồ địa chất,

địa hình, dân cư thì việc nghiên cứu thành lập bản đồ giáo duc cũng nhằm phục

vụ cho các công tác tổ chức quản lý điều tra về giáo dục và phục vụ cho công tác giảng dạy dùng làm dụng cụ học tập để giảng dạy địa lý địa phương Việc thành lập bản đồ giáo dục là công việc phức tạp Ở nước ta việc thành lập bản đổ giáo dục là công việc mới mẻ và còn hạn chế, chỉ phổ biến trong phạm vi Thành phố, Tinh Và bản đồ giáo dục cũng còn nhiều hạn chế về số lượng cũng như cơ sở lý luận về phương pháp biểu thị

Xuất phát từ tình hình trên đồng thời để góp phần vào công tác thành

lập bản đổ giáo dục, chúng tôi chọn để tài : "Xây dựng bản đổ giáo dục huyện

Cần Đước " để làm luận văn tốt nghiệp đại học, như là một bước tập nghiên cứu khoa học cũng như tìm hiểu thêm về lĩnh vực bản đồ đặc biệt là về phương diện thành lập bản đổ Mặc khác bản thân là người dân địa phương huyện Cần Đước, nên chúng tôi chọn để tài này nhằm để phục vụ cho phòng giáo dục huyện Cần

Đước đồng thời giúp bạn đọc biết được tình hình giáo dục của huyện Cần Đước khi đọc bản đổ

Trong luận văn này chúng tôi xin để cập đến các phương pháp thành lập và biểu thị nội dung lên bản đồ nói chung và bản đồ giáo dục nói riêng

MUC DICH YA NHIEM YU CUA DE TAI

Đề tài “Xây dựng bản để giáo dục huyện Cần Dude” vdi dé tai nay, khi thực hiện xây dựng chúng tôi nhằm mục đích biểu hiện số lượng trường lớp,

giáo viên, học sinh lên bản đồ Để giúp bạn đọc khi xem bản đồ phân biệt được

số lượng học sinh, giáo viên, trường lớp của từng xã trong huyện Đồng thời cung

cấp bản đồ giáo dục cho huyện Cần Đước nhằm để phục vụ cho công tác tổ chức quản lý điều tra về vấn để giáo dục trong huyện Để hoàn thành để tài luận văn này đòi hỏi phải thu thập đẩy đủ về số liệu, tài liệu có liên quan đến nội dung cần thể hiện đó là số lượng trường lớp, giáo viên và học sinh của từng xã, thị trấn trong huyện Cần Đước,

Tóm lại công tác nghiên cứu "Xây dựng bản đồ giáo dục huyện Cần Đước ” biểu hiện 02 nội dung :

+ Nội dung chính : là các vấn để về giáo dục như đã nêu ở phần trên,

thể thiếu của bản đổ địa lý chung như là : các con sông chính, các đường giao thông chính Nội dung phụ là yếu tố nền để làm phong phú, đa dạng thêm cho bản đồ giáo dục

BO CUC CUA LUAN YAN Luận văn này cấu tạo gồm 03 phần chính :

Phẩn thứi : Đặt vấn dé

Phan thi Il : Nội dung

Phần thứ III : Kết quả nghiên cứu

Ngoài ra luận văn còn có phụ lục thể hiện một vài vấn để có liên quan đến giáo dục.

- Bản đồ học có vị trí đặc biệt trongsu nghiệp đào tạo các giáo viên địa

lý ở Trường Đại Học Sư Phạm

- Bản để học trang bị những kiến thức cẩn thiết về khoa học bản đồ,

giới thiệu tính chất, đặc điểm và nội dung của các bản đổ, quá trình thành lập và

đặc biệt là sử dụng bản đỗ trong học tập, giảng dạy nghiên cứu

- Biết sử dụng bản đồ sẽ tạo cho chúng ta khả năng diễn đạt không chỉ bằng tiếng nói, chữ viết mà còn bằng ngôn ngữ bản đổ Vậy khái niệm bản đồ là

Vào đầu thế kỷ XX khái niệm về bản đồ học là khoa học về bản đồ địa

lý hoặc bản đổ học là khoa học biểu thị bể mặt trái đất Càng ngày khoa học càng phát triển, nhu cầu thực tế ngày càng tăng đối với bản đồ cả về số lượng,

thể loại và độ chính xác Điều đó đòi hỏi không chỉ về mặt nghiên cứu chính xác

các đối tượng hiện tượng cần phản ánh lên bản đổ mà còn cần phải áp dụng các phương pháp và công nghệ tiên tiến trong việc đo vẽ thành lập và sử dụng bản

Định nghĩa của Giáo sư K.A.Sahfev : “Ban d6 học là khoa học về sự

phản ánh và nghiên cứu sự phân bố không gian, sự phối hợp và mối liên kết nhau

của các hiện tượng tự nhiên và xã hội, Định nghĩa này bao hàm trong nó không chỉ bản đồ địa lý, bản đổ các hành tỉnh khác mà cả các thể loại bản đồ khác như

bản đồ nổi quả địa cầu, bản đồ khối, bản đồ số

Tuy nhiên ngày nay, những quan điểm về bản đồ học vẫn chưa hoàn

toàn thông nhất Nhưng các Nhà khoa học cũng đã thừa nhận bản đồ học là một khoa học độc lập mà các đổi tượng nhận thức của nó là không gian cụ thể của

cácvật thể, các hiện tượng thực tế khách quan và những biến đổi của chúng theo thời gian

