Kiến thức: Sau khi học xong bài này, học sinh biết được: - Mục đích, đặc điểm và nội dung chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.. - Những thủ đoạn chính trị, vă
Trang 1ơNgày soạn:
PHẦN II LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1919 ĐẾN NAY CHƯƠNG I: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919- 1930
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức, kĩ năng:
1.1 Kiến thức:
Sau khi học xong bài này, học sinh biết được:
- Mục đích, đặc điểm và nội dung chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp
- Những thủ đoạn chính trị, văn hoá giáo dục thâm độc của thực dân Pháp nhằm phục vụ cho công cuộc khai thác
- Tình hình phân hoá xã hội Việt Nam sau chương trình khai thác và thái độ chính trị, khả năng cách mạng của từng giai cấp
Học sinh hiểu được
- Những nguyên nhân cơ bản dẫn tới cuộc khai thác thuộc địa lần thứ 2 của thực dân Pháp, so sánh cuộc khai thác lần 1 và lần 2
Học sinh vận dụng
- Liên hệ thực tế một số giai cấp hiện nay
1.2 Kĩ năng:
- Rèn cho HS kĩ năng quan sát bản đồ, phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử
2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
2.1 Các phẩm chất.
- Yêu nước
- Chăm chỉ: ham học, chăm làm
- Trách nhiệm: có trách nhiệm với bản thân với gia đình, có trách nhiệm với nhà trường
và xã hội, có trách nhiệm với môi trường sống
2.2 Các năng lực chung:
-Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, hợp tác
2.3 Các năng lực chuyên biệt:
-Năng lực thực hành bộ môn (quan sát và nhận xét lược đồ), đánh giá các sự kiện lịch sử
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Bản đồ Việt Nam, một số tranh ảnh về cuộc khai thác lần thứ hai và cuộc sống của nhân dân lao động trong thời kì 1919- 1929
2 Học sinh:
- Chuẩn bị bài ở nhà, bảng phụ, tranh ảnh, tư liệu lịch sử sưu tầm về giai đoạn này
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
Trang 2GV: Chiến tranh TG kết thúc, Pháp rút ra khỏi cuộc chiến tranh với tư thế oai hùng của
kẻ thắng trận, song nền kinh tế Pháp cũng bị thiệt hại nặng nề, để bù đắp những thiệt hại
đó, thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa trong đó có Đông Dương và Việt Nam
Để nắm và hiểu được nguyên nhân, nội dung và những tác động của cuộc khai thác lần thứ hai của Pháp ở Việt Nam như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học để lí giải các vấn đề trên
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI: ( 30 phút)
TRÒ CHUẨN KN - NL
CHUẨN KIẾN THỨC
* Tìm hiểu chương trình khai thác
lần thứ hai của thực dân Pháp.
(10P)
GV gợi cho HS thấy được những hậu
quả của cuộc chiến tranh TG gây ra
đối với những nước tham chiến kể cả
những nước thắng trận trong đó có
Pháp
H Tại sao thực dân Pháp lại tiến
hành cuộc khai thác lần thứ hai ở
Đông Dương và Việt Nam? Mục
đích?
GV nhận xét bổ sung và kết luận
H Dựa vào nội dung trong SGK và
lược đồ H27, chương trình khai thác
thuộc địa lần thứ hai của Pháp ở
Đông Dương tập trung vào những
nguồn lợi nào? Tại sao lại chú trọng
đầu tư khai thác than và cao su?
