Tuần 12 ngữ văn 7 (kntt)

Chuẩn bị của giáo viên: Kế hoạch bài dạy Giáo án; Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; Các phương tiện kỹ thuật, tranh ảnh, các đoạn phim ngắn về địa danh được giới thiệu trong bài học như Th

Trường THCS Họ và tên GV:

Tổ: Lớp dạy:

BÀI 4: GIAI ĐIỆU ĐẤT NƯỚC

Môn: Ngữ văn 7; Số tiết: 12 (Từ tiết 44 đến tiết 55)

1.2 Năng lực chung (Năng lực tự chủ và tự học; Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo): Thông qua việc đưa ra quan điểm, ý kiến riêng của HS biết

phân công nhiệm vụ phù hợp cho các thành viên tham gia hoạt động; biết chú ý lắng nghe

và tiếp nhận thông tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc

2 Phẩm chất: Yêu quê hương đất nước, lòng yêu mến tự hào dân tộc Việt nam.

II Thiết bị dạy học và học liệu

1 Chuẩn bị của giáo viên: Kế hoạch bài dạy (Giáo án); Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

Các phương tiện kỹ thuật, tranh ảnh, các đoạn phim ngắn về địa danh được giới thiệu

trong bài học như Thừa Thiên Huế; Phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2 Chuẩn bị của học sinh: Sách giáo khoa, SBT Ngữ văn 7 tập một, soạn bài theo hệ

thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi

III Tiến trình dạy học

1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh, thu hút học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học

tập của mình Tạo hứng thú cho học sinh khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b Nội dung: Sử dụng những câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề, hỏi đáp (1-1).

c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học của học sinh để đánh giá hoạt động học tập

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV1: Mùa xuân trong cảm nhận của em

có gì đáng nhớ? Hãy đọc một vài đoạn

thơ mà em yêu thích viết về mùa xuân?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân, hỏi đáp,

chia sẻ cặp đôi Sử dụng phương pháp

gợi mở, nêu vấn đề

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 2 -> 3 HS trả lời câu hỏi, cho

HS có tinh thần xung phong xây dựng

bài

GV gọi 1 vài HS khác nhận xét, bổ sung

câu trả lời của bạn

Giới thiệu vào bài mới: Mùa xuân luôn

là nguồn cảm hứng, đề tài bất tận của thi ca.Dưới con mắt của các thi sĩ, mùa xuân hiệnlên với những màu sắc, dáng vẻ khác nhau

Bức tranh mùa xuân trong bài thơ Mùa

xuân nho nhỏ của Thanh Hải được hiện

lên như thế nào? cảm xúc của thi sĩ ra sao?bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời đượccâu hỏi ấy

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Đọc tiếp xúc văn bản

a Mục tiêu: Đọc văn bản và tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ của

Thanh Hải.

b Nội dung: Sử dụng phương pháp đọc diễn cảm, cá nhân, trao đổi.

c Sản phẩm học tập: Kết quả trả lời, tìm hiểu nội dung để đánh giá hoạt động học tập

của học sinh

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV hướng dẫn ngữ điệu đọc cho phù hợp

với nội dung bài thơ Phần đầu miêu tả

mùa xuân của thiên nhiên đất trời nên đọc

với giọng nhẹ nhàng, nhịp thơ khoan thai

Phần nói về mùa xuân đất nước nên đọc

I Đọc tiếp xúc văn bản

1 Đọc văn bản

với tốc độ nhanh hơn để làm nổi bật cái

xốn xang, hối hả của đất nước vào xuân

Phần nói về ước nguyện nên đọc với

giọng thiết tha trìu mến… GV đọc mẫu

một lần, sau đó gọi một vài HS lần lượt

đọc trước lớp Khi đọc HS kết hợp với 2

chiến lược: Hình dung và liên tưởng

GV cho HS tìm hiểu nghĩa của những từ

ngữ khó, một số từ đã được chú thích ở

chân trang (SGK tr 90, 91)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV đọc mẫu một lần, sau đó gọi 1 vài HS

lần lượt đọc trước lớp Khi đọc HS kết

hợp với 2 chiến lược: Hình dung và liên

tưởng GV theo dõi HS đọc và bao quát

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV gọi từ 1 -> 2 HS đọc phần giới thiệu

về tác giả, tác phẩm (SGK tr 91)