Hệ thống ký hiệu bản đổ được xem là ngôn ngữ bản đổ để phản ánh

đối tượng nhận thức của bản đồ học Ký hiệu là thứ ngôn ngữ đặc biệt của bản đồ

có khả năng mô hình hóa các đối tượng nhận thức của bản đồ học Vì thế người ta ưọi bán đồ là mô hình ký hiệu hình tượng không gian, trình bày khía cạnh nào đó

của thực tế với mục đích nhất định Dùng bản đổ để nghiên cứu các đối tượng và

hiện tượng tự nhiên xã hội về mặt phân bố về mối tương quan và quá trình phát

triển

Tóm lại bản đổ học có đối tượng nhận thức của nó là không gian cụ thể

của các đối tượng và các hiện tượng thực tế khách quan và những biến đổi của

chúng theo thời gian

Nhiệm vụ của môn học không chỉ hạn chế ở việc nghiên cứu bản chất

của bản đồ giáo dục địa lý, nghiên cứu các phương pháp, các quá trình xây dựng

và sử dụng bản đố, mà sự phát triển của khoa học kỹ thuật ngày nay đã đặt chức

năng của bản đồ ở vị trí cao hơn

Il — Phương pháp luận :

Trong quá trình nghiên cứu để “xây dựng bản đỗ giáo dục huyện Cần

Đước " Chúng tôi đã vận dụng những quan điểm của duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, những kiến thức đã học nghiên cứu ở Trường Đại Học Sư Phạm TP HCM, một cách cụ thể vào công tác nghiên cứu, xây dựng bản đổ địa phương Đó

là việc nhìn nhận, phản ánh phân tích đánh giá một cách tổng hợp nhằm phân tích, phản ánh một cách sâu sắc và chỉ tiết tất cả các yếu tố trường lớp, giáo viên,

học sinh lên bản dé,

Với quan điểm này thì việc nghiên cứu nhìn nhận cũng như phản ánh biểu hiện lên bản đổ, chúng tôi luôn biểu hiện nội dung một cách tổng hợp các yếu tố cắn thiết nhất định phù hợp với nội dung bản đổ Bên cạnh những quan

điểm duy vật biên chứng duy vật lịch sử là sự tổng hợp các phương pháp thể hiện

các yếu tố lên bản đổ

Song song với việc phản ánh các hiện thực khách quan ngoài việc phân tích một cách tổng hợp các yếu tố, những người nghiên cứu còn xét chúng trong mối quan hệ biện chứng, phải xét tất cả các mối quan hệ giữa chúng Đó là quan

hệ giữa trường lớp, giáo viên và học sinh Ngoài ra, cùng với quan điểm đuy vật biện chứng và duy vật lịch sử, chúng ta còn phải nhìn nhận phản ánh những sự vật hiện tượng trong cấu trúc của chúng nhằm thấy được các thành phần một cách tổng hợp.

Trong quá trình nghiên cứu : “Xây dựng bản để giáo dục huyện Cần Đước ” quan điểm này được chúng tôi vận dụng trong việc phản ánh cấu trúc quá

trình phát triển của trường lớp, giáo viên và học sinh giữa các xã, thị trấn trong

trường lớp, giáo viên, học sinh giữa các xã, thị trần trong huyện

Tất cá các sự vật, hiện tượng đều vận động thco thời gian cho nên khi

phản ánh, nhìn nhận chúng, ta thấy rằng chúng không giống nhau ở bất cứ thời kỳ

nào, chúng phải tự vận động thay đổi để phù hợp với từng hoàn cảnh, không gian

và thời gian Cho nên khi phản ánh, nhìn nhận chúng thì ta không nên đứng trên

quan điểm lịch sử viển cảnh để đánh giá sự vật và hiện tượng xung quanh chúng

ta Chúng ta phải nhìn nhận xem xét chúng từ quá khứ đến hiện tại và cả trong

tương lai Chúng ta phải nhìn về quá khứ để giải thích hiện tại và thông qua hiện

tai có những dự báo cho tương lai sắp đến

CHƯƠNG lH : ;

PHƯƠNG PHÁP NGHIEN CUU PHUONG PHAP THE

HIỆN CÁC BƯỚC TIẾN HÀNÑH

Có nhiều phương pháp khác nhau để người ta tiến hành đo vẻ nghiên cứu thành lập bản đổ địa lý Với mỗi loại bản đổ có nội dung thể hiện khác nhau

thì sẽ có mỗi phương pháp nghiên cứu khác nhau để phù hợp với nội dung đó Có những bản đổ vừa phải tiến hành đo vẽ, khảo sát ngoài thực địa, vừa phải làm việc, sử lý tài liệu trong phòng như bản đồ địa hình Mặc khác cũng có những loại ban đồ chỉ dùng phương pháp xử lý nghiên cứu trong phòng cũng thực hiện xây

dung được, như bản đồ : kinh tế, dân cư Mỗi phương pháp sử dụng nghiên cứu đều có những ưu và nhược điểm của chúng

