Giáo án gdđp

- HS kể tên các thể loại âm nhạc dân gian VN: Cải lương, dân ca, ca trù, trầu văn, hát tuồng, đờn ca tài tử… Mục tiêu: - HS mở rộng hiểu biết thêm và có sự so sánh giữa các huyện, Thành

Chủ đề 3: ÂM NHẠC ĐỊA PHƯƠNG

Tiết 1 KHỞI ĐỘNG – KHÁM PHÁ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Có hiểu biết nhất định về dòng nhạc truyền thống của Bình Dương

- Nghe và cảm nhận một số thể loại âm nhạc

2 Năng lực:

- Cảm thụ và hiểu biết: Cảm nhận được giai điệu, nội dung, sắc thái của

mốt số dòng nhạc truyền thống

3 Phẩm chất: Qua giai điệu lời HS thêm yêu thích các thể loại âm nhạc

truyền thống hơn

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- Giáo viên: Tài liệu GDĐP,laptop, phương tiện nghe – nhìn và các tư

liệu/ file âm thanh phục vụ cho tiết dạy.

- Học sinh: Vở ghi, tìm hiểu trước các thông tin liên quan đến bài học.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định trật tự (2 phút)

2 Bài mới

NỘI DUNG 1: KHỞI ĐỘNG – KHÁM PHÁ

KHỞI ĐỘNG(7’) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Mục tiêu / PT năng lực

- Cho Hs xem qua bản đồ hành

chính của Tỉnh Bình Dương và

yêu cầu HS nhận xét

- GV đặt câu hỏi?

Hãy kể tên một số thể loại nghệ

thuật âm nhạc dân gian của

Việt Nam mà các em biết?

GV nhận xét và đưa ra kết luận

- GV cho HS nghe một số thể

loại âm nhạc GV giới thiệu

- HS nhận xét về diện tích của các huyện thành phố trong địa bàn Tỉnh Bình Dương nói chung

và thành phố Dĩ An nói riêng

- HS kể tên các thể loại

âm nhạc dân gian VN:

Cải lương, dân ca, ca trù, trầu văn, hát tuồng, đờn ca tài tử…

Mục tiêu:

- HS mở rộng hiểu biết thêm

và có sự so sánh giữa các huyện, Thành phố của Tỉnh

- Mở rộng hiểu biết cho HS

về các thể loại âm nhạc của Việt Nam( rất đa dạng và phong phú)

Phát triển năng lực:

Cảm thụ và có hiểu biết về các thể loại nghệ thuật âm nhạc dân gian của Việt Nam

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI(15’) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục tiêu / PT năng lực

- GV cho Hs xem một số hình

ảnh về địa hình, phong tục tập

quán sinh hoạt, con người của

Bình Dương xưa

Đặt câu hỏi?

Đặc điểm nào tạo nên những

dòng nhạc truyền thống của

Bình Dương?

GV tổng kết: Các thể loại âm

nhạc truyền thống của Bình

Dương gồm có: Hát cải lương,

Tuổng cổ(hát bội), đờn ca tài

tử

- HS xem hình ảnh trên bảng và trả lời câu hỏi

Đặc điểm

văn hoá, địa hình,phương thức lao động sản xuất

và đời sống của người dân luôn gắn với miền sông nước.

Âm nhạc được nảy sinh ngay từ trong quá trình khai hoang vùng đất này

Mục tiêu:

HS có những hiểu biết về đặc điểm xuất xứ của những thể loại âm nhạc truyền thống

Phát triển năng lực:

Cá nhận, nhóm tích cực tham gia thảo luận

LUYỆN TẬP(10’) Hoạt động của GV Hoạt động của Hs Mục tiêu / PT năng lực

- GV mở cho HS nghe một

vài trích đoạn cải lương,

Tuồng cổ.Sau đó yêu cầu học

sinh nhận xét về trang phục,

hình thức biểu diễn…

Giải đáp những thắc mắc

của HS về các thể loại âm

nhạc trên

GV tổng kết lại

- Học sinh lắng nghe và nhận xét về trang phục, hình thức biểu diễn Đặt câu hỏi

HS ghi bài vào vở

Các dòng nhạc truyền thống luôn được các thế

hệ người dân gìn giữ, bảo tồn và phát huy

Cũng chính từ sự độc đáo

và có tầm ảnh hưởng ở khu vực, đờn ca tài tử không chỉ

là tài sản chung của 21 tỉnh thành khu vực Nam

Bộ, mà ngày 05/12/2013,

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên Hiệp Quốc

(UNESCO) đã công nhận

- Mục tiêu:

Học sinh có thêm hiểu biết

về tính chất âm nhạc, hình thức biểu diễn và phân biệt được các thể loại âm nhạc truyền thống của Tỉnh nhà đặc biệt là Đờn ca tài tử

đờn ca tài tử là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

- Phát triển năng lực:

Biết cảm thụ và phân biệt từng thể loại âm nhạc khác nhau

VẬN DỤNG(8’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Mục tiêu / PT năng lực

- Khuyến khích học sinh tìm

hiểu thêm những trích đoạn của

các vở cải lương, tuồng cổ, đờn

ca tài tử Có thể tập thể hiện, hát

theo những trích đoạn đó

- HS tìm hiểu và trình bày

Mục tiêu:

- Giúp học sinh tự tìm tòi nâng cao hiểu bieets của mình

Phát triển năng lực:

Phát triển năng khiếu và cảm thụ âm nhạc của HS

3 Dặn dò, chuẩn bị bài mới (3 phút)

- GV cùng HS hệ thống lại các nội dung đã học

- Chuẩn bị tiết học sau:

+ Phân công nhiệm vụ cá nhân/nhóm tìm hiểu về đờn

ca tài tử, tư liệu…

Tiết 2:

NGHỆ THUẬT ĐỜN CA – TÀI TỬ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Nhận biết thế nào là thể loại đờn ca tài tử

- Xuất xứ của đờn ca tài tử như thế nào?

- Hình thức bảo tồn loại hình nghệ thuật này như thế nào?

2 Năng lực:

- Cảm thụ và hiểu biết: Cảm nhận được tính chất âm nhạc và hiểu

được nội dung, ý nghĩa của các bài hát

- Ứng dụng và sáng tạo âm nhạc: Khuyến khích HS tự sáng tác lời ca mới

cho các bài tổ

3 Phẩm chất: HS có ý thức, trách nhiệm, hỗ trợ nhau theo nhóm để tìm

hiểu về đờn ca tài tử.

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- Giáo viên: Tài liệu GDĐP,laptop, phương tiện nghe – nhìn và các tư

liệu/ file âm thanh liên quan đến đờn ca tài tử phục vụ cho tiết dạy

- Học sinh: Vở ghi, tìm hiểu trước các thông tin liên quan đến bài học.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định trật tự (2 phút)

2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong quá trình ôn tập.

3 Bài mới

KHỞI ĐỘNG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Mục tiêu / PT năng lực

- Cho HS xem video trình diễn

các loại nhạc cụ trong dàn nhạc

đờn ca tài tử

Em hãy kể tên các loại nhạc cụ

mà các em vừa thấy trong

video?

GV chia nhóm yêu cầu các

nhóm thảo luận và đưa ra đáp án

Xem nhóm nào đưa được nhiều

đáp án và chính xác nhất

GV tổng kết lại

- HS xem video và thảo luận nhóm

Cử 1 đại diện trả lời

Lắng nghe GV nhận xét

Mục tiêu:

HS được xem và biết thêm

về nhiều thể loại nhạc cụ của Việt Nam Tạo không khí sôi động cho đầu tiết học

Phát triển năng lực:

Tự học, tự tin chia sẻ những hiểu biết của mình Tạo điều kiện cho HS có

kỹ năng làm việc nhóm tốt hơn

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI- LUYỆN TẬP Hoạt động của giáo viên Hoạt động của giáo viên Mục tiêu / PT năng

lực

- GV giới thiệu về nguồn gốc và

đặc điểm chung về âm nhạc

GV giới thiệu về nguồn gốc của

nghệ thuật đờn ca tài tử cho HS

biết

- Cho HS xem 4 loại đàn sử dụng

trong dàn nhạc đờn ca tài tử: đàn

bầu, đàn kìm, đàn cò, đàn nguyệt

Ngày nay người ta không những

sử dụng 4 loại nhạc cụ này mà

còn thêm nhiều loại nhạc cụ khác:

ghi ta phím lõm, sáo, đàn

violon…

Guitar phím lõm được nghệ nhân

Việt Nam cải biến bằng cách

khoét lõm các ngăn khi đánh lên

nghe giống nhạc cụ Việt Nam

- Không gian và trang phục

trình diễn:

GV giới thiệu thêm

Người tham gia là bạn bè, hàng

xóm, nên thường chỉ mặc các loại

thường phục Nếu diễn ở sân khấu

hoặc đình, miếu thờ, thì họ mới

mặc các trang phục biểu diễn

- Bảo tồn và phát triển đờn ca tài

- HS chú ý lắng nghe và

ghi chép về đặc điểm và nguồn gốc

Nguồn gốc:

Được hình thành và phát triển từ cuối thế kỉ XIX.

Đặc điểm:

Đờn ca tài tử là ca Huế,

có pha lẫn âm nhạc của các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi và mang đậm tính giải trí

- Học sinh xem và ghi nhớ khi giáo viên giới thiệu

Đặt câu hỏi( nếu có thắc mắc)

- HS nghe và ghi chép

không gian tương đối nhỏ

ở gia đình, tại đám cưới hỏi, đám giỗ hoặc ngày vui, sinh nhật.

HS lắng nghe và ghi chép

Mục tiêu:

HS nắm được nguồn gốc đờn ca tài tử bắt nguồn từ ca Huế

- Biết được các loại nhạc cụ dân tộc sử dụng trong dàn đờn ca tài tử

- Biết được trang phục

và không gian trình diễn

tử ở Bình Dương:

GV giới thiệu về cách lưu giữ và

bảo tồn

*Bảo tàng Bình Dương đã thu thập các tư liệu, văn bản và ghi chép, lưu giữ các làn điệu, bài bản

*Trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã có 84 câu lạc

bộ đờn ca tài tử được thành lập.

Có khoảng 1100 nghệ nhân đang tham gia thực hành nghệ thuật đờn ca tài

tử

Trong đó, nghệ nhân đờn chiếm tỉ lệ rất ít (khoảng 3 – 4%),

Nghệ nhân có khả năng truyền dạy chiếm 10%, Nghệ nhân am hiểu hết 20 bài bản Tổ chiếm 20%.

- Giúp HS biết được giá trị của đờn ca tài tử với người dân Nam Bộ nói chung và Tỉnh Bình Dương nói riêng

Phát triển năng lực:

- HS hình thành thói quen ghi nhớ biết lắng nghe và đặt câu hỏi trước vấn đề khi chưa hiểu rõ

VẬN DỤNG(8’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục tiêu / PT năng lực

- Các sinh hoạt thường

kì ở các câu lạc bộ đờn

ca tài tử ở Bình Dương

cho thấy sự bảo tồn

và phát huy nghệ thuật

đờn ca tài tử trong đời

sống văn hoá đương đại

cho lớp lớp thế hệ trẻ

biết trân trọng, yêu quý

và tự hào về những di

sản âm nhạc của cha

ông để lại.

