Tài liệu ôn thi môn Luật hành chính

Thống nhất nội dung ôn tập môn Luật Hành chính: 1. Khái niệm, đặc điểm của quản lý nhà nước 2. Khái niệm, đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính; cơ sở làm phát sinh quan hệ pháp luật hành chính. 3. Cán bộ, công chức, viên chức (khái niệm; đặc trưng; tuyển dụng, sử dụng, quản lý; trách nhiệm kỷ luật) 4. Cưỡng chế hành chính (4 biện pháp: phòng ngừa hành chính; ngăn chặn; trách nhiệm hành chính; xử lý hành chính). 5. Vi phạm hành chính, trách nhiệm hành chính (khái niệm, đặc điểm trách nhiệm hành chính; nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính; các hình thức xử phạt vi phạm hành chính; các biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền xử phạt; nguyên tắc xác định và phân định thẩm quyền; thủ tục xử phạt; tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ.

ÔN LHC

1 Khái niệm, đặc điểm của quản lý nhà nước.

Khái niệm quản lý nhà nước được tiếp cận ở hai phạm vi: phạm vi rộng (nghĩa rộng) vàphạm vi hẹp (nghĩa hẹp)

- Khái niệm QLNN theo nghĩa rộng

+ Định nghĩa: Là sự tác động của các chủ thể mang quyền lực nhà nước đến cá nhân, tổ

chức nhằm thực hiện chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước

+ Chủ thể QLNN: chủ thể mang quyền lực nhà nước, chính là nhà nước, cụ thể là các cơ

quan trong bộ máy nhà nước

+ Nội dung QLNN: được thể hiện thông qua các chức năng cơ bản của các CQNN trong

bộ máy nhà nước CHXHCNVN (Cơ quan đại diện chế định CTN, cơ quan HCNN, cơquan TAND, cơ quan VKSND, các thiết chế hiến định độc lập)

- Khái niệm QLNN theo nghĩa hẹp:

Còn được gọi là quản lý hành chính nhà nước / hoạt động hành chính nhà nước/ hoạtđộng chấp hành – điều hành nhà nước

+ Định nghĩa: là một hình thức của QLNN theo nghĩa rộng, được thực hiện trước hết và

chủ yếu bởi CQHCNN nhằm triẻne khai và thực hiện trên thực tế các văn bản của CQNNcấp trên và CQ quyền lực cùng cấp để chỉ đạo, điều hành trực tiếp, thường xuyên các lĩnhvực đời sống xã hội

+ Nội dung: Quản lý NN theo nghĩa hẹp có nội dung là chấp hành các văn bản của cơ

quan nhà nước cấp trên và cơ quan quyền lực cùng cấp để điều hành các lĩnh vực đờisống xã hội

+ Nhiệm vụ: triển khai, tổ chức thi hành pháp luật trên thực tế, bảo đảm trật tự QLNN

trên các lĩnh vực

+ Chủ thể: Chủ yếu là CQHCNN, ngoài ra có thể có các chủ thể khác theo quy định pháp

luật nhưng không phải chủ thể cơ bản

Lưu ý: Các cách gọi khác nhau của QLNN theo nghĩa hẹp: hoạt đọng hành chính nhà

nước; quản lý hành chính nhà nước, chấp hành – điều hành Dù vậy, có thể thống nhấtcách gọi chung là “quản lý nhà nước” trong ngữ cảnh không đặt cạnh quản lý nhà nướctheo nghĩa rộng

- Đặc trưng của quản lý nhà nước (theo nghĩa hẹp):

+ Tính chấp hành – điều hành

+ Tính chủ động, sáng tạo cao

+ Tính dưới luật

+ Tính chính trị

+ Được bảo đảm về phương diện tổ chức, bộ máy

+ Được bảo đảm về phương diện cơ sở vật chất

+ Tính chuyên nghiệp

+ Tính liên tục

Để nhìn thấy sự khác biệt đặc trưng của QLNN, có thể phân biệt hoạt động QLNN vớicác hoạt động nhà nước khác như: lập pháp, kiểm sát, xét xử thông qua những tiêu chísau:

 Khái niệm: QHPLHC là các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động QLNN giữa

các chủ thể mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau, được quy phạm pháp luật hànhchính điều chỉnh (QHPLHC: QHQLNN + QPPLHC)

 Giữa 2 công dân có hình thành một QHPLHC hay không?