Quá trình nghiên cứu thành lập “Xây dựng bản đồ giáo dục huyện Cần

Được ” theo phương pháp thu thập tài liệu rổi nghiên cứu xử lý trong phòng, không cần ra ngoài thực địa Đối với để tài luận văn này chúng tôi thu thập tài liệu bằng cách đi đến các phòng ban có liên quan đến vấn đề giáo dục của huyện Can Due dé xin tai liệu như : Phòng giáo dục, Phòng thống kê Các trường phổ

thông trung học, ngoài ra còn thu thập thêm một số tài liệu có trong sách báo, những báo cáo về tình hình giáo dục cuối năm học của các trường trong huyện

Sau đó chúng tôi mới chỉnh lý, lựa chọn, bổ sung các số liệu cần thiết để thể hiện lên bản đồ

Vì là bản đổ phục vụ cho công tác tổ chức, quản lý, điểu tra về giáo dục cho nên các số liệu phải chỉ tiết, rõ ràng và độ chính xác cao Điều đó đòi hỏi

việc thu thập tài liệu đòi hỏi phải đúng và đủ phù hợp với để tài không dư thừa

cũng như xa rời đề tài, để trấnh cho bản đổ rườm rà và phức tạp

I Phương pháp ký hiệu :

Để biểu hiện các đối tượng hiện tượng phân bố theo điểm hay còn gọi

là định vị theo điểm

Thực hiện phương pháp này người ta dùng các ký hiệu đặt vào ngay

đúng vị trí, tọa độ địa lý của các đối tượng hiện tượng

> Về hình dạng : các ký hiệu có thể là ký hiệu tượng hình ký hiệu tượng trung,

ký hiệu chủ, ký hiệu hình học.

e®© Ký hiệu tượng hình : có hình thức giống hoặc gắn giống với hình dạng của sự vật Ký hiệu này có ưu điểm : trực quan, để đọc nhưng khó vẻ và không xác định đúng vị trí, số lượng của sự vật Các ký hiệu tượng hình dùng để vẻ bản

đồ tuyên truyền hay bản đổ giáo khoa cho các cấp học dưới

e®_ Ký hiệu tượng trưng : vẻ một bộ phận để tượng trưng cho toàn bộ hiệu tượng

e Ky hiéu chi: gidng như ký hiệu dùng trong hóa học là dùng chữ cái hay viết tất tên của các đối tượng Ký hiệu chữ thường dùng để biểu thị điểm công

nghiệp hay các mỏ khoáng sản

VD : Fe : mỏ sắt; C : mỏ than

® Ký hiệu hình học : dùng các dạng hình học khác nhau để biểu hiện đối tưọng

Đây là những hình học đơn giản, dễ vẽ, dễ ghi nhớ Chúng ta có thể dùng màu

để vẻ một loại hình học nhưng tô mỗi hình một màu để biểu hiện được nhiều đối tượng Nhưng ký hiệu, loại này xa lạ với hình dạng của sư vật, muốn đọc

3 Phương pháp ban dé, biểu đồ :

- Phương pháp này dùng để biểu hiện các đối tượng hiện tượng phân bố trong

một đơn vị phân chia lãnh thổ

VD : Các đơn vị hành chính hay cúc đơn vị phân vùng địa lý tự nhiên, địa lý kinh te.

® Phương pháp này được tiến hành như sau :

Trên bản đồ vẻ các ranh giới củ các đơn vị phần chia lãnh thổ trên các đơn vị

đó đặt các hiểu hiện, hiện tượng ở trong đơn vị đó,

Các bản đồ, biểu để được áp dụng rộng rải do các số liệu thống kế tính toán

và phổ biến không dựa theo một đối tượng hoặc một khu vực riêng lễ mà nó

thể hiện trên một đơn vị hành chính lãnh thổ Mặc khác nó được sử dụng rồng

rai tại vì khi đọc bản đổ nhìn vào các ký hiệu chúng ta dễ dàng so sánh sự khác nhau, sự tăng giảm theo thời gian của từng đổi tượng

-_ Đối với luận văn này chúng tôi dùng phương pháp bản đồ, biểu đổ thể hiện số lượng giáo viên, lớp học và số học sinh của các cấp bằng các biểu đồ hình cột đặt ngay trên phạm vi từng xã, thị trấn trong huyện

4 Phương pháp đồ giải :

Đây là phương pháp dùng để biểu hiện cường độ trung bình của đối tượng hiện tượng một phạm vi lãnh thổ nhất định

e® Phương pháp tiến hành :