GV: Qua phần đọc của bạn Em hãy nêu

một vài nét chính về tác giả, tác phẩm

Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân, trao đổi

chia sẻ cặp đôi với bạn ngồi cùng bàn

học GV gợi mở, thuyết trình để giúp HS

tóm tắt nội dung cơ bản về tác giả, tác

phẩm

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV gọi 1 vài HS lên trả lời về tác giả, tác

lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại

kiến thức GV ghi nội dung cơ bản lên

bảng (HS có thể tự tìm ý cốt lõi ghi vào

vở viết)

chống Pháp và chống Mĩ

- Tác phẩm chính: Những đồng chí trung

kiên (1962), Huế mùa xuân (tập 1- 1970,

tập 2-1975), Dấu võng Trường Sơn (1977), Mùa xuân đất này (1982), Thơ

Thanh Hải (1982), …

Tác phẩm: Viết tháng 11/1980, khi tácgiả đang nằm trên giường bệnh, không lâusau nhà thơ qua đời

Hoạt động 2: Đọc chi tiết văn bản

b Nội dung: Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm, gợi mở nêu vấn đề, cặp đôi, cá nhân

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhiệm vụ 1

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào và

phương thức biểu đạt của văn bản là gì?

GV2: Theo em mạch cảm xúc của bài thơ Mùa

xuân nho nhỏ như thế nào? Bố cục của bài thơ chia

làm mấy phần? Nội dung của mỗi phần là gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân, hỏi đáp (1-1), gợi

mở, nêu vấn đề để kích hoạt kiến thức nền của HS

đã tìm hiểu những nội dung được học trước đó

GV cho HS thảo luận cặp đôi, trao đổi với bạn ngồi

cùng bàn học, thời gian 3 -> 4 phút GV sử dụng

phương pháp gợi mở, nêu vấn đề,

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV cho HS với tinh thần xung phong và có thể gọi

1 -> 2 HS trả lời câu hỏi 1

GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của

II Đọc chi tiết văn bản

Bố cục của bài thơ: Chia làm 4phần

GV gọi 1 -> 2 HS đại diện cặp đôi trả lời câu hỏi 2

GV gọi 1 vài HS cặp đôi khác nhận xét, bổ sung

câu trả lời của nhóm bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức

GV có thể ghi lên bảng những nội dung cốt lõi (HS

có thể tự ghi nội dung bài học theo ý hiểu của bản

thân)

Nhiệm vụ 2

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV1: Trong khổ thơ đầu, nhà thơ miêu tả mùa

xuân qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó

gợi cho em cảm nhận gì về mùa xuân

GV2: Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa

xuân được thể hiện như thế nào qua những dòng

thơ:

“Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng?”

GV3: Em hãy xác định và nêu tác dụng của biện

pháp nghệ thuật độc đáo trong hai câu thơ cuối là

gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS thảo luận nhóm, chia lớp làm 6 nhóm,

nhóm 1, 2 làm câu hỏi 1, nhóm 3, 4 làm câu hỏi 2,

nhóm 5, 6 làm câu hỏi 3, thời gian từ 4 -> 5 phút

GV bao quát lớp, hỗ trợ cho các nhóm, sử dụng

phương pháp nêu tình huống có vấn đề, gợi mở,

thuyết trình

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 3 -> 6 HS đại diện các nhóm 1, 3, 5 trả lời

các câu hỏi 1, 2, 3

GV gọi 1 vài HS đại diện nhóm 2, 4, 6 lên nhận

xét, bổ sung 3 câu trả lời của các nhóm

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức

GV có thể ghi lên bảng những nội dung cốt lõi (HS

có thể tự ghi nội dung bài học theo ý hiểu của bản

thân).

