Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa tại thị trường nước ngoài và những vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu việt nam

Những năm gần đây, bảo hộ hàng hoá không còn là câu chuyện xa lạ với các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng do nhận thức còn nhiều hạn chế nên việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá của doanh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

- -

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

ĐĂNG KÝ BẢO HỘ NHÃN HIỆU HÀNG HOÁ TẠI THỊ TRƯỜNG NƯỚC NGOÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CHO DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT KHẨU VIỆT NAM

Sinh viên thực hiện : Trần Thanh Hà

TrÇn Thanh Hµ A10-K42C-KT&KDQT

Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t

Trần Thanh Hà A10-K42C-KT&KDQT

Mục lục

Lời mở đầu 1

Chương I: Tổng quan về nhãn hiệu hàng hóa và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá ở nước ngoài 5

I Nhãn hiệu hàng hóa và bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa 5

1 Nhãn hiệu hàng hóa 5

1.1 Khái niệm 5

1.2 Các yếu tố chính của NHHH 7

1.3 Chức năng của nhãn hiệu hàng hoá 7

1.4 Vai trò của nhãn hiệu hàng hoá 11

2 Bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa 16

2.1 Khái niệm 16

2.2 Đăng ký bảo hộ NHHH 17

2.3 ý nghĩa của việc bảo hộ NHHH 20

2.3.1 Đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho chủ sở hữu 20

2.3.2 Thúc đẩy sáng tạo và đổi mới kỹ thuật sản xuất, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể trong nền kinh tế 21

2.2.3 Bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng và chống lại tệ nạn làm hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng 23

II Đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài 24

1 Khái niệm 24

2 Nguyên tắc bảo hộ NHHH ở nước ngoài 25

2.1 Nguyên tắc lãnh thổ 25

2.2 Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên 26

3 Thủ tục đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài 27

3.1 Đăng ký bảo hộ NHHH theo Công ước Paris (đăng ký trực tiếp tại từng quốc gia) 27

3.1.1 Đăng ký bảo hộ NHHH theo Công ước Paris 27

3.1.2 Đăng ký bảo hộ NHHH tại Mỹ 29

3.2 Đăng ký quốc tế NHHH theo Hệ thống Madrid 32

3.2.1 Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu 33

3.2.2 Nghị định thư Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu 36

III Tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ Nhhh ở nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu việt nam 38

1 Đảm bảo cho doanh nghiệp một vị thế cạnh tranh vững chắc trên thị trường quốc tế 38

Trần Thanh Hà A10-K42C-KT&KDQT

2 Tạo tiền đề thúc đẩy mạnh hơn hoạt động hợp tác sản xuất kinh doanh với

các doanh nghiệp nước ngoài. 40

3 Có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia 41

Chương II: Thực trạng đăng ký bảo hộ NHHH tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu việt nam 43

I Nhận thức của các doanh nghiệp về đăng ký bảo hộ NHHH tại thị trường nước ngoài 43

II Tình hình đăng ký bảo hộ NHHH tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam 46

1 Số lượng đơn đăng ký và nhãn hiệu được đăng ký bảo hộ tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam còn thấp 46

2 Các dạng vi phạm quyền SHTT đối với NHHH thường xuyên xảy ra với các doanh nghiệp Việt Nam 50

III Một số trường hợp điển hình liên quan đến việc đăng ký bảo hộ nhhh tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu việt nam 52

1 Bánh phồng tôm Sa Giang 52

2 Kẹo dừa Bến Tre 54

3 Cà phê Trung Nguyên 55

4 Thuốc lá Vinataba 57

5 Petrolimex Việt Nam 58

IV đánh giá chung tình hình đăng ký bảo hộ nhhh của các doanh nghiệp việt Nam ở nước ngoài 61

1 Kết quả đạt được 61

1.1 Số lượng đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài đã gia tăng mặc dù vẫn chưa đáng kể 61

1.2 Các chính sách và biện pháp hỗ trợ từ phía nhà nước đã có những hiệu quả nhất định 63

1.3 Việt Nam chính thức tham gia Nghị định thư Madrid 11/07/2006 nhằm đơn giản hóa thủ tục đăng ký bảo hộ NHHH cho các doanh nghiệp 65

1.4 Hệ thống các Tổ chức đại diện SHCN trong nước ngày càng được mở rộng, hỗ trợ tích cực cho việc đăng ký NHHH trực tiếp tại các thị trường nước ngoài 66 2 Hạn chế và nguyên nhân 67

2.1 ý thức của các doanh nghiệp trong việc chủ động đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài vẫn còn yếu kém 67

2.2 Hiểu biết pháp luật về đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu còn hạn chế 70

Trần Thanh Hà A10-K42C-KT&KDQT

2.3 Quy định của nhà nước về tài chính phục vụ hoạt động xây dựng, đăng ký,

Chương III: Giải pháp cho các doanh nghiệp xk việt nam về

hoạt động đăng ký bảo hộ nhhh ở nước ngoài 72

I Xu hướng phát triển của nền kinh tế thế giới và ảnh hưởng đến hoạt động đăng ký bảo hộ nhhh 72

II Giải pháp nâng cao kết quả hoạt động đăng ký bảo hộ nhhh của các doanh nghiệp việt nam ở nước ngoài 75

1 Về phía nhà nước 75

1.1 Tạo khung pháp lý hoàn chỉnh cho hoạt động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng

1.2 Giao cho doanh nghiệp quyền tự quyết về hoạt động bảo hộ và đăng ký bảo

1.3 Hỗ trợ doanh nghiệp về mặt pháp lý trong việc thực hiện đăng ký bảo hộ

2 Về phía doanh nghiệp 79

2.1 Nâng cao nhận thức của chính doanh nghiệp về tầm quan trọng của việc bảo

2.2 Nắm vững các kiến thức pháp luật về quyền SHTT/SHCN nói chung và

2.3 Xây dựng chiến lược bảo hộ NHHH nhằm đạt hiệu quả cao trong việc đăng

2.3.1 Xác định thị trường xuất khẩu tiềm năng, tạo Nhãn hiệu phù hợp với thị trường xuất khẩu và có khả năng bảo hộ mạnh 82 2.3.2 Xác lập quyền bảo hộ NHHH tại thị trường Việt Nam và thị trường nước ngoài 83

2.4 Một số biện pháp giải quyết khi xảy ra tranh chấp về đăng ký bảo hộ NHHH

Kết luận 90

Danh mục tài liệu tham khảo 91

Trần Thanh Hà 1 A10K42C-KT&KDQT

Lời mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Năm 2006, nền kinh tế phát triển nhanh của Việt Nam được thế giới gọi là

“Ngôi sao đang lên” của khu vực và thế giới Tháng 11, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại Thế Giới WTO, đánh dấu bước thành công to lớn trong con đường hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước Việt Nam vẫn đang không ngừng nỗ lực khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế Tuy nhiên hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ mang lại cho Việt Nam cũng như các doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội phát triển mạnh

mẽ mà còn tiềm tàng những thách thức lớn của nền kinh tế thị truờng với sự cạnh tranh khốc liệt

Bước vào sân chơi lớn WTO, các doanh nghiệp Việt Nam không khỏi bỡ ngỡ với những luật định và cam kết hà khắc Một trong những cam kết quan trọng là về bảo hộ sở hữu trí tuệ, trong đó, nhãn hiệu hàng hoá là một yếu tố chủ chốt Những năm gần đây, bảo hộ hàng hoá không còn là câu chuyện xa lạ với các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng do nhận thức còn nhiều hạn chế nên việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá của doanh nghiệp Việt Nam tại thị truờng nước ngoài vẫn đang đứng trước những thách thức rất lớn và những

điều kiện hết sức mới mẻ Không ít doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu ngơ ngác khi bị chiếm đoạt nhãn hiệu hàng hoá hay trước hiện tượng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên thị trường thế giới

Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh chóng khắc phục

được thực trạng và ngay lập tức chuẩn bị những bước đi cụ thể, nhằm chuẩn bị cho việc cạnh tranh là một hậu quả tất yếu của quá trình hội nhập, coi đây là một trong những bước thực hiện cam kết của Việt Nam khi đã gia nhập WTO

Đăng ký bảo hộ Nhãn hiệu hàng hoá ở chính là việc doanh nghiệp thực hiện việc bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá cho sản phẩm, dịch vụ của chính mình, bảo vệ

Trần Thanh Hà 2 A10K42C-KT&KDQT

và phát triển hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Về lâu dài, Bảo hộ quyền SHTT trong đó có việc bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước cũng như thiết lập các mối quan hệ ngoại thương của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh

tế quốc tế

hàng hoá tại thị trường nước ngoài và những vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu Việt Nam” làm đề tài khoá luận tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu

Vấn đề Bảo hộ SHTT, trong đó có bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá là một trong những vấn đề mới mẻ và nhận được sự quan tâm đặc biệt của các cơ quan chức năng cũng như các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh Đã có không ít các công trình nghiên cứu lớn nhỏ tìm hiểu về vấn đề này Tuy nhiên, tìm hiểu

kỹ càng và sâu sắc về quy trình và thủ tục, thực trạng và các giải pháp trong việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá, đặc biệt là đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu Việt Nam thì hầu như chưa có Vì vậy, tác giả đã lựa chọn khoá luận tốt nghiệp là cơ hội để tìm hiểu về đề tài mang tính cấp bách này Ngoài ra, với phạm vi kiến thức hạn hẹp cũng như hiểu biết thực tiễn còn hạn chế, tác giả hi vọng khoá luận tốt nghiệp có thể đưa ra một số giải pháp mang tính nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá của các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu ra thị trường nước ngoài

3 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu về nhãn hiệu hàng hoá và bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá, quy trình thủ tục đăng kí bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá nói chung và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trường nước ngoài nói riêng

Phân tích thực trạng và những vấn đề còn vướng mắc của các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu Việt Nam trong việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trường nước ngoài

Trần Thanh Hà 3 A10K42C-KT&KDQT

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá ở nước ngoài của các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Thực trạng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá ở nước ngoài là một trong những nội dung cụ thể với phạm vi tương đối rộng lớn và phức tạp Trong phạm vi bài khoá luận tốt nghiệp, người viết chỉ đi sâu nghiên cứu việc đăng

ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại một số thị trường nước ngoài, các quy định

về mặt pháp lý của một số quốc gia có quan hệ kinh tế thường xuyên với Việt Nam Bên cạnh đó, khoá luận cũng đi sâu tìm hiểu về thực trạng của một số doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu có uy tín của Việt Nam đã gặp khó khăn trong việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trường nước ngoài

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện nghiên cứu đề tài, khoá luận áp dụng các phương pháp nghiên cứu tổng hợp như: phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, diễn giải,

hệ thống hoá, thống kê dự báo…từ các số liệu, tài liệu thu thập được

6 Kết cấu của khoá luận

Ngoài Lời nói đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Khóa luận

được kết cấu 3 chương như sau :

Chương 1 : Tổng quan về NHHH và đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài Chương 2 : Thực trạng đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài của các doanh

nghiệp xuất khẩu Việt Nam

Chương 3 : Giải pháp nâng cao hiệu quả họat động đăng ký bảo hộ NHHH

ở nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam Khóa luận tốt nghiệp là công trình nghiên cứu đầu tiên của tác giả về vấn

đề xác lập quyền SHCN đối với NHHH, cụ thể là đăng ký bảo hộ NHHH tại thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp Xuất khẩu Việt Nam nên không thể tránh khỏi những thiếu sót về mặt lý luận và thực tiễn Vì vậy, tác giả rất

Trần Thanh Hà 4 A10K42C-KT&KDQT

mong nhận được sự đóng góp, nhận xét của các thầy cô và bạn bè để hoàn thiện hơn nữa Khóa luận tốt nghiệp Mặt khác, tác giả cũng hi vọng thông qua những tìm hiểu, nghiên cứu của riêng mình được thể hiện trong khóa luận, bạn

đọc và các đối tượng quan tâm có thể phần nào nắm được các nội dung cơ bản của NHHH và họat động đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài Đồng thời, hi vọng những giải pháp mà tác giả đề xuất sẽ đóng góp một phần trong việc nâng cao hiệu quả công tác đăng ký bảo hộ NHHH của các doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường nước ngoài

Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình từ phía các thầy cô giáo tại Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế trường Đại học Ngoại thương,

đặc biệt là sự chỉ bảo tận tình của giáo viên hướng dẫn, TS Vũ Thị Kim Oanh cùng với sự cổ vũ, động viên từ phía bạn bè và gia đình đã giúp tác giả hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp Nhân đây, tác giả cũng chân thành gửi lời cảm ơn

đến ông Trần Việt Hùng, Cục trưởng Cục SHTT và Công ty Tư vấn Luật Investconsult đã cung cấp tài liệu và nhiệt thành giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện Khóa luận

Tác giả xin chân thành cảm ơn !

Trần Thanh Hà 5 A10K42C-KT&KDQT

Chương I Tổng quan về nhãn hiệu hàng hóa và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá ở nước ngoài

I Nhãn hiệu hàng hóa và bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa

1 Nhãn hiệu hàng hóa

1.1 Khái niệm

Thế giới bước vào nền kinh tế hội nhập toàn cầu kéo theo sự bùng phát không ngừng của các nhãn hiệu sản phẩm và dịch vụ mới Người tiêu dùng thế giới đang đứng trước cơ hội lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ vô cùng rộng lớn

đa dạng Tuy nhiên, thực tế, họ vẫn có thể nhận biết, phân biệt và quyết định tiêu dùng được các sản phẩm, dịch vụ khác nhau chính là nhờ nhãn hiệu của hàng hoá

Từ thời xa xưa, các nhà sản xuất đã muốn phân biệt hàng hoá do mình chế tạo ra với mong muốn khách hàng có thể nhận biết và lựa chọn được đúng hàng hoá của họ Đó là cơ hội để họ có thể lưu truyền rộng rãi hàng hoá của mình mặc dù vào thời điểm đó, các nhà sản xuất chưa nhận thức được thế nào

là nhãn hiệu hàng hoá (“NHHH”) Ngày nay, hầu như không có nhà sản xuất nào lại lãng quên việc tạo ra nhãn hiệu cho bất kỳ hàng hoá hay dịch vụ nào của họ trong bối cảnh nền kinh tế cạnh tranh khốc liệt giữa hàng triệu những nhà sản xuất lớn nhỏ trên toàn cầu với sự bùng nổ của vô vàn các loại hàng hoá cùng tính năng, công dụng Điều duy nhất khiến người tiêu dùng có thể tin tưởng vào lựa chọn tiêu dùng của mình chính là NHHH

Vậy, nhãn hiệu hàng hoá là gì?

Hiện nay, trên thế giới có nhiều cách định nghĩa khác nhau giữa các quốc gia về NHHH với nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, hội nhập kinh tế với hoạt động thương mại diễn ra tập trung tại một thị trường thế giới chung khiến việc tranh chấp về NHHH xảy ra thường xuyên hơn do những hiểu biết khác

Trần Thanh Hà 6 A10K42C-KT&KDQT

nhau của các nhà sản xuất tại các quốc gia khác nhau Vì vậy, cần có những quy định thống nhất về NHHH trên phạm vi toàn thế giới nhằm hạn chế và giải quyết thống nhất những xung đột này

hiệu nào, có khả năng phân biệt hàng hoá hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp với hàng hoá hoặc dịch vụ của các doanh nghiệp khác, đều có thể làm nhãn hiệu hàng hoá Các dấu hiệu đó , đặc biệt các từ, kể cả tên riêng, các chữ cái , chữ số, các yếu tố minh hoạ và tổ hợp các màu sắc cũng như tổ hợp bất kỳ của các dấu hiệu đó phải có khả năng được đăng kí là nhãn hiệu hàng hoá Trường hợp dấu hiệu không có khả năng phân biệt hàng hoá hoặc dịch vụ liên quan, các thành viên có thể quy định khả năng được đăng kí phụ thuộc vào tính phân biệt thông qua việc sử dụng Các thành viên có thể yêu cầu như một

điều kiện để được đăng kí, là dấu hiệu phải nhận biết được "

Theo hiệp định thương mại Việt - Mỹ, định nghĩa về NHHH cũng không

bất kỳ hoặc sự kết hợp bất kỳ của các dấu hiệu đó có khả năng phân biệt hàng hoá hoặc dịch vụ của một người với hàng hoá hoặc dịch vụ của người khác, bao gồm từ ngữ , tên người, hình, chữ cái, tổ hợp màu sắc, các yếu tố hình hoặc hình dạng của bao bì hàng hoá."

Như vậy, có thể thấy theo các quy định quốc tế, NHHH có thể là bất cứ dấu hiệu hoặc tổ hợp dấu hiệu nhằm mục đích có thể phân biệt hàng hóa hoặc dịch

vụ của doanh nghiệp này với hàng hóa hoặc dịch vụ của doanh nghiệp khác Luật pháp Việt Nam quy định về NHHH có những điểm cụ thể và dần thu hẹp hơn so vói các Hiệp định quốc tế Tại Điều 785 Bộ luật Dân Sự và theo

Điều 6 Nghị định 63/CP và Nghị Định 06/CP sửa đổi một số điều Nghị Định

biệt hàng hóa, dịch vụ cùng loại của các cơ sở sản xuất, kinh doanh khác nhau NHHH có thể là từ ngữ hình ảnh hoặc sự kết hợp các yếu tố đó được thể

Trần Thanh Hà 7 A10K42C-KT&KDQT

hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc” Đây có thể nói là một khái niệm tương

đối hạn chế, quy định về các dấu hiệu có thể được sử dụng để tạo nên NHHH còn nhiều điểm chưa phù hợp Luật SHTT ra đời nhằm đáp ứng điều kiện gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đồng thời cũng hoàn thiện khung pháp lý về SHTT cho các doanh nghiệp Việt Nam khi bước vào một sân chơi quốc tế với những luật lệ hài hòa Theo Luật SHTT 2005 thì dấu hiệu làm nhãn hiệu có thể là dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, kể cả hình ba chiều và sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc

Vậy, có thể tóm lược NHHH là những dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ cùng loại của các cơ sở sản xuất, kinh doanh khác nhau Theo đó, NHHH là thuật ngữ dùng để chỉ chung cho hai loại nhãn hiệu là: Nhãn hiệu gắn lên sản phẩm, bao bì sản phẩm để phân biệt các sản phẩm cùng loại của các cơ sở sản xuất khác nhau và Nhãn hiệu gắn lên phương tiện dịch vụ, biển hiệu để phân biệt các dịch vụ cùng lọai của các cơ sở kinh doanh dịch vụ khác nhau Quy định trên thế giới về các dấu hiệu được sử dụng để cấu tạo nên

1.2 Các yếu tố chính của NHHH

Nhãn hiệu hàng hóa bao gồm tên nhãn hiệu và dấu hiệu, trong đó:

Tên hiệu (Brand name) là phần đọc được của nhãn hiệu bao gồm tên sản

phẩm, ký hiệu, khẩu hiệu

Dấu hiệu (Brand mark) là một phần của nhãn hiệu nhưng không đọc được

có thể là một biểu tượng, một hình vẽ hoặc một kiểu chữ và màu sắc riền biệt, như biểu tượng

1.3 Chức năng của nhãn hiệu hàng hoá

1.3.1 Chức năng phân biệt

Từ định nghĩa về NHHH, có thể nhận thấy NHHH là những dấu hiệu để phân biệt hàng hoá hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp với hàng hoá hoặc

Tuy nhiên, một NHHH có thể đạt được hiệu quả phân biệt sản phẩm, dịch

vụ của doanh nghiệp này với sản phẩm, dịch vụ cạnh tranh thì NHHH đó phải

có khả năng phân biệt và không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với NHHH của người khác Khả năng phân biệt của các dấu hiệu được quy định chi tiết tại

coi là có khả năng phân biệt nếu được tạo thành từ một hoặc nhiều yếu tố dễ nhận biết, dễ ghi nhớ hoặc từ nhiều yếu tố kết hợp thành một tổng thể dễ nhận biết, dễ ghi nhớ và không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2 điều này” Theo quy định tại khoản 2, Điều 74 Luật SHTT, các dấu hiệu không có

khả năng phân biệt được quy định chi tiết cho từng trường hợp nhằm phục vụ cho mục đích xác định các dấu hiệu được bảo hộ là nhãn hiệu hàng hóa