(+Nông nghiệp: Tăng cường đầu
tư vốn, chủ yếu vào đồn cao su;
diện tích tăng
+ Công nghiệp: chú trọng khai mỏ,
số vốn tăng; nhiều công ty mới ra
đời Mở thêm một số cơ sở công
nghiệp chế biến
+ Thương nghiệp: Phát triển, Pháp
độc quyền đánh thuế hàng hoá các
nước vào Việt Nam
+ Giao thông vận tải: đầu tư phát
triển thêm
+ Ngân hàng: chi phối các hoạt động
kinh tế Đông Dương
=> Cuộc khai thác thuộc địa diễn ra
với tốc độ và quy mô lớn chưa từng
thấy từ trước đến nay
- Nghe
- Tìm tòi, phát hiện kiến thức trong sgk, trình bày
HS quan sát lược đồ
I Chương trình khai thác lần thứ hai của thực dân Pháp
* Nguyên nhân:
Pháp là nước thắng trận song đất nước bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ
*Mục đích:
Bù đắp những thiệt hại do cuộc chiến tranh gây ra
*Nội dung:
+ Nông nghiệp:Tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào đồn cao su; diện tích tăng
+ Công nghiệp: chú trọng khai mỏ, số vốn tăng; nhiều công ty mới
ra đời Mở thêm một số
cơ sở công nghiệp chế biến
+ Thươngnghiệp: Phát triển, Pháp độc quyền đánh thuế hàng hoá các nước vào Việt Nam + Giao thông vận tải: đầu tư phát triển thêm + Ngân hàng: chi phối các hoạt động kinh tế Đông Dương
*Đặc điểm: diễn ra với
tốc độ và quy mô lớn chưa từng thấy từ trước đến nay
Trang 3GV: đưa ra một số hình ảnh và các số
liệu để chứng minh cho quy mô lớn
của cuộc khai thác: Năm 1927, số vốn
đầu tư vào nông nghiệp lên tới 400
triệu phrăng, gấp 10 lần trước chiến
tranh Diện tích trồng cao su tăng 15
ngàn héc ta(1918) lên 120 ngàn héc
ta(1930) Nhiều công ty nối tiếp nhau
ra đời
Trong công nghiệp các công ty than
có từ trước đều đầu tư vốn thêm và
hoạt động mạnh hơn Nhiều công ty
nối tiếp nhau ra đời: công ty Hạ
Long- Đồng Đăng; Công ty than và
cơ khí Đông Dương…
GV đưa ra biểu đồ yêu cầu HS so
sánh chính sách khai thác thuộc địa
lần 1 và lần 2 của Pháp (có gì giống
và khác nhau) ?
- GV giới thiệu thêm
* Giống: Hạn chế công nghiệp VN
phát triển đặc biệt là công nghiệp
nặng, tăng cường thủ đoạn vơ vét
bóc lột tiền của bằng cách đánh thuế
nặng
* Khác: tăng cường đầu tư vốn, KT
mở rộng sản xuất kiếm lời
H Nguồn lợi mà Pháp thu được trong
chính sách khai thác thuộc địa lần thứ
hai của Pháp ?
H Tác động của cuộc khai thác đối
với kinh tế VN như thế nào ?
GV giải thích thêm: Từ đây kinh tế
VN từ nền kinh tế PK thành kinh tế
TBCN
* Tìm hiểu các chính sách chính
trị, văn hoá, giáo dục (10P)
GV: Chiến tranh thế giới thứ nhất,
chính sách cai trị của TD Pháp ở Việt
Nam không hề thay đổi Mọi quyền
hành đều bị thâu tóm trong tay người
Pháp, vua quan Nam triều chỉ làm bù
nhìn
H Sau chiến tranh Tg thứ nhất, TD
- Nghe – quan sát
- Quan sát, thảo luận, so sánh, nhận xét
- Ý kiến phản hồi
- Tìm tòi kiến thức – trình bày
=> Rèn kĩ năng nhận xét, so sánh, nhận xét, đánh giá sự kiện lịch sử
- Nghe II Các chính sách
chính trị, văn hoá, giáo dục
- Về chính trị: thực hiện
Trang 4Pháp đã thi hành những thủ đoạn
chính trị như thế nào ?
(- Về chính trị: thực hiện chính sách
chia để trị, nắm mọi quyền hành,
cấm đoán mọi tự do dân chủ, vừa
đàn áp vừa khủng bố, vừa dụ dỗ mua
chuộc.)
H Về văn hoá giáo dục TD Pháp đã
thực hiện những thủ đoạn gì?
(Về văn hoá giáo dục: Khuyến khích
các hoạt động mê tín dị đoan, các tệ
nạn xã hội; trường học mở nhỏ giọt,
xuất bản sách báo tuyên truyền cho
chính sách khai hoá.)
( Gợi ý: thực chất của những thủ đoạn
về chính trị, văn hoá, giáo dục của
TD Pháp là nhằm mục đích gì?
Những thủ đoạn về chính trị, văn hoá,
giáo dục của TD Pháp có phục vụ gì
cho chính sách khai thác không?
GV: kết luận chuyển ý
* Tìm hiểu về XH Việt Nam phân
hoá.
(10P)
Câu 1 nội dung sự phân hoá giai cấp
địa chủ, Tư sản?