- - Trên bản để vẻ ranh giới của các đơn vị lãnh thổ

- - Căn cứ vào cường độ trung bình của hiện tượng trong các đơn vị lãnh thổ xếp

chúng vào bậc thang nhất định Mỗi thang bậc có thể dùng các màu khác

nhau Tô màu hoặc kẻ gạch vào các đơn vị lãnh thổ có cường độ trung bình tương ứng Dựa vào độ đậm của màu hoặc độ tối của nét gạch mà phán đoán

cường độ của đối tượng hiện tượng

Chúng tôi dùng phương pháp đỗ giải để biểu hiện bình quân số học

sinh đến trường của từng xã, thị trấn trong huyện Chúng tôi cùng các màu khác

nhau để thể hiện

Toàn bộ những phương pháp trên chúng tôi tiến hành tuân theo phạm vi của một phương pháp chủ yếu : đó là phương pháp xử lý tài liệu trong phòng dựa vào những số liệu, tài liệu đã thu thập được để tiến hành thành lập bản đồ Với

phương pháp xử lý tài liệu trong phòng, chúng tôi tiến hành theo từng bước từ

bước khởi đầu đến kết thúc, có trật tư, logic rồi từ đó đi đến xây dựng một bản đồ

hoàn chỉnh

Đối với để tài xây dựng một bản đồ giáo dục này chúng tôi tiến hành

theo các bước sau :

Bước l1 : Đây là bước quan trọng đầu tiên của quá trình đó là việc xác định mục đích yêu cầu của để tài xây dựng bản đổ để từ đó vạch ra những định hướng và những trọng tâm chính của công tác thành lập bản đổ Rồi từ đó sẽ qui định giới hạn của nội dung thể hiện lên bản đổ

Bước 2 : Dưa vào mục đích bản dé đã xác định, chúng tôi tiến hành chọn tỉ lệ phù hợp với mục đích trên Bước này rất quan trọng nó chính là yếu tố

ảnh hưởng lớn và qui định giới hạn của nội dung bản đả

Bước 3 : Sau khi đã xác định mục đích, chọn tỉ lệ chúng tôi tiến hành lựa chọn nội dung phản ánh lên bản đồ, phân loại xem nội dung nào cần thiết, đầu là nội dung chính, phụ có tính chất hổ trợ bổ sung cho nội dung bản đổ,

Bước 4 : Căn cứ vào nội dung trọng tâm đã xác định, chúng tôi bắt đầu

thu thập những tài liệu phục vụ cho nội dung thể hiện lên bản đồ Đó là những tài

liệu thu thập được qua sách báo, số liệu thống kê, tài liệu Ở những phòng, ban ngành có liên quan đến để tài

Bước Š : Với những nguồn tài, số liệu đã thu thập được cộng với nội dung bản đồ đã xác định thì bước kế tiếp chúng tôi sẽ tiến hành đó là lựa chọn

các phương pháp thể hiện để phù hợp với tỉ lệ và nội dung bản đổ đã chọn cũng như là để sử dụng đúng và đủ những nguồn tư liệu đã thu thập được để giúp bạn đọc dễ dàng đọc nội dung bản đổ

Bước 6 : Sau khi đã tiến hành đẩy đủ chính xác các phần trên, chúng tôi bắt đầu tiến hành bước họa đổ, đây là bước quan trọng nhất để thể hiện kết

quả của quá trình làm việc

Bước 7 : Đây là bước cuối cùng của luận văn Sau khi đã thực hiện

hoàn chỉnh toàn bộ bản đồ Chúng tôi tiến hành những phần còn lại Đó là viết bản thuyết minh cho bản đổ mục đích bổ sung cho những phần còn thiếu sót của bản đồ nếu có Qua bản đổ thuyết minh này cũng nhằm hướng dẫn bạn đọc sử dụng được bản đổ

a

PHAN THU I NOI DUNG QUA TRINH THANH LAP BAN DO

CAC GIAI DOAN TIEN HANH

Trong công tác xây dựng bản đồ trải qua nhiều giai đoạn nó là một quá trình nghiên cứu tổng hợp, cho nên công việc này đòi hỏi những người làm công

tác địa lý không những chỉ có kiến thức về địa đổ mà còn phải đòi hỏi họ phải có những kiến thức về nội dung khoa học địa lý, Trên cơ sở hiểu biết đó mới có thể biểu hiện những đối tượng cần thiết lên trên bản đổ

Khi tiến hành thành lập một loại bản đổ nào đó, thì những người làm

công tác thành lập phải trải qua những công đoạn khó khăn lâu dài Mỗi giai

đoạn đều có những khó khăn và thuận lợi riêng của nó, cho nên các bước tiến hành cũng như phương pháp thực hiện đều khác nhau Và trong từng bước tiến hành cũng có sự thực hiện khác nhau

Để tiến hành "Xây dựng bản đổ giáo dục huyện Cẩn Đước " chúng tôi tiến hành qua 03 giai đoạn chính Mỗi giai đoạn thì chúng tôi gặp những thuận lợi khó khăn riêng Tuy thế chúng tôi cũng cố gắng khắc phục khó khăn để tiến hành theo tuần tự một cách cụ thể rõ ràng Quá trình “Thanh lập bản đổ giáo dục

huyện Cần Đước " trải qua các giai đoạn sau :

