Bài luận văn hóa kinh doanh

Xu thế toàn cầu hóa trong nền kinh tế thế giới đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh đã mang đến cho các doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội mới, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức mới cho các doanh nghiệp. Sự phát triển này ngày càng đòi hỏi nhiều về công nghệ, dòng vốn lớn và quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Một yếu tố cực kỳ quan trọng góp phần đảm bảo sự thành công trong công tác quản lý và giúp cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế chính là văn hóa doanh nghiệp.  Văn hóa doanh nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của tất cả các doanh nghiệp. Bởi vì nếu như thiếu đi yếu tố văn hóa thì doanh nghiệp sẽ khó có thể tồn tại được. Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp đối với công ty, em đã tìm hiểu và nghiên cứu về hai đề tài: “Doanh nghiệp Việt Nam nên làm gì để có thể tồn tại và phát triển bền vững” và “ Văn hoá kinh doanh Việt Nam trong thời kỳ hiện nay”.

HỌC VIỆN PHỤ NỮ VIỆT NAM

TIỂU LUẬN VĂN HÓA KINH DOANH

Họ và tên: Vương Thanh Hà

Mã sinh viên: 2173411984 Lớp: K9 QTKD C

HÀ NỘI, NGÀY 29/11/2022

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT (NẾU CÓ)

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

LỜI MỞ ĐẦU

1 TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY, CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ĐANG PHẢI ĐỐI MẶT VỚI SỰ CẠNH TRANH KHỐC LIỆT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI VẬY DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CẦN PHẢI LÀM GÌ ĐỂ CÓ THỂ TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG?

1.1 Sự gia nhập thị trường Việt Nam của các doanh nghiệp nước ngoài những nămgần đây

1.2 Ví dụ cụ thể về sự sự ảnh hưởng của những công ty nước ngoài tại thị trường ViệtNam

1.2.1 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam Jardine Matheson Group 1.2.2 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam TCC Group

1.2.3 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam SCG Group

1.3 Cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp Việt Nam khi đang phải đối mặt với

sự cạnh tranh khốc liệt của các doanh nghiệp nước ngoài

1.3.1 Cơ hội

1.3.2 Rủi ro

1.4 Những việc doanh nghiệp Việt Nam cần phải làm để tồn tại và phát triển bềnvững

1.4.1 Doanh nghiệp cần nhìn nhận lại điểm yếu và phát huy tiềm năng

1.4.2 Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) thị trường

1.4.3 Triển khai mạnh việc chuyển đổi số trong doanh nghiệp

1.4.4 Nghiên cứu và áp dụng các mô hình kinh doanh mới

1.4.5 Tìm nguồn lực để đổi mới

1.4.6 Hướng tới xã hội

2 PHÂN TÍCH VĂN HOÁ KINH DOANH VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ HIỆN NAY?

2.1 Thực trạng văn hóa kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay

2.1.1 Trước giai đoạn đổi mới kinh tế

2.1.2 Hiện nay

2.2 Văn hóa doanh nghiệp Việt qua lăng kính người nước ngoài

2.3 Những đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp Việt Nam hiện nay

2.3.1 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Việt Nam về thời gian

2.3.2 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Việt Nam về mối quan hệ cá nhân

2.3.3 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Việt Nam về tuổi tác

2.4 Những giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp cho các công ty ở Việt Nam2.4.1 Xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn liền với văn hóa truyền thống của dântộc

2.4.2 Học hỏi có chọn lọc những giá trị văn hóa tốt đẹp từ các doanh nghiệp khác2.4.3 Tăng cường kỷ luật trong doanh nghiệp

2.4.4 Truyền đạt đầy đủ tầm nhìn, triết lý kinh doanh và giá trị cốt lõi của tổ chứcđến các thành viên

2.4.5 Nâng cao trình độ, kỹ năng quản lý

2.4.6 Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp để nâng cao khả năng thíchứng