1.3.2 Chức năng chỉ dẫn nguồn gốc sản phẩm

Người tiêu dùng luôn luôn phải đối mặt với vấn đề lựa chọn giữa những sản phẩm giống hệt nhau về chức năng và tương tự về hình thức của hàng loạt những nhà sản xuất cạnh tranh Ngày nay, người tiêu dùng có thể quyết định

Để một NHHH thực hiện được chức năng “chỉ dẫn nguồn gốc sản phẩm” hay “xuất xứ của sản phẩm” một cách hiệu quả và đáng tin cậy thì quyền độc quyền của chủ sở hữu NHHH phải được bảo hộ Về bản chất, điều này có nghĩa là chủ sở hữu sẽ có quyền ngăn chặn bên thứ ba không được phép sử dụng bất kỳ NHHH hay dấu hiệu nào tương tự tới mức làm cho người tiêu dùng nhầm lẫn giữa các sản phẩm dịch vụ vùng loại với sản phẩm, dịch vụ mà NHHH đã được đăng ký sử dụng Như vậy, việc đăng ký bảo hộ NHHH không chỉ bảo vệ lợi ích của chủ sở hữu NHHH mà còn bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Một mặt, người tiêu dùng không bị nhầm lẫn, lừa dối về nguồn gốc của sản phẩm, dịch vụ, mặt khác việc đăng ký bảo hộ NHHH cho một doanh nghiệp nào đó còn giúp cho người tiêu dùng tìm ra chủ thể hoặc người chịu trách nhiệm về sản phẩm dịch vụ cho dù NHHH không nhất thiết nêu rõ tên và

địa chỉ của chủ sở hữu NHHH

1.3.3 Chức năng thông tin về chất lượng sản phẩm

Một sản phẩm, dịch vụ được biết đến thông qua NHHH của chính nó Thông thường, yếu tố giúp người tiêu dùng quyết định lựa chọn sản phẩm, dịch vụ của một nhà cung cấp lại chính là bởi sự uy tín và nổi tiếng về chất lượng của NHHH đó Như vậy, NHHH còn thực hiện chức năng thông tin về chất lượng của sản phẩm, dịch vụ Tuy nhiên, chức năng thông tin về chất lượng của sản phẩm không có nghĩa là sự ổn định cụ thể của một sản phẩm, dịch vụ mà sự ổn định đối với tiêu chuẩn thông thường về chất lượng của sản phẩm, dịch vụ mang NHHH đó

Trần Thanh Hà 10 A10K42C-KT&KDQT

Với chức năng thông tin về chất lượng sản phẩm không có nghĩa là và cũng không nên được hiểu là NHHH thực hiện chức năng đảm bảo chất lượng hoặc đảm bảo chất lượng cao Chức năng này được hiểu theo nghĩa thông thường là ám chỉ đến một sự mong đợi hoặc dự tính về mức độ ổn định của chất lượng hợp lý của sản phẩm, dịch vụ mang NHHH, mà NHHH đó chủ yếu dựa trên uy tín thương mại và danh tiếng của chính nó

Trong thực tế, các chủ sở hữu NHHH quảng cáo danh tiếng của NHHH bằng cách gợi ý rằng hàng hóa, dịch vụ mang NHHH đạt được chất lượng ở mức độ nhất định và người tiêu dùng dần dần mong đợi sự ổn định chất lượng

đó Điều này không có nghĩa là chủ sở hữu NHHH không thể thay đổi các đặc tính hoặc thành phần của sản phẩm và cũng không đồng nghĩa là người tiêu dùng mong đợi sự thay đổi theo năm tháng Tuy nhiên, nếu sản phẩm có sự thay đổi thì người tiêu dùng vẫn mong đợi một sự ổn định về chất lượng hoặc tiêu chuẩn được duy trì Sự ổn định về chất lượng sản phẩm, dịch vụ là vấn đề quan trọng trong việc chuyển nhượng quyền sở hữu và chuyển giao quyền sử dụng NHHH

1.3.4 Chức năng quảng cáo, tiếp thị

Các sản phẩm lưu thông không có NHHH thường rất khó tiêu thụ vì người tiêu dùng thiếu lòng tin vào trách nhiệm, tính minh bạch của lợi ích sản phẩm, dịch vụ hoặc các sản phẩm, dịch vụ mới lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường nếu có gắn NHHH thì sẽ dễ dàng được thị trường chấp nhận lưu thông NHHH

là một công cụ quảng cáo tuyệt vời Thông qua sự gắn kết một NHHH với một sản phẩm, dịch vụ giúp người tiêu dùng ngày càng trở nên quen thuộc với sản phẩm, dịch vụ mang NHHH đó Do đó, giúp cho chủ sở hữu NHHH khơi dậy

và duy trì nhu cầu của người tiêu dùng Đồng thời, thông qua NHHH, chủ sở hữu thông báo cho khách hàng về sự hiện diện của sản phẩm, dịch vụ trên thị trường Chính vì vậy, NHHH không được gây nhầm lẫn và mang tính lừa dối

Có một điều thú vị mà chúng ta cần chú ý là doanh nghiệp và người tiêu dùng là hai đầu của một quá trình kinh doanh nhưng họ đều có chung lợi ích

Trần Thanh Hà 11 A10K42C-KT&KDQT

trong việc ngăn chặn việc sử dụng NHHH lừa dối và gây nhầm lẫn Các doanh nghiệp tìm kiếm biện pháp để ngăn chặn sự chiếm đọat thị trường không lành mạnh dưới các hình thức qua lừa dối, còn lợi ích của người tiêu dùng nằm trong việc ngăn chặn sự lừa dối các quyết định mua hàng của họ Khi các chủ

sở hữu kiện chống lại hành vi xâm phạm quyền sở hữu của NHHH của mình thì đồng thời đã tạo ra một hệ thống bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng

1.4 Vai trò của nhãn hiệu hàng hoá

1.4.1 Đối với doanh nghiệp

Qua những phân tích về chức năng của NHHH, có thể nhận thấy NHHH

có vai trò vô cùng to lớn trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp

• NHHH khuyến khích người bán đầu tư vào chất lượng sản phẩm

NHHH khuyến khích người bán đầu tư vào chất lượng sản phẩm sao cho hàm ý tích cực của NHHH được khẳng định bằng kinh nghiệm tiêu dùng của người mua Những NHHH trở nên phổ biến thường là bởi chúng thông tin về một hàng hóa, dịch vụ có chất lựợng đáng tin cậy và ổn định tạo nên lòng trung thành của người mua trong việc tiêu dùng loại hàng hóa, dịch vụ đó

Điều này khuyến khích nhiều công ty đang sử dụng NHHH này tiếp tục sử dụng một cách có hiệu quả hơn NHHH đó bằng cách không ngừng năng cao năng suất, chất lượng, tính năng, sự hấp dẫn của hàng hóa, dịch vụ Đó là một biện pháp để doanh nghiệp có thể duy trì được lợi ích kinh tế lâu dài và sự phát triển bền vững trong tương lai Ngược lại, chất lượng tồi đi kèm với một NHHH có thể sẽ là một thiệt hại lớn cho một doanh nghiệp Người tiêu dùng hiện nay chủ yếu quyết định tiêu dùng dựa trên sự hiểu biết của họ về một NHHH nào đó Một khi cảm nhận của họ về NHHH của doanh nghiệp mang tính tiêu cực thì cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp gần như đổ vỡ, hậu quả của việc NHHH của doanh nghiệp sẽ trở thành một biểu tượng đối lập với tác dụng dự kiến của nó Theo Tata, một quan chức điều hành cao cấp của một tập

Trần Thanh Hà 12 A10K42C-KT&KDQT

hơn, dân chúng không mua sản phẩm, họ mua một lời hứa Một nhãn hiệu chỉ

là sự diễn đạt một lời hứa” Có thể nói, người tiêu dùng mua một sản phẩm

mới bởi họ tin vào lời hứa hẹn về chất lượng hàm chứa trong nhãn hiệu của sản phẩm đó Nếu lời hứa đó không được tôn trọng và sản phẩm gây thất vọng thì doanh nghiệp không chỉ đánh mất ngưòi tiêu dùng đó mà họ còn có nguy cơ đánh mất niềm tin với những người tiêu dùng tiềm năng khác Như vậy, một nhà cung cấp có chiến lược kinh doanh đúng đắn sẽ không ngần ngại bỏ tiền đầu tư vào việc xây dựng chất lượng hàng hóa tương xứng với hình ảnh NHHH mà họ đã tạo dựng trong mắt người tiêu dùng Đó là bởi họ biết sức mạnh của việc sử dụng nhãn hiệu Họ đánh giá được rằng cảm nhận của khách hàng về nhãn hiệu và sản phẩm không thể chỉ là cái kéo dài ngày một ngày hai

mà có thể dẫn đến sự ưa chuộng lâu dài và sự chung thủy của người tiêu dùng thì dựa trên sự trải nghiệm hài lòng lặp đi lặp lại đối với sản phẩm đó Tóm lại, chủ NHHH sẽ gặt hái được cái mà anh ta đã gieo trồng: đầu tư vào chất lượng

và đổi lấy sự chung thủy của khách hàng Và chính sự chung thủy của khách hàng là cơ sở phát triển của các công ty cũng như là động lực kích thích sự mở rộng đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh

• NHHH đóng vai trò là một công cụ marketing đắc lực của các doanh nghiệp

Một khi doanh nghiệp có định hướng và xây dựng kế hoạch kĩ càng, NHHH sẽ là một công cụ tiếp thị hữu hiệu, một phương tiện quảng cáo, xúc tiến thương mại có hiệu quả Có thể thấy hiện nay, từ những doanh nghiệp lớn, nổi tiếng trên thế giới đến những doanh nghiệp non trẻ mới bước chân vào thị trường hàng hóa, dịch vụ đầy sôi động đều thực hiện các hoạt động tiếp thị, quảng cáo hay xúc tiến thương mại cho hàng hóa của mình chủ yếu thông qua NHHH Điều này được thể hiện rõ nhất ở những công ty đa quốc gia để có