I Giai doan 1: CONG TAC CHUAN BI

1 Xác định mục đích của việc thành lập bản đồ :

Bất kỳ một bản đổ chuyên môn nào khi thành lập đầu tiên là phải xác định được mục đích, yêu cầu của bản đổ Ở mỗi loại bản đổ đều có mục đích riêng của nó Bởi vì chính mục đích nó quy định phương hướng cũng như trọng

tâm của bản đồ trong suốt quá trình thành lập Và cũng chính mục đích nó giới

hạn nội dung thể hiện lên bản đồ Đối với công tác “xây dựng bản đổ giáo dục

huyện Cần Đước " chúng tôi thành lập với mục đích phục vụ cho công tác tổ chức quản lý điều tra về giáo dục; cung cấp bản đổ giáo dục cho Phòng giáo dục

huyện Cẩn Đước Và phục vụ cho bạn đọc hiểu biết về một số vấn để của nền giáo dục huyện Cần Đước Ngoài ra nó cung cấp cho công tác giảng dạy địa lý địa phương dùng làm công cụ dạy học

thành lập bản đồ giáo dục chúng tôi đã chú trọng đến tính khoa học, tính chính xác về mặt toán học và chú ý nhiều đến tính chính xác của nội dung

Ait.

2 Chọn tỉ lệ bản đồ :

Đây cũng là một trong các bước của công tác chuẩn bị Sau khi tiến

hành xác định mục đích chúng tôi tiến hành chọn tỉ lệ bản đổ Chon tỉ lệ như thế

nào để phù hợp với mục đích, nội dung của bản để cần thể hiện

Với luận văn này chúng tôi chọn tỉ lệ 1/25.000 có nghĩa là Í cm trên bản đồ tương đương với 250mục đích ngoài thực địa Với tỉ lệ này nó phù hợp với

mục đích nghiên cứu và thuận lợi cho việc sử dụng mang tính chất cd động Như vậy với tỉ lệ như thế thì bản đổ phù hợp không lớn, không nhỏ đến mức khó đọc đồng thời cũng không quá lớn gây cổng kênh, khó di chuyển Bên cạnh đó với t

lệ như thế thì chúng tôi có thể hiểu hiện trên bản đổ với số lượng nội dung vừa

phải không thiếu, không thừa phù hợp với mục đích

3 Chọn phép chiếu đồ :

Với mục đích đã xác định và tỉ lệ bản đổ đã chọn, Chúng tôi tiến hành

hước tiếp theo là lựa chon phép chiếu hình bắn đã

Dựa vào mục đích nghiên cứu và căn cứ vào tỉ lệ của bản đồ chúng thôi

chọn phép chiếu UTM với lước tọa độ ô vuông để thuận lợi cho việc sao chép bản đổ Với bản đồ này chúng tôi sao chép lại với tỉ lệ 1/25.000 Trên bản đỏ các đường kẻ cách nhau 4 cm tức là ứng với 400 m ngoài thực địa Lý do để chúng tôi

chọn phép chiếu này : phép chiếu UTM với lưới tọa độ ô vuông là do bản đồ chỉ thé hiện trong phạm vi hẹp, chỉ thể hiện riêng huyện Cẩn Đước của tỉnh Long

An, Chính vì lẽ đó chúng tôi chọn phép chiếu ô vuông này để phù hợp cho việc

đo tính, xác định khoảng cách các điểm, các khu vực ở trên bản dé Cũng như ranh giới của các xã trong huyện, hệ thống các đường giao thông chính, hệ thống

sông ngòi Bên cạnh đó với mục đích đã trình bày ở phan trên chúng tôi không cần xác định vị trí của các điểm qua hệ thống kính vĩ tuyến tức làkhông cẩn phải

xác định điểm đó nằm ở kinh độ, vĩ độ nào Mà ở đây chủ yếu là những người sử dụng bản đổ chỉ cẩn xác định vị trí tương đối của điểm đó hoặc chỉ cẩn biết khoảng cách giữa 2 điểm là bao nhiêu Như vậy chúng ta thấy rằng việc sử dụng

nhép chiếu UTXMI với lưới tụa độ ô vuông sẽ rất thuận lợi cho việc sao bắn đồ cũng như thành lập bản để giáu dục

4 Chọn nội dung bản đồ :

Đây là bước quan trọng trong quá trình thành lập bản đổ Bởi vì nội

dung đé chính là phần trong tâm của bản đỗ Mục đích nó quy định nội dung ban

đỏ, Đối với nội dung của để tài "Xây dựng bản đồ giáo dục huyện Cẩn Dude” chúng tôi chọn các yếu tố làm nội dung chính như sau : số lượng giáo viên, học

sinh, trường lớp năm 1998, Và những nội dung này được thể hiện một cách chính

xác, đầy đủ theo yêu cầu, khả năng của chúng tôi và nguồn tư liệu thu thập được

Bên cạnh đó những nội dung phụ được đưa lên bản đồ như : các trục đường giao thông hệ thổng sông, kinh lớn, sự phân bố một số đình, chùa, Ngoài những nội

dung chính phụ được thể hiện trên bản đổ thì một số phẩn cũng được chúng tôi lưu ý thể hiện đó là bảng chú giải, một số biểu đổ về trường lớp, giáo viên trong những năm trước đây cụ thể là từ 1989 - 1997 Nhằm giúp cho việc đọc và nghiên cứu bản đồ để dàng hơn và làm bản đồ phong phú hơn về nội dung