 Tư cách công dân – họ đại diện cho QLNN, họ trao quyền lực nn  giữa hai công dânkhông có QHPLHC

 Giữa 2 cá nhân  hình thành QHPLHC không?

 Đúng Vì một trong hai cá nhân có thể có 1 cá nhân được trao quyền lực nhà nước.

“chủ thể bắt buộc”  giữa 2 chủ thể phải có 1 chủ thể mang QLNN

- Thứ ba, quan hệ pháp luật hành chính có thể phát sinh theo yêu cầu hay đề nghị của bất

kỳ bên nào Tuy nhiên, không nhất thiết phải có sự đồng ý của phía bên kia mới có thểhình thành QHPLHC

- Thứ tư, tranh chấp giữa các bên tham gia QHPLHC (tức giữa chủ thể quản lý và đốitượng quản lý) được giải quyết chủ yếu theo thủ tục hành chính (khiếu nại  chủ yếu)hoặc tố tụng hành chính (thông qua tòa án)

- Thứ năm, bên vi phạm những yêu cầu của QHPLHC chủ yếu phải chịu trách nhiệmtrước nn, mà đại diện là CQNN, cán bộ, công chức NN có thẩm quyền

 Cơ sở làm phát sinh: QHPLHC phát sinh, thay đổi hay chấm dứt dựa trên ba cơ

Căn cứ vào tính ý chí của sự kiện pháp lý hành chính, chúng được chia thành hai loại là

sự kiện pháp lý hành chính ý chí (hành vi) và sự kiện pháp lý hành chính phi ý chí (sựbiến)

3 Cán bộ, công chức, viên chức (khái niệm; đặc trưng; tuyển dụng, sử dụng,quản lý; trách nhiệm kỷ luật).

3.1 Khái niệm:

3.1.1 Cán bộ

Theo Khoản 1 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2019),cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danhtheo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị-

xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp huyện, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sáchnhà nước

Lưu ý: Cán bộ: chức vụ, chức danh: mang quyền lực trong tay  sử dụng quyền lực để

thực thi nhiệm vụ  thực hiện nhiệm vụ công, cho xã hội và nhân dân Cán bộ cấp xãkhông phải là cán bộ  Là khái niệm độc lập

3.1.2 Công chức

Theo Khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 (sđ, bs 2019), công chức là côngdân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với

vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị

-xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân

mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơquan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theochế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sáchnhà nước

Cán bộ cấp xã có các chức vụ, chức danh sau đây:

+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy

+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND

+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND

+ Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

+ Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

+ Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thị trấn có hoạt độngnông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dân Việt Nam)

+ Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam

3.1.3.2 Công chức cấp xã (K3 Đ61 LCB,CC)

Là công dân VN, được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc

UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước (Không phải tất cả trưởng công an xã là công chức cấp xã)

Công chức cấp xã có các chức danh sau dây: (sĩ quan CAND là chức cao I)

+ Trưởng Công an (áp dụng đối với xã, thị trấn chưa tổ chức công an chính quy theo quyđịnh của Luật Công an nhân dân số 37/2018/QH14)

(Trưởng CA phường + thị trấn: sỹ quan CAND, có cấp bậc hàm cao I là Trung tá (Đ25LCAND2018)

Trưởng CA xã: Sỹ quan CAND- tổ chức CA 9 quy, là CC cấp xã – ko tổ chức CA 9 quy (k2 Đ46LCAND2018))

+ Chỉ huy trưởng Quân sự

+ Văn hóa – xã hội

3.1.4 Viên chức

-Theo Điều 2 LVC năm 2010 (sđ, bs năm 2019), viên chức là công dân Việt Nam đượctuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợpđồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy địnhcủa pháp luật

3.2 Đặc trưng:

 Cán bộ

- Là công dân (quốc tịch) Việt Nam [Trung thành với NNVN Yếu tố chính trị (khoản1Đ8 LCB,CC)]

- Hình thành theo con đường (mang tính chính trị  3 con đường trở thành cán bộ) bầu

cử, phê chuẩn, bổ nhiệm; giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ (bị giới hạn 5 năm)

(Ví dụ: Bí thư tỉnh ủy  BCH của tỉnh  bầu ra;

Bầu cử: Những chức danh trong cơ quan Đảng (Tổng bí thư) những chưucs danh trong

cơ quan dân cử, những chức danh trong Quốc hội và HĐND, Thủ tướng, Viện trưởng VKDSND

Bầu cử, phê chuẩn: HĐND bầu ra UBND và Chủ tịch UBND cấp trên phê chuẩn

Phê chuẩn, bổ nhiệm: Cơ quan hành chính nhà nước: Phó thủ tướng, Bộ trưởng được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước bổ nhiệm.)

