Bai 3 cac phuong cham hoi thoai tiep theo

ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi - Ph ơng châm về l ợng không đ ợc tuân thủ.. Để tuân thủ ph ơng châm về chất nên Ba phải trả lời ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

Câu 1:

Câu 1: Em hãy nối thông tin cột A với B để có nhận định đúng

về các phương châm hội thoại?

b Lịch sự, tế nhị khi giao tiếp

c Nói đủ nội dung

d Nói có bằng chứng xác thực

1c-2d-3a-4e-5b

Câu 2: Những câu sau liên quan đến phương châm hội thoại nào?

a Hoa thơm ai nỡ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.

Câu 3: Phương châm hội thoại nào bị vi phạm trong câu chuyện sau:

Khoảng 10 giờ tối, bác sĩ nhận được điện thoại của một khách quen ở vùng quê.

Ông khách nói, giọng hốt hoảng:

- Thưa bác sĩ, thằng bé nhà tôi nuốt cây bút bi của tôi rồi Bây giờ biết làm thế nào? Xin bác sĩ đến ngay cho.

- Tôi lên đường ngay Nhưng trời đang mưa to, đường vào làng ông lại lầy lội, phải một tiếng rưỡi nữa tôi mới đến nơi được.

- Thế trong khi chờ bác sĩ, tôi biết làm thế nào?

- Ông chịu khó dùng tạm bút chì vậy.

Câu trả lời của bác sĩ không đúng yêu cầu cần trả lời của câu hỏi, vi phạm phương châm quan hệ.

CHÀO HỎI

Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê,

đ ợc ng ời nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

ng ời xung quanh ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

Một hôm, anh ta ra đ ờng và thấy một ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

ng ời đang đốn cành trên một cây cao, liền ra ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi dấu gọi.

Ng ời kia dừng việc, lật đật trèo xuống, hỏi: ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

BÉ AN VÀ BÁC ĐƯA THƯ

Trời nóng oi bức, An đang ở trong nhà thì nghe tiếng chuông cửa reo lên Chạy ngay ra cổng, An nhìn thấy bác đưa thư mồ hôi ướt đẫm đang đứng trước cổng Mở cổng nhà ra, An mời bác đưa thư vào nhà Vào đến nhà, vừa ngồi xuống, bác đưa thư nói: Hôm nay, nhà cháu có thư của bố gửi về này

An đưa hai tay lễ phép nhận thư và nói với bác đưa thư:

việc đưa thư này có vất vả lắm không?

Bác đưa thư trả lời: Vất vả và mệt lắm cháu ạ! Nhưng nhờ li nước của cháu bác không thấy mệt nữa Cảm ơn cháu nhé!

Anh bạn có tính hay nói khoác, c ời mà bảo rằng:ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

- Thế thì đã lấy gì làm to Tôi đã từngthấy những quả bí to hơn nhiều Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa

Anh kia nói ngay:

- Thế thì đã lấy gì làm lạ Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta

Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi:

- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?

Anh kia giải thích:

- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà

Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác

NGƯỜI ĂN XINMột người ăn xin đã già Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi Ông chìa tay

xin tôi

Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông:

- Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả

Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cười:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi

Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ông

(Theo Tuốc-ghê-nhép)

THẢO LUẬN NHÓM BÀN: 1 PHÚT

Hình ảnh và các câu chuyện trên chúng ta đã được học trong các tiết trước, hãy cho biết trong các trường hợp trên, ví dụ nào tuân thủ phương châm hội thoại và ví dụ nào vi

phạm?

2 Đọc đoạn đối thoại sau, chỳ ý từ ngữ in đậm và trả lời

cõu hỏi.

An: - Cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên đ ợc chế tạo vào ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

năm nào không?

Ba: - Đâu khoảng đầu thế kỉ XX.

- Câu trả lời của Ba không đáp ứng đ ợc yêu cầu của An ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

- Ph ơng châm về l ợng không đ ợc tuân thủ ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

- Vì Ba không biết chiếc máy bay đầu tiên đ ợc chế tạo vào ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi năm nào Để tuân thủ ph ơng châm về chất nên Ba phải trả lời ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi chung chung nh vậy ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

= > Ng ời nói thiếu hiểu biết ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

c Giả sử có 1 ng ời bệnh mắc bệnh ung th ười dân gian Việt Nam ười dân gian Việt Nam đó đến giai

đoạn cuối (có thể sắp chết) thì sau khi khám bệnh, bác sĩ có nên nói thật b nh c a ng ệnh của người ấy cho ngưười ấy biết hay ủa người ấy cho ngưười ấy biết hay ười dân gian Việt Namời ấy cho ngưười ấy biết hay ấy cho ngưười ấy biết hay i y cho ng ời ấy biết hay ười dân gian Việt Nam không? Tại sao?