Nói tóm lại nội dung chúng tôi thể hiện lên bản đổ chính là số lượng trường, lớp học, giáo viên, học sinh của huyện Cẩn Đước lên ban đồ trong năm học 1998 - 1999, Những nội dung phụ : các yếu tố : sông, đường giao thông Một số biểu đồ có liên quan đến giáo dục như biểu đổ về số lượng trường, lớp học, giáo viên toàn huyện trong những năm từ 1989 - 1997,

II.Giai đoạn 2 : THU THẬP TÀI LIỆU VÀ CHỌN PHƯƠNG PHÁP THỂ

HIỆN

1 Thu thập tài liệu :

Tài liệu nó quy định nội dung bản đồ Mỗi loại ban đồ đều có mục đích

và nội dung riêng của nó, Cho nên việc thu thập tài liệu cho mỗi loại bản đổ mỗi khác

Trong phương pháp nghiên cứu chúng tôi trình bày, thì việc nghiên cứu

"xây dựng bản đồ giáo dục huyện Cẩn Đước"” đó là xử lý tài liệu trong phòng

Cho nên điểu trườc tiên chúng tôi phải thực hiện đó là việc thu thập tai liệu Cho

nên chúng tôi dành nhiều thời gian cho công việc này

Qua nội dung bản đồ đã xác định thì chúng tôi xác định được tài liệu cần thiết cho quá trình thành lập bản đổ giáo dục huyện Cần Đước Từ đó chúng

tôi tiến hành thu thập tài liệu qua sách báo, những tài liệu có liên quan đến giào

dục Việt Nam Sau đó chúng tôi đã đi đến các ban ngành, phòng ban ở huyện Cần Đước để thu thập tài liệu

Đầu tiên chúng tôi đến phòng kế hoạch đầu tư huyện Cẩn Đước để

tharn khảo bản đồ hành chính của huyện Cần Đước trên cơ sở đó chúng tôi sao lại bản đổ hành chính ranh giới từng địa phương trong huyện Cần Đước với tỉ lệ phù

hợp với nội dung của bản đổ Bản đổ này là bản đổ nên để sau đó chúng tôi tiến hành "xây dựng bản đổ giáo dục huyện Cần Đước ” Khi đã có bản đồ nền chúng tôi mới tiếp tục đi đến phòng giáo dục huyện Cần Đước để xin các số liệu cẩn

thiết cho nội đụng thể hiện, Ở đây chúng tôi thu thập : số lượng học sinh, lớp học, giáo viên và các trường học từ cấp! đến cấp 2 trong huyện Trong công việc thu thập tài liệu chúng tôi phải ghi chép tất cả những số liệu, những nhận định, háo

cáo cuối năm của các trường báo cáo về phòng giáo dục

Nhưng ở phần nội dung chúng tôi xác định là thể hiện vấn để giáo dục

cũ cấp 3 Trong pham vì của Phòng giáo dục huyện Cần Đước không có thông kê

về số liệu của các trường cấp 3 Đây thuộc pham vị quản lý của Sở giáo dục tỉnh Long An Lẻ ra chúng tôi phải đến Sở giáo dục tỉnh Long An để thu thập những

tài liệu cần thiết Nhưng toàn huyện Cẩn Đước chỉ có (M trường cấp 3 và thuộc

phạm vi (02 địa phương : một là Thị trấn Cẩn Đước với 02 trường : Phổ thông

trung học Cẩn Đước, Bán công cấp 3 Cẩn Đước; hai là xã Long Hòa với 02 trường : Phổ thông trung học Rạch Kiến và Bấn công Rạch Kiến Cho nên chúng

tôi nhận thấy rằng đi đến 04 trường cấp 3 này để thu thập tài liệu thì thuận lơi

hơn Chính vì thé chúng tôi đã đi đến (4 trường cấp 3 trên để thu thập tài liệu : số

lượng học sinh, giáo viên, lớp học Trong quá trình đi thu thập tài liệu đến các

phòng, cơ quan huyện Cẩn Đước, các trường phố thông trung học, chúng tôi được cung cấp tài liệu, được trao đổi một các quan tâm và nhiệt tình ủng hộ Ngoài ra chúng tôi còn được trao đổi trực tiếp những kiến thức, kinh nghiệm về vấn để

tiáo dục hiện nay,

Trong quá trình thu thập tài liệu chúng tôi cũng gặp không ít khó khăn

trở ngại, như thu thập tài liệu không đủ, chúng tôi phải đi nhiều lẳn để có những

tải liệu cần thiết Nhưng tài liệu thu thập còn ít, có những tài liệu không có hoặc nếu có thì thiếu, không đẩy đủ hoặc số liệu củ Chính vì điểu này đã ảnh hưởng