Câu 2: nội dung sự phân hoá giai cấp
Tiểu tư sản, nông dân, công nhân?
Câu hỏi thảo luận nhóm (3 phút).
H Em hãy cho biết sau chiến tranh
TG thứ nhất, xã hội Việt Nam phân
hoá như thế nào?
Trước khi HS trả lời, GV có thể gợi ý:
+ Những giai cấp nào là giai cấp cũ
vốn có của xã hội cũ? Phân hoá như
thế nào?
+ Các giai cấp được phân hoá như thế
nào? Thái độ chính trị và khả năng
của các giai cấp?
+ Theo em, vì sao GC công nhân lại
có tính cách mạng triệt để nhất ?
Gv: kết luận và giới thiệu thêm 1 số
tranh ảnh thể hiện cuộc sống của giai
cấp công nhân và nông dân trong thời
kì này
HS tìm tòi, phát hiện kiến thức trong sgk, trình bày
HS tiến hành tìm tòi câu trả lời
HS trình bày kết quả
- Ý kiến phản hồi
chính sách chia để trị, nắm mọi quyền hành, cấm đoán mọi tự do dân chủ, vừa đàn áp vừa khủng bố, vừa dụ dỗ mua chuộc
- Về văn hoá giáo dục: Khuyến khích các hoạt động mê tín dị đoan, các tệ nạn xã hội; trường học mở nhỏ giọt, xuất bản sách báo tuyên truyền cho chính sách khai hoá
=> Nhằm phục vụ đắc lực cho chính sách khai thác của chúng
III Xã hội Việt Nam phân hoá
- Giai cấp địa chủ phong kiến: làm tay sai
cho Pháp và áp bức bóc lột nhân dân Bộ phận nhỏ yêu nước
- Giai cấp tư sản:
+ Tư sản mại bản làm tay sai cho Pháp, + Tư sản dân tộc ít nhiều có tinh thần dân tộc
- Giai cấp tiểu tư sản:
có tinh thần hăng hái cách mạng
- Giai cấp nông dân: là
Trang 5Gv: Nhấn mạnh đến giai cấp công
nhân VN, ngoài đặc điển chung của
giai cấp công nhân quốc tế, giai cấp
công nhân VN còn có đặc điểm riêng:
bị ba tầng áp bức bóc lột của ĐQ,
phong kiến, tư sản; có quan hệ mật
thiết với nông dân, kế thừa truyền
thống yêu nước anh hùng và bất khuất
của dân tộc
lực lượng hăng hái và đông đảo của cách mạng
- Giai cấp công nhân:
là lực lượng tiên phong
và lãnh đạo cách mạng
=> Hình thành cho học sinh năng lực: hợp tác, thực hành bộ môn (quan sát và nhận xét lược đồ), đánh giá các sự kiện lịch sử
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng.
1 Sau thế chiến I, Pháp ráo riết đẩy mạnh khai thác thuộc địa ở đâu?
A Châu á C Đông Dương.
B Châu Phi D Khu vực Đông Nam á.
2 Pháp dùng các chính sách nào để cai trị về chính trị và văn hóa ở Việt nam?
A Chia để trị C Văn hóa nô dịch.
B Mở nhiều trờng học D Cả A,C đúng
3 Xã hội Việt nam phân hóa thành những giai cấp nào?
A Địa chủ, nông dân, công nhân
B Nông dân, công nhân, tư sản
C Địa chủ, tư sản, tiểu tư sản,nông dân, công nhân
D Tiểu tư sản, công nhân, nông dân
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
- So sánh hai chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất và thứ hai
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Liên hệ tình hình thực tế một số giai cấp hiện nay
* Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài tiếp theo
- Xem lại kiến thức trọng tâm của bài học
- Trả lời các câu hỏi cuối bài và làm bài tập
*Gợi ý:
Câu 1: Các giai cấp xã hội (5 giai cấp) đều phân hoá, trước hết là hai giai cấp địa chủ và
tư sản (mục III- SGK)
Câu 2: Tất cả các giai cấp trừ bọn tay sai, đại địa chủ, tư sản mại bản đều ít nhiều cú thái
độ chống đối Td Pháp, có cảm tình với cách mạng, tham gia cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Pháp và tay sai(mục III- SGK)
- Nghiên cứu trước nội dung bài: “ Phong trào cách mạng Việt Nam sau chiến tranh
TG thứ nhất”