- Phần 1 : Gồm khổ thơ đầu (Cảmxúc trước mùa xuân của thiên nhiênđất trời)

- Phần 2: Gồm khổ thơ 2, 3 (Mùaxuân của đất nước, con người)

- Phần 3: Gồm khổ thơ 4, 5 (Suynghĩ và ước nguyện của nhà thơ)

- Phần 4: Khổ thơ cuối (Lời ngợi caquê hương đất nước)

2 Đọc hiểu nội dung 2.1 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên

Nhà thơ miêu tả mùa xuân qua

- Trong hai dòng đầu, hình ảnh

‘’con chim chiền chiện ” vụt thoáng

qua không gian nhưng lại đọng lạitrong tiếng gọi tha thiết của nhà

thơ : Ơi, con chim chiền chiện/ Hót

chi mà vang trời Vừa là tiếng gọi

(Ơi, con chim…) vùa là câu hỏi

Nhiệm vụ 3

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV1: Hình ảnh mùa xuân đất nước được gợi lên

qua hình ảnh nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh

ấy?

GV2: Hình ảnh người cầm súng, người ra đồng gợi

cho em nghĩ đến ai? Vì sao khi nói về mùa xuân

của đất nước, nhà thơ lại nhắc đến hai hình ảnh

người cầm súng và người ra đồng?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn Chia lớp thành

các nhóm học tập (mỗi nhóm từ 4 -> 6 HS), trao

cho mỗi nhóm 1 tờ giấy A0 (tượng trưng cho khăn

trải bàn) và bút dạ thảo luận trả lời 2 câu hỏi, thời

“long lanh” tỏa sáng, rực rỡ như

giọt sương, giọt mưa xuân đã thuvào trong đó ánh sáng trong ngần

và nhà thơ trân trọng đón nhậntừng giọt âm thanh của tiếng chim -ánh sáng bầu trời mùa xuân

Nghệ thuật đảo ngữ, hình ảnhchọn lọc, tiêu biểu =>Bức tranhxuân, cao rộng, thoáng đãng; màusắc tươi thắm, hài hòa; âm thanhrộn rã, vang vọng Mùa xuân xứHuế đẹp, thơ mộng, đầy sức sống

- Nghệ thuật: Ẩn dụ chuyển đổicảm giác: Hình ảnh giọt long lanh

=> Âm thanh tiếng chim chiềnchiện ngưng đọng lại long lanhtrong ánh sáng mùa xuân

+ Kết hợp với 2 động từ: đưa,

hứng =>Tâm trạng say sưa ngây

ngất; thái độ trân trọng, nâng niutrân trọng vẻ đẹp của mùa xuân xứHuế

2.2 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước

GV hỗ trợ các nhóm dùng phương pháp gợi mở,

nêu vấn đề, giải quyết các tình huống

Các bước thực hiện:

B1 Trưởng nhóm chia sẻ khăn trải bàn Các thành

viên có thể tự ghi ý kiến hoặc thư kí ghi chung

B2 Từng thành viên nhóm trình bày Trưởng

nhóm thể hiện ý kiến của từng người vào khăn theo

từng cạnh của khăn trải bàn

B3 Sau 2->3 phút làm việc cá nhân, nhóm trao đổi

thống nhất ý kiến cả nhóm

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV cho các nhóm treo khăn trải bàn lên bảng hoặc

xung quanh lớp học, sau đó các nhóm cử đại diện

lên trình bày kết quả

GV gọi 1 vài HS ở các nhóm khác nhận xét, bổ

sung nội dung của nhóm bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức GV ghi

nội dung cốt lõi lên bảng (HS có thể tự tìm ý ghi

vào vở viết).

Nhiệm vụ 4

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV1: Các hình ảnh “con chim”, “một cành hoa”,

“một nốt trầm” có những điểm chung gì? Tại sao

nhà thơ lại lựa chọn những hình ảnh ấy để bộc lộ

khao khát, ước nguyện của mình?