2.5 Những điều doanh nghiệp Việt Nam cần chú ý khi xây dựng văn hóa kinh doanh2.5.1 Lấy con người làm gốc

2.5.2 Luôn hướng tới thị trường

2.5.3 Quan niệm khách hàng là thượng đế

2.6 Ví dụ cụ thể về văn hóa của một số doanh nghiệp tại Việt Nam2.6.1 Doanh nghiệp Vinamilk

2.6.2 Doanh nghiệp Viettel

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT (NẾU CÓ)

1 ĐTNN: đầu tư nước ngoài

2 GVC: chuỗi giá trị toàn cầu

3 R&D: Nghiên cứu và Phát triển

4 CTO: giám đốc Công nghệ

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Bảng 1.3 Một số chỉ số về nền kinh tế Việt Nam trong năm 2019 – 2024

LỜI MỞ ĐẦU

Xu thế toàn cầu hóa trong nền kinh tế thế giới đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh

đã mang đến cho các doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội mới, đồng thời cũng đặt ranhiều thách thức mới cho các doanh nghiệp Sự phát triển này ngày càng đòi hỏi nhiều vềcông nghệ, dòng vốn lớn và quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế Một yếu tố cực

kỳ quan trọng góp phần đảm bảo sự thành công trong công tác quản lý và giúp cho doanhnghiệp tiếp cận thị trường quốc tế chính là văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của tất cả cácdoanh nghiệp Bởi vì nếu như thiếu đi yếu tố văn hóa thì doanh nghiệp sẽ khó có thể tồntại được Nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp đối vớicông ty, em đã tìm hiểu và nghiên cứu về hai đề tài: “Doanh nghiệp Việt Nam nên làm gì

để có thể tồn tại và phát triển bền vững” và “ Văn hoá kinh doanh Việt Nam trong thời kỳhiện nay”

NỘI DUNG

1 TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY, CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ĐANG PHẢI ĐỐI MẶT VỚI SỰ CẠNH TRANH KHỐC LIỆT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI VẬY DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CẦN PHẢI LÀM GÌ ĐỂ CÓ THỂ TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG?

năm gần đây

Thực tế cho thấy, sau rất nhiều năm Việt Nam mở cửa thu hút vốn đầu tư, nguồn vốn FDI

đã và đang đóng vai trò hết sức quan trọng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội củanước ta Sự tăng trưởng của vốn ĐTNN không chỉ tạo nhiều điều kiện thuận lợi để ViệtNam tăng tốc mở rộng ra thị trường quốc tế mà còn ngày càng hoàn thiện hơn về nhiềumặt trong hoạt động của (công nghệ, kỹ thuật…) Ngoài ra, thu hút và sử dụng vốn nướcngoài còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăngtrưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thểchế, chính sách pháp luật, môi trường kinh doanh, phát triển nền kinh tế thị trường toàndiện, hiện đại và hội nhập

Nhận thức được tầm quan trọng và vai trò của nguồn vốn FDI, chính phủ Việt Nam đãban hành nhiều chính sách và triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo môi trường đầu tư hấpdẫn và an toàn Các doanh nghiệp cũng không ngừng cải thiện về nhân lực, dây chuyềnsản xuất để thu hút các nhà đầu tư Đáp lại những nỗ lực đó, tỷ lệ vốn ĐTNN vào ViệtNam đã tăng đều qua các năm và ngay cả khi thế giới chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đạidịch COVID-19, hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư vào Việt Nam vẫn không hề chữnglại

Cụ thể, các nhà ĐTNN đã “bơm” khoảng 18.7 tỷ USD vào Việt Nam trong 9 tháng đầunăm 2022, theo thống kê từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư Có thể nói, đây là một tín hiệu đángmừng và cho thấy Việt Nam vẫn đang giữ vững vị thế là điểm đến đầu tư tin cậy Trong

số 53 tỉnh, thành phố tiếp nhận vốn đầu tư, TP Hồ Chí Minh là địa phương dẫn đầu về tỷ

lệ đầu tư

Nhà ĐTNN đã đầu tư vào 18/21 ngành kinh tế quốc dân của Việt Nam Lĩnh vực côngnghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với tổng vốn đầu tư vượt 12,1 tỷ USD, chiếm64,6% tổng vốn đầu tư đăng ký Lĩnh vực kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với tổngvốn đầu tư hơn 3,5 tỷ USD, chiếm 18,7% tổng vốn đầu tư đăng ký Các ngành công nghệ,bán buôn và bán lẻ với số vốn đăng ký 676,9 triệu USD và 617,9 triệu USD