- Bác sĩ không nên nói thật vì có thể sẽ khiến cho bệnh nhân

hoảng sợ, tuyệt vọng

- Bác sĩ không tuân thủ ph ơng châm về chất (nói điều mình tin là ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi không đúng)

- Có thể chấp nhận đ ợc vì nó có lợi cho bệnh nhân, giúp cho ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

ng ời bệnh lạc quan trong cuộc sống.ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

= > Phải u tiên cho một ph ơng châm hội thoại hoặc một yêu ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi cầu khác quan trọng hơn

d. Khi nói Tiền bạc chỉ là tiền bạc thì có phải ng ời nói không ười dân gian Việt Nam tuân thủ ph ơng châm về l ợng không? Theo em, nên hiểu ý ười dân gian Việt Nam ười dân gian Việt Nam nghĩa câu này nh thế nào? ười dân gian Việt Nam

- Nếu xét nghĩa tường minh thì cách nói này không tuân thủ

ph ơng châm về l ợng vì nó d ờng nh không cho ng ời nghe ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi thêm một thông tin nào

- Nếu xét theo nghĩa hàm ý thì cách nói này vẫn tuân thủ ph ơng ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi châm về l ợng.ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

 Tiền bạc chỉ là ph ơng tiện để sống chứ không phải là mục đích ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi cuối cùng của con ng ời Câu này có ý nghĩa răn dạy con ng ời ta ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi không nên chạy theo tiền bạc mà quên tất cả

=> Muốn gây một sự chú ý, để ng ời nghe hiểu câu nói theo ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

một hàm ý nào đó

Ng ời nói: ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

+ Vô ý, vụng về, thiếu văn hoá giao tiếp, thiếu hiểu biết.

+ Phải u tiên cho một ph ơng châm hội thoại hoặc ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi một yêu cầu khác quan trọng hơn

+ Muốn gây một sự chú ý, để ng ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ời nghe hiểu câu nói i theo một hàm ý nào đó.

- Một cậu bé 5 tuổi không thể nhận biết đ ợc ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao để mà tìm quả bóng

Bài tập 1/sgk

Một cậu bộ năm tuổi chơi quả búng nhựa trong phũng đọc sỏch của bố Quả búng văng vào ngăn dưới của một kệ sỏch

Cậu bộ tỡm mói khụng ra, bốn hỏi bố ễng bố đỏp:

- Quả búng nằm ngay cuốn “ Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao” kỡa kỡa

- Vì vậy câu nói của ông bố không tuân thủ ph ơng châm cách ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi thức.

- Cách nói của ông bố đối với cậu bé là không rõ Còn đối với những ng ời đã đi học thì đây có thể là câu trả lời đúng, rõ ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi

ràng.

- Thái độ của: Chân, Tay, Tai, Mắt là bất hoà với lão Miệng.

- Lời nói của: Chân, Tay, Tai, Mắt không tuân thủ ph ơng châm ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi lịch sự.

- Việc không tuân thủ đó là không thích hợp với tình huống giao tiếp

(Chõn, Tay, Tai, Mắt, Miệng)

- Thái độ của: Chân, Tay, Tai, Mắt là bất hoà với lão Miệng.

- Lời nói của: Chân, Tay, Tai, Mắt không tuân thủ ph ơng châm ược người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi lịch sự

- Việc không tuân thủ đó là không thích hợp với tình huống giao tiếp Vỡ khách đến nhà phải chào hỏi chủ nhà rồi mới nói chuyện khác, ở đây thái độ và lời nói của các vị khách thật hồ đồ, không

có lí do chính đáng

HẾT BAO LÂU

Một bà già tới phòng bán vé máy bay hỏi:

- Xin làm ơn cho biết từ Anh tới Mĩ bay hết bao lâu? Nhân viên đang bận đáp:

- 1 phút nhé.

- Xin cảm ơn!

Bà già đáp và đi ra.

(truyện c ời Tây Ban Nha) ưười Tây Ban Nha)

Nhân viên vi phạm ph ơng châm lịch sự ưười Tây Ban Nha)

-> Ng ời nói thiếu văn hoá giao tiếp ưười Tây Ban Nha)

Đọc mẩu chuyện sau và trả lời câu hỏi:

GIẤU CÀY

Lão kia cày ruộng Đến buổi vợ gọi về ăn cơm Lão nói lớn lên

rằng: Được rồi Để tao giấu cái cày ở dưới bụi tre đã Vợ giận lắm trách:

Từ giờ có giấu cày ở đâu thì phải làm thinh, chớ la lối lên như vậy, người ta nghe thấy ăn cắp đi, còn gì.

Lão nghe vợ nói cho là có lí Lát sau, ăn cơm xong, lão lại chạy

ra ruộng thì người ta lấy mất cái cày rồi Hốt hoảng, lão chạy một mạch

về nhà, nói thật nhỏ vào tai vợ: Cày của ta đã bị chúng lấy mất rồi.

(Theo Truyện cười dân gian Việt Nam)

Cách nói của nhân vật “lão” trong truyện có phù hợp với tình huống giao tiếp không? Vì sao?

Không hợp tình huống Vì khi cần nói nhỏ lại nói to và khi không cần nói nhỏ lại nói nhỏ.

 Đối với bài học ở tiết học này:

và việc sử dụng từ ngữ xưng hô.

- Tìm những đại từ nhân xưng trong Tiếng Việt ?

- Xác định từ ngữ xưng hô trong 2 đoạn trích/38-39