Lớp dạy: ...BÀI 10: TRANG SÁCH VÀ CUỘC SỐNG Tổng 12 tiết: Trong đó có 7 tiết: Đọc, viết, nói và nghe; 5 tiết: Ôn tập, kiểm tra cuối học kì II, trả bài kiểm tra cuối học kì II MỤC TIÊU CH
Trang 1Trường THCS Họ và tên GV: Tổ: Lớp dạy:
BÀI 10: TRANG SÁCH VÀ CUỘC SỐNG
(Tổng 12 tiết: Trong đó có 7 tiết: Đọc, viết, nói và nghe; 5 tiết: Ôn tập, kiểm tra cuối
học kì II, trả bài kiểm tra cuối học kì II)
MỤC TIÊU CHUNG
- Phát triển kĩ năng tự đọc sách: đọc mở rộng văn bản văn học, văn bản nghị luận, vănbản thông tin theo các chủ đề đã học
- Nhận biết được đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học, chỉ
ra được mối quan hệ giữa đặc điểm và nội dung chính của văn bản với mục đích củanó
- Phát triển kĩ năng viết: viết về một nhân vật yêu thích
- Phát triển kĩ năng nói và nghe: trình bày, trao đổi về sách, nhân vật yêu thích và các
đề tài có liên quan
- Yêu thích đọc sách và biết vận dụng những điều đã đọc vào thực tế
- Học sinh lựa chọn được chủ đề đọc trong chuỗi hoạt động của dự án
- Định hướng được sản phẩm của các hoạt động đọc, viết, nói và nghe khi thực hiện dự
1.2 Năng lực chung (Năng lực tự chủ và tự học; Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo): Thông qua việc đưa ra quan điểm, ý kiến riêng của
HS biết phân công nhiệm vụ phù hợp cho các thành viên tham gia hoạt động; biết chú
ý lắng nghe và tiếp nhận thông tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc
Trang 22 Phẩm chất: Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp Yêu
thích đọc sách và có ý thức giữ gìn sách Học hỏi và trau chuốt ngôn ngữ để vận dụngvào việc thuyết trình dự án đọc sách
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Chuẩn bị của học sinh
- Sách giáo khoa, SBT Ngữ văn 7 tập hai, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn
học bài, vở ghi
- Phiếu đọc sách Thư viện nhà trường
2 Chuẩn bị của giáo viên
- Các cuốn sách liên quan đến chủ đề: Bầu trời tuổi thơ; Khúc nhạc tâm hồn; Cội
nguồn yêu thương; Giai điệu Đất nước; Màu sắc trăm miền; Bài học cuộc sống; Thế giới viễn tưởng; Trải nghiệm để trưởng thành; Hòa điệu với tự nhiên
- Máy chiếu, máy tính Các phương tiện dạy học khác: màu vẽ, giấy vẽ, tư liệu hình ảnh minh hoạ (tranh ảnh và phim ngắn),
- Kế hoạch dạy học (Giáo án); Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
III Tiến trình dạy học
TIẾT PPCT: 7 TIẾT (129, 130, 131, 132, 137, 138, 139)
GIAI ĐOẠN 1: KHỞI ĐỘNG DỰ ÁNTIẾT: 129
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh, thu hút học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ
học tập của mình Tạo hứng thú cho học sinh khắc sâu kiến thức nội dung bài học
b Nội dung: Sử dụng những câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề, hỏi đáp (1-1).
c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học của học sinh để đánh giá hoạt động học tập
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV1: Em có thích đọc sách không? Em
thường đọc sách thể loại gì?
GV2: Em cảm thấy sách đem lại cho con
người chúng ta điều gì? Em có sẵn sàng
tham gia vào dự án sách không?
GV3: Chủ đề của dự án có tên gọi là gì?
Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa chủ đề và
lời đề từ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV cho HS làm việc nhóm, chia lớp làm
I Giới thiệu bài học
Em rất thích đọc sách, thường đọc
Trang 36 nhóm Nhóm 1, 2 làm câu hỏi 1; nhóm
3, 4 làm câu hỏi 2; nhóm 5, 6 làm câu hỏi
3 GV Sử dụng phương pháp gợi mở, nêu
vấn đề, phân tích - bình luận – đánh giá
nội dung trang sách và cuộc sống (Thời
gian 4 -> 5 phút)
Bước 3: Báo cáo thảo luận
GV gọi 3 HS đại diện 3 nhóm để trả lời 3
câu hỏi dựa trên kết quả đã thảo luận
GV gọi 3 HS đại diện các nhóm khác
nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
Trang sách và cuộc sống
Chủ đề bài học: Trang sách và cuộcsống
- Đề từ là: Thể hiện khát vọng biến ước
mơ thành hiện thực Có mối liên hệ giữatrang sách và cuộc sống, gắn liền giữa lýthuyết và thực hành thông qua việc ứngdụng tri thức đã đọc, đã học vào trongcuộc sống
Giới thiệu vào bài mới: Trong cuộcsống, sách có một vai trò rất quan trọng,từng trang sách đem lại cho chúng ta rấtnhiều kiến thức bổ ích Trong chủ đề cuốicùng của chương trình Ngữ Văn lớp 7này, chúng ta sẽ cùng đến với những cuốnsách mới, những tác phẩm yêu thích đểcác em cùng suy ngẫm, cảm nhận và bànluận để tiếp tục chia sẻ và sáng tạo Trong
bài học 10: Trang sách và cuộc sống
chúng ta cùng nhau đi khám phá tri thức
theo DỰ ÁN gồm: Khởi động dự án; Thực hiện dự án; và Báo cáo kết quả dự
án trong 7 tiết học này nhé!
Hoạt động 2: Khám phá Tri thức Ngữ văn
a Mục tiêu
- Phát triển kĩ năng tự đọc sách: đọc mở rộng văn bản văn học, văn bản nghị luận, vănbản thông tin theo các chủ đề đã học
- Học sinh lựa chọn được chủ đề đọc trong chuỗi hoạt động của dự án
- Định hướng được sản phẩm của các hoạt động đọc, viết, nói và nghe khi thực hiện dự
án Trang sách và cuộc sống.
b Nội dung: Sử dụng những câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề, hỏi đáp (1-1).
Trang 4c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học của học sinh để đánh giá hoạt động học tập
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV1: Thế nào là văn bản nghị luận phân
tích một tác phẩm văn học? Lí lẽ trong
văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm
văn học là gì?
GV2: Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa
con người có thực ngoài đời và nhân vật
văn học
GV3: Có những phương tiện nào được sử
dụng trong các văn bản để trao đổi thông
tin? Việc sử dụng phương tiện phi ngôn
ngữ nhằm mục đích gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV cho HS thực hiện kĩ thuật mảng
ghép, chia lớp làm 6 nhóm (mỗi nhóm
khoảng 6 HS)
Vòng 1: Làm chuyên gia
Nhóm 1, 2 làm câu hỏi 1; nhóm 3, 4 làm
câu hỏi 2; nhóm 5, 6 làm câu hỏi 3
(Trong nhóm các thành viên điểm danh
GV yêu cầu HS di chuyển: HS mang số 4,
5, 6 ở lại nhóm, HS mang số 1, 2, 3 đi đến
các nhóm mang tên số 1, 2, 3 để chia sẻ
nội dung đã được thảo luận ở vòng 1 làm
chuyên gia với các thành viên trong nhóm
mới Thời gian khoảng 6 -> 8 phút
GV hỗ trợ cho các nhóm, sử dụng phương
pháp gợi mở, nêu vấn đề
Bước 3: Báo cáo thảo luận
GV gọi 3 -> 6 HS đại diện các nhóm bất
kì lên trình bày câu 1, 2, 3 (Ưu điểm kĩ
II Khám phá Tri thức Ngữ văn
1 Văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học
- Văn bản nghị luận phân tích một tácphẩm văn học là một loại văn bản nghịluận, trong đó người viết bàn luận về đặcđiểm của một tác phẩm trên các phươngdiện nội dung, hình thức trong mối quan
hệ với tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thờiđại, và khái quát giá trị chung của tácphẩm
- Lí lẽ trong văn bản nghị luận phân tíchmột tác phẩm văn học chính là những ýkiến của người viết về đặc điểm nội dung,hình thức của tác phẩm Bằng chứngtrong văn bản nghị luận phân tích một tácphẩm văn học là những phần (câu, đoạn),những chi tiết được dẫn từ văn bản theohình thức trích dẫn nguyên văn hoặc lượcthuật, tóm tắt lại