- Làm việc trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ cấp huyện trởlên (Có mặt trong cả hệ thống chính trị Đều là cán bộ cùng chức, không bao gồm nhữngngười giữ chức vụ làm việc trong doanh nghiệp nhà nước)

- Trong biên chế (nằm trong VCNN)

- Ba cấp: TW, cấp tỉnh, cấp huyện

- Hưởng lương từ ngân sách nhà nước (có được mức lương ổn định – làm việc cho nn)

- Nhân danh quyền lực nhà nước hoặc quyền lực chính trị (mang tính chính trị rõ)

 Công chức

- Là công dân Việt Nam

- Hình thành theo con đường tuyển dụng (3 hình thức: thi tuyển, xét tuyển, tiếp nhận vào công chức), bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm; (Đ38

LCBCC)

(Ví dụ: Ngạch công chức: Chuyên viên  Chuyên viên chính  Chuyên viên cao cấp Chức vụ: Trưởng phòng

Chức danh: Thẩm phán, Kiểm sát viên.)

- Làm việc thường xuyên theo chuyên môn nghiệp vụ

- Làm việc trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ cấp huyện trởlên; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan quân nhânchuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân màkhông phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an

- Trong biên chế

- Hưởng lương từ ngân sách nhà nước

- Nhân danh quyền lực nhà nước để thực thi công vụ (Hoạt động chuyên môn nghiệp vụ)

 Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập có phải là công chức không?

 Không Vì LCB,CC hiện hành là viên chức quản lý (người đứng đầu đơn vị sự nghiệpcông lập), là đơn vị thay mặt nhà nước để cung ứng quản lý dịch vụ công, không quản lýnhà nước  chỉ quản trị nội bộ đơn vị công lập

Phân loại công chức:

- Căn cứ vào thứ bậc và năng lực chuyên môn nghiệp vụ của công chức, công chức đượcphân loại theo 5 ngạch, bao gồm:

+ Công chức ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương

+ chính và tương đương

+ và tương đương

+ Công chức ngạch cán sự và tương đương

+ Công chức ngạch nhân viên

- Căn cứu vào ngạch bổ nhiệm

+ Công chức loại A

+ ……….B

+……… C

+……… D

- Căn cứ vào vị trí công tác

+ Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

+ Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

 Viên chức

- Là công dân Việt Nam

- Được tuyển dụng theoo vị trí việc làm, được bổ nhiệm vào một chức danh nghề nghiệp

và được xếp hạng chức danh nghề nghiệp trong từng ngành, lĩnh vực ( được chuyên môn hóa  yếu tố nghề nghiệp  dựa trên năng lực, trình độ)

(Ví dụ: Lương bác sĩ BV Chợ Rẫy thuộc Bộ Y tế sẽ được trả từ Ngân sách + nguồn thu)

- Làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập của nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị - xã hội

- Hoạt động của viên chức là hoạt động nghiề nghiệp (Từ tích lũy kiến thức chuyên môn thuần túy  hoạt động sinh ra tiền)

- Sau khi được tuyển dụng, viên chức làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ

hợp đồng làm việc (mang tính hành chính  hoạt động hành chính Theo sự điều chỉnh của pháp luật hành chính nhưng liên quan vấn đề hợp đồng lao động)

- Viên chức được hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập (ngân sách và thu thập thêm)

Phân loại viên chức

- Theo vị trí việc làm: Viên chức quản lý và viên chức không giữ chức vụ quản lý

- Theo chức danh nghề nghiệp: Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng I; Viên chứcgiữ chức danh nghề nghiệp hạng II; Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng III; Viênchức giữ chức danh nghề nghiệp hạng IV

- Theo chế độ làm việc sau tuyển dụng: Viên chức làm việc theo hợp đồng xác định thờihạn và viên chức làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn Viên chức được tuyểndụng kể từ ngày 01/7/2020 chủ yếu làm việc theo hợp đồng xác định thời hạn.