GV2: Trong phần đầu bài thơ, tác giả xưng “tôi”

nhưng sang phần sau lại xưng “ta” Theo em, việc

thay đổi cách xưng hô như thế có ý nghĩa gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Hình ảnh mùa xuân đất nước:người cầm súng/ người ra đồng/ lộctrải dài =>Đó là nhũng hình ảnh

đa nghĩa (vừa thực lại vừa có ýnghĩa tượng trưng cho hai nhiệm

vụ quan trọng của đất nước: chiếnđấu bảo vệ tổ quốc và lao động xâydựng quê hương đất nước) …

Hình ảnh người cầm súng là biểutượng của người chiến sĩ nơi tiền

tuyến, còn hình ảnh người ra đồng

gợi nhắc đến những người nôngdân lao động ở hậu phương Đócũng là hai hình ảnh biểu tượngcho hai nhiệm vụ chiến lược quantrọng nhất của đất nước ta ở thờiđiểm bài thơ ra đời

- Vì người cầm súng cũng là để bảo

vệ sự sống Là để gieo trồng mầnxanh của sự sống Tất cả đều vì vẻđẹp của cuộc sống hòa bình, vì sựsống trong mùa xuân đất nước

2.3 Khát vọng và lí tưởng sống cao đẹp của nhà thơ

GV cho HS thảo luận nhóm theo cặp đôi ngồi cùng

bàn học, chia lớp làm 2 dãy bàn, mỗi dãy bàn hoàn

thành 1 câu hỏi, thời gian từ 4 -> 5 phút GV bao

quát lớp, hỗ trợ cho các cặp đôi, hỏi đáp, gợi mở

nêu vấn đề, tổng hợp - phân tích

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 2 -> 3 HS đại diện cặp đôi ở dãy bàn thứ

nhất trả lời câu hỏi 1 Ở dãy bàn thứ 2 trả lời câu

hỏi 2

GV gọi 1 vài HS đại diện các cặp đôi ở 2 dãy bàn

khác nhau nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức

GV có thể ghi lên bảng nội dung cốt lõi (HS có thể

tự rút ra những nội dung cơ bản để ghi vào vở viết)

Nhiệm vụ 5

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV: Em hãy nêu những biện pháp nghệ thuật được

sử dụng trong bài thơ là gì? Nội dung chính của

văn bản “ Mùa xuân nho nhỏ” như thế nào?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS trao đổi cặp đôi, hỏi đáp, gợi mở nêu

vấn đề, tổng hợp - phân tích

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV cho HS với tinh thần xung phong, gọi 1 -> 2

HS trình bày kết quả câu trả lời

GV gọi 1 vài HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời

của bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức

GV có thể ghi lên bảng nội dung cốt lõi (HS có thể

Đây là những hình ảnh nhỏ bé,bình dị, khiêm nhường của thiênnhiên, của cuộc sống

- Tại vì: Chúng mang lại niềm vui,niềm yêu cuộc sống cho tác giả.Đồng thời những hình ảnh nàycũng thể hiện ước nguyện chânthành, tha thiết của nhà thơ: muốncống hiến phần tốt đẹp - dù nhỏ bé

- của mình cho cuộc đời chung, chođất nước, cho mùa xuân của dântộc

Sự chuyển đổi cách xưng hô này.Tôi: biểu hiện một cái ”tôi” cụ thể,rất riêng của nhà thơ; ta: thể hiệnkhát khao không chỉ của riêng tácgiả mà còn của nhiều người, của sốđông Việc chuyển đổi này biểuhiện sự hòa quyện giữa cái riêng vàcái chung Cái ”tôi” của tác giả đãnói thay cho nhiều cái ”tôi” khác,

nó hóa thân thành cái ”ta” Cái

”tôi” đã hòa vào cái ”ta” chung.Trong cái ”ta” chung vẫn có cái

”tôi” riêng

3 Tổng kết văn bản 3.1 Nghệ thuật

- Thể thơ năm chữ, cách gieo vầnliền giữa các khổ thơ đã tạo ra sựliền mạch cảm xúc