đến nội dung cần thể hiện lên bản đổ Đây là những thay đổi ngoài dự kiến của

dựng bản đổ giáo dục huyện Cẳn Đước `

2 Chọn phương pháp biểu hiện :

Phương pháp biểu hiện đó cũng chính là ngôn ngữ của bản đổ Ngôn ngữ của bản đổ thì rất phức tạp Cho nên các phương pháp thể hiện cũng rất

phong phú và đa dạng Tuy nhiên nó cũng đòi hỏi những phương pháp này phải

phù hựp với để tài để dam bảo tính nghệ thuật và thẩm mỹ của bản đỏ Đối với

công tắc nghiên cứu "Xây dựng bản đồ giáo dục huyện Cần Đước”, chúng tôi

chon nhiều phương pháp khác nhau để thể hiện lên hẳn đồ Mỗi phương pháp thể hiện phù hợp với các đối tượng cần thể hiện lên bắn đổ Khi thể hiện {chúng tôi

đất tượng lên bản đồ, các đối tương này cụ thể, có vị trí địa lý rõ ràng Chúng tôi

không thể biểu thị hằng hình dang của chúng được Bởi vì nếu biểu thị như thế thì

= 136

không thể hiện tất cả được chính vì thế chúng tôi dùng phương pháp ký hiệu để thấy được sự phân bổ của chúng trên thực tế

Với phương pháp ký hiệu này, chúng tôi dùng các ký hiệu cho các đối tượng sau :

Á : trường cấp 1, §R: trường cấp 2@: t rường cấp 3 <5 bệnh viện, *: chia,

Trong bản đồ gido duc huyén Can Đước, chúng tôi có sử dụng phương

pháp bán để mật độ để thể hiện bình quân số học sinh đến trường của từng xã, thị

trấn trong huyện Đối với phương pháp này chúng tôi dùng màu để tô cho từng

Joo +50®, trên 1,50 học sinh, Mỗi cấp độ dùng một màu khác nhau, Chúng tôi thể hiện từ màu nhạt đến màu đậm Cụ thể như :

phân biệt Ở đây chúng tôi sử dụng biểu đổ hình cột để thể hiện Khi thể hiện

chúng tôi đã lựa chọn căn cứ vào số lượng đối tượng, tỉ lệ bản đổ để thực hiện

các biểu đồ có kích thước tương xứng với bản đổ

Vẻ chữ viết thì chúng tôi sử dụng các kiểu sau :

Về tên để tài chúng tôi thể hiện bằng chữ in hoa có chẩn, to và tô đen

Còn tên của từng xã thị trấn thì chúng tôi cũng sử dụng chữ in hoa nhưng kích thước nhỏ hơn Đối với tên để tài : thì dùng cổ chữ cao 3 cm và để phần trên cùng của bản đồ

Còn tên của các địa phương trong tỉnh thì chúng tôi vẫn dùng chữ in

hoa, nhưng kích thước nhỏ hơn Ì cm Với kích thước các chữ như thế thì không to

cũng không nhỏ, nó không chiếm diện tích lớn trên bản đổ, cũng như không bị

che lắp

a?

Tóm lại để thể hiện các đối tượng lên bản đổ giáo dục huyền Cần Đước, chúng tôi phải sử dụng nhiều phương pháp hiểu hiện khác nhau : phương

pháp ký hiệu, phương pháp bản đế mật độ, phương pháp ban đổ biểu đỏ Còn đối

với kiểu chữ thì chúng tôi cũng chọn với các kích thước khác nhau

Khi lựa chạn các phương pháp trên chúng tôi phải chọn lọc, suy nghỉ để tìm ra phương pháp hựp lý nhất, phù hợp với từng đối tượng để ngưữi đọc dễ nhớ,

dễ hiểu

HH Giai đoạn Š: HỌA ĐỒ

Sau khi đã trình bày các công việc như đã trình bày ở phần trên Chúng

tôi bắt đầu thực hiện giải đoạn họa đồ Công việc đầu tiên đòi hỏi chúng tôi phải

thực hiện trước đó là sưu tầm bản dé hành chính huyện Cẩn Đước Và nếu không

có hắn đổ hành chính ranh giới các xã trong huyện thì không thể thực hiện bản đổ giáo đục được Và việc này chúng tôi đã tiến hành trong phần thu thập tài liệu