được những dòng sản phẩm đã tạo được uy tín trong lòng người tiêu dùng

Trần Thanh Hà 13 A10K42C-KT&KDQT

cũng như các đối thủ cạnh tranh Họ đã không ngần ngại bỏ tiền đầu tư xây dựng những nhãn hiệu độc đáo, mang tính đặc trưng của doanh nghiệp, đồng thời không ngừng củng cố và quảng bá hình ảnh nhãn hiệu của các mặt hàng chiến lược của công ty Kết quả mà họ thu được chính là ấn tượng của khách hàng về hàng hóa đó thông qua NHHH, và cuối cùng là hành vi mua hàng không chỉ một lần mà còn thường xuyên của họ Họat động bán hàng được

đẩy mạnh và việc tiêu thụ hàng hóa cũng không ngừng tăng lên Hơn nữa, bởi chức năng chỉ dẫn về nguồn gốc hàng hóa của NHHH mà người tiêu dùng sẽ

có hiểu biết về doanh nghiệp theo chiều hướng tích cực Người tiêu dùng không còn phải đắn đo khi lựa chọn sản phẩm bởi họ có thể xác định được uy tín về chất lượng của sản phẩm chỉ nhờ hiểu biết của họ về nhãn hiệu của hàng hóa đó Đó là một phương thức quảng cáo cho hàng hóa và chính doanh nghiệp cũng như là một hình thức xúc tiến thương mại hữu hiệu nhất

• NHHH là tài sản cố định vô hình quý giá của các doanh nghiệp

Với các doanh nghiệp có tiếng tăm, không chỉ có các tài sản cố định hữu hình mới thể hiện giá trị và khả năng tài chính của họ mà hệ thống tài sản vô hình cũng đóng góp một phần không nhỏ Ngày nay, NHHH là một tài sản vô hình vô cùng quan trọng của doanh nghiệp trong họat động sản xuất kinh

cắt, tôi sẽ giao cho bạn tài sản, nhà máy, thiết bị và tôi chỉ giữ lại thương hiệu

và nhãn hiệu, tôi sẽ kinh doanh tốt hơn bạn” Thật dễ dàng để nhận thấy

rằng, NHHH chính là đại diện cho chất lượng của hàng hóa và là uy tín của doanh nghiệp thông qua vai trò là một công cụ tiếp thị quảng cáo đắc lực Bởi vậy mà trong ngành thương mại hiện nay, NHHH được đem ra định giá, trao

đổi và mua bán thậm chí tên gọi nhãn hiệu đã trở thành tài sản có giá nhất của doanh nghiệp, hơn cả những tài sản hữu hình như đất đai, nhà xưởng,… Trong

vụ mua lại công ty Perrier, nhận ra giá trị tên gọi nhãn hiệu đứng vững từ lâu của Perrier, Nestle đã hào phóng chi tới 2,5tỷ USD Tương tự như vậy, Philip Morris đã mua lại Kraft với giá 13tỷ USD, số tiền nhiều hơn 600% giá trị theo

Trần Thanh Hà 14 A10K42C-KT&KDQT

sổ kế toán của nó Philip Morris sẵn sàng chi trả tới mức giá kỷ lục đó bởi họ

kỳ vọng sẽ có được sự chung thủy của người tiêu dùng nhờ Hệ thống nhượng quyền thương mại của Kraft, để sử dụng cho mục đích thúc đẩy thương mại tạp phẩm đồng thời với vai trò một nhãn hiệu có thể mở rộng được Ngoài ra, còn có rất nhiều nhãn hiệu hàng hóa nổi tiếng được định giá rất cao

Tại Việt Nam, một số nhãn hiệu cũng đã tạo được danh tiếng trên thị trường và được định giá khá cao như nhãn hiệu kem đánh răng P/S với trị giá 5triệu USD, nhãn hiệu kem đánh răng Dạ Lan với 2 triệu USD

Các nhãn hiệu có giá trị nhất thế giới năm 2007 Thứ hạng Nhãn hiệu Quốc gia

Giá trị nhãn hiệu (triệu $)

1.4.2 Đối với người tiêu dùng

Vai trò của nhãn hiệu với doanh nghiệp là một tài sản vô hình quý giá, Việc xây dựng nhãn hiệu là nhằm tạo dựng lòng tin và sự chung thủy của

Trần Thanh Hà 15 A10K42C-KT&KDQT

khách hàng đối với sản phẩm, dịch vụ và chính doanh nghiệp Như vậy, khách hàng, những người tiêu dùng sẽ được lợi ích gì từ những NHHH?

• Định hướng tiêu dùng

Vai trò lớn nhất của hàng hóa đối với người tiêu dùng chính là việc giúp

họ định hướng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ khác nhau Dựa vào chức năng phân biệt và thông tin về chất lượng của sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng dễ dàng nhận biết được đâu là sản phẩm phù hợp với chất lượng mà họ tin dùng cũng như đâu là hàng hóa mang đặc tính được họ yêu thích giữa vô số những lựa chọn Chẳng hạn, khi người tiêu dùng muốn mua sản phẩm xe hơi gia

đình, họ có thể nhanh chóng thu hẹp được danh sách những lựa chọn của chính mình dựa trên các nhãn hiệu xe hơi có mặt tại thị trường xe hơi Việt Nam Các nhãn hiệu xe hơi như Mercedes, Audi hay BMW đại diện cho dòng

xe sang trọng, tiện nghi với hình thức bắt mắt; trong khi những nhãn hiệu như Toyota hay Honda lại biểu tượng cho dòng xe thuận tiện trong việc sử dụng,

có độ bền cao với giá cả đa dạng và hợp lý; hay nhãn hiệu Deawoo, Daihatsu thường cung cấp cho người tiêu dùng những loại xe bình dân, giá cả cạnh tranh và chất lượng vừa phải Dựa trên nhu cầu tiêu dùng, sở thích cũng như khả năng tài chính của mình, với các thông tin về các dòng xe được thể hiện qua nhãn hiệu của chúng, người tiêu dùng có thể đưa ra được quyết định tiêu dùng một cách đúng đắn và khôn ngoan nhất Việc lựa chọn của người tiêu dùng giờ đây phần lớn dựa vào hiểu biết của họ về các nhãn hiệu các hàng hóa

và dịch vụ tương ứng với sở thích, cá tính riêng của họ Từ đó có thể thấy, NHHH giúp cho người tiêu dùng có thể định hướng được việc tiêu dùng của mình

• Giúp người tiêu dùng lựa chọn nhà sản xuất

NHHH giúp người tiêu dùng nhận biết và phân loại hàng hóa, dịch vụ giúp

họ đi đến những quyết định cuối cùng; song song với việc giúp họ lựa chọn

được nhà sản xuất tin cậy Mỗi NHHH đều mang chức năng thông tin về nguồn gốc về sản phẩm Người tiêu dùng biết đến NHHH có nghĩa là họ biết

Trần Thanh Hà 16 A10K42C-KT&KDQT

được chắc chắn nhà sản xuất của hàng hóa đó hoặc nhà cung cấp của dịch vụ

đó Đó chính là cơ sở chắc chắn nhất để họ lựa chọn nhà sản xuất Có thể, cùng một mặt hàng, cùng một chức năng và giá cả tương đồng, nhưng dựa trên kinh nghiệm tiêu dùng cũng như sở thích khác nhau, mỗi người có thể lựa chọn một hàng hóa, dịch vụ của một nhà sản xuất khác nhau Hoặc khi người tiêu dùng đã từng sử dụng và có sự tin cậy đối với một mặt hàng nào đó, nhờ

có NHHH, họ biết được nhà sản xuất Niềm tin đối với hàng hóa dẫn đến sự tin tưởng với nhà sản xuất Từ đó, người tiêu dùng lại có nhiều hơn những cơ

sở cho quyết định tiêu dùng của mình

• Tiết kiệm thời gian

Với vai trò là cơ sở và định hướng cho việc tiêu dùng của mỗi người, NHHH góp phần giúp con người giảm bớt thời gian và suy nghĩ trong việc mua sắm và lựa chọn hàng hóa, dịch vụ Khi người tiêu dùng đã có hiểu biết

về nhãn hiệu của hàng hóa, dịch vụ , yêu thích và có sự chung thủy với nhãn hiệu đó, họ dễ dàng có được quyết định tiêu dùng mang đến sự thỏa mãn sở thích của riêng họ cũng như độ tin cậy về chất lượng của hàng hóa, dịch vụ NHHH đồng thời cũng thể hiện cá tính và phong cách riêng của mỗi cá nhân bởi mỗi NHHH đều mang một nét đặc thù riêng đầy ẩn ý từ khi mới ra đời Như vậy, nếu với các doanh nghiệp, NHHH đóng góp một phần không nhỏ trong họat động sản xuất kinh doanh của họ thì với người tiêu dùng, NHHH là

là nhân tố chính trong mọi quyết định tiêu dùng của họ Điều đó chứng tỏ vai trò quan trọng của NHHH trong đời sống công nghiệp và tiêu dùng hiện nay như thế nào Và sự hiểu biết về NHHH ngày lại càng trở nên cấp thiết hơn trong cuộc sống hiện đại và văn minh

2 bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa

2.1 Khái niệm

Những năm gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam không còn thờ ơ với vấn

đề NHHH như trước Doanh nghiệp đã có những kế hoạch xây dựng nhãn hiệu

Trần Thanh Hà 17 A10K42C-KT&KDQT

cho sản phẩm, dịch vụ nhằm mục đích quảng bá rộng rãi sản phẩm, dịch vụ của họ ra thị trường Tuy nhiên, một thực tế đáng buồn là còn ít doanh nghiệp nhận thức được việc cần phải bảo vệ cho quyền sở hữu NHHH mà họ đã kỳ công xây dựng nên Đó chính là bảo hộ NHHH

Vậy, bảo hộ NHHH là gì?