2 Từ con người có thực ngoài đời đến nhân vật văn học
- Những con người có thực ngoài đời luôngợi niềm cảm hứng bất tận cho hoạt độngsáng tác của nhà văn Những ấn tượng,cảm xúc, suy ngẫm của nhà văn về cuộcđời được đánh thức từ chính thế giới nhân
Trang 5thuật mảnh ghép tất cả HS đều thực hiện
trả lời được 3 câu hỏi cùng 1 thời điểm)
GV gọi 1 vài HS đại diện các nhóm khác
lên nhận xét, bổ sung nội dung còn thiếu
của nhóm bạn
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
GV ghi nội dung cốt lõi lên bảng (HS có
thể tự ghi những nội dung bài học theo ý
hiểu)
sinh phong phú đó Con người trong cuộcđời thực chính là những chất liệu sốngđộng để nhà văn sáng tạo hình tượng nghệthuật
- Tác phẩm văn học thường đưa đến chongười đọc cảm giác được gặp những conngười có thực Tuy nhiên, nhân vật vănhọc vẫn là sản phẩm của sự sáng tạo, hưcấu, chứa đựng trong đó nhiều gợi ý củanhà văn về một cách nhìn nhận, đánh giáđầy tính thẩm mĩ đối với cuộc sống
- Nhân vật văn học không đồng nhất vớicon người thực ngoài đời Cùng với việcnắm được đặc điểm của nhân vật (ngoạihình, ngôn ngữ, hành động, nội tâm, ),người đọc cần phải hiểu định hướng giátrị mà nhà văn muốn thể hiện - tức là điềuthực sự có ý nghĩa, chi phối các nhà văn
hư cấu, xây dựng hình tượng trong tácphẩm
3 Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và văn bản hình ảnh
- Con người sử dụng rất nhiều loại vănbản để trao đổi thông tin: các văn bảnthông dụng thường chỉ sử dụng phươngtiện ngôn ngữ; một số văn bản sử dụngkết hợp cả phương tiện ngôn ngữ vàphương tiện phi ngôn ngữ, nhằm tănglượng thông tin và hiệu quả tiếp nhậnthông tin
- Đặc biệt, cần kể đến loại văn bản hìnhảnh mà phần trọng tâm là các kiểu hìnhảnh được sắp xếp, kết hợp để truyền đạtthông tin quan trọng (hình vẽ, sơ đồ, cácmảng màu sắc, hình khối, ) Ngôn ngữchỉ là phương tiện hỗ trợ thêm trong việctruyền đạt thông tin: ghi chú, dẫn giải,
GIAI ĐOẠN 2: THỰC HIỆN DỰ ÁNTIẾT: 130, 131, 132
Trang 6THÁCH THỨC ĐẦU TIÊN: CHINH PHỤC NHỮNG CUỐN SÁCH MỚI
1.2 Năng lực chung (Năng lực tự chủ và tự học; Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo): Thông qua việc đưa ra quan điểm, ý kiến riêng của
HS biết phân công nhiệm vụ phù hợp cho các thành viên tham gia hoạt động; biết chú
ý lắng nghe và tiếp nhận thông tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc
2 Phẩm chất: Chăm chỉ và yêu thích việc đọc sách, trân quý và giữ gìn sách.
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Chuẩn bị của giáo viên: Kế hoạch dạy học (Giáo án); Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; giao nhiệm vụ học tập cho
học sinh ở nhà Máy chiếu, máy tính
2 Chuẩn bị của học sinh: Sách giáo khoa, SBT Ngữ văn 7 tập 2, soạn bài theo hệ
thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi
III Tiến trình dạy học
Hoạt động mở đầu (Trước khi kết nối trực tiếp)
GV giao nhiệm vụ cho học sinh thực hiện ở nhà; thời gian trên lớp chỉ dành để cá
nhân và các nhóm báo cáo
a Hoạt động 1: Sắp xếp, trang trí góc đọc sách và xây dựng danh mục sách cần đọc Hãy bổ sung những cuốn sách mới cho góc đọc sách, thư viện mở của lớp học Tựlàm mới góc đọc sách theo cách mà em và các bạn cảm thấy hứng khởi và thú vị nhất
b Hoạt động 2: Xây dựng mục tiêu đọc sách
Cùng thảo luận để xây dựng mục tiêu đọc sách của cá nhân và của nhóm Trìnhbày mục tiêu đó và trao đổi để tìm hiểu cách đọc sách hiệu quả trong dự án đọc mớicủa em và các bạn
c Hoạt động 3: Giáo viên cung cấp Video của HS lớp 6A1 Trường THCS Lý ThườngKiệt, huyện Đắk Song đã thực hiện năm học 2021-2022 để HS lớp 7 tiếp nối và khơi
gợi chủ đề: Trang sách và cuộc sống.