3.3 Tuyển dụng:

 Cán bộ

Việc bầu cử, bổ nhiệm chức vụ, chức danh cán bộ trong cơ quan của Đảng Cộng sản ViệtNam, tổ chức chính trị - xã hội được thực hiện theo quy định của điều lệ, pháp luật cóliên quan Việc bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm chức vụ, chức danh cán bộ theo nhiệm kỳtrong cơ quan Nhà nước từ trung ương đến cấp huyện được thực hiện theo quy định củaHiến pháp, Luật tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức chính phủ, Luật Tổ chức chính quyềnđịa phương, Luật TC TAND, Luật TC VKDSND, Luật Kiểm toán NN, Luật BC ĐBQH

và ĐB HĐND

Ví dụ: Tổng bí thư do Điều lệ Đảng quy định

 Công chức

Tuyển dụng công chức là việc cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Nn và tổ chức chính trị

- xã hội lựa chọn người có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và

vị trí việc làm vào làm việc trong cơ quan của Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị - xãhội Tuyển dụng là quá trình từ thi tuyển (hoặc xét tuyển) cho đến khi hết tập sự và được

bổ nhiệm vào ngạch công chức tương ứng và trình độ đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ

Căn cứ tuyển dụng công chức: căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, vị trí làm và chỉ tiêu biên

chế của cơ quan, tổ chức Người muốn dự tuyển phải có đủ điều kiện đăng ký dự tuyển

Điều kiện đăng ký tuyển dụng công chức

Điều kiện chung: Công chức áp dụng Điều 36 của Luật CBCC.

Phương thức tuyển dụng công chức chủ yếu là thông qua thi tuyển, hoặc xét tuyển.

Hình thức, nội dung thi tuyển công chức phải phù hợp với ngành, nghề để đảm bảo lựachọn được đúng người có phẩm chất, năng lực và trình độ, đáp ứng được vị trí việc làm

và sự phát triển bản thân của người dự tuyển Điều 37 Luật CBCC

+ Tuyển dụng thông qua thi tuyển

+ Tuyển dụng thông qua xét tuyển

+ Tiếp nhận vào làm công chức

Nguyên tắc tuyển dụng: Bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật;

Bảo đảm tính cạnh tranh; Tuyển chọn đúng người đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ và vị tríviệc làm; Ưu tiên tuyển chọn người có tài năng, người có công với nước, người dân tộcthiểu số Điều 38 Luật CBCC

Cơ quan tiến hành tuyển dụng công chức Điều 39 Luật CBCC

Tập sự đối với công chức Điều 40 Luật CBCC

Tuyển chọn, bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật về tổ chức Tòa án nhân dân và

pháp luật về tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

 Viên chức

Tuyển dụng viên chức: là việc lựa chọn người có phẩm chất, trình độ và năng lực vào

làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập Việc tuyển dụng viên chức phải dựa trêncác căn cứ sau đây: căn cứ vào nhu cầu công việc; căn cứ vào vị trí việc làm; căn cứ vàotiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp; căn cứ vào quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp cônglập

Căn cứ tuyển dụng viên chức: Theo điều 20 Luật VC năm 2010 (sd, bs 2019), việc

tuyển dụng viên chức phải căn cứ vào nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chứcdanh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập

Nguyên tắc tuyển dụng: Bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng, khách quan và đúng

pháp luật; Bảo đảm tính cạnh tranh; Tuyển chọn đúng người đáp ứng yêu cầu của vị tríviệc làm; Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập; Ưu tiênngười có tài năng, người có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số Điều 21 LVC

Điều kiện đăng ký tuyển dụng (K1 Đ22 LVC): Không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành

phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, người có đủ các điều kiện sau được đăng ký dự tuyểnviên chức: Có quốc tịch ViệtNam và cư trú tại Việt Nam; từ đủ 18 tuổi trở lên (đối vớimột số lĩnh vực hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, tuổi dự tuyển có thểthấp hơn theo quy định của pháp luật; đồng thời phải có sự đồng ý bằng văn bản củangười đại diện theo pháp luật); có đơn đăng ký dự tuyển; có lý lịch rõ ràng; có văn bằng,chứng chỉ đào tạo, chứng chỉ hành nghề hoặc có năng khiếu, kỹ năng phù hợp với vị tríviệc làm; đủ sức khỏe để thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ; đáp ứng các điều kiện kháctheo yêu cầu của vị trí việc làm do đơn vị sự nghiệp công lập xác định nhưng không tráivới quy định của pháp luật và phải được cơ quan có thẩm quyền quản lý đơn vị sự nghiệpcông lập phê duyệt trước khi thực hiện