Bên cạnh các tài sản sở hữu trí tuệ như kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, tên gọi xuất xứ, bản quyền tác giả, tác phẩm… NHHH được đánh giá là một tài sản trí tuệ quan trọng và có giá trị thuộc hàng bậc nhất Vậy, việc bảo hộ NHHH cũng chính là một biện pháp bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), cụ thể là quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) Bảo hộ có nghiã là các họat động gìn giữ và bảo vệ cũng như sử dụng các biện pháp nhằm giữ gìn và bảo vệ tài sản của một cá nhân, tổ chức Vậy, bảo hộ NHHH có thể hiểu là các biện pháp nhằm giữ gìn và bảo vệ NHHH khỏi sự xâm phạm hoặc sử dụng bất hợp pháp nào Theo quy định của pháp luật hiện hành, việc bảo hộ quyền SHCN là việc nhà nước thông qua hệ thống pháp luật xác lập quyền đối với đối tượng SHCN

và bảo vệ quyền đó chống lại bất kỳ sự xâm phạm nào của bên thứ ba Việc xác lập này được thực hiện dưới hình thức cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký NHHH theo một trình tự do pháp luật quy định Tuy nhiên, không phải bất kỳ một NHHH nào cũng được pháp luật bảo hộ Muốn xác lập quyền SHCN đối với NHHH, người chủ NHHH phải làm đơn

đăng ký NHHH và thực hiện đúng các quy trình thủ tục và các nguyên tắc bảo

hộ Đó là đăng ký bảo hộ NHHH

2.2 Đăng ký bảo hộ NHHH

Đăng ký bảo hộ NHHH là thủ tục hành chính do Cơ quan Sở hữu trí tuệ của một quốc gia tiến hành nhằm để chính thức thừa nhận quyền sở hữu đối với NHHH của người làm đơn đăng ký

Hình thức đăng ký NHHH là ghi nhận nhãn hiệu và Chủ sở hữu nhãn hiệu vào Sổ đăng ký Quốc gia về NHHH và cấp Giấy chứng nhận đăng ký NHHH cho chủ sở hữu

Trần Thanh Hà 18 A10K42C-KT&KDQT

Để được bảo hộ NHHH người đăng ký bảo hộ cần đáp ứng được các điều kiện về NHHH cũng như các nguyên tắc về bảo hộ Trước hết, muốn đăng ký nhãn hiệu, bạn phải là một chủ thể kinh doanh hợp pháp Để được đăng ký bảo

hộ NHHH phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, NHHH là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ,

hình vẽ, hình ảnh, kể cả hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc

Thứ hai, NHHH được bảo hộ phải có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ

của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác

Khi NHHH đáp ứng các điều kiện về xây dựng nhãn hiệu, chủ sở hữu muốn xác lập quyền đối với NHHH cần phải nộp đơn xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký cho Cơ quan SHTT quốc gia Việc xem xét sẽ được tiến hành rất

kỹ lưỡng trong thời hạn nhất định (thông thường khoảng 12 tháng), bao gồm hai giai đoạn là xét nghiệm hình thức và xét nghiệm nội dung Theo quy định, chỉ các nhãn hiệu đáp ứng được các điều kiện quy định mới được chấp nhận Khi được chấp nhận bảo hộ, chủ nhãn hiệu sẽ được cấp một Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu, đó là Giấy chứng nhận đăng ký NHHH Giấy chứng nhận đăng ký NHHH sẽ chỉ có hiệu lực trong phạm vi thời gian và không gian nhất định Về thời gian, giấy chứng nhận đăng ký NHHH có giá trị hiệu lực một thời hạn nhất định (ví dụ tại Việt Nam là 10 năm) kể từ ngày nộp đơn và có thể gia hạn nhiều lần Giấy chứng nhận đăng ký NHHH cũng có thể bị hủy bỏ hoặc đình chỉ hiệu lực nếu văn bằng được cấp không đúng quy định của pháp luật hoặc chủ sở hữu không còn tồn tại hoặc không sử dụng nhãn hiệu trong một khoảng thời gian xác định (thường là 5 năm) Về không gian, Giấy chứng nhận đăng

ký NHHH chỉ có hiệu lực trong phạm vi quốc gia mà NHHH được đăng ký bảo hộ

Trần Thanh Hà 20 A10K42C-KT&KDQT

Trong thời hạn hiệu lực của Giấy chứng nhận đăng ký NHHH, chủ Giấy chứng nhận độc quyền sử dụng NHHH để đánh dấu hàng hóa của mình và sử dụng NHHH nhằm các mục đích kinh doanh khác; hoặc chuyển nhượng quyền sở hữu nhãn hiệu cho người khác; hoặc cho phép người khác cùng sử dụng nhãn hiệu thông qua các hợp đồng li-xăng Cũng trong thời hạn này mọi hành vi xâm phạm quyền nhãn hiệu của người khác đã được bảo hộ bao gồm việc sử dụng trái phép một nhãn hiệu trùng hoặc một nhãn hiệu tương tự nhưng có khả năng gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ cho cùng một loại sản phẩm thì sẽ bị pháp luật xử lý

Tuy nhiên, đăng ký bảo hộ NHHH chỉ là một thủ tục mang tính tự nguyện của các cá nhân sử dụng NHHH chứ không phải là một yêu cầu bắt buộc trong hoạt động thương mại trong nội địa cũng như ở nước ngoài Vì vậy, tùy vào nhận thức và hiểu biết của mỗi doanh nghiệp mà việc đăng ký bảo hộ NHHH

được thực hiện đến đâu

2.3 ý nghĩa của việc bảo hộ NHHH

2.3.1 Đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho chủ sở hữu

Theo khái niệm về bảo hộ NHHH, có thể hiểu rằng, khi chủ sở hữu đăng

ký bảo hộ cho NHHH của mình, họ sẽ được luật pháp công nhận và được bảo

vệ về mặt pháp lý trong việc sở hữu và sử dụng NHHH đó, phòng tránh mọi sự xâm phạm bất hợp pháp của bên thứ ba Như vậy, có thể thấy ý nghĩa lớn nhất của việc đăng ký bảo hộ NHHH chính là việc chủ sở hữu NHHH được bảo vệ một cách chính đáng và hợp pháp quyền làm chủ của mình

Như đã phân tích ở trên, NHHH là một trong những đối tượng SHCN quan trọng bậc nhất, là tài sản vô hình quý giá của các doanh nghiệp Những nhà kinh doanh chiến lược, nhạy cảm với thị trường luôn biết cách đầu tư công sức

và tiền bạc vào việc phát triển nhãn hiệu song song với việc nâng cao chất lượng các hàng hóa, dịch vụ của mình NHHH của doanh nghiệp trở nên nổi tiếng kéo theo sự thành công trong họat động kinh doanh của họ Nhưng thực

tế là, hiện tượng bắt chước, làm nhái và làm giả hàng hóa mang nhãn hiệu nổi

Trần Thanh Hà 21 A10K42C-KT&KDQT

tiếng đang ngày càng hoành hành và phá hủy hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Người tiêu dùng bị mất niềm tin do họ mua phải hàng kém chất lượng hoặc thiếu tính năng sử dụng hoặc cũng có thể họ ưa thích việc tiêu dùng những hàng nhái, hàng giả mang nhãn hiệu nổi tiếng nhưng với giá cả cạnh tranh hơn nhiều những sản phẩm chính hiệu Tất cả dẫn đến tình trạng kinh doanh trì trệ hay uy tín bị suy giảm của các doanh nghiệp chân chính, chủ sở hữu của các NHHH nổi tiếng đó Biện pháp duy nhất bảo vệ độc quyền của các chủ sở hữu NHHH là đăng ký bảo hộ NHHH Pháp luật chính là cách bảo vệ khách quan hiệu quả nhất đối với doanh nghiệp bên cạnh các biện pháp

2.3.2 Thúc đẩy sáng tạo và đổi mới kỹ thuật sản xuất, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể trong nền kinh tế

Theo các số liệu, trong các đối tượng SHCN, NHHH là một trong những

đối tượng SHCN hiện nay được đăng ký bảo hộ nhiều nhất ở các nước phát triển cũng như các nước đang phát triển Nhiều triệu NHHH đã được đăng ký

và bảo hộ hiện nay trên toàn thế giới (bao gồm 34 nhóm hàng hóa khác nhau)

và toàn bộ các loại dịch vụ hiện có (gồm 11nhóm dịch vụ khác nhau, theo bảng phân loại quốc tế Nice lần 9) Điều đó chứng tỏ các nhà sản xuất và kinh doanh trên toàn thế giới đã nhận thức được rất rõ tầm quan trọng của NHHH

đối với sự tồn tại và phát triển của mình

Như đã phân tích ở trên, NHHH là tài sản vô hình rất có giá trị của doanh nghiệp, là đối tượng SHCN gắn chặt nhất với quá trình lưu thông hàng hóa Bằng NHHH, nhà sản xuất có thể đánh dấu hàng hóa của mình sản xuất khi

đưa ra thị trường, có thể quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ hay chính doanh nghiệp thông qua nhãn hiệu trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm

đẩy mạnh lưu thông, tăng doanh số hàng hóa của mình Mặt khác, thông qua NHHH người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn hàng hóa theo nhu cầu, sở thích, yêu cầu chất lượng và khả năng tài chính của mình Đó chính là nguyên

cớ để các nhà sản xuất kinh doanh không ngừng đầu tư tiền của và công sức

Trần Thanh Hà 22 A10K42C-KT&KDQT

nhằm xây dựng các NHHH uy tín Tuy nhiên, để tạo ra được một NHHH có

uy tín, nhà sản xuất phải có sự đầu tư về sản phẩm, vốn là minh chứng về chất lượng hay đặc tính của NHHH NHHH có uy tín thường đi kèm với hàng hóa, dịch vụ có thị trường tiêu thụ rộng lớn, cả trong và ngoài nước Và để đạt được mục đích kinh doanh đó, nhà sản xuất phải không ngừng cải tiến mẫu mã, nâng cao năng suất, củng cố chất lượng nhằm phục vụ nhu cầu ngày càng cao của những người tiêu dùng thông minh và khó tính Và như vậy, NHHH trở thành động lực thúc đẩy sản xuất, tạo nên uy tín và sự phát triển của các nhà kinh doanh