1 Hoạt động 1: Mở đầu
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh, thu hút học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ
học tập của mình Tạo hứng thú cho học sinh khắc sâu kiến thức nội dung bài học
b Nội dung: Sử dụng những câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề, hỏi đáp (1-1).
c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học của học sinh để đánh giá hoạt động học tập
Trang 7d Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV: Cho HS xem lại Video của lớp 6A2
Trường THCS Lý Thường Kiệt để kết nối
với thách thức đầu tiên: Chinh phục
những cuốn sách mới
GV1: Hãy bổ sung những cuốn sách mới
cho góc đọc sách, thư viện mở của lớp
học Tự làm mới góc đọc sách theo cách
mà em và các bạn cảm thấy hứng khởi và
thú vị nhất
GV2: Cùng thảo luận để xây dựng mục
tiêu đọc sách của cá nhân và của nhóm
Trình bày mục tiêu đó và trao đổi để tìm
hiểu cách đọc sách hiệu quả trong dự án
đọc mới của em và các bạn
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV chia lớp làm 2 nhóm, HS đem những
cuốn sách mới mà mình đã chuẩn bị lên
mặt bàn để cùng nhau đưa lên thư viện
mở của mình tại lớp học Thời gian từ 5
-> 6 phút GV quan sát, hướng dẫn các em
thực hiện
Bước 3: Báo cáo thảo luận
HS hoàn thành những cuốn sách mới bổ
sung vào góc đọc sách tại lớp theo yêu
cầu 1 HS đại diện trong nhóm báo cáo
thuyết minh góc đọc sách của nhóm đã bổ
sung thêm
GV gọi 1 vài HS khác nhận xét, bổ sung
phần thuyết trình của bạn
Bước 4: Kết luận nhận định
GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại
chốt lại kiến thức để kết nối vào hoạt
động nhiệm vụ 1: Cùng đọc và trải
nghiệm
Em có thể tìm những cuốn như: Đất
rừng Phương Nam; Vừa nhắm mắt vừa
mở cửa sổ; …
Mục tiêu:
- Tăng thêm kiến thức, hiểu biết,…
- Rèn luyện tính nhẫn nại, kiên trì, …
- Bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách để giúpbản thân phát triển ngày càng hoàn thiệnhơn…
Giới thiệu vào bài mới: Qua nhữngcuốn sách mới được các em tự nguyệnđưa đến thư viện mở của lớp mà chínhcác em sẽ tự mình khám phá thế giới vàcảm nhận niềm vui của việc đọc sách nhưthế nào? Chúng ta cùng nhau thực hiện
Trang 8nhiệm vụ 1: CÙNG ĐỌC VÀ TRẢI
NGHIỆM
NHIỆM VỤ I: CÙNG ĐỌC VÀ TRẢI NGHIỆMHoạt động trước khi kết nối trực tiếp
GV giao nhiệm vụ cho học sinh thực hiện ở nhà; thời gian trên lớp chỉ dành để
cá nhân và các nhóm báo cáo
Hướng dẫn HS chia nhóm đọc và lựa chọn cuốn sách của nhóm mình và đưa ra
những nội dung cần chia sẻ như đã gợi ý ở phần: Cuốn sách mới – chân trời mới
(câu 1, 2.a.b.c.d.e SGK tr 103, 104)
a Mục tiêu: Học sinh tìm đọc những cuốn sách mới để mở rộng các chủ đề đã học,
phân tích kĩ năng đọc sách, giới thiệu sách, kĩ năng đọc cùng nhà phê bình để hiểu sâuhơn về giá trị nội dung và nghệ thuật của của cuốn sách vả hiểu hơn về kiểu bài nghịluận về một tác phẩm văn học
c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh, các poster, fanpage, vieo giới thiệu về cuốn
sách để đánh giá hoạt động học tập của học sinh ở nhiệm vụ 1
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS chia nhóm đọc và
lựa chọn cuốn sách của nhóm mình và
đưa ra những nội dung cần chia sẻ như đã
gợi ý ở phần: Cùng đọc và trải nghiệm
(Câu 1, 2 SGK tr 103, 104) đã được
chuẩn bị bài ở nhà và tổ chức báo cáo tại
lớp
GV1: Từ mục tiêu đọc sách đã xác định,
hãy chọn một số cuốn sách văn học, sách
khoa học hoặc sách bàn luận về những
vấn đề của cuộc sống để tìm hiểu, khám
Trang 9nào của đời sống?
b Bố cục và nội dung chính: Cuốn sách
có mấy chương, phần? Nội dung chính
của từng chương, phần là gì?
c Nhân vật, sự kiện, bối cảnh nổi bật nào
được thể hiện trong cuốn sách?
d Có những chi tiết nào quan trọng?