Trong 9 tháng đầu năm 2022, các nhà ĐTNN đầu tư vào 53 tỉnh, thành phố trên cả nướcViệt Nam Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 2,96 tỷUSD; chiếm 15,8% tổng vốn đầu tư đăng ký, tăng 26,2% so với cùng kỳ năm 2021 BìnhDương đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư hơn 2,7 tỷ USD, chiếm 14,4% tổng vốn đầu tư,tăng hơn 58% so với cùng kỳ Bắc Ninh đứng thứ ba với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn1,78 tỷ USD, chiếm 9,5% tổng vốn và gấp 2,1 lần so với cùng kỳ năm 2021

Tính đến ngày 20/9/2022, cả nước có 35.725 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng kýhơn 431,5 tỷ USD Ước tính lũy kế vốn thực hiện các dự án ĐTNN đạt 267 tỷ USD, bằng61,9% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực

Việt Nam

Trong làn sóng đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam những năm gầnđây, các giao dịch mua bán và thâu tóm cổ phần trị giá vài trăm triệu USD của các công

ty nước ngoài tại Việt Nam không còn là hiếm

1.2.1 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam Jardine Matheson Group

Jardine Matheson Group có mặt từ rất sớm tại Việt Nam dưới hình thức đầu tư trực tiếpnước ngoài vào một số lĩnh vực như bất động sản, chuỗi nhà hàng… Tập đoàn JardineMatheson Group gây bất ngờ cho giới đầu tư trong và ngoài nước khi JC&C (công ty concủa tập đoàn này tại Singapore) đã sẵn sàng chi ra 1.15 tỷ USD mua lại 10% cổ phầnVinamilk

Không những vậy, JC&C còn sở hữu 25,1% cổ phần của hãng ô tô lớn nhất Việt NamTHACO, 23% cổ phần tại Công ty Cổ phần Cơ Điện lạnh REE

Các công ty con của Jardine Matheson Group như: Hongkong Land, Jardine PacificHoldings hoặc Dairy, cũng đầu tư vào nhiều sản phẩm, dịch vụ gắn liền với cuộc sốnghàng ngày của người Việt như chuỗi nhà hàng KFC, Pizza Hut, Starbucks hoặc chuỗi hệthống bán lẻ mỹ phẩm Guardian cũng như một số bất động sản cao cấp tại Hà Nội vàThành phố Hồ Chí Minh

1.2.2 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam TCC Group

Charoen Sirivadhanabhakdi - người đứng đầu Tập đoàn TCC ở Thái Lan, là một trongnhững người tích cực nhất trong việc đầu tư và mua lại các công ty thực phẩm, đồ uống

và bán lẻ hàng đầu của Việt Nam Thông qua các công ty thành viên, tập đoàn TCC sởhữu khối tài sản lớn tại Việt Nam, bao gồm:

 Fraser & Neave nắm sở hữu 18,7% cổ phần của Vinamilk và được định giá 2,3 tỷUSD

 Hệ thống MM Mega Market Việt Nam, trước đây là Metro Cash & Carry ViệtNam được mua lại với giá 655 triệu Euro (710 triệu USD) vào đầu năm 2016

 65% cổ phần của Tập đoàn Phú Thái (được mua lại vào năm 2015 với giá 32 triệuEuro)

 65% cổ phần của Khách sạn Melia Hà Nội

1.2.3 Công ty nước ngoài trực tiếp đầu tư tại Việt Nam SCG Group

Tập đoàn SCG Group đã có một “bộ sưu tập” hàng chục công ty trong các lĩnh vực nhưnhựa, bao bì, vật liệu xây dựng,… bao gồm cả 2 phương diện: đầu tư trực tiếp và mualại

Hai thương vụ mua lại lớn nhất của SCG Group tại Việt Nam là:

 Chi 240 triệu USD thu mua công ty gạch men Prime Group

 Chi 156 triệu USD mua lại toàn bộ công ty xi măng StarCemt từ Kusto Group

Ngoài ra, SCG cũng có một số thương vụ mua lại các công ty nhỏ như: công ty Bao bìTín Thành, Nhựa Bình Minh,

Nawaplastic - công ty thành viên của SCG Group, hiện đang nắm giữ 20% cổ phần củaNhựa Bình Minh và có cơ hội lớn để nắm quyền kiểm soát công ty này trong thời giannhà nước chuẩn bị thoái vốn

Khoản đầu tư lớn nhất của SCG Group tại Việt Nam là Tổ hợp Lọc hóa dầu Long Sơn một dự án có tổng vốn đầu tư trị giá 5,4 tỷ USD tại Bà Rịa Vũng Tàu Sau khi SCGGroup mua thêm 25% cổ phần từ phía Qatar, tập đoàn hiện đang sở hữu tổng cộng 71%

-cổ phần trong dự án này, phần còn lại thuộc sở hữu của PVN

với sự cạnh tranh khốc liệt của các doanh nghiệp nước ngoài

1.3.1 Cơ hội

Ngân hàng Thế giới (WB) đánh giá Việt Nam như sau: mặc dù môi trường kinh tế toàncầu còn nhiều thách thức nhưng triển vọng của nền kinh tế Việt Nam vẫn thuận lợi dựatrên các dự báo cơ sở

 GDP của Việt Nam dự kiến sẽ tăng khoảng 7,5% vào năm 2022 và 6,7% vào năm

2023 Mặc dù mức tăng trưởng khá cao nhưng nền kinh tế vẫn chưa phát huy hếttiềm năng vào năm 2022

 Khi các hạn chế đi lại được dỡ bỏ và khách du lịch quốc tế dần quay trở lại, lĩnhvực dịch vụ đang trở lại mạnh mẽ

 Mức tiêu thụ nội địa mạnh hơn dự kiến sẽ bù đắp cho sự suy giảm nhu cầu bênngoài, tương tự như xu hướng tăng trưởng trong giai đoạn 2016-2019

 Lạm phát trung bình tại Việt Nam dự kiến sẽ giảm xuống khoảng 3,8% vào năm2022

 Mặc dù cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu dự kiến sẽ được giải quyết vào năm

2023, nhưng tác động lan tỏa vòng thứ hai vẫn tiếp tục diễn ra và mức tăng trưởngGDP dự kiến là 6,7% Điều này sẽ đẩy CPI lên 4% trước khi giảm xuống 3,3%vào năm 2024

 Sự phục hồi kinh tế năm 2022 sẽ tiếp tục được hưởng lợi từ chính sách nới lỏngtiền tệ và ở mức độ thấp hơn là nhờ “Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế2022-2023”.

 Các rủi ro liên quan đến COVID-19 có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi, đặcbiệt là trong các lĩnh vực dịch vụ

 Áp lực lạm phát đang diễn ra và triển vọng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn, đặcbiệt là ở Hoa Kỳ và các nền kinh tế phát triển, có thể dẫn đến sự biến động trên thịtrường tài chính toàn cầu và làm giảm thêm tốc độ tăng trưởng kinh tế vào thờiđiểm mà hoạt động kinh tế vốn đã chậm lại

 Tình trạng giãn cách y tế ở Trung Quốc có thể cản trở sự tăng trưởng của nước này

và tác động đến chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) mà Việt Nam là một thành viên tíchcực của GVC

 Xung đột địa chính trị gia tăng càng làm gia tăng tình trạng bất định trước mắt và

có thể dẫn đến những thay đổi cơ cấu dài hạn trong nền kinh tế toàn cầu; khi cácnền kinh tế lớn đánh giá lại chi phí và lợi ích trong quá trình hội nhập toàn cầu, tạo

ra rủi ro trong ngắn hạn và trung hạn cho nền kinh tế toàn cầu

 Hiện nay, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam đang phải đối mặt với mộtnhiệm vụ khó khăn là phải cân bằng giữa nhu cầu tiếp tục hỗ trợ các chính sáchthúc đẩy quá trình phục hồi với nhu cầu kiềm chế những lạm phát và rủi ro tàichính đang gia tăng Sự bất định ngày càng gia tăng đồng nghĩa với việc các nhà

thế giới, đồng thời nước ta phải rất thận trọng với vấn đề lạm phát và rủi ro tàichính.

