On tap vb nhat dung va vb nghi luan

KHỞI NGỮ TRẠNG NGỮ THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU - Đặc điểm hình thức + Vị trí: đứng ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu.. - Công dụng: + Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu tr

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC TRÊN TRUYỀN HÌNH

MÔN NGỮ VĂN 9

ÔN TẬP

VỀ VĂN BẢN NHẬT DỤNG

VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 9

Giáo viên: Trịnh Ngọc Ánh Trường: THCS Cầu Giấy

MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Hệ thống hóa kiến thức đã học về văn bản nghị luận

và văn bản nhật dụng trong chương trình Ngữ văn 9.

2 Kĩ năng:

- Hệ thống kiến thức, so sánh các đơn vị kiến thức

- Nhận diện, phân tích và vận dụng kiến thức.

KHỞI NGỮ TRẠNG NGỮ

THÀNH PHẦN PHỤ

CỦA CÂU

- Đặc điểm hình thức

+ Vị trí: đứng ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối

câu.

+ Thường ngăn cách với thành phần chính của

câu bằng dấu phẩy.

- Công dụng:

+ Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc

nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung của câu

được đầy đủ, chính xác

+ Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần

làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc.

VD: Trong bữa cơm đó, anh Sáu gắp một

cái trứng cá to vàng để vào chén nó

- Đặc điểm hình thức + Vị trí: thường đứng trước chủ ngữ.

+ Trước khởi ngữ thường có các từ: về,

còn, đối với…

- Công dụng: nêu lên đề tài được nói

đến trong câu

VD: Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo:

“Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!”

STT Tên văn bản Xuất xứ/ Hoàn cảnh

1 Phong cách Hồ

Chí Minh - Lê Anh Trà- Phong cách Hồ Chí

Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị, trong

Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam

Nghị luận Phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa

giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phong phú đan xen

so sánh, bình luận sâu sắc

2 Đấu tranh cho

một thế giới hòa

bình

- G.G Mác-két

- Thanh gươm

Đa-mô-clét

- Tháng 8 năm 1986, nguyên thủ 6 nước họp tại Mê-hi-cô Nhà văn được mời tham

dự cuộc gặp gỡ này

Nghị luận - Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn

thể loài người và sự sống trên trái đất

- Cuộc chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém đã cướp đi của thế giới nhiều điều kiện để phát triển, để loại trừ nạ đói, nạn thất học và khắc phục bệnh tật cho hàng trăm triệu con người

- Đấu tranh cho hòa bình, ngăn chặn và xóa bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là một nhiệm vụ thiết thân và cấp bách của toàn thể loài người

Bài viết có sức thuyết phục cao:

- Lập luận chặt chẽ

- Chứng cứ phong phú, xác thực, cụ thể

- Đan xen bộc lộ cảm xúc

3 Tuyên bố thế giới

về sự sống còn,

quyền được bảo

vệ và phát triển

của trẻ em

- Trích Tuyên bố của

Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại

trụ sở Liên hợp quốc

ở Niu Oóc năm 1990

Nghị luận - Mục đích của bản tuyên bố

- Những thách thức (thực trạng cuộc sống của trẻ

em trên thế giới)

- Những cơ hội (những điều kiện thuận lợi để bảo vệ, chăm sóc trẻ em)

- Nhiệm vụ mà từng quốc gia và cộng đồng quốc

tế phải nỗ lực phối hợp hành động

Mạch ý rõ ràng, các luận điểm chính xác, có giá trị

CỤM VĂN BẢN NHẬT DỤNG

KHỞI NGỮ TRẠNG NGỮ

THÀNH PHẦN PHỤ

CỦA CÂU

Là những thành phần được đưa vào câu để nội dung câu thêm phong phú hoặc để nhấn mạnh và tạo liên kết với những câu khác trong văn bản.

Gợi ý bài tập 2(tiếp): Công dụng của các thành phần phụ trong câu

a) Trạng

ngữ

b) Khởi

ngữ

c) Khởi

ngữ

d) Trạng

ngữ

Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác

- Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp

phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác

- Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc.

Nêu lên đề tài được nói đến trong câu

Nêu lên đề tài được nói đến trong câu

PHƯƠNG PHÁP HỌC VĂN BẢN NHẬT DỤNG

Tùy thuộc vào mục đích nhấn mạnh đối tượng (nêu ở chủ ngữ, vị ngữ,

bổ ngữ…) mà lựa chọn cách tạo khởi ngữ phù hợp.

Bài 4: Chuyển đổi các câu sau đây thành câu có khởi ngữ.

a) Không bao giờ ta đọc qua một lần bài thơ hay mà rời ngay xuống được.

b) Ông giáo ấy không hút thuốc, không uống rượu.

c) Chúng tôi mong được sống có ích cho xã hội.

d) Nước biển Đông cũng không đo được lòng căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn.

Gợi ý:

a) Một bài thơ hay, không bao giờ ta đọc qua một lần mà rời ngay xuống được

b) Thuốc, ông giáo ấy không hút, rượu, ông giáo ấy không uống.

c) Còn chúng tôi, chúng tôi mong được sống có ích cho xã hội.

d) Lòng căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn, nước biển Đông cũng không đo

được.

1 2

Thành phần cảm thán

Thành phần phụ chú

Thành phần

- Được dùng để

thể hiện cách

nhìn của người

nói đối với sự

việc được nói

đến trong câu.

- VD: Hình như

thu đã về.

- Được dùng để bộc

lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận…)

- VD: Trời ơi, chỉ

còn có năm phút!

- Được dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.

- VD: Thưa ông,

chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.

- Được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.

- VD: Lão không

hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

Là những thành phần không nằm trong cấu trúc cú pháp của câu

và không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

II THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

1 Củng cố lý thuyết

Con ơi

b)

Núi ơi

c)

Mẹ ơi Ai ơi d)

Bài 3:

Gợi ý

người

Thành

phần gọi

đáp

Đối tượng

hướng tới

Cha gửi gắm tình cảm và lời dặn dò sâu sắc.

Kín đáo gửi gắm tình cảm tới người thương

Trò chuyện, bộc lộ tình yêu đối với mẹ

Nội dung bài

ca dao có sức lan tỏa

Tác dụng

Con ơi

b)

Núi ơi

c)

Mẹ ơi Ai ơi d)

Bài 3:

Gợi ý

Thành

phần gọi

đáp

Đối tượng

hướng tới

Tác dụng

Có thể là một đối tượng cụ thể hoặc hướng tới chung cho tất cả mọi người.

- Tạo lập, duy trì quan hệ giao tiếp

- Bộc lộc tư tưởng, tình cảm

TỔNG KẾT

VỀ

NGỮ PHÁP

CỤM TỪ

THÀNH PHẦN CÂU

CỤM DANH TỪ

CỤM ĐỘNG TỪ

CỤM TÍNH TỪ

THÀNH PHẦN CHÍNH

THÀNH PHẦN

PHỤ

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

Chủ ngữ

Vị ngữ Trạng ngữ Khởi ngữ

Thành phần tình thái

Thành phần cảm thán

Thành phần gọi đáp Thành phần phụ chú

Câu cảm thán Câu nghi vấn Câu cầu khiến

Câu trần thuật

Câu phân loại theo mục đích nói

Câu phân loại theo

cấu tạo ngữ pháp

Câu ghép

z 3

Câu đặc biệt Câu đơn

CÁC KIỂU CÂU

DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ

- Ôn lại bài cũ.

câu trang 146 đến 151 (SGK Ngữ văn 9 tập hai)