Ngữ văn 9, đề 13

Đọc hiểu 3 điểm Đọc đoạn rticsh sau và trả lời câu hỏi ; Cùng một cơn mưa, người tiêu cực sẽ bực mình vì phải trùm áo mưa, người lạc quan thì nghĩ đến cây cối xanh tươi, không khí sẽ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NINH GIANG

***

ĐỀ GIỚI THIỆU

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Năm học: 2019 – 2020 Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề

(Đề thi gồm: 01 trang)

Phần 1 Đọc hiểu (3 điểm)

Đọc đoạn rticsh sau và trả lời câu hỏi ;

Cùng một cơn mưa, người tiêu cực sẽ bực mình vì phải trùm áo mưa, người lạc

quan thì nghĩ đến cây cối xanh tươi, không khí sẽ được trong lành Và một khi chúng

ta không thể thay đổi được hiện tượng xảy ra, tốt nhất là nhìn nó bằng ánh mắt tích cực Cái thiện có thể sẽ thua cái ác trong một thời điểm nhưng chung cuộc sẽ chiến thắng Cứ sau một sự cố, con người lại tìm nguyên nhân và khắc phục nó Sau lũ lụt, phù sa sẽ làm màu mỡ hơn cho cánh đồng, sâu bọ sẽ bị quét sạch ra biển, dư lượng hóa chất trong đất đai sẽ bị rửa sạch Lỗi lầm của người khác, thay vì giữ trong lòng

và tức giận, thôi bỏ qua, mình sẽ thấy thoải mái hơn rất nhiều Nói một cách khác, nếu bạn được sống 100 năm, xem như là một bộ phim có 100 tập, thì hãy tạo ra ít nhất 2/3 tập có tiếng cười thay vì tập nào cũng rơi vào bi kịch chán chường, đau khổ, chia ly, mất mát.

Trong từ Hán Việt, nguy cơ bao gồm nguy và cơ Và đối với người có tư duy tích cực, "nguy" (problem) sẽ được họ biến thành "cơ" (opportunity) Người tích cực và lạc quan sẽ có gương mặt sáng bừng, nụ cười thường trực trên môi, sống và cháy hết mình, học tập và làm việc hết mình dù ngày mai trời có sập.

(Trích Tư duy tích cực, theo Tony buổi sáng, NXB Trẻ 2016, tr 37)

Câu 1: (0,5 điểm) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích

Câu 2: (0,5 điểm) Xác định nội dung của đoạn trích trên

Câu 3(1 điểm): Từ “cháy” trong câu cuối cùng của đoạn trích nên hiểu như thế nào?

Đó là từ được dung theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển

Câu 4 (1,0 điểm): Thông điệp nào từ đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với em

Phần 2 Làm văn

Câu 1 (2,0 điểm) Từ đoạn trích thuộc phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về câu hỏi: Vì sao mỗi chúng ta nên sống lạc quan, tích cực?

Câu 2 (5,0 điểm) Viết về sự im lặng có những dòng văn cảm động như sau:

Gian khổ nhất là lần ghi và báo về lúc một giờ sáng Rét, bác ạ Ở đây có cả mưa tuyết đấy Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt

đi Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn thấy là không đủ sáng Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào

xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung Những lúc im lặng lạnh cóng mà lại hừng hực như cháy Xong việc, trở vào, không thể nào ngủ lại được.

(Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long, Ngữ văn 9, tập một)

Và: Cuộc sống ở đây đã dạy cho chúng tôi thế nào là sự im lặng Sự im lặng từ sáng đến giờ không bình thường Cái không bình thường đó đang đến Tiếng máy bay trinh

sát rè rè Phản lực gầm gào lao theo sau Hai thứ tiếng đó trộn lẫn vào nhau, rót vào tai con người một cảm giác khó chịu và căng thẳng.[ ]

Những cái xảy ra hằng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cải hang này khoảng 300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở đây cũng rung Tất cả, cứ như lên cơn sốt Khói lên, và cửa hàng bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa.

(Những ngôi sao xa xôi - Lê Minh Khuê, Ngữ văn 9, tập hai)

Cảm nhận của em về sự im lặng trong cuộc sống của những con người lặng lẽ qua những dòng văn của Nguyễn Thành Long và Lê Minh Khuê

.Hết

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NINH GIANG

***

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Năm học: 2019 – 2020 Môn: Ngữ văn 9

Phần 1 Đọc hiểu (3 điểm)

Câu 2 - Nội dung chính: Ý nghĩa của tư duy tích cực, của tinh thần lạc

quan

0,5

Câu 3 - Từ cháy trong câu cuối nên hiểu là: Thái độ sống nhiệt

huyết, cống hiến hết mình, tận hiến cho cuộc sống, cho cộng đồng

- Chuyển nghĩa theo phương thức ẩn dụ

0.5

0.5 Câu 4 Gợi ý:

+ Cần có thái độ sống lạc quan, luôn nhìn vào mặt tích cực của vấn

đề trong mọi tình huống

+ Nên bỏ qua cho lỗi lầm của người khác để mình được thoải mái

nhẹ nhàng hơn

1

Phần 2 Làm văn (7 điểm)

* Mở đoạn: Lạc quan là phẩm chất tốt đẹp của con người

* Thân đoạn:

- Gải thích: Lạc quan là có cái nhìn, thái độ tin tưởng ở tương lai

tốt đẹp

- Biểu hiện và vai trò:

+ Lạc quan biểu hiện mạnh mẽ trong cuộc sống từ cách sống cách

suy nghĩ và trong nhiều những hành động khác của con người

+ Trong cuộc sống muôn màu muôn vẻ ai cũng có lúc gặp khó

khăn Lạc quan giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách, gặt

hái thành công; tìm thấy niềm vui sống

+ Trong xã hội tinh thần lạc quan làm cho xã hội thêm văn minh và

0,25 0,25

1,0

phát triển hơn.