Những người không được đăng ký dự tuyển viên chức (K2 Đ22 LVC): mất năng lực

hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; đang bị truy cứu trách nhiệmhình sự; đang chấp hành bản án, quyết định về hình sự của Tòa án; đang bị áp dụng biệnpháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trườnggiáo dưỡng

Phương thức tuyển dụng viên chức thông qua hai hình thức: thi tuyển hoặc xét

tuyển,trong đó chủ yếu áp dụng thi tuyển (tương tự công chức)

* Đối với hình thức thi tuyển: Người dự thi tuyển viên chức phải thực hiện các bài thi vềkiến thức chung và thi chuyên môn, nghiệp vụ chuyên ngành Việc thi tin học văn phòng

và ngoại ngữ đối với người dự thi tuyển viên chức thực hiện theo tiêu chuẩn chức danhnghề nghiệp và yêu cầu của vị trí việc làm

* Đối với hình thức xét tuyển: Việc xét tuyển căn cứ vào kết quả học tập và tài năng,kinhnghiệm của người dự tuyển Có hai cách xét tuyển: xét tuyển theo thủ tục, trình tự quyđịnh(xét kết quả học tập, kiểm tra và sát hạch thông qua phỏng vấn hoặc thực hành vềnăng lực, trình độ chuyên môn của người dự tuyển) và xét tuyển đặc cách (đối với người

có kinh nghiệm, có tài năng hoặc tốt nghiệp đại học loại giỏi, tốt nghiệp thạc sỹ, tiến sỹ ởnước ngoài…) Căn cứ vào kết quả tuyển dụng, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp cônglập ký kết hợp đồng làm việc với người trúng tuyển vào viên chức

- Đối với viên chức nhà nước thì việc sử dụng viên chức được thực hiện theo hợp đồng

làm việc cụ thể Hợp đồng làm việc là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa người được

tuyển dụnglàm viên chức với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập về vị trí việclàm, tiền lương, chếđ ộ đãi ngộ, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên

- Có hai loại hợp đồng làm việc:

(i) Hợp đồng làm việc xác định thời hạn: là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thờihạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 thángđến 36 tháng;

(ii) Hợp đồng làm việc không xác định thời hạn: là hợp đồng mà trong đó hai bên khôngxác định thời hạn, thời điểm chấm dứt của hợp đồng Người trúng tuyển viên chức phảithực hiện chế độ tập sự, trừ trường hợp đã có thời gian từ đủ 12 tháng trở lên thực hiệnchuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm được tuyển dụng Thờigian tập sự từ 03 tháng đến 12 tháng và phải được quy định trong hợp đồng làm việc.

Nguyên tắc sử dụng

- Việc bổ nhiệm thực hiện theo nguyên tắc sau: (1) Làm việc ở vị trí việc làm nào thì bổnhiệm vào chức danh nghề nghiệp tương ứng với vị trí việc làm đó; (2) Người được bổnhiệm chức danh nghề nghiệp nào thì phải có đủ tiêu chuẩn của chức danh nghề nghiệpđó

- Việc thay đổi chức danh nghề nghiệp đối với viên chức được thực hiện thông qua thihoặc xét theo nguyên tắc bình đẳng, công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật

- Khi đơn vị sự nghiệp công lập có nhu cầu, viên chức có thể được chuyển sang vị trí việclàm mới nếu có đủ tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm đó

- Viên chức cũng có thể được sử dụng theo chế độ biệt phái Biệt phái viên chức là việcviên chức của đơn vị sự nghiệp công lập này được cử đi làm việc tại cơ quan, tổ chức,đơn vị khác theo yêu cầu nhiệm vụ trong một thời hạn nhất định

- Viên chức có năng lực, phẩm chất điều hành, lãnh đạo và đáp ứng được các điều kiệncủa chức vụ quản lý thì có thể được bổ nhiệm vào các vị trí quản lý và trở thành viênchức quản lý