Vậy, có thể thấy việc sử dụng đúng đắn chức năng của NHHH theo đúng pháp luật sẽ tạo nên một sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm Tuy nhiên, trên thực tế, do ham lợi, muốn đạt lợi nhuận nhanh chóng và bằng mọi cách rẻ nhất, người ta đã làm hàng giả, bắt chước hoặc nhái theo các nhãn hiệu đã được công chúng ưa chuộng để sản xuất các hàng hóa kém chất lượng và bán với giá rẻ hơn Điều này đã xảy ra từ xa xưa khi xuất hiện nền kinh tế trao đổi hàng hoá trên thế giới, đặc biệt, khi nền kinh tế hiện đại và bùng nổ như hiện nay, trình độ làm giả, làm nhái ngày càng tinh vi và phát triển ở quy mô lớn Không chỉ người tiêu dùng, nhà sản xuất mà cả toàn bộ nền kinh tế đều phải gánh chịu hậu quả này Người tiêu dùng thiếu lòng tin vào chất lượng và uy tín sản phẩm nên từ chối mua sản phẩm khiến nhà sản xuất không muốn đầu tư sản xuất hàng hóa mang nhãn hiệu của mình, và nền kinh tế tất yếu bị triệt tiêu sức sản xuất Thị trường sẽ không còn bình đẳng cho mọi doanh nghiệp khi sản phẩm của những kẻ làm nhái, làm giả được mang thương hiệu nổi tiếng dù không cần thời gian cũng như chi phí đầu tư lại được bán với giá rẻ có thể cạnh tranh với những sản phẩm đầu tư nhiều trí tuệ

Trước thực tế đó, bảo hộ NHHH được xem là biện pháp pháp lý hữu hiệu nhất để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các chủ NHHH, tạo cho họ một sân chơi lành mạnh giữa những nhà sản xuất đúng nghĩa với những sản phẩm của

Trần Thanh Hà 23 A10K42C-KT&KDQT

trí tuệ thực sự Đăng ký bảo hộ NHHH đồng nghĩa với việc người đăng ký

được chứng nhận quyền sở hữu cũng như ngăn chặn mọi sự xâm phạm bất hợp pháp của bên thứ ba đối với NHHH của họ

Tuy nhiên, cần nhận thức được rằng, bảo hộ NHHH không thỏa đáng có thể tạo nên môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh và là rào cản thiếu công bằng đối với việc mở cửa thị trường Trong một số trường hợp, bảo hộ NHHH thực chất là việc bảo hộ sản xuất trong nước, chống lại sự xâm nhập của các sản phẩm quốc tế vào thị trường trong nước Vụ kiện cá tra, cá basa và nhãn hiệu CATFISH chính là bài học đắt giá về bảo hộ NHHH đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Mỹ nói riêng và thị trường nước ngoài nói chung Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần có sự chuẩn bị kỹ càng về tâm lý cũng như các biện pháp phòng vệ trước những rào

2.2.3 Bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng và chống lại tệ nạn làm hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng

Người tiêu dùng là một chủ thể quan trọng không thể thiếu để tạo nên thị trường đa dạng và sôi động như hiện nay Bởi vậy, trước tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan như hiện nay, người tiêu dùng lại là người sẽ phải chịu những hậu quả trực tiếp từ những hàng hóa thiếu chất lượng

Với người tiêu dùng, NHHH thực sự đóng vai trò quan trọng Trong nhịp sống sôi động và bận bịu, với vô vàn các mặt hàng, dịch vụ luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng khách hàng thì việc bỏ thời gian chọn lựa loại sản phẩm yêu thích và thiết yếu dường như là không thể Người tiêu dùng chủ yếu đưa ra quyết định lựa chọn dựa trên kinh nghiệm tiêu dùng, cụ thể chính

là sự hiểu biết và tin tưởng của họ về các NHHH khác nhau của cùng một loại hàng hóa, dịch vụ Tuy nhiên, người tiêu dùng không thể khôn ngoan tới mức

họ có thể phân biệt được các hàng hóa mang NHHH thật với những sản phẩm làm nhái, làm giả đầy tinh vi như hiện nay Việc mua nhầm xảy ra thường xuyên hơn và hậu quả là không thể lường được Khi đó, bảo hộ NHHH là công

Trần Thanh Hà 24 A10K42C-KT&KDQT

cụ hữu hiệu nhất để bảo vệ người tiêu dùng Bảo hộ NHHH góp phần đẩy lùi

tệ nạn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, giúp người tiêu dùng thoát khỏi tâm lý hoang mang, lo sợ khi lựa chọn sản phẩm tiêu dùng

Trên thị trường, người tiêu dùng là đối tượng và mục đích cuối cùng của một vòng quay sản xuất, là cơ sở cho mọi quyết định kinh doanh của các nhà sản xuất Tuy nhiên, họ lại những người ít có hiểu biết nhất về đặc tính cũng như chất lượng của các mặt hàng họ muốn tiêu dùng nếu họ không có được những thông tin cần thiết, chủ yếu được truyền tải qua NHHH Bảo hộ NHHH góp phần giúp người tiêu dùng nhận biết được đâu là sản phẩm thật và đâu là sản phẩm làm nhái Những người tiêu dùng khôn ngoan luôn lựa chọn sản phẩm theo đúng tính năng và chất lượng yêu cầu của bản thân họ Khi đó, vô hình chung cùng với sự bảo vệ của pháp luật, họ tự bảo vệ chính họ Và cũng như vậy, người tiêu dùng đã góp phần đẩy lùi tệ nạn hàng giả khi họ biết lựa chọn và tẩy chay hàng giả, hàng nhái

Bảo hộ NHHH đưa ra các biện pháp về pháp lý nhằm bảo vệ quyền của những chủ sở hữu hàng hóa chân chính, khép chặt cơ hội của những kẻ có ý

định gian lận Đồng thời, khuyến khích ý thức tự bảo vệ mình của các doanh nghiệp bằng việc không ngừng thay đổi mẫu mã, kiểu dáng, tính năng của hàng hóa nhằm tránh mọi sự bắt chước và làm nhái Người tiêu dùng được cập nhật thông tin sẽ dễ dàng phân biệt để lựa chọn đúng sản phẩm Các biện pháp trừng trị pháp lý đồng thời với sự thu hẹp thị trường tiêu thụ của các sản phẩm bắt chước, làm giả, làm nhái sẽ là cách thức đẩy lùi nạn hàng giả , hàng nhái hữu hiệu

II Đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài

Trần Thanh Hà 25 A10K42C-KT&KDQT

với ở trong nước nên đây là vấn đề chủ yếu được các doanh nghiệp có hoạt

động đầu tư ở nước ngoài hoặc có sản phẩm xuất khẩu quan tâm mà thôi Việc đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài có thể được tiến hành theo các cách thức khác nhau tùy theo lựa chọn của các chủ nhãn hiệu hoặc quy định tại nơi nhãn hiệu được đăng ký để bảo hộ Hiện nay, có hai cách thức đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài chủ yếu là: Hệ thống đăng ký quốc tế NHHH theo Thỏa ước và Nghị định thư Madrid (nộp một đơn đăng ký duy nhất cho văn phòng quốc tế của Tổ chức SHTT thế giới WIPO và đơn đăng ký bảo hộ NHHH đó có giá trị khi chủ NHHH muốn nộp tại tất cả các nước thành viên còn lại); và đăng ký trực tiếp theo Công ước Paris về bảo hộ quyền SHCN (đăng ký trực tiếp tại từng quốc gia là thành viên của Công ước) Quy trình và thủ tục đăng ký của từng cách thức sẽ được trình bày cụ thể ở các phần sau của Khóa luận Ngoài ra, chủ NHHH còn có thể đăng ký tại Cộng đồng chung châu âu để NHHH được bảo hộ trên toàn bộ các quốc gia thành viên (không

được đề cập trong khóa luận)

2 Nguyên tắc bảo hộ NHHH ở nước ngoài

Việc bảo hộ NHHH không phải tự phát sinh cho bất kỳ các doanh nghiệp

có mong muốn được đăng ký bảo hộ NHHH Đăng ký bảo hộ NHHH phải tuân theo các nguyên tắc về bảo hộ

2.1 Nguyên tắc lãnh thổ

Đây là một nguyên tắc đặc trưng trong bảo hộ NHHH của Luật Nhãn hiệu của Việt Nam và quốc tế Nhãn hiệu được đăng ký, bảo hộ theo nguyên tắc lãnh thổ, nghĩa là đăng ký ở nước nào thì chỉ có hiệu lực ở nước đó Thông thường, các doanh nghiệp khi sản xuất hàng hóa đều tạo dựng cho hàng hóa một nhãn hiệu đặc trưng, mang tính riêng biệt, nhằm đánh dấu sự ra đời, tồn tại và phát triển của hàng hóa đó Và để bảo vệ quyền sở hữu độc quyền đối với nhãn hiệu đó, người ta phải đăng ký bảo hộ với các cơ quan có chức năng

về SHTT Tuy nhiên, việc bảo hộ chỉ có hiệu lực trong lãnh thổ mà NHHH

Trần Thanh Hà 26 A10K42C-KT&KDQT

được đăng ký Khi hàng hóa được xuất đi bất kỳ một quốc gia nào khác, chủ nhãn hiệu phải làm thủ tục đăng ký bảo hộ NHHH tại nước đó theo các quy

định hiện hành

Trong một số trường hợp, có xảy ra ngoại lệ là NHHH được đăng ký bảo

hộ ở một quốc gia nhưng lại có giá trị tại một nhóm các quốc gia Có thể lấyví

dụ ở các quốc gia Bắc Âu như nhãn hiệu được đăng ký tại Cơ quan Nhãn hiệu BENELUX có thể được đăng ký ở một trong các nước Bỉ, Hà Lan, Lúcxămbua

và có hiệu lực tại cả 3 quốc gia này Hay nhãn hiệu của Cộng đồng chung châu Âu sẽ có hiệu lực cho tất cả các nước thuộc cộng đồng châu Âu mặc dù chỉ cần đăng ký tại một Cơ quan Nhãn hiệu chung Vấn đề ở đây là các quốc gia này áp dụng chung một điều luật về bảo hộ NHHH nên phạm vi pháp lý của việc bảo hộ NHHH có hiểu là tương đương nhau Tóm lại, bảo hộ NHHH