- Ngôn ngữ và hình ảnh thơ giản dị,trong sáng, giàu sức gợi

- Cảm xúc chân thành, tha thiết,

tự rút ra những nội dung cơ bản để ghi vào vở viết) cho nên bài thơ trở thành tiếng lòng

của nhà thơ Thanh Hải với đấtnước, với cuộc đời

2 Nội dung: Bài thơ “Mùa xuân

nho nhỏ” thể hiện thành công vẻđẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùaxuân đất nước Qua đó bày tỏ lẽsống cao đẹp là sẵn sàng dâng hiếncuộc đời mình cho đất nước

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức để hiểu sâu sắc về ý nghĩa của văn bản.

b Nội dung: Sử dụng phương pháp thuyết trình, làm việc cá nhân, trao đổi, chia sẻ theo

cặp đôi

c Sản phẩm: Kết quả trả lời câu hỏi để đánh giá hoạt động học tập của học sinh.

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV: Sau khi đọc và tìm hiểu bài

thơ, em có nhận xét gì về cách dùng

từ trong nhan đề Mùa xuân nho nhỏ?

Nhan đề đó gợi cho em những cảm

xúc, suy nghĩ gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân, trao

đổi cặp đôi, thời gian từ 2 -> 3 phút,

sử dụng phương pháp phân tích, nêu

vấn đề

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 1 -> 2 HS trả lời câu hỏi

GV gọi 1 vài HS nhận xét, bổ sung

câu trả lời của bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung,

chốt lại kiến thức GV có thể ghi lên

bảng nội dung cốt lõi (HS có thể tự

rút ra những nội dung cơ bản để ghi

vào vở viết)

III Luyện tập

Mùa xuân nho nhỏ là một sáng tạo mới mẻ củanhà thơ ”Mùa xuân” mang ý nghĩa tả thực, đó làmùa khởi đầu của một năm, là mùa vạn vật sinhsôi, nảy nở, ”Mùa xuân” còn mang ý nghĩa ẩn

dụ, biểu tượng cho những gì đẹp đẽ nhất, tràn đầysức sống nhất của cuộc đời mội con người Từ láy

”nho nhỏ” vừa gợi nên vẻ đẹp xinh xắn, duyêndáng, đáng yêu của mùa xuân vừa thể hiện ướcnguyện của nhà thơ

- Nhan đề ”Mùa xuân nho nhỏ” nghĩa là đem tất cảnhững gì tốt đẹp nhất, dù nhỏ bé, của mình để hòavào mùa xuân lớn của cuộc đời, của đất nước Quađây, ta thấy được sự hòa quyện giữa cái riêng vàcái chung, giữa cá nhân và cộng đồng

4 Hoạt động: Vận dụng

a Mục tiêu: Học sinh vận dụng nội dung nghệ thuật của văn bản để viết đoạn văn kết nối

với đọc

b Nội dung: Phương pháp thuyết trình, kĩ năng trình bày bài viết, phân tích tổng hợp.

c Sản phẩm: Bài viết đoạn văn để đánh giá hoạt động học của học sinh

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV: Viết đoạn văn (khoảng 5 –> 7 câu) nêu

cảm nhận về đoạn thơ mà em yêu thích

trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh

Hải

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân để viết đoạn

văn theo yêu cầu, bao quát lớp, hỗ trợ học

sinh khi cần trợ giúp Thời gian từ 7 -> 8

phút

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 1 -> 2 HS lên trình bày bài viết

đoạn văn theo yêu cầu

GV gọi 1 -> 2 HS nhận xét, bổ sung nội

dung bài viết đoạn văn của bạn

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại

kiến thức

IV Vận dụng

Gợi ý: Trước hết cần giới thiệu khái quát

về đoạn thơ đó, vị trí của nó trong cả bài thơ

và cảm nhận chung của em về đoạn thơ;tiếp theo, nêu những cảm nhận chi tiết vềđặc sắc nội dung và hình thức nghệ thuậtcủa đoạn thơ