Những đoạn văn, câu văn nào có thể gợi
lên ý nghĩa, vấn đề chính trong cuốn
sách?
e Chủ đề, ý nghĩa, bài học mà em có thể
rút ra sau khi đọc cuốn sách là gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV chia lớp làm 6 nhóm thực hiện các
nhiệm vụ đã được chuyển giao cho HS
HS tiến hành chia sẻ thông tin đã thu thập
được qua hoạt động đọc ở nhà, ở nhóm
Thời gian từ 3 -> 4 phút phân công nhiệm
vụ trong nhóm báo cáo
GV quan sát, hướng dẫn HS thực hiện.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
GV gọi 1 vài HS lên chia sẻ những cuốn
sách đã đọc được qua 2 câu hỏi gợi ý
c Có nhiều nhân vật: Totto – chan,
Rocky, mẹ Totto – chan, thầy hiệutrưởng, …
d Chi tiết quan trọng: “Hãy để các em
phát triển tự nhiên Đừng cản trở khátvọng của các em nhỏ Ước mơ của các
em lớn hơn mơ ước của các thầy cô nữađấy”
e Chủ đề, ý nghĩa, bài học rút ra từ cuốn
sách: Chắc chắn mỗi học sinh đều mơước được như Tốt-tô-chan may mắn vàohọc một trường như Tô-mô-e, với mộtthầy hiệu trưởng như ông Kô-ba-y-a-si.Riêng tôi chỉ mong cho nhiều giáo viên,cán bộ quản lý giáo dục, các bậc cha mẹđọc sách này, để giúp thoát khỏi khuônnếp cũ, tự tạo ra "tư duy mới" trong việcchăm sóc dạy dỗ con em
NHIỆM VỤ II: ĐỌC CÙNG NHÀ PHÊ BÌNH
Hoạt động trước khi kết nối trực tiếp
GV giao nhiệm vụ cho học sinh thực hiện ở nhà; thời gian trên lớp chỉ dành để
cá nhân và các nhóm báo cáo
Giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà tìm đọc cuốn sách “Quê nội” của Võ Quảng và ghi chép về những đặc điểm nghệ thuật, nội dung của “Quê nội” theo các
yêu cầu của phần Cuốn sách mới – chân trời mới
Trang 10a Mục tiêu: Nhận biết được đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm
văn học, chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm và nội dung chính của văn bản vớimục đích của nó
b Nội dung
- Giáo viên sử dụng kĩ thuật đặt câu hỏi, cho HS giới thiệu về những điều thú vị trong cuốn sách yêu thích mà mình đã đọc theo quan điểm cá nhân
- Học sinh làm việc cá nhân, chia sẻ cặp đôi, hợp tác nhóm
c Sản phẩm: câu trả lời của học sinh, fanpage, vieo giới thiệu về cuốn sách, phiếu
học tập, sản phẩm của nhóm để đánh giá hoạt động học của học sinh
không chỉ như một độc giả mà còn trong
vai một nhà phê bình để tìm hiểu, bàn
luận về tác phẩm Trong quá trình đọc
văn bản HS hoàn thiện sơ đồ để nắm rõ
hơn mạch nội dung chính của văn bản
(GV sử dụng phiếu học tập số 1)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV chia lớp làm 6 nhóm, cùng đọc thầm
văn bản và hoàn thiện sơ đồ để nắm rõ
hơn mạch nội dung chính của văn bản
Thời gian từ 5 -> 6 phút
GV quan sát, hướng dẫn các em thực hiện
nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo thảo luận
GV gọi 3 HS đại diện các nhóm lên trình
bày kết quả thảo luận bằng sơ đồ
GV gọi 3 HS đại diện các nhóm khác
nhận xét, bổ sung phần thuyết trình của
bạn
Bước 4: Kết luận nhận định
GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại
kiến thức để kết nối vào hoạt động tiếp
theo
Nhiệm vụ 2
II Đọc cùng nhà phên bình
1 Đọc văn bản: Vẻ đẹp giản dị và chân
thật của Quê nội (Võ Quảng)