được thực hiện theo nguyên tắc lãnh thổ

2.2 Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên

Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (first to file) được thể hiện trong trường hợp các nhãn hiệu xin đăng ký trùng nhau thì nhãn hiệu sẽ được ưu tiên cấp cho người nộp đơn đầu tiên Đây cũng là một nguyên tắc bảo hộ hết sức hợp lý ý tưởng về một NHHH đối với các hàng hóa tương đối giống nhau về chức năng

và hình thức rất dẫn đến sự trùng lặp giữa những nhà sáng tạo Và nhãn hiệu

được chấp nhận bảo hộ theo quy định của pháp luật cũng rất chặt chẽ trong việc xác định các dấu hiệu tạo nên NHHH để phân biệt Vì vậy, việc chỉ chấp nhận đơn đăng ký bảo hộ NHHH đầu tiên chính là việc phòng tránh tình trạng

ắp cắp, làm nhái, bắt chước các nhãn hiệu đã được bảo hộ trước đó

Tuy nhiên, chính nguyên tắc này sẽ tạo ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp khi chưa kịp thời đăng ký bảo hộ NHHH Nguy cơ bị cướp mất nhãn hiệu

là rất lớn đến từ những doanh nghiệp vốn nắm vững pháp luật về SHTT hơn nhiều so với các doanh nghiệp Việt Nam, chỉ đơn giản bằng cách đăng ký bảo hộ NHHH trước tiên Họ có thể là các doanh nghiệp đối thủ nội địa tại thị trường

định sẽ xuất khẩu hàng hóa tới trước khi cá nhân khác có thể dành mất quyền

đăng ký đầu tiên

3 Thủ tục đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài

Việc đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài hiện nay có thể được tiến ở hành theo nhiều cách thức khác nhau tùy theo sự lựa chọn của các doanh nghiệp Mỗi cách thức sẽ có những thủ tục khác nhau mà tùy theo từng mục

đích của các doanh nghiệp sẽ có những ưu điểm và nhược điểm riêng Có thể

kể ra các thủ tục đăng ký ở nước ngoài hiện hành bao gồm: Đăng ký tại từng quốc gia, đăng ký tại cộng đồng chung châu Âu, đăng ký theo Thỏa ước và Nghị định thư Madrid

3.1 Đăng ký bảo hộ NHHH theo Công ước Paris (đăng ký trực tiếp tại từng quốc gia)

Việc đăng ký trực tiếp tại từng quốc gia là cách thức đăng ký bảo hộ NHHH tương đối tốn kém và phức tạp Sau đây, tác giả xin được đưa ra một số thông tin chung về đăng ký NHHH theo Công ước Paris và thủ tục đăng ký tại một thị trường tiềm năng mà doanh nghiệp Việt Nam thường quan tâm: Thị trường Mỹ

3.1.1 Đăng ký bảo hộ NHHH theo Công ước Paris

• Nội dung cơ bản của Công ước Paris về bảo hộ SHCN

Trần Thanh Hà 28 A10K42C-KT&KDQT

Công ước Paris về bảo hộ SHCN quy định nguyên tắc đối xử quốc gia và quyền ưu tiên, theo đó doanh nghiệp có thể đăng ký nhãn hiệu của mình tại các nước thành viên của Công ước và được hưởng sự bảo hộ đối với nhãn hiệu

đó như công dân của nước sở tại mà không có sự phân biệt đối xử Trong vòng

6 tháng kể từ ngày Đơn đăng ký nhãn hiệu của doanh nghiệp được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam chấp nhận hợp lệ, doanh nghiệp có thể nộp đơn yêu cầu bảo

hộ nhãn hiệu của mình tại bất kỳ nước thành viên nào của Công ước và các

đơn nộp sau sẽ được xem là nộp cùng ngày với ngày nộp đơn tại Cục SHTT (nguyên tắc quyền ưu tiên) Điều đó giúp cho doanh nghiệp khi muốn bảo hộ nhãn hiệu của mình ở một số nước không phải nộp đồng thời tất cả các Đơn ở Việt Nam và các nước khác mà có đến 6 tháng để quyết định xem nên nộp

Đơn yêu cầu bảo hộ nhãn hiệu của mình ở những nước nào rồi mới tiến hành Hình thức đăng ký trực tiếp này được áp dụng trong trường hợp quốc gia, nơi mà chủ nhãn hiệu muốn nhãn hiệu được đăng ký bảo hộ là thành viên của Công ước Paris mà không phải là thành viên của Thỏa ước và Nghị định thư Madrid Hiện nay, số các quốc gia thành viên Công ước Paris là rất lớn, bao gồm cả các nước công nghiệp phát triển như: Mỹ, Anh, Nhật Bản, Canada, Thủ tục đăng ký NHHH tại các nước được thực hiện tại cơ quan Sở hữu công nghiệp của nước đó

• Những việc doanh nghiệp phải làm để được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

của mình ở nước ngoài theo hình thức đăng ký trực tiếp

Muốn đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài, doanh nghiệp phải làm và nộp Đơn đăng ký NHHH đó tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam Trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Đơn đăng ký nhãn hiệu của doanh nghiệp được Cục SHTT chấp nhận là hợp lệ, doanh nghiệp có thể nộp Đơn đăng ký cho cơ quan SHCN của nước mà doanh nghiệp muốn nhãn hiệu được bảo hộ

Là chủ thể nước ngoài, doanh nghiệp bắt buộc phải tiến hành các thủ tục làm và nộp đơn đăng ký cũng như các thủ tục liên quan khác thông qua một

đại diện SHCN ở nước mà doanh nghiệp muốn bảo hộ Trong trường hợp

Trần Thanh Hà 29 A10K42C-KT&KDQT

doanh nghiệp có Cơ sở kinh doanh, Chi nhánh hoặc Văn phòng đại diện hoạt

động thực sự tại nước đó thì có thể đăng ký trực tiếp với cơ quan SHCN Quốc gia, nhưng vẫn cần đến sự trợ giúp của người đại diện SHCN ở nước sở tại nhằm giúp cho doanh nghiệp tránh được những khó khăn do thiếu kiến thức về pháp luật NHHH hiện hành cũng như đáp ứng các yêu cầu của cơ quan SHCN trong quá trình xét, đăng ký tại nước đó

Trước khi đăng ký NHHH ở nước ngoài, doanh nghiệp cần nhờ đến sự trợ giúp của các Tổ chức đại diện SHCN trong nước do đây là một việc làm hết sức phức tạp cần có những tư vấn để tránh sai sót không đáng có Các Tổ chức dịch vụ đại diện SHCN trong nước thường có các chuyên gia am hiêu luật pháp và cách thức tiến hành việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ở nước ngoài có thể tư vấn cho doanh nghiệp những gì cần làm để việc đăng ký được tiến hành thuận lợi, có hiệu quả Ngoài ra, các Tổ chức này còn có quan hệ với các đại diện SHCN ở nước ngoài nên có thể giới thiệu cho doanh nghiệp những đại diện có khả năng làm tốt các công việc được doanh nghiệp ủy quyền với chi phí hợp lý

3.1.2 Đăng ký bảo hộ NHHH tại Mỹ

• Khái quát chung

Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (“Mỹ”) là thành viên của nhiều hiệp ước quốc tế liên quan đến bảo hộ sở hữu trí tuệ trong đó có Công ước Paris về bảo hộ SHCN, và thỏa ước NICE về phân loại Quốc tế Hàng hóa và Dịch vụ

Những người nào là chủ sở hữu NHHH và thực sự muốn sử dụng nhãn hiệu đó trong thương mại Mỹ đều có quyền đăng ký nhãn hiệu tại Mỹ Người nộp đơn có thể dựa vào một trong các căn cứ sau để tiến hành nộp đơn đăng

ký NHHH tại Mỹ:

- Nhãn hiệu đã được sử dụng trong thương mại tại Mỹ;

- Có ý định sử dụng trong thương mại tại Mỹ;

Trần Thanh Hà 30 A10K42C-KT&KDQT

- Nhãn hiệu được nộp đơn đăng ký tại một nước thành viên của công

ước Paris, hoặc nước là thành viên của một thỏa ước quốc tế về nhãn hiệu mà Mỹ công nhận; hoặc

- Nhãn hiệu đã được đăng ký tại nước xuất xứ của người nộp đơn Doanh nghiệp có thể nộp đơn đăng ký NHHH ở Mỹ bằng cách nộp đơn trực tuyến qua mạng, tại website www.uspto.gov của Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu của Mỹ Một đơn đăng ký NHHH chỉ được nộp cho một nhãn hiệu dùng cho một hoặc nhiều nhóm sản phẩm hoặc dịch vụ Điều này có nghĩa là nếu sản phẩm, dịch vụ mang nhãn hiệu thuộc nhiều nhóm phân loại quốc tế hàng hóa, dịch vụ thì Người nộp đơn sẽ chỉ cần nộp một đơn

• Thủ tục nộp đơn

Tài liệu và thông tin chung

- 1 mẫu nhãn hiệu xin đăng ký

- Danh mục cụ thể hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu (kèm theo phân loại quốc tế hàng hóa, dịch vụ, nếu biết;

- Tên đầy đủ, địa chỉ, số điên thoại, số fax (nếu có) và quốc tịch của người nộp đơn;

Ngoài các tài liệu và thông tin trên, tùy thuộc căn cứ nộp đơn là gì, Người nộp đơn phải cung cấp thêm các tài liệu và thông tin tương ứng sau :

Nếu căn cứ nộp đơn là Nhãn hiệu đã được sử dụng

- Người nộp đơn phải tuyên bố trong đơn là đơn rằng nhãn hiệu đã được

sử dụng, đồng thời nêu rõ ngày nhãn hiệu được sử dụng lần đầu tiên trong thương mại ở Mỹ, ngày hãn hiệu được sử dụng lần đầu tiên ở bất

Trần Thanh Hà 31 A10K42C-KT&KDQT

Nếu căn cứ nộp đơn là có ý định sử dụng Nhãn hiệu

- Người nộp đơn phải tuyên bố trong đơn rằng có ý định sử dụng trung thực nhãn hiệu trong thương mại tại Mỹ