Và chúng tôi tiến hành sao chép bản đổ với tỉ lệ đã chọn 1/25 000

Chúng tôi thực hiện vẻ bản đồ trên giấy Croky Trước hết chúng tôi kẻ ô trên

giấy để thực hiện theo phép chiếu ƯTM với lưới tọa độ ố vuông Sau đó dùng bút

chì sao lại các đường nét chỉ tiết thận mảnh, nhạt đủ nhìn thấy Rồi lần lượt sao

từng đối tượng để tránh những thiếu sót Cụ thể chúng tôi xác định ranh giới từng

xã trước Sau đó đến các con sông rạch lớn, rồi hệ thống giao thông chính Tiếp đến là sự phân bố của các đối tượng : trường học, bệnh viện, chùa trên phạm vỉ

lành thổ từng xã, thị trấn Sau khi bản đổ nến hoàn chỉnh chúng tôi mới thể hiện

các biểu đổ vẫn bằng bút chì Rồi chúng tôi tô màu nền, công việc tô màu ở đây

chúng tôi thể hiện nội dung bình quân trẻ đến trường Khi tô màu chúng tôi tránh

tô những biểu đổ và các ký hiệu Chúng tôi tô mau theo 5 cấp độ đã chọn trước

và chúng tôi chọn màu từ nhạt đến đậm tương ứng với 5 cấp độ : < 500, 500, 1.000, 1.5000, > 1.500 với các màu : vàng, cam nhạt, hồng nhạt, hồng, cà nhạt Trong khi tiến hành tô màu, vì chúng tôi sử dụng giấy Croky và màu nước Cho nên trước khi tô màu chúng tôi phải tô một lớp nước làm nền, Rồi sau đó từng màu cụ thể tô tiếp theo Khi tô mầu chúng tôi tô từ trên xuống để trành bị dồn màu, Bút lông chúng tôi dùng là bút lông to, mềm để tô và đường nét mịn Khi đã

tô màu xong, chúng tôi sử dụng chính màu đó để thể hiện trên bản chú thích cho đảm bảo tính thống nhất vẻ màu, Và để người đọc dễ nhận ra Khi tô màu không những chúng tôi tô một lần mà tô nhiều lần để màu đều, đẹp

Sau khi tô màu xong chúng tôi tiên hành vẻ các đường nét, ký hiệu những nét ban dau chúng tôi kẻ đâm hơn để dễ nhìn Các ký hiệu chúng tôi sử

dụng thể hiên sự phần hố trường học, hệnh viện, chùa chiến được tô đen Các

sảng, kinh rạch chính thì sử dụng màu xanh lam để thể hiện Các hệ thống đường

giao thông chính được chúng tôi kẻ hằng màu đỏ Đường nét được thực hiện xong, chúng tôi tiến hành xác định ranh giới các xã thị trấn trong huyện Do ranh

S75

mới của từng xã được phân biệt bằng hệ thống các sông cho nên ranh giới xã được chúng tôi thể hiện bằng những được gạch đứt giữa các đường mép nước Khi các phần trên được hoàn chỉnh thì chúng tôi tiến hành biển hiện nội dung : số lượng học sinh, giáo viên, lớp học, Với nội dung này chúng tôi sử dụng phương

pháp bản đồ biểu đồ Sử dụng biểu đồ hình cột Đối với cấp học : cấp I thì chúng tôi biểu hiện hiểu đố 5 cột tương ứng với 5 khối lớp : 1, 2 3, 4, 5 Mỗi cột chúng lỗi sử dụng một màu để bạn đọc dễ phân biệt Mỗi l ô hình cột tương ứng với 50

hoe sinh, Bên dưới các cột chúng tôi thể hiện 02 đối tượng khác nhau đó là số lớp

học và số giáo viên, Ở từng khung chúng tôi đều ghi những số lượng cụ thể

Tương tự như thế đối với cấp 2 và 3, chúng tôi vẫn sử dụng hình cột chủ mỗi khối lđp và số lượng giáo viên, lđp học chú từng cấp học Nhưng mỗi cột mỗi

màu khác nhau

Chiếu cao của các biểu đồ thể hiện số lượng giáo viên, lớp học, học

sinh một cách chính xác với số liệu mà chúng tôi thu thập được

Phấn nội dung chính chúng tôi thực hiện cơ bản đã xong Lúc này

chúng tôi tiến hành thể hiện các nội dung bổ sung như các biểu đổ vẻ số lượng

trường, lớp, giáo viên từ 1989 - 1997, chúng tôi còn thể hiện thêm Bản để tỉnh

Long Án để thấy được vị trí của huyện Cần Đước trong tỉnh Long An Và sau cùng là bản chú thích

Cuối cùng chúng tôi tiến hành kẻ chữ Đây là bước thực hiện sau khi đã

thế hiện tất cả các ký hiệu khác, Từ ranh giới của các địa phương đã xác định, chúng tôi tiến hành kẻ chữ, kẻ tên các xã, thị trấn, Chúng tôi sử dụng kiểu chữ in

hoa Kích thước chữ cao 1 em, với chiều cao như thế thì kiểu chữ vừa phù hợp cân xứng với tỉ lệ bản đổ và dễ nhìn Các kiểu chữ này được chúng tôi kẻ đậm và rõ

Và chúng tôi kẻ tên các tỉnh, huyện giáp ranh huyện Cẩn Đước Hoàn thành các

bước trên, chúng tôi tiến hành kẻ khung bản đổ Và kẻ chữ tên bản đổ “Xây dựng hản đổ giáo dục huyện Cẩn Đước”, Đối với tên bản đổ chúng tôi sử dụng kiểu chữ in hoa có chân và chữ cao 2,5 cm

Đến lúc này bản đổ mà chúng tôi xây dựng mới được gọi là hoàn chỉnh

216