Dặn học sinh học bài ở nhà: Xem lại bài học và soạn bài: Thực hành tiếng Việt (SGK

tr 92, 93)

TIẾT PPCT: 47

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

NGỮ CẢNH VÀ NGHĨA CỦA TỪ NGỮ TRONG NGỮ CẢNH, BIỆN PHÁP TU TỪ

- Học sinh củng cố kiến thức về biện pháp tu từ thông qua việc nhận biết và nêu tác dụng

của biện pháp tu từ trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

1.2 Năng lực chung (Năng lực tự chủ và tự học; Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo): Thông qua việc đưa ra quan điểm, ý kiến riêng của HS biết

phân công nhiệm vụ phù hợp cho các thành viên tham gia hoạt động; biết chú ý lắng nghe

và tiếp nhận thông tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc

2 Phẩm chất: Tinh thần yêu nước, đoàn kết, biết yêu tiếng Việt trong giao tiếp và tạo lập

văn bản

II Thiết bị dạy học và học liệu

1 Chuẩn bị của giáo viên: Kế hoạch dạy học (Giáo án); Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; giao nhiệm vụ học tập cho học sinh

ở nhà

2 Chuẩn bị của học sinh: Sách giáo khoa, SBT Ngữ văn 7 tập một, soạn bài theo hệ

thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi

III Tiến trình bài dạy

1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh, thu hút học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học

tập của mình Tạo tâm thế cho học sinh học sinh khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b Nội dung: Sử dụng phương pháp thuyết trình, gợi mở, nêu vấn đề, cá nhân.

c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh để đánh giá hoạt động học tập.

d Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV: Em hãy chỉ ra sự khác biệt về nghĩa

của từ áo nâu trong câu thơ:

“Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên”

với nghĩa của từ áo nâu trong câu: “Tôi

mua biếu bà chiếc áo nâu.” Em dựa vào

đâu để nhận biết nghĩa của từ áo nâu trong

từng ví dụ đó?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV cho HS làm việc cá nhân suy nghĩ

khoảng 2 ->3 phút để giải quyết bài tập

GV gợi mở, nêu tình huống có vấn đề, phân

tích ví dụ

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV gọi 1 -> 2 HS trả lời ví dụ trên, phân

tích ví dụ

GV gọi 1 vài HS nhận xét, bổ sung nội

Nghĩa của từ áo nâu trong câu thơ : “Áo

nâu liền với áo xanh/ Nông thôn cùng với

thị thành đứng lên” Chỉ người nông dân,

dung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại

kiến thức

(GV ghi lên bảng tên bài học lên bảng)

người nông dân trước đây thường mặc áonhuộm nâu

- Nghĩa của từ áo nâu trong câu: “Tôi mua biếu bà chiếc áo nâu.” Chỉ chiếc áo màu

nâu, màu các bà già trước kia thường haymặc

=>Dựa vào đặc điểm, tính chất của sự vật,

sự việc trong ngữ cảnh

Giới thiệu vào bài mới: Trong những ngữ

cảnh khác nhau, từ ngữ sẽ mang những nétnghĩa khác nhau Để hiểu rõ hơn về ngữcảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh,

- Học sinh củng cố kiến thức về biện pháp tu từ thông qua việc nhận biết và nêu tác dụng

của biện pháp tu từ trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

b Nội dung: Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề, hợp táp, phân tích,

làm việc cá nhân, hỏi đáp (1-1)

c Sản phẩm học tập: Sử dụng phiếu học tập để đánh giá hoạt động học tập của học sinh

BT1: Giải thích nghĩa của các từ in đậm

trong những dòng thơ (a, b, c)

BT2: Từ giọt trong đoạn thơ sau có

nhiều cách hiểu khác nhau Có người cho

là giọt sương, người cho là giọt xuân và

có người cho là “giọt âm thanh” tiếng

chim Theo em, trong ngữ cảnh này, có

thể chọn cách hiểu nào? Vì sao?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

I Thực hành tiếng Việt

1 Ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh

Bài tập 1 (SGK tr 92)