- Nêu rõ trong đơn tên nước, số đăng ký, ngày đăng ký của nhãn hiệu

- Bản sao công chứng Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu

đơn phải trả lời Thông báo kết quả xét nghiệm trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày ra thông báo đó, nếu không thì đơn sẽ được coi như bị từ bỏ

Nếu đơn đáp ứng tiêu chuẩn bảo hộ, xét nghiệm viên sẽ đồng ý chuyển

đơn sang giai đoạn công bố trên Công báo Nhãn hiệu hàng hóa để bất cứ bên thứ ba nào có quyền và lợi ích liên quan có thể phản đối việc đăng ký nhãn hiệu Hết thời hạn công bố đơn, nếu không có ai phản đối, Cơ quan Đăng ký

sẽ tiến hành cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu

• Phản đối đơn

Trần Thanh Hà 32 A10K42C-KT&KDQT

Sau khi đơn nhãn hiệu được công bố trên Công báo NHHH, trong vòng

30 ngày kể tử ngày công bố, bất kỳ người nào tin tưởng rằng việc đăng ký nhãn hiệu sẽ gây thiệt hại cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình đều có quyền nộp đơn phản đối đăng ký nhãn hiệu với Cơ quan đăng ký Người phản

đối phải nêu rõ lý do phản đối và nộp lệ phí phản đối

• Thời hạn bảo hộ và gia hạn hiệu lực đăng ký Nhãn hiệu

Để duy trì hiệu lực của NHHH đã đăng ký, chủ sở hữu NHHH phải nộp Bản tuyên thệ hoặc bản tuyên tuyên bố sử dụng nhãn hiệu trong thực tế, hoặc trình bày lý do không sử dụng nhãn hiệu sẽ bị hủy bỏ Chủ sở hữu nhãn hiệu phải nộp tài liệu nêu trên trong vòng năm thứ 6 kể từ ngày đăng ký nhãn hiệu

Có thể nộp muộn hơn thời hạn này nhưng không quá 6 tháng kể từ ngày kết thúc năm thứ 6 và chủ sở hữu phải nộp thêm lệ phí nộp muộn

3.2 Đăng ký quốc tế NHHH theo Hệ thống Madrid

Việc đăng ký bảo hộ NHHH trực tiếp tại từng quốc gia là một việc làm hết sức phức tạp và gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp Hơn thế, tại mỗi quốc gia doanh nghiệp muốn nhãn hiệu của mình được bảo hộ, họ lại phải tuân theo thủ tục và quy định riêng của từng quốc gia Vì vậy, không ít doanh nghiệp gặp vướng mắc trong việc đăng ký bảo hộ NHHH ở nước ngoài Hệ thống đăng ký nhãn hiệu thông qua Hệ thống Madrid ra đời nhằm giải quyết những vướng mắc này

Khái quát chung

Hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Hệ thống Madrid được xây dựng dựa trên cơ sở hai văn kiện: Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế NHHH

được ký kết năm 1891(Việt Nam trở thành thành viên ngày 8/3/1949) và Nghị

định thư liên quan đến Thỏa ước Madrid (1989) Các nước tham gia ký kết một hoặc hai văn kiện này cùng tạo thành Liên minh Madrid đặt dưới sự quản

lý của Văn phòng quốc tế thuộc Tổ chức SHTT thế giới (WIPO) có trụ sở tại Gevena, Thụy Sỹ Hiện nay, có 81 quốc gia tham gia Liên minh từ 8 nước ký

Trần Thanh Hà 33 A10K42C-KT&KDQT

kết ban đầu, trong đó có 57 nước là thành viên Thỏa ước và 74 nước là thành viên Nghị Định Thư (tính đến ngày 16/7/2007)

Mục đích chủ yếu của Hệ thốnh là tạo khả năng cho các tổ chức, cá nhân

ở mỗi nước thành viên bảo hộ NHHH của mình tại một số hoặc toàn bộ các nước tham gia Liên minh thông qua việc nộp một đơn duy nhất cho Văn phòng quốc tế của WIPO Tuy nhiên, Hệ thống Madrid không tạo nên một

đăng ký duy nhất có hiệu lực đối với tất cả các nước thành viên mà chỉ là sử dụng một đơn duy nhất để thực hiện việc đăng ký nhãn hiệu riêng biệt tại các nước thành viên Vì vậy, kể từ ngày việc đăng ký được thực hiện tại Văn phòng Quốc tế, việc bảo hộ đối với NHHH tại tất cả các nước có liên quan phải được thực hiện như đối với nhãn hiệu được nộp đơn trực tiếp tại cơ quan SHCN quốc gia

3.2.1 Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu

• Nguyên tắc áp dụng của hệ thống Madrid

Người nộp đơn đăng ký quốc tế NHHH phải thuộc thành viên của Thỏa

ước được nộp đơn vào các nước cũng là thành viên của Thỏa ước Cũng như vậy, người nộp đơn thuộc nước thành viên của Nghị định thư thì được nộp đơn vào các nước cùng là thành viên của Nghị định thư Tuy nhiên, trường hợp người nộp đơn thuộc nước vừa là thành viên của Thỏa ước vừa là thành viên của Nghị định thư thì khi nộp đơn vào quốc gia cũng là thành viên của cả hai thì chỉ được áp dụng theo Thỏa ước (nguyên tắc bảo vệ)

Để có thể tiến hành đăng ký quốc tế một nhãn hiệu theo thỏa ước Madrid, nhãn hiệu đó trước hết phải được đăng ký ở nước xuất xứ và đang có hiệu lực Trường hợp nhãn hiệu chỉ mới được nộp đơn đăng ký ở nước xuất xứ thì việc nộp đơn đăng ký quốc tế NHHH theo Thỏa ước Madrid sẽ không được chấp nhận Chủ sở hữu nhãn hiệu nộp đơn đăng ký quốc tế cho Văn phòng quốc tế thông qua Cục SHTT trong đó người nộp cần chỉ định cụ thể trong đơn nước hoặc các nước mà ngoài nộp đơn muốn nhãn hiệu của mình được bảo hộ

• Đơn đăng ký

Trần Thanh Hà 34 A10K42C-KT&KDQT

Do nhãn hiệu muốn được đăng ký theo Thoả ước Madrid phải được bảo

hộ tại nước xuất xứ nên đơn đăng ký nộp tại Văn phòng quốc tế phải dựa trên một đăng ký nhãn hiệu đã được cấp tại Việt Nam Người nộp đơn chỉ cần làm một đơn duy nhất bằng một ngôn ngữ thống nhất là tiếng Pháp và nộp tại đây

áp dụng chung cho tất cả các quốc gia thành viên

Trong đơn đăng ký quốc tế NHHH cần phải có mẫu nhãn hiệu theo đúng với mẫu đã được đăng ký ở Việt Nam và danh mục hàng hóa và dịch vụ đúng với danh mục tương ứng của đăng ký quốc gia Ngoài ra, người nộp đơn phải

đánh dấu các quốc gia trong danh sách các quốc gia thành viên mà nhãn hiệu xin

đăng ký (trừ nước xuất xứ) để xác định rõ phạm vi mà NHHH sẽ được bảo hộ

• Lệ phí

Lệ phí đăng ký quốc tế NHHH theo Thỏa ước Madrid gồm những khoản sau :

- Lệ phí cơ bản : 653 Franc Thụy sỹ đối với nhãn hiệu đen, trắng và

903 Franc Thụy Sỹ đối với nhãn hiệu mầu cho 3 nhóm sản phẩm, dịch vụ đầu tiên

- Lệ phí bổ sung cho mỗi nhóm sản phẩm, dịch vụ từ nhóm thứ tư trở lên : 100 Franc Thụy Sỹ

- Phí bổ sung đối với mỗi nước chỉ định : 100 Franc Thụy Sỹ

• Thủ tục

Đơn đăng ký được nộp cho Văn phòng quốc tế của WIPO thông qua Cơ quan SHTT quốc gia (Cục SHTT) Lệ phí đơn sẽ được chủ sở hữu nộp trực tiếp cho WIPO Khi nhận được đơn, WIPO sẽ xem xét về mặt hình thức Đơn và yêu cầu người nộp đơn sửa chữa bổ sung (nếu có); đồng thời thông báo cho các quốc gia được chỉ định Các nước được chỉ định sẽ xem xét nhãn hiệu như

đối với một đơn quốc gia bình thường

Trong vòng 12 tháng kể từ ngày nộp đơn, nếu cơ quan quốc gia của các nước được chỉ định không trả lời thì nhãn hiệu coi như được bảo hộ tại nước

Trần Thanh Hà 35 A10K42C-KT&KDQT

đó (chấp nhận bảo hộ) Nếu cơ quan quốc gia của nước chỉ định có lý do để

đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho chủ nhãn hiệu (từ chối bảo hộ)

• Thời hạn bảo hộ và thủ tục gia hạn, sửa đổi, bổ sung

Thời hạn hiệu lực của văn bằng quốc tế là 20 năm, nhưng doanh nghiệp

hoàn toàn có thể gia hạn tiếp Ngoài ra, chủ sở hữu nhãn hiệu có thể xin thay

đổi nội dung của Văn bằng bảo hộ

Nếu chủ NHHH muốn mở rộng phạm vi bảo hộ sang lãnh thổ các quốc

gia khác sau khi nhãn hiệu đã được đăng ký quốc tế, chủ nhãn hiệu phải nộp

đơn yêu cầu cho Văn phòng quốc tế thông qua cơ quan SHCN quốc gia

• Sự phụ thuộc của nhãn hiệu quốc tế với nhãn hiệu quốc gia

( Nguyên tắc tấn công trung tâm)

Nhãn hiệu quốc tế sẽ phụ thuộc vào nhãn hiệu quốc gia trong vòng 5 năm

sau khi đăng ký Trong trường hợp nhãn hiệu quốc gia bị mất hiệu lực vì bất

kỳ lí do gì thì nhãn hiệu quốc tế cũng sẽ bị mất hiệu lực theo Sau 5 năm, nhãn

hiệu quốc tế sẽ hoàn toàn độc lập với nhãn hiệu quốc gia Vì vậy, các doanh