Đánh giá viên chức

- Mục đích của đánh giá viên chức để làm căn cứ tiếp tục bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, miễnnhiệm, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chế độ, chính sách đối vớiviên chức Nội dung đánh giá viên chức bao gồm:

(1) Kết quả thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ theo hợp đồng làm việc đã ký kết;

(2) Việc thực hiện quy định về đạo đức nghề nghiệp;

(3) Tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần hợp tác với đồng nghiệp vàviệc thực hiện quy tắc ứng xử của viên chức;

(4) Việc thực hiện các nghĩa vụ khác của viên chức

Việc đánh giá viên chức quản lý bên cạnh việc xem xét theo các nội dung trên, còn đượcxem xét về năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và kết quảhoạt động của đơn vị được giao quản lý, phụ trách

Chấm dứt hoạt động nghề nghiệp của viên chức

Thôi việc hay nghỉ hưu thực chất là việc chấm dứt hoạt động nghề nghiệp của viên chức.Khi chấm dứt hợp đồng làm việc, viên chức được hưởng trợ cấp thôi việc, trợ cấpmấtviệc làm hoặc chế độ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật

Viên chức được hưởng chế độ hưu trí theo quy định pháp luật về lao động và pháp luật vềbảo hiểm xã hội Đơn vị sự nghiệp công lập có thể ký hợp đồng vụ, việc với người hưởngchế độ hưu trí nếu đơn vị có nhu cầu và người hưởng chế độ hưu trí có nguyện vọng

3.5 Quản lý:

 Cán bộ, công chức

a) Nguyên tắc quản lý cán bộ, công chức

Quản lý cán bộ, công chức được tiến hành trên cơ sở các nguyên tắc sau: Bảo đảm sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý của Nhà nước; Kết hợp giữa tiêuchuẩn chứ cdanh, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế;Thực hiện nguyên tắc tập trung dânchủ, chế độ trách nhiệm cá nhân và phân công, phân cấp rõ ràng; Việc sử dụng, đánh giá,phân loại cán bộ, công chức phải dựa trên phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thihành công vụ;Thực hiện bìnhđẳng giới

b) Nội dung quản lý cán bộ, công chức

Việc quản lý cán bộ, công chức được phân công, phân cấp cụ thể cho các cơ quannhànước ở trung ương và địa phương, nội dung quản lý cán bộ, công chức chung baogồm:

(i) Cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quyphạmpháp luật về cán bộ, công chức;

(ii) Xây dựng kế hoạch, quy hoạch cán bộ, công chức;

(iii) Quy định chức danh và cơ cấu cán bộ;

(iv) Quy định ngạch, chức danh, mã số công chức; mô tả, quy định vị trí việc làm vàcơcấu công chức để xác định số lượng biên chế;

(v) Các công tác khác liên quan đến quản lý cán bộ, công chức quy định tại Luật cánbộ,công chức.

c) Thực hiện quản lý cán bộ, công chức

Việc thực hiện quản lý cán bộ, công chức được thực hiện theo quy định của Luật Cánbộ,công chức năm 2008, các quy định khác của pháp luật có liên quan, Điều lệ của ĐảngCộng sản Việt Nam, Điều lệ của các tổ chức chính trị - xã hội và văn bản của cơ quan, tổchức có thẩm quyền Cụ thể:

- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công chức và hàng năm chịu trách nhiệmbáocáo trước Quốc hội về công tác quản lý cán bộ, công chức

- Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về côngchức

- Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyềnhạncủa mình thực hiện việc quản lý nhà nước về công chức theo sự phân công, phân cấpcủa Chínhphủ

- Ủy ban nhân dân cấp huyện trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiệnviệcquản lý nhà nước về công chức theo phân cấp của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

- Cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hộitrongphạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình thực hiện việc quản lý công chức theo phâncấpcủa cơ quan có thẩm quyền và theo quy định của Chính phủ

d) Quyết định biên chế cán bộ, công chức

Trong quản lý Nn về cán bộ, công chức, vấn đề xác định biên chế cán bộ, công chức rấtquan trọng Thẩm quyền quyết định biên chế cán bộ, công chức hàng năm được quy địnhtại Điều 66 LCBCC 2008 (sd,bs 2019) Hiện nay theo Nghị định 62/2020/NĐ-CP ngày01/6/2020 về vị trí việc làm và biên chế công chức có hiệu lực từ ngày 20/07/2020, căn

cứ xác định biên chế công chức gồm:

+ Vị trí việc làm và khối lượng công việc của từng vị trí việc làm

+ Mức độ hiện đại hóa về trang thiết bị, phương tiện làm việc và ứng dụng công nghệthông tin

+ Thực tế việc sử dụng biên chế công chức được giao

+ Đối với cơ quan, tổ chưucs ở địa phương, ngoài các căn cứ nêu trên còn phải căn cứvào quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số lượng đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã vàđặc điểm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội

đ) Chế độ báo cáo về công tác quản lý cán bộ, công chức Luật CBCC quy định vấn đề

báo cáo về công tác quản lý cán bộ, công chức và vấn đề quản lý hồ sơ, cán bộ, côngchức

e) Quản lý hồ sơ cán bộ, công chức Điều 67 LCBCC 2008 (sd,bs2019) quy định thẩm

quyền của Chính phủ, Bộ Nội vụ, các Bộ, Cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh UBNDcấp huyện và các cơ quan có thẩm quyền của ĐCS VN, tổ chức chính trị - xã hội

 Viên chức

a) Các nguyên tắc cơ bản quản lý viên chức

(1) Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự thống nhất quản lý củaNhànước

Nhà nước - với vai trò là chủ thể có trách nhiệm cung cấp các dịch vụ công chất lượngcao cho nhân dân phải thực hiện sự quản lý thống nhất viên chức trong phạm vi toànquốc, trên cơ sở sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

(2) Bảo đảm quyền chủ động và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệpcông lập

(3) Việc tuyển dụng, sử dụng, quản lý, đánh giá viên chức được thực hiện trên cơ sở tiêuchuẩn chức danh nghề nghiệp, vị trí việc làm và căn cứ vào hợp đồng làm việc

(4) Thực hiện bình đẳng giới, các chính sách ưu đãi của Nhà nước đối với viên chức làngười có tài năng, người dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng, viên chức làmviệc ở miền núi, biên giới, hải đảo, cùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng cóđiều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và các chính sách ưu đãi khác nhau của Nhànước đối với viên chức

b) Nội dung quản lý viên chức bao gồm:

(1) Xây dựng vị trí việc làm;

(2) Tuyển dụng viên chức;

(3) Ký kết hợp đồng làm việc;

(4) Bổ nhiệm, thay đổi chức danh nghề nghiệp;

(5) Thay đổi vị trí việc làm, biệt phái, chấm dứt hợp đồng làm việc, giải quyết chế độ thôiviệc;

(6) Bổ nhiệm, miễn nhiệm viên chức quản lý; sắp xếp, bố trí và sử dụng viên chứctheonhu cầu công việc;

(7) Thực hiện việc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật viên chức;

(8) Thực hiện chế độ tiền lương, các chính sách đãi ngộ, chế độ đào tạo, bồi dưỡngviênchức;

(9) Lập, quản lý hồ sơ viên chức; thực hiện chế độ báo cáo về quản lý viên chứcthuộcphạm vi quản lý

c) Kiểm tra, thanh tra

Việc kiểm soát đối với hoạt động quản lý viên chức của đơn vị sự nghiệp công lập vàhoạtđộng nghề nghiệp của viên chức được thực hiện qua hai hình thức:

(i) Kiểm tra: Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm kiểm tra thườngxuyênhoạt động của viên chức trong đơn vị mình, đảm bảo tuân thủ pháp luật và đạo đức,quytrình nghề nghiệp

(ii) Thanh tra: Bộ Nội vụ thanh tra việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức theoquy định của Luật viên chức và các quy định khác của pháp luật có liên quan Các bộ, cơquan ngang bộ, cơ quan có thẩm quyền quản lý đơn vị sự nghiệp công lập thanh tra việcthực hiện hoạt động nghề nghiệp của viên chức thuộc ngành lĩnh vực được giao quản lý

- Cơ sở pháp lý

- Đối tượng áp dụng: Điều 1 NĐ 112

- Thủ tục xử lý: Điều 25 NĐ 112

- Mối quan hệ giữa người có thẩm quyền xử lý và CBCC vi phạm

- Có thể áp dụng độc lập hoặc đi kèm với trách nhiệm pháp lý khác

Cán bộ, công chức vi phạm quy định của Luật Cán bộ, công chức và các quy định kháccủa pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu mộttrongnhững hình thức kỷ luật sau:

(1) Đối với cán bộ có các hình thức kỷ luật: Khiển trách; Cảnh cáo; Cách chức (chỉ ápdụng đối với cán bộ được phê chuẩn giữ chức vụ theo nhiệm kỳ); Bãi nhiệm

Cán bộ phạm tội bị Tòa án kết án và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thìđương nhiên thôi giữ chức vụ do bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm Trường hợp bị phạt tù màkhông được hưởng án treo thì đương nhiên bị thôi việc

Việc áp dụng các hình thức kỷ luật, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật cán bộđược thực hiện theo quy định của pháp luật, Điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổchứcchính trị - xã hội và văn bản của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

(2) Đối với công chức các hình thức kỷ luật: Khiển trách; Cảnh cáo; Hạ bậc lương; Giángchức (chỉ áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý); Cách chức (chỉ ápdụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý); Buộc thôi việc

Công chức bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo hoặc hạ bậc lương thì khôngthực hiện việc nâng ngạch, quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn trong thờihạn 12 tháng, kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực; Trường hợp bị kỷ luật bằng hìnhthứcgiáng chức hoặc cách chức thì không thực hiện việc nâng ngạch, quy hoạch, đào tạo,

bổ nhiệm trong thời hạn 24 tháng, kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực

Công chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo thì đương nhiên bịbuộc thôi việc, đối với công chức lãnh đạo, quản lý thì đương nhiên thôi giữ chức vụ do

bổ nhiệm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật

Thời hiệu xử lý kỷ luật đối với hành vi vi phạm ít nghiêm trọng đến mức phải kỷ luật

bằng hình thức khiển trách là 2 năm, còn đối với các hình thức kỷ luật khác là 05 năm(cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức, buộc thôi việc Đối với cán bộ, công

chức là đảng viên có hành vi vi phạm đến mức phải kỷ luật bằng hình thức khai trừ; Cóhành vi vi phạm quyđịnh về công tác bảo vệ chính trị nội bộ; Có hành vi xâm hại đến lợiích quốc gia trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại; Sử dụng văn bằng, chứng chỉ,giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp thì không áp dụng thời hiệu xử lý kỷluật nói trên

Việc kỷ luật cán bộ, công chức được lưu vào hồ sơ cán bộ, công chức

Đối với người đã nghỉ hưu hay chuyển công tác vẫn bị kỷ luật với hình thức khiển trách,cảnh cáo, tước danh hiệu chức danh, chức vụ

 Viên chức

a) Khái niệm

Trách nhiệm kỷ luật của viên chức là những hậu quả pháp lý bất lợi (thể hiện bằng cáchình thức kỷ luật được pháp luật quy định) mà viên chức phải gánh chịu nếu có lỗi khithực hiện hành vi vi phạm kỷ luật Trách nhiệm kỷ luật của viên chức cũng là trách nhiệmpháp lý nên có các dấu hiệu của trách nhiệm pháp lý nói chung

b) Đặc điểm

Miễn trách nhiệm kỷ luật đối với viên chức

Theo Điều 4 Nghị định 112 quy định về xử lý kỷ luật được miễn trừ trong các trường hợpsau: Được cơ quan có thẩm quyền xác nhận có hành vi phạm pháp luật trong tình thế cấpthiết, do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của BLDS khithực hiện công việc, nhiệm vụ; viên chức có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luậtnhưng đã qua đời

Các hình thức kỷ luật đối với viên chức

Viên chức vi phạm các quy định của pháp luật trong quá trình thực hiện công việc hoặcnhiệm vụ thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, phải chịu một trong các hình thức kỷluật sau: a) Khiển trách; b) Cảnh cáo; c) Cách chức; d) Buộc thôi việc Ngoài ra, viênchức bị kỷ luật bằng một trong các hình thức nói trên còn có thể bị hạn chế thực hiện hoạtđộng nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan Hình thức kỷ luật cách chứcchỉ áp dụng đối với viên chức quản lý (Điều 52 LVC)

Thời hiệu xử lý kỷ luật viên chức