+ Nếu không có tinh thần lạc quan, con người dễ bi quan, chán nản,

gục ngã trước khó khăn

- Dẫn chứng: Hồ Chí Minh là tấm gương sáng cho tinh thần sống

vô cùng lạc quan trong xiềng xích, tù đày, trong chiến tranh

Người lính xế trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” cười ha ha

trước khó khăn

- Phê phán:Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, nhiều người còn bi

quan, chán nản trước khó khăn, gục ngã rất đáng lên án

- Mở rộng: Cần hiểu lạc quan phải dựa trên sức mạnh của bản thân

để gặt hái thành công, không lạc quan khi không có cơ sở thực tiễn

- Bài học: Là học sinh thì chúng ta nên hiểu thật thấu đáo về vai trò

của tinh thần lạc quan để rèn luyện phẩm chất này, trau dồi tri thức,

hiểu biết, bản lĩnh để lạc quan trước mọi hoàn cảnh

* Kết đoạn: Trong thời kì hội nhập hiện nay, nhiều cơ hội nhưng

cũng nhiều thách thức, lạc quan càng là phẩm chất cần thiết, quan

trọng

0.25

0.25

Câu 2 a Mở bài

- Dẫn dắt, giới thiệu 2 đoạn trích

- Nêu vấn đề

0,5

b Thân bài: Phân tích, cảm nhận

* Về sự im lặng được miêu tả trong đoạn trích tác phẩm Lặng lẽ Sa

Pa của Nguyễn Thành Long:

- Khái quát: Đoạn trích kể về công việc gian khổ nhất là báo ốp về

nhà lúc 01 giờ sáng của anh thanh niên, công việc “dự vào việc báo

trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”

- Cảm nhận về sự im lặng được miêu tả trong đoạn trích

Cái lặng im của đêm Sa Pa bị nuốt chửng bởi bóng tối, gió rét,

mưa tuyết Đó là những gian khổ của hoàn cảnh khắc nghiệt mà

con người phải đối mặt (ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn thấy

là không đủ sáng, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực

đợi mình ra là ào ào xô tới, im lặng lạnh cóng mà hừng hực như

cháy )

Anh thanh niên đối diện với sự im lặng ấy trong cô đơn với cảm

xúc đan xen nhưng thể hiện một ý chí, tinh thần trách nhiệm cao (nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi, chui ra khỏi chăn,

trở vào không thể ngủ lại được )

- Nghệ thuật:

Kể bằng điểm nhìn của nhân vật anh thanh niên

Kết hợp ngòi bút kể, tả, biểu cảm; tả thiên nhiên đặc sắc bằng

ngôn ngữ giàu hình ảnh thông qua những so sánh, nhân hóa

1,5

* Về sự im lặng được miêu tả trong đoạn trích "Những ngôi sao xa

xôi” của Lê Minh Khuê:

- Khái quát: Đoạn trích kể về một buổi sáng trên cao điểm của các

nữ thanh niên xung phong trong tổ trinh sát mặt đường khi họ phải

đối diện với tiếng máy bay rít và bom nổ

- Cảm nhận về sự im lặng được miêu tả trong đoạn trích:

1,5

Cái im lặng không bình thường của một buổi sáng trên cao điểm

bị phá tan bởi âm thanh của tiếng máy bay rít, bom nổ Đó là những mối nguy hiểm, cái chết cận kề mà các nữ thanh niên xung phong phải đối mặt (tiếng máy bay trinh sát rè rè; phản lực gầm gào lao theo sau; nổ trên cao điểm tất cả cứ như lên cơn sốt )

Cuộc sống ấy đối với ba cô gái ít nhiều để lại những cảm giác khó chịu và căng thẳng nhưng đó là cái diễn ra hàng ngày đã quá quen thuộc (Cuộc sống ở đây đã dạy cho chúng tôi thế nào là sự im lặng)

- Nghệ thuật: Ngôi kể thứ nhất

Kể kết hợp với miêu tả, ngôn ngữ giàu hình ảnh, câu văn ngắn

* Đánh giá:

- Điểm tương đồng trong cái lặng im của một Sa Pa lặng lẽ hay một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn là sự thực cuộc sống không lặng lẽ của những con người ngày đêm hi sinh, cống hiến âm thầm cho đất nước

- Điểm khác biệt:

Nguyễn Thành Long đặt nhân vật trong cuộc sống lao động

Lê Minh Khuê đặt nhân vật trong cuốc sống chiến đấu

1,0

c Kết vấn đề:- Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận. 0,5

.Hết