- Học sinh ghi nhớ và thực hiện nhiệm vụ của mình

- Mục tiêu:

Biết ơn những người đã

có những cống hiến cho thể loại âm nhạc đờn ca tài tử Mỗi học sinh có nhiệm vụ bảo tồn lưu giữ

và phát triển Để đờn ca tài tử ngày được nhiều người biết đến hơn

- Phát triển năng lực:

HS biết lắng nghe, ghi nhớ và có trách nhiệm khi được giao nhiệm vụ

4 Dặn dò, chuẩn bị bài mới (3 phút)

- GV cùng HS hệ thống lại các nội dung đã học

- Chuẩn bị tiết học sau:

+ Về nhà tìm hiểu trước về một số video trình diễn của dàn nhạc đờn ca tài tử

Tiết 3:

LUYỆN TẬP- VẬN DỤNG

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- HS được trực tiếp xem phần trình diễn đờn ca tài tử của các nghệ nhân

- Biết cách bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử

3 Năng lực:

- Cảm thụ và hiểu biết: Cảm nhận được tính chất của âm nhạc, cách

trình diễn

- Ứng dụng và sáng tạo âm nhạc: Khuyến khích HS tự sáng tác lời ca mới

cho các bài tổ Có thể tập hát theo

4 Phẩm chất: Biết trân trọng giữ gìn bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn

ca tài tử Nam Bộ

II.THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- Giáo viên: Tài liệu GDĐP,laptop, phương tiện nghe – nhìn và các tư

liệu/ file âm thanh liên quan đến đờn ca tài tử phục vụ cho tiết dạy

- Học sinh: Vở ghi, tìm hiểu trước các thông tin liên quan đến bài học.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Tuỳ thuộc vào điều kiện thực tế của nhà trường để đưa ra các hình thức luyện tập và vận dụng sao cho phù hợp

- Lựa chọn một trong các hoạt động trải nghiệm sau đây để thực hiện:

Hoạt động 1: “Xem ban nhạc đờn ca tài tử biểu diễn trích đoạn/ làn điệu tiêu biểu”

– Mục đích: Mời các ban nhạc đờn ca tài tử đến trường biểu diễn để học sinh được cảm nhận trực tiếp phần trình diễn của các nghệ nhân

– Tiến trình hoạt động:

+ Học sinh xem các nghệ sĩ trình diễn

+ Học sinh đặt các câu hỏi

+ Các nghệ sĩ trả lời câu hỏi và giao lưu với học sinh

Hoạt động 2: “Trải nghiệm xem tư liệu trình diễn nghệ thuật đờn ca tài tử qua video”

– Mục đích: Giúp học sinh được xem và cảm nhận nghệ thuật đờn ca tài tử qua

âm thanh và hình ảnh

– Tổ chức hoạt động:

+ Học sinh xem biểu diễn qua video

+ Học sinh thảo luận về nội dung của trích đoạn

+ Học sinh nêu cảm nhận khi nghe âm sắc của các nhạc cụ riêng lẻ và sự kết hợp của các nhạc cụ

+ Học sinh nêu các ý kiến khác.

Hoạt động 3: Trải nghiệm “Tìm hiểu về nghệ thuật đờn ca tài tử ở Bình Dương”

1 Nghệ thuật đờn ca tài tử ra đời trong khoảng thời gian nào? Hãy chọn phương

án đúng:

A Thế kỉ XVIII

B Thế kỉ XIX

C Thế kỉ XX

2 Hãy nêu các đặc điểm của nghệ thuật đờn ca tài tử.

3 Quan sát hình 2 và nói tên các nhạc cụ trong dàn nhạc đờn ca tài tử.

4 Hãy tóm lược các giải pháp bảo tồn và phát huy đờn ca tài tử

ở tỉnh Bình Dương

31– Nghe thầy, cô giáo phổ biến nội dung và yêu cầu, nhiệm vụ

của học sinh trong buổi trải nghiệm tìm hiểu về nghệ thuật đờn

ca tài tử ở Bình Dương

– Xây dựng kế hoạch trải nghiệm

Phân công nhiệm vụ

– Phân công những nội dung cần chuẩn bị trước khi đi trải

nghiệm

– Phân công những nội dung cần thực hiện sau khi đi trải

nghiệm

1 Nhóm lập sơ đồ trình bày về nguồn gốc và đặc điểm của đờn ca tài tử (10 –

12 phút)

2 Thiết kế trên PowerPoint giới thiệu và minh hoạ về đờn ca tài tử (12 – 15 slide)