Một số chỉ số về nền kinh tế Việt Nam trong năm 2019 - 2024:

vững

Để có thể tồn tại và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập, các doanh nghiệp ViệtNam phải nhanh chóng thay đổi phương thức quản trị và mạnh dạn vươn ra thế giới

1.4.1 Doanh nghiệp cần nhìn nhận lại điểm yếu và phát huy tiềm năng

Dựa trên tình hình kinh tế Việt Nam, chúng ta có thể thấy được việc xuất khẩu của ViệtNam tăng nhanh nhưng phần lớn giá trị tiềm ẩn thuộc về các nhà đầu tư nước ngoài.Trong khi đó Việt Nam chỉ nhận lại lợi nhuận về người lao động Chỉ có một số công tyViệt Nam có thể cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp nước ngoài

Hiện nay, hầu hết các công ty Việt Nam chỉ đầu tư vào các ngành đơn giản như nôngnghiệp, đánh bắt hải sản, khai thác tài nguyên thiên nhiên và dệt may Tất cả đều lànhững ngành đơn thuần không đòi hỏi lực lượng lao động có tay nghề cao Rất ít doanhnghiệp tại Việt Nam có thể sản xuất các sản phẩm có giá trị cao, chất lượng tuyệt vời,thiết kế đẹp và giá cả cạnh tranh do không có nền tảng công nghệ và kinh nghiệm sảnxuất hàng hóa đại trà

Với những điều kiện thuận lợi về quan hệ thương mại và lực lượng lao động dồi dào, ViệtNam nên tập trung học hỏi các công nghệ và kỹ thuật mới để sản xuất hàng tiêu dùngchất lượng cao

Các doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng tốt thị trường nội địa gần 100 triệu dân bằngcách thay thế sản phẩm nhập khẩu bằng sản phẩm “Made in Vietnam” Giải pháp chinhphục người tiêu dùng hiệu quả nhất là đầu tư cho nghiên cứu và phát triển sản phẩm đểtạo ra sản phẩm có giá trị, sản phẩm khác biệt

1.4.2 Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) thị trường

Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải phát triển các nghiên cứu và công nghệ mới để tạo

ra các sản phẩm, dịch vụ mới và sáng tạo nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hànghoặc thị trường Hoạt động R&D luôn được các công ty đa quốc gia triển khai thườngxuyên và liên tục

Doanh nghiệp cần phải chọn những ngành “hợp thời” để đầu tư, phát triển sản xuất kinhdoanh Điều đó cũng có nghĩa là khi ngành, lĩnh vực kinh doanh đã “lạc hậu” thì các công

ty cần phải nhanh chóng tái cấu trúc để thích ứng với xu thế phát triển của kinh tế quốc tếtrong thời kỳ mới

Ngoài ra, doanh nghiệp phải am hiểu về văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo, luật pháp và thóiquen tiêu dùng của người dân bản địa Nhưng quan trọng nhất, để phát triển một cách lớnmạnh, các doanh nghiệp Việt Nam cần gạt bỏ tâm lý sợ hãi Bởi vì quá trình toàn cầu hóakinh doanh không chỉ có ở thị trường thị trường xuất khẩu mà ngay cả khi ở thị trườngnội địa cũng cũng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các công ty nước ngoài

1.4.3 Triển khai mạnh việc chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Chuyển đổi kỹ thuật số giúp doanh nghiệp hiểu được hành vi và kỳ vọng của khách hàng,người tiêu dùng Qua đó, các doanh nghiệp có thể hoàn thiện tốt sản phẩm và dịch vụ; cảithiện phương thức phân phối và bảo hành cũng như cung cấp sản phẩm, dịch vụ

Hơn nữa, thông qua dữ liệu, thông tin được số hóa, doanh nghiệp có thể nâng cao hiệuquả sử dụng tài sản, nguồn nhân lực, tăng năng suất, giám sát quy trình sản xuất một cách